CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Accountantsverslag 2022.pdf

Oordeelsvormende vergadering 5 juli 2023, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Jaarstukken 2022, Perspectiefnota 2024 en 1ste trimesterrapportage (alleen voor inspraak voor inwoners)9.040 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

22 juni 2023

ACCOUNTANTSVERSLAG 2022

Gemeente Noordenveld

Aanbiedingsbrief

Geachte leden van de raad,

Aan: de raad van gemeente Noordenveld T.a.v. de raadsgriffie Postbus 109 9300 AC RODEN

Wij hebben de jaarrekening 2022 van de gemeente Noordenveld (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging van 4 oktober 2022, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2022. In dit verslag hebben wij de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen.

Groningen, 22 juni 2023

Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke wethouders. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

Kenmerk: 1060103/EJJ/DP/EV/010

Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

w.g. E.J. Jongsma RA

Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA

VOLGENDE PAGINA

INHOUDSOPGAVE

DASHBOARD

Inhoudsopgave

1. DASHBOARD

2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE

4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE

4

1. Dashboard

1.1 Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING

5

TOP AANDACHTSPUNTEN VOOR 2023

RESULTAAT 2022

Wij hebben bij de jaarrekening een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid verstrekt.

Naar aanleiding van onze controle over het boekjaar 2022 signaleren wij vanuit onze natuurlijke adviesfunctie de volgende aandachtspunten voor 2023:

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1.150.000 respectievelijk € 3.450.000.

1.

De paragrafen controleaanpak frauderisico’s en veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie zijn opgenomen in de controleverklaring.

Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden. De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV en de WNT worden nageleefd.

Er is geen M&O beleid met betrekking tot de wet inburgering, wat wel een eis is. Verder hebben wij geen bevindingen ten aanzien van de SiSa-bijlage.

ONTWIKKELINGEN EN BEVINDINGEN

Kwaliteitsverbetering van de interne beheersing en van de beheersing van de IT-omgeving;

2.

Voorbereiden rechtmatigheidsverantwoording door het college voor het boekjaar 2023;

3.

Verzelfstandiging OPON.

Daarnaast willen wij, vanwege het toenemende belang van digitalisering, het komend jaar een volwassenheidscan uitvoeren naar de digitale bestuurskracht van Noordenveld.

PROCES CONTROLE JAARREKENING

Het jaar 2022 kenmerkt zich voor gemeenten in Nederland door de onzekerheden die spelen op het gebied van vluchtelingenopvang, leefgeld en energietoeslag. En hogere kosten door inflatie en ook een krapte op de arbeidsmarkt waarmee gemeenten worstelen.

Het opstellen en controleren van een jaarrekening is een complex en intensief proces. Wij hebben ervaren dat de controle niet op alle aspecten efficiënt is verlopen en dat verwachtingen niet altijd duidelijk waren. In hoofdstuk 2.3 delen wij een aantal waarnemingen daarover.

De aanbestedingsonrechtmatigheden over 2022 bedragen € 482.000.

De onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering WMO betreft € 1.227.000, voor jeugd € 581.000 en voor pgb € 117.000.

Voor de SiSa is sprake van een stijging in het aantal regelingen, dit verhoogt de rapporteringsdruk voor zowel de gemeente als de accountant.

Graag gaan wij samen met de gemeente het traject evalueren en op basis hiervan maatregelen treffen die voor verbeteringen zorgen.

Naar aanleiding van een uitspraak en verduidelijking hierop van de Commissie BBV is in 2022 een voorziening verlofsparen gevormd door de gemeente. Wij kunnen ons vinden in de voorziening zoals gevormd door de gemeente.

DASHBOARD

JAARREKENING

2022

Begroting (na wijziging)

Saldo van baten en lasten

4.156

1.374

Mutatie reserves

-3.181

-279

975

1.095

Resultaat

Het saldo van baten en lasten 2022 wijkt € 2,8 miljoen af van de begroting na wijziging. Wij merken op dat het positieve saldo bestaat uit onder meer incidentele ontvangsten.

Er is een bedrag van € 1,6 miljoen van de beschikbare middelen in de begroting niet besteed. Dit is alsnog beschikbaar gesteld voor boekjaar 2023 door middel van een ingestelde bestemmingsreserve.

UW FINANCIËLE POSITIE

(x €1.000)

De ratio weerstandsvermogen is in de jaarstukken van gemeente Noordenveld niet als zodanig berekend. In paragraaf 2 ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ heeft de gemeente haar systematiek inzake risico inschattingen nader toegelicht. Dit op basis van een integraal overzicht van alle onderkende risico’s naar kans en (financiële) impact. Op basis van deze benadering is het minimaal benodigd weerstandsvermogen becijferd op € 2,6 miljoen, het maximale beslag op € 3,9 miljoen. De reserve grondexploitatie en sociaal domein bevatten (veel) meer middelen dan dat volgens de risicoanalyse nodig is. Vanuit uw eigen analyse blijkt een aanwezige weerstandscapaciteit van € 16,8 miljoen. Uw weerstandsvermogen is daarmee voldoende.

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

6

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 De jaarrekening is getrouw 2.2 Rechtmatigheid van de jaarrekening

2.3 Jaarrekeningproces van de gemeente Noordenveld 2.4 Top aandachtspunten voor 2023

2.1 De jaarrekening is getrouw

De jaarrekening 2022 is getrouw

7

Wij hebben bij de jaarrekening 2022 van de gemeente Noordenveld een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva per 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd van beperkte omvang die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Naast de geconstateerde en verwerkte controleverschillen zijn tijdens onze controle tevens resterende controleverschillen geconstateerd ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 100.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

Onzekerheden sociaal domein - WMO

1.227

§4.3

Onzekerheden sociaal domein - jeugd

581

§4.3

Onzekerheden sociaal domein - pgb

116

§4.3

Getrouwheid

Nog te betalen bedragen – Afrekening subsidie

126

Grondexploitaties – Terugname tussentijdse winstneming

82

Totaal

208

1.924

1.240

3.450

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden) Uitvoeringsmaterialiteit (70% van de materialiteit)

800

Door de gemeenteraad rapporteringstolerantie Wij hebben, voor zovervastgestelde mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te 100 corrigeren. Het college heeft gemotiveerd aangegeven waarom zij deze verschillen niet heeft verwerkt en dat zij van oordeel is dat deze posten zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel. Deze verschillen en de analyse van de impact zijn bevestigd in de bevestiging van het college bij de jaarrekening. Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 Rechtmatigheid van de jaarrekening

De jaarrekening 2022 is rechtmatig

8

Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 100.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

Ongesaldeerde getrouwheidsfouten en/of onzekerheden

208

1.924

Aanbestedingsrechtmatigheid

482

Verstrekte subsidie zonder beschikking

60

Totaal

750

1.924

1.240

3.450

VERWIJZING

Rechtmatigheid

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

§4.1

Uitvoeringsmaterialiteit (70% van de materialiteit)

800

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

100

Wij concluderen dat de resterende controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben daarom een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.3 Jaarrekeningproces van de gemeente Noordenveld

Hoog personeelsverloop en ziekteverzuim Jaarrekeningproces was uitdagend

Evaluatie jaarrekeningproces gepland

9

Onze waarnemingen en beeld van de jaarrekeningcontrole van de gemeente Noordenveld Het controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Complicerend bij de jaarrekeningcontrole van dit jaar was dat uw eigen organisatie behoorlijke uitdagingen heeft (gehad) in de personele bezetting. Zo hebben wij begrepen dat het personeelsverloop 12,5% is en dat de gemeente Noordenveld een ziekteverzuimpercentage heeft van circa tien procent. Het is in dan ook een hele prestatie dat de jaarrekening nu gereed is en wij voornemens zijn een goedkeurende verklaring te verstrekken voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid. Dit neemt niet weg dat de geschetste ontwikkelingen het jaarrekeningproces beïnvloed hebben. Hoewel er door veel medewerkers van de gemeente Noordenveld hard is gewerkt aan het opstellen van de jaarrekening en het verzamelen van alle benodigde documentatie, bleek het controleproces taai. Tijdens de controle en ook daarna moest extra inspanning geleverd worden om de benodigde onderbouwingen boven tafel te krijgen met als gevolg dat de controle ook extra tijd en inspanning van ons als accountant heeft gekost. Wij hebben met de verantwoordelijke personen binnen de gemeente afgesproken om in juli 2023 het proces te evalueren waarbij wij graag de gemeente Noordenveld willen ondersteunen in het verbeteren van het jaarrekeningcontroleproces.

Dit kan door bijvoorbeeld het geven van een training aan de betrokken medewerkers van de gemeente Noordenveld in het jaarrekeningproces over wat wij verwachten en hoe het eigen zelf controlerend vermogen vergroot kan worden. En wellicht kan ondersteuning gegeven worden om het jaarrekeningproces bij de gemeente beter te structureren, bijvoorbeeld met de werkwijze van ‘scrum’. Met deze werkwijze wordt het jaarrekeningproces aangevlogen als project en verschillende deelprojecten, waarbij deze stapsgewijs en gestructureerd worden afgerond. Ondanks het lastige jaarrekeningproces van dit jaar zijn wij blij met de getoonde inzet en gedane inspanning van de betrokken medewerkers van de gemeente Noordenveld.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Top aandachtspunten voor 2023

Aandachtspunten 2023: 1. Monitoren kwaliteitsverbeteringen 2. Invoeren rechtmatigheidsverantwoording 3. Verzelfstandiging OPON

10

Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2022 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen. 1. Kwaliteitsverbetering interne beheersing en de beheersing van de IT-omgeving In onze managementletter 2022 hebben wij gerapporteerd over de in gang gezette verbetering ten aanzien van de interne beheersing van de gemeente Noordenveld. De gemeente heeft diverse ambities uitgesproken en afwegingen gemaakt in welke mate de interne beheersing verbeterd gaat worden. Hierin geldt als hoofdlijn dat de gemeente in de meeste gevallen wil toegroeien naar een zo optimaal mogelijke interne beheersing op basis van hetgeen wat noodzakelijk wordt geacht en rekening houdend met de rechtmatigheidsverantwoording die vanaf aankomend jaar geldt. Daarnaast is in de aankomende zomerperiode al een tussentijdse evaluatie van de IT-omgeving van de gemeente Noordenveld gepland. Wij zullen bij de interimcontrole 2023 een gedetailleerde follow-up geven en rapporteren over de voortgang van de ingezette verbeteringen. 2. Invoering rechtmatigheidsverantwoording De rechtmatigheidsverantwoording zal definitief ingevoerd worden met ingang van boekjaar 2023.

Dit heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Hierop hebben wij in de managementletter 2022 een nadere toelichting opgenomen en de stappen genoemd die de gemeente Noordenveld hierin nog dient te zetten. Ook is in deze managementletter uiteengezet op welke wijze de verbijzonderde interne controle verbeterd kan worden. Dit is belangrijk om over 2023 te kunnen komen tot een rechtmatigheidsverantwoording. 3. Verzelfstandiging Openbaar Primair Onderwijs Noordenveld Het jaar 2022 is het laatste jaar waarbij sprake is van een vergaande samenwerking met Openbaar Primair Onderwijs Noordenveld (OPON) op financieel organisatorisch gebied. Met de realisatie van de verzelfstandiging zal op enig moment een ontvlechting van de administraties moeten plaatsvinden. De verzelfstandiging heeft als gevolg dat uiteindelijk een afrekening plaats moet vinden over de opgebouwde reserves van OPON (ultimo 2022 circa € 4,5 miljoen). Wij benadrukken het belang van het formaliseren en schriftelijk vastleggen van de onderlinge afspraken en de wijze waarop OPON wordt verzelfstandigd. Daarnaast willen wij komend controlejaar, als onderdeel van de controle, aandacht schenken aan een volwassenheidsscan van Digitale Bestuurskracht. Op de volgende sheet werken wij dit verder uit.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Top aandachtspunten voor 2023

11

Betere beheersing van opgaven dankzij digitalisering Vanuit onze natuurlijk adviesrol willen wij als BDO komend jaar bij al onze overheidsklanten aandacht besteden aan het toenemende belang van digitalisering bij gemeenten. In ons dagelijks leven is de vergaande digitalisering niet meer weg te denken. We kunnen ons leven bijna niet meer voorstellen zonder telefoon, wifi en een volle accu. Zonder die middelen missen we informatie, kunnen we geen data meer checken, communiceren we minder makkelijk en wordt het samenwerken bemoeilijkt. Omdat burgers en bedrijven steeds verder digitaliseren wordt ook bij overheden en gemeenten digitalisering steeds belangrijker. Grote maatschappelijke opgaven als klimaat, energietransitie, woningnood en verminderde koopkracht kunnen veel efficiënter en doelmatiger worden aangepakt met de inzet van digitale middelen. BDO is daarom van mening dat gemeenten serieus moeten investeren in de digitale transformatie van de organisatie en het datagedreven werken. Digitalisering is al lang niet meer een taak van de IT-afdeling alleen. Toch zien wij nog niet dat de primaire processen en afdelingen van gemeenten al thuis zijn in de wereld van digitalisering en datagedreven werken. En dat terwijl de maatschappelijke opgaven daar wel steeds nadrukkelijker om vragen.

Wij hebben onze visie uitgewerkt in een Whitepaper (Download whitepaper Digitale bestuurskracht voor lokale overheden (bdo.nl)). Uitgaande van de maatschappelijke opgaven zijn er 6 bouwstenen voor een volwassen digitale organisatie, namelijk: 1. Digitaal leiderschap en Governance 2. Visie en strategie 3. Organisatie, mensen en cultuur 4. Processen en data 5. ICT-randvoorwaarden 6. Financiële randvoorwaarden Voor elk van deze bouwstenen kan worden gemeten in hoeverre een organisatie volwassen is of daar naar toe kan groeien. Wij stellen voor om komend controlejaar, als onderdeel van de reguliere controle, de volwassenheidsscan van Digitale Bestuurskracht bij uw gemeente uit te voeren. Deze volwassen Digitale Bestuurskracht is gericht op het vermogen van uw organisatie om door middel van digitalisering zowel de reguliere taken als de grote maatschappelijke opgaven uit te kunnen voeren. Daarmee krijgt u inzicht in eventuele aandachtsgebieden om uw Digitale Bestuurskracht te optimaliseren.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

12

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat 2022 3.2 Uw financiële positie vergeleken

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

3.1 Resultaat 2022

Resultaat 2022 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 975.000 miljoen

13

Het resultaat van de gemeente Noordenveld over het jaar 2022 is € 975.000 voordelig. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven:

OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)

2022

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

VERSCHIL

Saldo van baten en lasten

4.156

1.374

- 2.782

Onttrekkingen reserves

1.554

435

-1.119

-/- 4.735

-/- 714

4.021

975

1.095

120

Dotatie aan reserves Resultaat

Het resultaat 2022 wijkt voor circa € 120.000 af van het begrote resultaat (na wijzigingen). Dit komt neer op een afwijking van 0,1% ten opzichte van de totale lasten. In de jaarstukken is per programma een analyse weergegeven van de verschillen tussen de begroting en de realisatie 2022.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.2 Uw financiële positie vergeleken

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

14

SOLVABILITEITSRATIO

De ratio weerstandsvermogen is in de jaarstukken van gemeente Noordenveld niet als zodanig berekend. In paragraaf 2 ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’ heeft de gemeente haar systematiek inzake risico inschattingen nader toegelicht.

40,0% 35,0% 30,0%

Dit op basis van een integraal overzicht van alle onderkende risico’s naar kans en (financiële) impact. Op basis van deze benadering is het minimaal benodigd weerstandsvermogen becijferd op € 2,6 miljoen, het maximale beslag op € 3,9 miljoen.

25,0%

Vanuit uw eigen analyse blijkt een aanwezige weerstandscapaciteit van € 16,8 miljoen. Uw weerstandsvermogen is daarmee voldoende.

5,0%

20,0%

22,0%

15,0%

80,0% 70,0% 60,0%

56,0%

Gemid. NL*

17,0%

10,0% 0,0% JR21

NETTO SCHULDQUOTE

Gemeente

23,0%

PB22

JR22

RATIO GRONDEXPLOITATIE

10,0%

67,0%

8,0% 50,0%

50,0%

6,0%

40,0%

Gemid. NL*

30,0%

Gemeente

2,0%

20,0% 10,0%

Gemeente

4,0% 2,0%

4,0%

Gemid. NL*

0,0%

0,0% JR21

PB22

JR22

-2,0%

JR21

PB22

JR22 -1,0%

* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten. Bron: BDO Benchmark rapport januari 2023

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien

15

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.

Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden

Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2020 geldt. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.

Uw financiële positie is goed

Weerstandsvermogen gemeente Noordenveld is goed In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 16,8 miljoen (2021: 8,9 miljoen). In geval van calamiteiten is het mogelijk om een deel van deze reserves een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente Noordenveld heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 3,9 miljoen (2021: 2,3 miljoen). Het weerstandsvermogen van de gemeente Noordenveld is volgens het GTK 2020 goed te noemen.

Uw weerstandsvermogen is goed De gemeente kan aan haar langetermijnverplichtingen voldoen

Solvabiliteit en netto schuldquote Het solvabiliteitsratio bedraagt ultimo 2022 22% (2021: 23%) Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Noordenveld in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De netto schuldquote bedraagt 50% (2021: 56%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. Zowel de solvabiliteit als de netto schuldquote laten een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020).

Financieel risico als gevolg van de grondexploitatie is laag, meer risico’s onderkend in Peize Zuid

DASHBOARD

Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Noordenveld is met -1% (2021: 2%) als laag te kwalificeren. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020. De ratio grondexploitatie van de gemeente Noordenveld is de laatste jaren sterk gedaald als gevolg van de voorspoedige verkoop van kavels en als gevolg van het sluiten van enkele grondexploitaties. Aan de andere kant, zoals ook genoemd in de jaarrekening in het hoofdstuk ‘Weerstandsvermogen en risicobeheersing’, zijn er nog steeds risico’s met betrekking tot de huidige grondexploitaties en is hier ook rekening mee gehouden in het bepaalde weerstandsvermogen. Zie tevens ook hoofdstuk 4.2 in dit verslag.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

16

4. Belangrijkste bevindingen

4.1 Aanbestedingsrechtmatigheid 4.2 Ontwikkeling grondexploitaties

4.3 Sociaal domein uitgelicht 4.4 Overige bevindingen 4.5 Rapporteren over fraude en continuïteit in de controleverklaring 4.6 BBV, WNT en SiSa 4.7 Begrotingsrechtmatigheid

4.1 Aanbestedingsrechtmatigheid

Niet alle diensten en leveringen zijn rechtmatig aanbesteed

17

Aanbestedingen In onze managementletter hebben wij gerapporteerd over de interne beheersing ten aanzien van de EU-aanbestedingsregels. Voor onze gedetailleerde bevindingen en aanbevelingen verwijzen wij dan ook naar onze managementletter. Procesmatig wordt de naleving van de inkoop- en aanbestedingsregels niet afgedwongen en kunnen wij niet steunen op de interne beheersmaatregelen. Daarnaast beschikt de gemeente Noordenveld niet over een contractregistratie waardoor de afdeling inkoop niet in alle gevallen betrokken is bij het aangaan van verplichtingen en niet beschikt over onderliggende contracten. Om die reden was het noodzakelijk voor de gemeente Noordenveld om achteraf een spendanalyse uit te voeren om aan te tonen of is voldaan aan de Europese aanbestedingsrichtlijnen.

De onrechtmatigheden kunnen als volgt worden weergegeven: In 2022 voor een bedrag aan € 482.000 aan aanbestedingsonrechtmatigheden geconstateerd.

Omschrijving – soort inkoop

Onrechtmatigheid 2022 (in €)

Directievoering projecten

237.000

Afvalinzameling

136.000

Quasi inbesteding (verbonden partijen)

78.000

Inhuur personeel

31.000

Totaal onrechtmatigheid

482.000

De totaal geconstateerde onrechtmatigheden zijn betrokken bij de evaluatie van de controlebevindingen (zie hoofdstuk 2.2). De geconstateerde fouten blijven onder de toleranties en dat betekent dat deze bevindingen geen impact hebben op de strekking van de controleverklaring.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Ontwikkeling grondexploitaties

18

Boekwaarde grondexploitaties Een belangrijke post in de jaarrekening van de gemeente Noordenveld betreft de voorraden (grondexploitaties). De waardering in de balans is als volgt: Grondexploitaties (x € 1.000)

Boekwaarde 1 januari

Investeringen

Inkomsten

Resultaatneming

Mutatie voorziening

Balanswaarde 31 december

207.000

474.000

1.890.000

661.000

0

-607.000

Bedrijventerreinen

1.580.000

2.020.000

3.900.000

106.000

2.169.000

-2.362.000

Totaal

1.787.000

2.494.000

5.790.000

767.000

2.169.000

-2.969.000

Woningbouw

Per ultimo 2022 is de boekwaarde van de grondexploitaties negatief € 2,9 miljoen. De voorziening ziet toe op woningbouw Peize-Zuid. Actualisatie en bijstelling grondexploitaties De veruit grootste balanspost met betrekking tot onderhanden projecten betreft de voorraden (grondexploitaties). Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, fasering, druk op verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd.

De belangrijkste aandachtspunten voor de grondexploitaties betreffen:  Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn. Welke impact heeft de richtlijn rondom stikstof en PFAS op de fasering van projecten?  Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral met name de woningbehoefte. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?  Prijs: de wijzigingen in de koopbehoefte hebben impact op de (grond)prijzen. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gerealiseerd, rekening houdend met het risico dat gronden later of in het geheel niet worden afgenomen?  Kosten: hoe betrouwbaar is de inschatting ten aanzien van de ontwikkeling in de bouwkosten. Welk effect hebben deze stijgende kosten op de grondexploitaties? Redelijkheid belangrijkste schattingselementen vastgesteld

DASHBOARD

Deze aandachtspunten zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met de verantwoordelijke medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2022 geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een aanvullende verliesvoorziening moet worden getroffen.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Ontwikkeling grondexploitaties

Indexatie kosten gestegen ten opzichte van 2021 Opbrengsten niet geïndexeerd PAS beperkt van invloed op Noordenveld

19

Ontwikkelingen en bevindingen De volgende ontwikkelingen zijn zichtbaar in de grondexploitaties van gemeente Noordenveld:  Voor toekomstige kostenstijgingen gaat de gemeente Noordenveld uit van een indexatie van 6% in 2023, 3% in 2024, 2% in 2025 en verder. Dit is gebaseerd op de voorspelling van een externe deskundige. Veel gemeenten maken daar gebruik van. De onzekerheid van dit schattingselement is voldoende toegelicht in de jaarrekening.  Vanuit het voorzichtigheidsprincipe wordt door de gemeente Noordenveld voor de grondopbrengsten niet gerekend met een indexatie, omdat op dit moment niet de verwachting is dat de opbrengsten geïndexeerd gaan worden. Het niet indexeren van de opbrengsten is conservatief, maar in lijn met het eigen grondbeleid. Wel heeft de gemeente Noordenveld haar grondprijzenbrief geactualiseerd en bij relevante (woningbouw) exploitaties (omhoog) bijgesteld.  Door de gemeente Noordenveld wordt de impact van PAS en stikstof beperkt geacht. Als gevolg hiervan wordt door de gemeente geen vertraging op bouwprojecten verwacht als gevolg van de stikstofregels. Winstneming Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex.

In de notitie Grondexploitatie is opgenomen dat voor winstneming de Percentage of Completion (POC) methode geldt. Dus winstneming naarmate de exploitatie is afgerond. Voorwaarde is wel dat het resultaat op de grondexploitatie op betrouwbare wijze ingeschat kan worden.

Winstneming grondexploitaties bedraag € 767.000

POC terugname niet verwerkt

DASHBOARD

Voor de grondexploitaties van gemeente Noordenveld heeft deze methode geresulteerd in een winstneming van circa € 767.000 waarvan € 433.000 betrekking heeft op de exploitatie Haarveld 1e fase. Daarnaast ziet € 335.000 toe op de twee afgesloten exploitaties Veldkampen Een en de Westerd II. Om de verwachte resultaten per grondexploitatie te bepalen heeft de gemeente de omvang van de project specifieke risico’s bepaald en in mindering gebracht op het toe te rekenen resultaat. Wij hebben de project specifieke risico’s beoordeeld en zijn van mening dat deze voldoende onderbouwd zijn. Voor enkele complexen hebben wij vastgesteld dat de toekomstige winsten in exploitaties, mede als gevolg van de indexaties van de nog te maken kosten, lager is dan voorgaande jaren verwacht werd. Op basis van de geldende wet- en regelgeving dient in het geval dat in enig jaar de verwachte winsten lager zijn dan reeds in voorgaande jaren genomen tussentijdse winsten, een gedeelte van deze POC winsten teruggenomen moeten worden. Wij hebben vastgesteld dat dit in 2022 niet heeft plaatsgevonden, dit voor een bedrag van € 82.000. Dit bedrag ligt lager dan de vastgestelde tolerantie door de raad van € 100.000 en daarom is dit ook verder niet betrokken bij de totaalevaluatie in hoofdstuk 2.1.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Sociaal domein uitgelicht

20

Sociaal domein in de jaarrekening De lasten van gemeente Noordenveld met betrekking tot het sociaal domein bedragen over 2022 circa € 24,4 miljoen. In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: Onderdeel (x 1.000)

2022

2022 begroot

Jeugdzorg

€ 6.100

€ 6.864

WMO

€ 6.290

€ 6.860

Participatiewet

€ 9.664

€ 10.033

Algemene beheerskosten

€ 2.377

€ 2.770

Totaal

€ 24.431

€ 26.527

WMO en jeugd (zorg in natura) De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo en jeugd (zorg in natura) vindt plaats vanuit de gemeente Noordenveld. De gemeente heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN vraagt de gemeente Noordenveld per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Onzekerheid WMO bedraagt € 1.227.000 Onzekerheid Jeugd bedraagt € 581.000

Van een aantal zorginstellingen is (nog) geen controleverklaring ontvangen waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren en de uitkomsten van de in 2022 ontvangen controleverklaringen ramen wij het bedrag van deze onzekerheid voor Wmo ZIN op € 1.227.000 (2021: € 469.000) en voor Jeugd ZIN op € 581.000 (2021: € 433.000). Uitkeringen en participatie Met betrekking tot de controle van uitkeringen en participatie hebben wij geen bijzonderheden geconstateerd.

Onzekerheid PGB’s bedraagt € 117.000

Persoonsgebonden budgetten De SVB controleert zorgovereenkomsten, toetst facturen en declaraties en betaalt uit aan zorgverleners of andere instellingen. Uw gemeente verstrekt de beschikkingen pgb en is verantwoordelijk voor een adequate cliëntregistratie en het vaststellen van de prestatielevering. Uit de accountantscontrole 2022 bij de SVB blijkt dat landelijk sprake is van een oordeel met beperking. De impact hiervan voor de gemeente Noordenveld blijft beneden onze rapporteringstolerantie en is daarmee beperkt. De SVB toetst niet op levering van de zorg. Hierdoor is er sprake van een onzekerheid. De gemeente verkrijgt echter zekerheid door intern ingerichte processen, zoals het toekenningsproces, waardoor deze onzekerheid deels teniet wordt gedaan. Tevens verkrijgt de gemeente aanvullende zekerheid vanwege de ontvangsten van het CAK voor Wmo (eigen bijdragen). De resterende onzekerheden voor pgb bedragen € 117.000 (2021: € 141.000).

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.4 Overige bevindingen

Voorziening verlofsparen gevormd voor € 1.594.000, maar € 476.000 te hoog opgenomen. Dit is gecorrigeerd in de definitieve jaarrekening

21

Voorziening verlofsparen In januari 2023 heeft de commissie BBV een uiting gedaan rondom het vraagstuk ‘vormen voorziening voor verlofsparen’. Voor het wettelijke verlofsaldo per 31 december wordt geen voorziening getroffen. Doordat dit verlof binnen 2 jaar moet worden opgenomen zal dit saldo niet bovenmatig zijn en geen spaarsaldo betreffen. Hier is sprake van een verplichting van gelijke omvang. Voor het spaarverlof zoals dit vanaf 2022 van toepassing is moet voor de verplichting een voorziening worden opgenomen omdat hier sprake is van een spaarsaldo dat in de tijd, naar verwachting, niet van gelijke omvang zal zijn wat betreft toevoegingen en opnamen van spaarverlof. In de opbouwjaren zal naar verwachting vooral sprake zijn van toevoegingen en groei van de omvang van het spaarsaldo. In uw jaarrekening 2022 is een voorziening ad € 1.594.000 opgenomen voor het spaarverlof. Voor het bovenwettelijke verlof waarvan aangetoond kan worden dat dit een gelijke omvang kent en voor zover dat niet het karakter heeft van overmatige verlofsaldi of spaarsaldi mag geen voorziening worden opgenomen. Voor het bovenwettelijke verlof dat géén gelijke omvang kent en/of bestaat uit overmatige verlofsaldi of spaarsaldi moet een voorziening worden opgenomen.

Bij de analyse van de bovenwettelijke verlofverplichting en of er sprake is van wel of geen gelijke omvang van deze verplichting is het belangrijk het risico van het omzetten naar spaarverlof te betrekken. Wij hebben vastgesteld dat een te hoog uurtarief is gehanteerd bij de berekening van de voorziening. Als gevolg hiervan is de voorziening € 476.000 te hoog opgenomen. Wij hebben vastgesteld dat dit juist is aangepast in de definitieve jaarrekening zodat de voorziening verlofsparen ultimo boekjaar 2022 € 1.118.000 bedraagt.

Voorziening APPA te laag verantwoord. Dit is aangepast in de definitieve jaarrekening

DASHBOARD

Voorziening pensioenen wethouders (APPA) De voorziening voor pensioenen voor wethouders zoals opgenomen in de jaarrekening sluit niet aan op de onderliggende actuariële berekeningen. De voorziening is als gevolg hiervan € 126.000 te laag opgenomen. Wij hebben vastgesteld dat dit juist is aangepast in de definitieve jaarrekening.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Rapporteren over fraude en continuïteit in de controleverklaring

De paragrafen controleaanpak frauderisico’s en veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie zijn opgenomen in de controleverklaring

22

Verplicht rapporteren over fraude en continuïteit in de controleverklaring Vanaf boekjaar 2022 nemen accountants bij wettelijke controles de paragrafen controleaanpak frauderisico’s en veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie op in de controleverklaring. Deze aanpassingen zien op het verplicht rapporteren over onze controleaanpak frauderisico’s en onze controleaanpak ten aanzien van het vermogen om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen in de controleverklaring. Deze verplichting geldt voor wettelijke controles (gemeenten, provincies en waterschappen). Met het verplicht rapporteren over deze onderwerpen wordt tegemoet gekomen aan een veel gehoorde wens van stakeholders om transparanter te zijn over welke werkzaamheden wij als uw accountant hebben uitgevoerd om frauderisico’s en het vermogen om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen en de bedrijfsvoering, zonder tussenkomst van de provinciale toezichthouder, voort te zetten bij gecontroleerde decentrale overheden te mitigeren. Per onderwerp rapporteren wij over wat de meest belangrijke frauderisico’s zijn, over de inschatting van het college om de risico’s vanuit de bedrijfsvoering financieel op te vangen en hoe op beide thema’s in de controle is ingespeeld.

Uiteraard hebben de onderwerpen fraude en het vermogen om financiële risico’s op te vangen altijd al de aandacht tijdens de accountantscontrole. Maar door deze zaken nu te beschrijven in de controleverklaring, wordt die aandacht ook expliciet gemaakt. Onze controle is niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties met verschillende personen binnen de gemeente. Daarnaast hebben wij kennis genomen van de door u opgenomen toelichtingen in de jaarstukken.

Tijdens de controle van boekjaar 2022 hebben wij het volgende frauderisico onderkend: doorbreken van de interne beheersing door management override. Voor een nadere uiteenzetting van onze controleaanpak ten aanzien van het frauderisico en de veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie verwijzen wij naar onze (concept) controleverklaring 2022. Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van fraude. Frauderisicobeheersing Onze beroepsorganisatie, de NBA, heeft in 2022 een notitie uitgebracht ‘Frauderisicobeheersing aanbevelingen voor bestuurders en toezichthouders'. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen, zoals de gemeenteraad, bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude, kunnen de gelegenheden die tot fraude leiden, afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook wij als accountant hebben hierin een belangrijke rol. Momenteel wordt in uw gemeente een onderzoek uitgevoerd in hoeverre de aanbevelingen vanuit de NBA al zijn ingericht binnen de gemeente Noordenveld.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.6 BBV, WNT en SiSa

BBV wordt nageleefd

23

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat gemeente Noordenveld de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Wet Open overheid In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) is voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Deze verplichting geldt reeds voor de jaarstukken 2022. Wij hebben vastgesteld dat gemeente Noordenveld deze paragraaf opgenomen heeft in de jaarstukken 2022.

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2022 niet meer bedragen dan € 216.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2022 van de gemeente Noordenveld niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2022 van de gemeente Noordenveld voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.6 SiSa-bijlage

Geen bevindingen SiSa-bijlage

24

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2022. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B.

M&O-beleid in het kader van Tozo

In bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2022 wordt ingegaan op de aandachtspunten voor de accountant bij de Tozo in de SiSa 2022. Uit onze werkzaamheden ten aanzien van de bestedingen 2022 en opvolging IB-signalen uit eerdere jaren volgen geen controleverschillen en/of onzekerheden. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren. Er is een geformaliseerd M&O-beleid aanwezig conform de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. De opvolging van de IB-signalen vindt conform het vastgestelde beleid plaats. Wij concluderen dat het M&O-beleid met betrekking tot Tozo in 2022 adequaat en toereikend is.

M&O-beleid in het kader van de Wet Inburgering 2021 ontbreekt

Daarnaast wordt in bijlage 1 van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2022 ingegaan op de Wet Inburgering 2021. Vanaf 1 januari 2022 is het nieuwe inburgeringsstelsel ingegaan waarin de Wet Inburgering 2021 wordt uitgevoerd door gemeenten en verantwoord in de SiSa-bijlage 2022. Wij concluderen dat er geen toereikend M&O-beleid met betrekking tot de Wet Inburgering 2021 is opgenomen in het huidige M&O beleid. Wij adviseren de gemeente om dit in het huidige M&O-beleid toe te voegen.

Exponentiele toename aantal SiSa-regelingen

Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SiSa-regelingen, ook voor uw gemeente, zijn daardoor exponentieel toegenomen. Dit geeft een hoge druk op de organisatie binnen gemeente Noordenveld, andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.7 Begrotingsrechtmatigheid

25

Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 111,6 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 119,6 miljoen aan werkelijke lasten in 2022. Dit is in totaal een onderschrijding van € 8 miljoen (7,2%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van € 113,0 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 123,4 miljoen aan werkelijke baten in 2022. In totaal gaat het om een hogere realisatie van baten van € 10,4 miljoen (9,2%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten van € 3,8 miljoen kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2022 is er per saldo circa € 3,2 miljoen aan de reserves onttrokken zodat het gerealiseerde resultaat € 624.000 miljoen positief bedraagt. De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerd en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad.

Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd.

Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2022, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie de volgende pagina voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma. Controle investeringskredieten Verder hebben wij een analyse gedaan op eventuele overschrijdingen van investeringskredieten. Hierbij is geen overschrijding vastgesteld.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.7 Begrotingsrechtmatigheid

26

Zoals blijkt uit de figuur op voorgaande pagina is op zes programma’s een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA

BEGROTINGSAFWIJKING

TELT NIET MEE IN OORDEEL

De overschrijding binnen het programma Samen Doen wordt voor een deel veroorzaakt door hogere uitgaven (€ 3,8 miljoen) bij OPON, welke gecompenseerd worden door hogere rijksbijdragen. En voor een deel door hogere lasten in 2022 (€ 4,6 miljoen) voor de opvang Oekraïners. Deze uitgaven zijn niet begroot. Tegenover deze uitgaven staat hetzelfde bedrag aan inkomsten, dat voor een groot deel nog moeten worden ontvangen. Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten.

Samen Doen (totaal € 4.855.000)

Betreft overschrijdingen die worden veroorzaakt door het vormen van de verliesvoorziening voor de grondexploitatie van € 2,2 miljoen. Kostenoverschrijding past binnen het bestaande beleid van de gemeente.

Samen Ontwikkelen (totaal € 1.583.000)

Bestuur en Samenleving (totaal € 324.000)

Groen Beleven (totaal € 1.001.000)

Werken, ondernemen en ontspannen (totaal € 272.000)

TELT WEL MEE IN OORDEEL

P

P

Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten. Overschrijding wordt veroorzaakt door Dotaties aan de voorzieningen wachtgeldverplichting en pensioenen oud-wethouders

P

Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten.

P

Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten. Overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere uitgaven op de salarislasten van het personeel in 2022.

P

Betreft overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten. Overschrijding wordt voornamelijk veroorzaakt door het P Helder zicht vormen van de voorziening voorde bovenwettelijk verlof van €naar 1,6 de analyse begrotingsafwijkingen, Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van begrotingsafwijkingen (totaal € 1.350.000) zoals opgenomen in de toelichting op hetmiljoen. overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2022 (hoofdstuk 4.5).

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

27

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlagen

28

A. Onze controle

A. Onze controle

Doel en object van de controle Opdracht

Materialiteit

Onafhankelijkheid

DASHBOARD

29

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Noordenveld, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 04-10-2022. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het bestuursverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 04-10-2022 met kenmerk “EJJ/EK/SvdB/AL/1060103/011”. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen.

De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 1.150.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 100.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Noordenveld zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

Controleaanpak

30

Controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 4 oktober 2022 opgenomen. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van de gemeente Noordenveld. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Deze risico’s betreffen:  Management override of controls  Naleving Europese aanbestedingsregels  Schattingen omtrent waardering bedrijventerreinen (grondexploitaties)

Strekking van de controleverklaring Continuïteit

DASHBOARD

Strekking van de controleverklaring Wij hebben een goedkeurende verklaring afgegeven inzake de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening van de gemeente Noordenveld. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente Noordenveld zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente Noordenveld als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar. In onze controleverklaring hebben wij gerapporteerd over onze controleaanpak ten aanzien van het vermogen van de gemeente Noordenveld om risico’s vanuit de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

31

De jaarstukken 2022 van uw gemeente bestaan uit:  het jaarverslag 2022 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2022 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.

De grondslagen van de jaarrekening 2022 zijn aanvaardbaar

Geautomatiseerde gegevensverwerking

DASHBOARD

De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2022. In 2022 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interimcontrole hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2022.

Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2022.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

32

B. Bevindingen SiSa-bijlagen

B. Bevindingen SiSa-bijlage

33

Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De Noordenveld heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen: Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2022 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. In overleg met de provincie Groningen en de gemeente Noordenveld zijn de regelingen GRO11C en GRO21C niet opgenomen in onderstaande SiSa bijlage. Zoals door de gemeente Noordenveld op pagina 245 van de jaarrekening is toegelicht, zal hiervoor een separate verantwoording worden afgelegd.

Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

Strekking controleverklaring rechtmatigheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

FOUT OF ONZEKERHEID

JenV A16

Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne

N/A

FIN B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021

N/A

BZK C55

Aanpak energiearmoede

N/A

BZK C62

Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen

N/A

OCW D8

Onderwijsachterstandsbeleid 2019-2022 (OAB)

N/A

OCW D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVIS-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

N/A

DRE2C

Uitvoeringsregeling BDU verkeer en vervoer (Drenthe)

N/A

DRE8C

Ruimtelijke ontwikkeling

N/A

DRE12C

Subsidieregeling Herstructurering Ruimtelijke Kwaliteit 2021 PLUS

N/A

DRE13C

Subsidieregeling Veilig en Bereikbaar Drenthe 2022-2025

N/A

IenW E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

N/A

IenW E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

N/A

EZK F9

Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie

N/A

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=a0de61f2-4d6f-4f7b-9d68-23249e8880f7