CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Toelichting en regels

Oordeelsvormende vergadering 18 oktober 2023, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Bestemmingsplan Esweg-Meidoornlaan Veenhuizen22.164 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

39

4.1.5.3 Groepsrisico De planlocatie is binnen een invloedsgebied van een risicobron en/of transportroute gelegen. Hiermee dient het groepsrisico nader te worden verantwoord. Het is van belang te onderzoeken of de personendichtheid binnen het invloedsgebied onevenredig toeneemt. Bij de voorgenomen ontwikkeling is sprake van het toevoegen van 1 woning met 2 zorgappartementen. Hiermee zal de personendichtheid niet in onevenredige mate toenemen, waarmee geen sprake zal zijn van een onevenredige toename van het groepsrisico.

4.1.6 Bodem De bodemkwaliteit is in het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) van belang indien er sprake is van functieveranderingen en/of een ander gebruik van de gronden. De bodem moet geschikt zijn voor de functie. Mocht er een verontreiniging te verwachten zijn dan wel mocht deze feitelijk aanwezig zijn, dan dient voor vaststelling van een plan en/of het nemen van het besluit inzichtelijk gemaakt te worden of de bodemverontreiniging de voorgenomen functie- en/of bestemmingswijziging in het kader van gezondheid en/of financieel gezien in de weg staat. Hierbij dient inzichtelijk gemaakt te worden of sprake is van een te verwachten of feitelijke verontreiniging. Dit is echter vooral van belang wanneer inrichtingen worden opgericht waarbij gedurende een groot deel van de dag mensen zullen verblijven. Bij de voorgenomen ontwikkeling is geen sprake van een inrichting waarin gedurende een groot deel van de dag mensen verblijven. Hiermee kan worden aangenomen dat de bodemgesteldheid ter plaatse geschikt is voor de voorgenomen functie- en/of bestemmingswijziging. Om aan te tonen of sprake is van een verwachtte of feitelijke verontreiniging is een onderzoek conform de norm NEN 5725 (historisch onderzoek) / NEN 5740 (verkennend onderzoek) uitgevoerd. Hieruit blijkt dat:

Voor het gehele onderzoek wordt verwezen naar Bijlage 3 Bodemonderzoek van deze onderbouwing. De puinverharding op het terrein is seperaat onderzocht. Uit deze analyse blijkt dat ook de puinverharding schoon is en geen verontreiniging bevat. Zie hiervoor Bijlage 4 Analyseresultaten puinverharding Hiermee kan worden gesteld dat de bodemgesteldheid ter plaatse de voorgenomen functie- en/of bestemmingswijziging niet in de weg zal staan. 40

4.1.7 Voortoets MER-beoordeling Op 16 mei 2017 is het nieuwe Besluit milieueffectrapportage in werking getreden. Uit dit besluit blijkt dat toetsing aan de drempelwaarden in de D-lijst uit de bijlage van het besluit ontoereikend is om de vraag te beantwoorden of een m.e.r.-beoordelingsprocedure moet worden doorlopen. Indien een activiteit een omvang heeft die onder de drempelwaarden ligt, dient op grond van de selectiecriteria in de EEG-richtlijn milieu-effectbeoordeling te worden vastgesteld of belangrijke nadelige gevolgen van de activiteit voor het milieu kunnen worden uitgesloten. Pas als dat het geval is, is de activiteit niet m.e.r.-(beoordelings)plichtig. In het kader van de wijziging van het Besluit m.e.r. is een handreiking opgesteld. Deze handreiking geeft aan hoe moet worden vastgesteld of een activiteit, met een omvang onder de drempelwaarde, toch belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu heeft. In de handreiking is opgenomen dat voor elk besluit of plan dat betrekking heeft op activiteit(en) die voorkomen op de D-lijst uit de bijlage van het besluit en die een omvang hebben die beneden de drempelwaarden liggen een toets moet worden uitgevoerd of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Voor deze toets wordt de term vormvrije m.e.r.-beoordeling gebruikt. Uit deze toets kan een van twee onderstaande conclusies volgen: 1.

Belangrijke nadelige milieueffecten zijn uitgesloten; of 2. Belangrijke nadelige milieueffecten zijn niet uit te sluiten. In het eerste geval is de activiteit niet m.e.r.(-beoordelings)-plichtig in het andere geval dient een m.e.r.-beoordeling te worden uitgevoerd en de bijbehorende procedure te worden gevolgd. Die toetsing in het kader van de vormvrije m.e.r.-beoordeling dient te geschieden aan de hand van de selectiecriteria in bijlage III van de EU-richtlijn milieubeoordeling projecten. 4.1.7.1 Omvang van het project De voorgenomen ontwikkeling voorziet in het realiseren van een woon-zorgfunctie. Vanuit de D-lijst uit de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage geldt een drempelwaarde voor een toename met 2000 aaneengesloten woningen, een oppervlakte van meer dan 100 hectare of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer. Voor de beoordeling is gebruik gemaakt van bijlage III EU richtlijn milieubeoordeling projecten. De bijlage maakt onderscheid in de kenmerken van het project, de plaats van het project en de kenmerken van het potentiële effect. Hieronder wordt hier nader op ingegaan. De voorgenomen ontwikkeling betreft een project van geringe omvang. Het aantal te bouwen woningen zal de drempelwaarden voor een m.e.r.-beoordelingsplichtige omvang niet overschrijden. Er zijn geen andere projecten in de omgeving bekend die leiden tot cumulatieve effecten.

4.1.7.2 Plaats van het project De locatie is niet gelegen in een gebied dat, gelet op de landschappelijke, natuurlijke en cultuurhistorische waarde kwetsbaar is voor een nieuwe kleinschalige invulling van een bestaand erf. Er zullen met de voorgenomen ontwikkeling, zoals nader aangetoond in de paragraaf "Ecologie" (paragraaf 4.2) en de paragraaf "Archeologie en cultuurhistorie" (paragraaf 4.3), geen natuurlijke, landschappelijke en/of cultuurhistorische waarden worden geschaad.

41

4.1.7.3 Kenmerken van het potentiële effect van het project De potentiële effecten van de voorgenomen ontwikkeling zijn zeer gering en lokaal. Zoals nader aangetoond in de paragrafen "Milieuzonering", "Luchtkwaliteit", "Geluid", "Woon- en leefklimaat", "Externe veiligheid" en "Bodem" (paragraaf 4.1.1 t/m 4.1.6) is met de voorgenomen ontwikkeling geen sprake van een onevenredige hinder op het gebied van milieu. Daarnaast is, zoals nader aangetoond in de paragraaf "Ecologie" (paragraaf 4.2) geen sprake van aantasting van natuurlijke en landschappelijke waarden. Op basis hiervan kan geconcludeerd worden dat het milieubelang van de ontwikkeling die met dit project wordt mogelijk gemaakt in voldoende mate is afgewogen en geen nadelige effecten zijn te verwachten, waarmee de voorgenomen ontwikkeling niet m.e.r.-beoordelingsplichtig is.

4.2

Ecologie

4.2.1 Wet natuurbescherming Op 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming in werking getreden. Deze wet vervangt drie wetten, de Natuurbeschermingswet 1998, de Boswet en de Flora- en faunawet. In de Wet natuurbescherming wordt de bescherming van verschillende dieren- en plantensoorten geregeld. Met name bescherming van kwetsbare soorten is hierbij van belang. De Wet natuurbescherming kent een vergunningplicht. Een vergunning voor een project wordt alleen verleend als de instandhoudingsdoelen van een gebied niet in gevaar worden gebracht en als geen sprake is van mogelijke aantasting van beschermde planten- en dierensoorten of de leefgebieden van deze soorten. Voor activiteiten is het van belang om te bepalen of deze leiden tot mogelijke schade aan de natuur. De Wet natuurbescherming toetst aanvragen op drie aspecten, namelijk gebiedsbescherming, houtopstanden en soortenbescherming. 4.2.1.1 Gebiedsbescherming Natuurgebieden die belangrijk zijn voor flora en fauna zijn op basis van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn aangewezen als Natura 2000 gebieden. Voor al deze gebieden gelden instandhoudingsdoelen. De essentie van het beschermingsregime voor deze gebieden is dat deze instandhoudingsdoelen niet in gevaar mogen worden gebracht.

Het is daarbij daarom verboden om projecten of andere handelingen uit te voeren of te realiseren die de kwaliteit van de habitats kunnen verslechteren of een verstorend effect kunnen hebben op de soorten waarvoor het betreffende gebied is aangewezen. Zoals te zien in de volgende figuur is de locatie niet gelegen in een Natura 2000 gebied. Het dichtstbijzijnd Natura 2000 gebied fochteloërveen is gelegen op een afstand van ongeveer 1 kilometer van de locatie. Op een dergelijke afstand is het mogelijk dat de voorgenomen ontwikkeling van invloed is op het betreffende gebied. Echter is de depositie van een woning met een zorgfunctie gering en zal het Natura 2000 gebied geen schade ondervinden van de woning met zorgfunctie. De woning wordt niet op het gas aangesloten. Om aan te tonen dat de voorgenomen ontwikkeling geen invloed heeft op de nabijgelegen Natura 2000 gebieden is er een stikstofberekening uitgevoerd. Uit de berekening blijkt de voorgenomen ontwikkeling geen nadelige invloed heeft op de nabijgelegen Natura 2000 gebieden. De voorgenomen ontwikkeling overschrijdt de grenswaarde van de stikstofdepositie van 0,00 mol/ha/j niet. Voor de volledige stikstofbereking wordt verwezen naar Bijlage 6 Aerius-berekening. Gezien het voorgaande zullen met de voorgenomen ontwikkeling geen van de Natura 2000 gebieden onevenredig worden geschaad.

42

Uitsnede kaart Natura 2000 gebieden. Bron: AERIUS calculator. Gezien het voorgaande zullen met de voorgenomen ontwikkeling geen van de Natura 2000 gebieden onevenredig worden geschaad. 4.2.1.2 Houtopstanden Het onderdeel houtopstanden van de Wet natuurbescherming heeft als doel bossen te beschermen en de bestaande oppervlakte aan bos- en houtopstanden in stand te houden. Indien een houtopstand onder de Wet natuurbescherming valt en deze gekapt gaat worden, moet een kapmelding worden gedaan en geldt een verplichting om de betreffende grond binnen 3 jaar opnieuw in te planten, de zogenaamde herplantplicht. Als een bos of houtopstand definitief gekapt wordt, zal een ontheffing of compensatie van deze herplantplicht verleend moeten worden. De herplantplicht is niet van toepassing voor het vellen van een houtopstand in verband met realisatie van een Natura 2000-doel. Houtopstanden vallen onder de Wet natuurbescherming als het zelfstandige eenheden van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend betreffen die: buiten de bebouwde kom-boswet liggen; een oppervlakte hebben van 10 are of meer; rijbeplantingen die meer dan twintig bomen omvatten, gerekend over het totaal aantal rijen; Bij de voorgenomen ontwikkeling is geen sprake van het kappen van houtopstanden of bos met een oppervlakte van 10 are of meer en/of rijbeplantingen die meer dan 20 bomen omvatten. Hiermee is het 43

onderdeel houtopstanden uit de Wet natuurbescherming niet van toepassing op de voorgenomen ontwikkeling. 4.2.1.3 Soortenbescherming De soortenbescherming in de Wet natuurbescherming voorziet in bescherming van (leefgebieden) van beschermde soorten planten en dieren en is daarmee altijd aan de orde. De soortenbescherming is gericht op het duurzaam in stand houden van de wilde flora en fauna in hun natuurlijke leefomgeving. De mate van bescherming is afhankelijk van de soort en het daarvoor geldende beschermingsregime. De Wet natuurbescherming kent zowel verboden als de zorgplicht. De zorgplicht is altijd van toepassing en geldt voor iedereen en in alle gevallen. De verbodsbepalingen zijn gebaseerd op het 'nee, tenzij-principe'. Voor verschillende categorieën soorten en activiteiten zijn vrijstellingen of ontheffingen van deze verbodsbepalingen mogelijk. Het is voor elke beschermde soort in elk geval verboden deze te vervoeren of bij te hebben. Vogelrichtlijn: Dit betreffen alle vogelsoorten die in Nederland als broedvogel, standvogel, wintergast of doortrekker aanwezig kunnen zijn, met uitzondering van exoten en verwilderde soorten, zoals bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn.

Voor soorten beschermd vanuit de Vogelrichtlijn geldt dat het verboden is in het wild levende soorten opzettelijk te doden of te vangen, nesten of rustplaatsen van deze soorten opzettelijk te vernielen of te beschadigen en/of weg te nemen, eieren van deze soorten te rapen en/of bij te hebben en/of deze soorten opzettelijk te storen (tenzij de verstoring niet van wezenlijke invloed is op de instandhouding van de betreffende soort). Habitarichtlijn: Dit zijn alle soorten van bijlage IV onderdeel a van de Habitatrichtlijn inclusief het verdrag van Bern bijlage II en het Verdrag van Bonn bijlage I, voor zover hun natuurlijke verspreidingsgebied zich in Nederland bevindt. In de bijlagen van de Verdragen van Bern en Bonn worden ook vogels genoemd. Voor de soorten beschermd vanuit de Habitatrichtlijn geldt dat het verboden is in het wild levende soorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden, te vangen of te verstoren, eieren van deze soorten te rapen, vernielen en/of bij te hebben, voortplantingsplaatsen en/of rustplaatsen van deze soorten te beschadigen of te vernielen en/of beschermde planten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen en/of te vernielen. Nationaal beschermde soorten: Dit zijn soorten die genoemd zijn in Bijlage A van de Wet natuurbescherming.

Het gaat hier om de bescherming van zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten voorkomend in Nederland. Voor de Nationaal beschermde soorten geldt dat het verboden is om de in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers opzettelijk te doden of te vangen, de vaste voortplantingsplaatsen en/of rustplaatsen van deze soorten opzettelijk te beschadigen of te vernielen en/of beschermde vaatplanten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen en/of te vernielen. Zorplicht: Naast beschermde dier- en plantensoorten, moet iedereen voldoende rekening houden met in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. Deze zorgplicht geldt voor alle, dus ook voor niet beschermde, soorten planten en dieren. Als een ruimtelijke ingreep direct of indirect leidt tot het aantasten van verblijf- en/of rustplaatsen van de aangewezen, niet vrijgestelde beschermde soorten of hun leefgebied, kan het project in strijd zijn met de Wet Natuurbescherming. Afhankelijk van de ingreep en de soort kan dan een ontheffing noodzakelijk zijn.

Ontheffingen worden slechts verleend wanneer er geen andere bevredigende oplossing voor de ingreep bestaat, de ingreep vanwege een in de wet genoemd belang dient plaats te vinden en de gunstige staat van instandhouding van de soort niet in gevaar komt. Vaak worden hierbij mitigerende en compenserende maatregelen gevraagd.De grond op de locatie bestaat voornamelijk uit enkeergrond en is regelmatig in beroering. Hiermee is het aannemelijk dat zich binnen het projectgebied geen beschermde soorten planten bevinden. Om te onderzoeken of de voorgenomen ontwikkeling mogelijk schadelijk is voor (leefgebieden van) in het 44

plangebied en in de omgeving mogelijk aanwezige soorten flora en fauna is een ecologisch onderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat :

Voor het gehele onderzoek wordt verwezen naar bijlage 5 van deze toelichting. Mede op basis van dit onderzoek is besloten om eerst te onderzoeken of de gebouwen gerenoveerd kunnen worden. Daarna wordt bij renovatie en/of sloop het vervolgonderzoek uitgevoerd. Dit betekent dat er op dit moment geen vervolgonderzoek nodig is. De mitigerende maatregelen die voorgesteld worden in het rapport zullen door de initatiefnemer worden uitgevoerd. Hiermee kan worden geconcludeerd dat er in deze vorm geen strijdigheid is met de Wet natuurbescherming.

4.2.2 Natuurnetwerk Nederland Een vorm van gebiedsbescherming komt voort uit de aanwijzing van een gebied als Natuurnetwerk Nederland (NNN), voorheen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Het NNN is een netwerk van natuurgebieden en verbindingszones. Planten en dieren kunnen zich zo van het ene naar het andere gebied verplaatsen. Op plekken waar gaten in het netwerk zitten, leggen de provincies nieuwe natuur aan. De provincies zijn verantwoordelijk voor begrenzing en ontwikkeling van het NNN en stellen hier zelf beleid voor op. Het NNN is in de eerste plaats belangrijk als netwerk van leefgebieden voor planten en dieren. Robuuste leefgebieden voor flora en fauna zijn nodig om het uitsterven van soorten te voorkomen. Het netwerk is er daarnaast ook voor rust en recreatie, voor mensen die willen genieten van de schoonheid van de natuur. Voor dergelijke gebieden geldt dat het natuurbelang prioriteit heeft en dat andere activiteiten niet mogen leiden tot aantasting of beperking van de natuurdoelen. De status als NNN is niet verankerd in de natuurwetgeving, maar het belang dient in de planologische afweging een rol te spelen. 45

Zoals te zien in de volgende figuur is de locatie niet in het NNN gelegen. Het dichtstbijzijnd NNN-gebied is gelegen op een afstand van ongeveer 33,5 meter.

Uitsnede kaart NNN. Bron: Provincie Drenthe Gezien de locatie niet in het NNN is gelegen zal de voorgenomen ontwikkeling geen nadelige invloed hebben op deze gebieden en staat het plan de ontwikkeling van deze gebieden niet in de weg.

4.3

Archeologie en cultuurhistorie

4.3.1 Archeologie Op 16 januari 1992 is in Valletta (Malta) het Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed (Verdrag van Malta) ondertekend. Het Nederlandse parlement heeft dit verdrag in 1998 goedgekeurd. Het Verdrag van Malta voorziet in bescherming van het Europees archeologisch erfgoed onder meer door de risico's op aantasting van dit erfgoed te beperken. Deze bescherming is in Nederland wettelijk verankerd in de Erfgoedwet. Op basis van deze wet zijn mogelijke (toevals)vondsten bij het verrichten van werkzaamheden in de bodem altijd beschermd. Er geldt een meldingsplicht bij het vinden van (mogelijke) waardevolle zaken. Dat melden dient terstond te gebeuren. 46

In het kader van een goede ruimtelijke ordening in relatie tot de Erfgoedwet kan vooronderzoek naar mogelijke waarden nodig zijn zodat, waar nodig, die waarden veilig gesteld kunnen worden en/of het initiatief aangepast kan worden. Gemeenten stellen, ter bescherming van mogelijk voorkomende archeologische waarden, een eigen beleid op, waarbij de kans op het aantreffen van archeologische resten in de bodem is weergegeven in een archeologische verwachtingskaart. Afhankelijk van de verwachtingswaarde stelt de gemeente Noordenveld voorwaarden voor het uitvoeren van archeologisch onderzoek. Zoals te zien in de volgende figuur is de locatie vanuit de archeologische verwachtingskaart gelegen in een gebied dat is aangemerkt als 'laag'.

Uitsnede archeologische verwachtingskaart. Bron: Gemeente Noordenveld. Ten aanzien van deze gebieden stelt de gemeente in haar beleid dat nader onderzoek niet noodzakelijk is. Hiermee kan een archeologisch onderzoek achterwege blijven. Uit recente inzichten blijkt echter dat de beleidskaart voorbij is gegaan aan mogelijk waarden. De gemeente adviseert derhalve dat wanneer de funderingen worden blootgelegd dit te doen onder begeleiding van amateurarcheologen zodat die de rest van de oude boerderij kunnen documenteren en dit eventueel kunnen combineren met archiefonderzoek. De initiatiefnemer zal dit advies opvolgen en amateurarcheologen inschakelen als de funderingen worden blootgelegd.

47

4.3.2 Cultuurhistorie Het cultuurhistorisch erfgoed van Nederland bestaat uit monumentale panden, historische zichtlijnen, kenmerkende landschappen en waardevolle lijn- en/of vlakelementen. Het cultuurhistorisch erfgoed geeft een beeld van de geschiedenis van het landschap. Daarom is bescherming van deze elementen van belang. De cultuurhistorische waarden van een gebied zijn in kaart gebracht in de zogenaamde cultuurhistorische waardenkaart. Deze wordt door de provincies beheerd. Zoals te zien in de volgende figuur zijn nabij de locatie cultuurhistorisch waardevolle elementen gelegen.

Uitsnede cultuurhistorische waardenk aart. Bron: Provincie Drenthe Nabij de locatie zijn verschillende cultuurhistorische elementen gelegen. De voorgenomen ontwikkeling borduurt voort op deze cultuurhistorische elementen. Op de historische bebouwing wordt gebouwd en daarmee wordt de cultuurhistorische situatie versterkt. Voor een volledige beschrijving waarom deze ontwikkeling de cultuurhistorische elementen versterkt zie Bijlage 1 Masterplan. Hiermee kan worden gesteld dat met de voorgenomen ontwikkeling geen sprake zal zijn van onevenredige aantasting van cultuurhistorisch waardevolle elementen. 48

4.3.3 Aardkundig waardevolle gebieden Het doel van het beleid met betrekking tot aardkundige waarden is om de ontstaansgeschiedenis van het aardoppervlak zichtbaar, beleefbaar en begrijpelijk te houden. Om aardkundige waarden te beschermen zijn aardkundig waardevolle gebieden aangewezen. Zoals te zien in de volgende figuur is de locatie in een aardkundig waardevol gebied gelegen met het beschermingsniveau ''generiek''. In deze gebieden wilt de provincie de lokale aardkundige kenmerken voor de toekomst bewaren. De provincie verwacht van de gemeenten dat zij in deze gebieden nagaan welke kenmerkende aardkundige waarden aanwezig zijn en dat zij hieraan bescherming geven via het gemeentelijk bestemmingsplannen plannen en initiatieven daar op beoordelen.

Uitsnede kaart aardkundig waardevolle gebieden. Bron: Provincie Drenthe Gezien de locatie niet in een aardkundig waardevol gebied is gelegen zal met de voorgenomen ontwikkeling geen sprake zijn van aantasting van aardkundige waarden.

4.4

Verkeer en parkeren

4.4.1 Infrastructuur en parkeren Een goede ontsluiting is gerealiseerd op de Esweg. De locatie is voorzien van een inrit welke aansluit op de openbare weg. Hierbij heeft het inkomend en vertrekkend verkeer voldoende ruimte om het bedrijf te betreden en verlaten, waardoor geen onnodige verkeershinder op de openbare weg zal plaatsvinden. Op het terrein zelf is voldoende gelegenheid voor personenauto's om te keren. Hierbij hoeft niet op de openbare weg alsnog gekeerd te worden, waardoor geen achteruit rijdende personenauto's de openbare weg op hoeven rijden. Dit bevordert de verkeersveiligheid. Bij de voorgenomen ontwikkeling zal uitsluitend gebruik worden gemaakt van de bestaande infrastructuur. Hierbij zal rekening worden gehouden met de capaciteit van de ontsluitingsweg, zodat geen situatie ontstaat waarbij meer verkeer over de ontsluitingsweg rijdt dan dat deze kan verwerken. Hiermee kan worden gesteld dat geen sprake is van aantasting van de bestaande infrastructuur. In de huidige situatie vindt het parkeren geheel op eigen terrein plaats. Bij de voorgenomen ontwikkeling is het vereist dat het parkeren ook na realisatie van het project geheel op eigen terrein plaatsvindt. Ook na realisatie van het project zal er op eigen terrein voldoende gelegenheid zijn voor zowel vracht- als personenauto's om te kunnen parkeren. 49

Binnen de gemeente Noordenveld geldt het Gemeentelijke Verkeers- en Ververvoersplan 2015 - 2025. Het Gemeentelijke Verkeers- en Ververvoersplan 2015 - 2025 verwijst in het document naar de meest recente CROW-cijfers. Voor een vrijstaande woning geldt een norm van 2,2 per woning. Voor de woon/zorgfunctie is aangesloten bij een "Verpleeg- en verzorgingstehuis". Deze mensen hebben normaal gesproken geen auto omdat zij niet meer kunnen autorijden. Dit betekent dat mensen afgezet en opgehaald worden. Daarom is slechts een beperkte behoefte voor parkeren noodzakelijk. De norm die hiervoor gehanteerd wordt is 0,6 per bewoner. Dit betekent een totale behoefte van 1,2 parkeerplaats. De personen die bij de dagbesteding aanwezig zullen zijn worden allemaal gebracht door een taxi / mantelzorger / familielid. Deze personen rijden zelf geen auto. Voor deze personen worden 4,6 parkeerplekken aangebracht. Daarnaast is het op het terrein voldoende ruimte om in het geval van overloop te parkeren op het eigen terrein. De autogarage in het pand is indicatief en wordt niet meegerekend in de parkeergelegenheid. Hiermee zal parkeren, ook na realisatie van het project, geheel op eigen terrein plaatsvinden. Op het parkeerterrein zullen 8 parkeerplaatsen worden aangebracht. In de volgende figuur is de gewenste situatie in een situatietekening weergegeven.

Een volledige situatietekening op schaal is als bijlage Bijlage 1 Masterplan bij deze onderbouwing opgenomen.

50

Situatietekening gewenste situatie. Bron: DAAD Architecten B.V.

51

4.4.2 Verkeersbewegingen Bij de voorgenomen ontwikkeling is sprake van een woning met zorgfunctie. Bij de voorgenomen ontwikkeling zal het aantal verkeersbewegingen toenemen. De Esweg biedt, volgens gegevens van de gemeente, voldoende capaciteit om dit verkeer te kunnen verwerken. Het verkeer dat zich van en naar het bedrijf begeeft zal, mede door de capaciteit en drukte van de Esweg en door de afstand van de inrichting tot gevoelige objecten, volledig in het normale wegverkeer zijn opgenomen voordat het een woning van derden zal bereiken, waarmee geen sprake is van een extra overlast.

4.5

Wateraspecten

Het aspect water is van groot belang binnen de ruimtelijke ordening. Door verstandig om te gaan met het water kan verdroging en wateroverlast (waaronder ook risico van overstromingen e.a.) voorkomen worden en kan ook de kwaliteit van het water hoog gehouden worden. Met ingang van 3 juli 2003 is een watertoets in de vorm van een waterparagraaf en de toelichting hierop een verplicht onderdeel voor ruimtelijke plannen en projecten van provincies, regionale openbare lichamen en gemeenten. De watertoets is verankerd in de Waterwet (Wtw). Dit houdt in dat de toelichting bij het ruimtelijk plan of project een beschrijving dient te bevatten van de wijze waarop rekening is gehouden met de gevolgen voor de waterhuishouding. Dit beleid is voortgezet in het huidige Besluit ruimtelijke ordening (Bro). In dit besluit wordt het begrip “waterhuishouding” breed opgevat. Aangesloten wordt bij de definitie zoals die is opgenomen in de Wtw. Zowel het oppervlaktewater als het grondwater valt onder de zorg voor de waterhuishouding. Bij de voorbereiding van een waterparagraaf dienen alle van belang zijnde waterhuishoudkundige aspecten beoordeeld te worden. De locatie valt onder het werkgebied van het waterschap Noorderzijlvest (hierna: het waterschap). Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling is de Digitale Watertoets doorlopen.

Hieruit blijkt dat bij de voorgenomen ontwikkeling sprake geen sprake is van een procedure. Het waterschap wordt vroegtijdig bij de plan- of projectvorming betrokken.

4.5.1 Voorgenomen activiteit Bij de voorgenomen ontwikkeling is er sprake van een woning met zorgfunctie. Afkoppeling van het hemelwater zal plaatsvinden middels een gescheiden stelsel. Hierbij zal het hemelwater afkomstig van het verhard oppervlak niet op het riool worden afgevoerd, maar middels straatkolken en dakgoten worden afgevoerd naar infiltratie- en/of bergingsvoorzieningen. Van belang daarbij is dat bij een ruimtelijke ontwikkeling hydrologisch neutraal wordt ontwikkeld. Aanleg van nieuw verhard oppervlak leidt tot versnelde afvoer van hemelwater naar de watergangen. Om te voorkomen dat hierdoor wateroverlast ontstaat, is de aanleg van extra waterberging van belang (waterbergingscompensatie). Voor de mate van compensatie hanteert het waterschap de volgende richtlijnen: Indien de toename van het verhard oppervlak kleiner is dan 750 m² is er geen extra waterberging noodzakelijk. Bij de voorgenomen ontwikkeling zal het verhard oppervlak toenemen met 552 m². Vanuit het beleid van het waterschap is voor ontwikkelingen van minder dan 750 m² geen aanvullende compensatie noodzakelijk. Gezien met de voorgenomen ontwikkeling sprake is van een ontwikkeling van minder dan 750 m² is geen aanvullende compensatie nodig en kan worden gesteld dat sprake is van een hydrologisch neutrale ontwikkeling.

52

4.5.2 Compenserende waterberging Ter compensatie van de toename van het verharde oppervlak bij ruimtelijke ontwikkelingen dient compenserende waterberging plaats te vinden om wateroverlast te voorkomen. Zoals nader aangetoond in de paragraaf "Voorgenomen activiteit" (paragraaf 4.5.1) is voor de voorgenomen ontwikkeling geen compenserende waterberging nodig.

53

Hoofdstuk 5 5.1

Uitvoerbaarheid

Economische uitvoerbaarheid

Bij de voorbereiding van een nieuwe ruimtelijk project dient op grond van artikel 3.1.6 lid 1, sub f van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) onderzoek plaats te vinden naar de uitvoerbaarheid van het project. Onderdeel daarvan is een onderzoek naar de financiële haalbaar van het project. Een tweede bepaling omtrent het financiële aspect is het eventueel verhalen van projectkosten. In principe dient bij vaststelling van het ruimtelijke besluit tevens een exploitatieplan vastgesteld te worden om verhaal van projectkosten zeker te stellen. Op basis van artikel 6.12 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) stelt de gemeente een exploitatieplan vast voor gronden waarop een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen bouwplan is voorgenomen. In artikel 6.2.1 van het Bro zijn deze bouwplannen nader omschreven: "Artikel 6.2.1 Als bouwplan als bedoeld in artikel 6.12, eerste lid, van de wet, wordt aangewezen een bouwplan voor: a. de bouw van een of meer woningen; b. de bouw van een of meer andere hoofdgebouwen; c. de uitbreiding van een gebouw met ten minste 1.000 m2 bruto-vloeroppervlakte of met een of meer woningen; d. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen die voor andere doeleinden in gebruik of ingericht waren, voor woondoeleinden, mits ten minste 10 woningen worden gerealiseerd; e.

de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen die voor andere doeleinden in gebruik of ingericht waren, voor detailhandel, dienstverlening, kantoor of horecadoeleinden, mits de cumulatieve oppervlakte van de nieuwe functies ten minste 1.500 m2 bruto-vloeroppervlakte bedraagt; f. de bouw van kassen met een oppervlakte van ten minste 1.000 m2 bruto-vloeroppervlakte." Bij de voorgenomen ontwikkeling is sprake van een bouwplan als bedoeld in artikel 6.12, lid 1, onder sub a van de Wro, waarmee een exploitatieplan zou moeten worden opgesteld. Op basis van artikel 6.12, lid 2 van de Wro kan besloten worden geen exploitatieplan vast te stellen indien: 1. het verhaal van kosten van de grondexploitatie over de in het plan, project of besluit begrepen gronden anderszins verzekerd is; 2. het bepalen van een tijdvak of fasering als bedoeld in artikel 6.13, eerste lid, onder c, 4°, onderscheidenlijk 5°, niet noodzakelijk is, en het stellen van eisen, regels, of een uitwerking van regels als bedoeld in artikel 6.13, tweede lid, onderscheidenlijk b, c of d, niet noodzakelijk is. Tussen de gemeente en de initiatiefnemer wordt naast dit project een separate overeenkomst gesloten met betrekking tot hetgeen voortvloeit uit dit onderdeel van de Wro.

In deze overeenkomst is opgenomen dat alle gemaakte kosten voor het uitvoeren en doorlopen van de procedure voor rekening van de initiatiefnemer zijn. Gemaakte kosten door de gemeente worden middels het heffen van leges op de initiatiefnemer verhaald, zoals is opgenomen in de legesverordening van de gemeente Noordenveld. Verder zal ook eventuele planschade in een separate overeenkomst worden geregeld. Hiermee is het verhaal van kosten van de grondexploitatie over de in het project begrepen gronden anderzijds verzekerd, waarmee geen exploitatieplan hoeft te worden opgesteld. Hiermee kan worden gesteld dat het project financieel haalbaar wordt geacht.

5.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Het voorliggend plan betreft een herziening op het bestemmingsplan "Veenhuizen" van gemeente Noordenveld en wordt opgesteld conform de Uniforme Voorbereidingsprocedure conform afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). In het kader van deze procedure wordt eenieder tijdens de terinzagetermijn in de gelegenheid gesteld zienswijzen op het plan in te dienen. Wanneer het plan ter inzage ligt wordt gepubliceerd in de 54

gemeentelijke bladen, op de gemeentelijke website en in de digitale Staatscourant. Tevens wordt het plan voor eenieder digitaal raadpleegbaar gesteld via www.ruimtelijkeplannen.nl. Tijdens de zienswijze perioden zijn er geen zienswijzen binnengekomen. Daarbij zijn de bewoners van Esweg 7 op de hoogte gebracht van de plannen middels participatie.

5.3

Handhaving

Een bestemmingsplan en/of een omgevingsvergunning is bindend voor zowel de overheid als de burger. De primaire verantwoordelijkheid voor controle en handhaving van de regels in de omgevingsvergunning ligt bij de gemeente. Het handhavingsbeleid van de gemeente Noordenveld vormt de basis van de handhaving binnen de gemeentelijke grenzen. Handhaving kan worden omschreven als elke handeling die erop gericht is de naleving van regelgeving te bevorderen of een overtreding te beëindigen. Het doel van handhaving is om de bescherming van mens en omgeving te waarborgen tegen ongewenste activiteiten en overlast. In het kader van een ruimtelijk project heeft regelgeving met name betrekking op de Wet ruimtelijke ordening, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en de Woningwet. Bij overtreding van deze regels kan gedacht worden aan bouwen zonder vergunning, bouwen in afwijking van een verleende vergunning en het gebruik van gronden en opstallen in strijd met de gebruiksregels van een bestemmingsplan of een vrijstelling.

55

Hoofdstuk 6 6.1

Wijze van bestemmen

Doel en reikwijdte

Het bestemmingsplan is een middel waarmee functies aan gronden worden toegekend. Het gaat dus om het toekennen van gebruiksmogelijkheden. In artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is bepaald dat twee begrippen centraal staan. Dit zijn: 1. goede ruimtelijke ordening; 2. uitvoerbaarheid. Als een plan aan deze twee eisen voldoet, voldoet het aan de wet. Via een bestemmingsplan worden functies aan gronden gegeven. Vanuit de Wro volgt een belangrijk principe, namelijk toelatingsplanologie. Het wordt de grondgebruiker (eigenaar, huurder, etc.) toegestaan om de functie die het bestemmingsplan bepaalt uit te oefenen. Dit houdt in dat: 1. de grondgebruiker niet kan worden verplicht om een in het bestemmingsplan aangewezen bestemming ook daadwerkelijk te realiseren, en; 2. de grondgebruiker geen andere functie mag uitoefenen in strijd met de gegeven bestemming (de overgangsregels zijn hierbij mede van belang). Een afgeleide van de gebruiksregels in het bestemmingsplan zijn regels voor bebouwing (omgevingsvergunning voor het bouwen) en regels voor het verrichten van 'werken' (omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerken zijnde, of van werkzaamheden). Een bestemmingsplan regelt derhalve het toegestane gebruik van gronden (en de bouwwerken en gebouwen) en kan daarbij regels geven voor: 1. het bebouwen van de gronden; 2.

het verrichten van werken (aanleggen). Het bestemmingsplan is een belangrijk instrument voor het voeren van ruimtelijk beleid, maar het is niet het enige instrument. Andere wetten en regels zoals bijvoorbeeld de Woningwet, de Monumentenwet 1988, de Algemeen Plaatselijke Verordening, de Wet Milieubeheer, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en de bouwverordening zijn ook erg belangrijk voor het uitvoeren van het ruimtelijk beleid. Via overeenkomsten kan de gemeente met betrokken partijen aanvullende afspraken maken voor zover dat niet via het bestemmingsplan geregeld kan worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het zeker stellen dat bepaalde activiteiten ook werkelijk verricht worden om zo het toelatingskarakter van een bestemmingsplan aan te scherpen.

6.2

Onderdelen van een bestemmingsplan

Een bestemmingsplan bestaat uit 3 onderdelen. Dit zijn de toelichting, de planregels en de verbeelding (plankaart).

6.2.1 De toelichting De toelichting wordt opgesteld volgens artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Hier staat, in het kort, dat in de toelichting verslag gedaan moet worden van de gemaakte keuzes in het plan. Voor een ontwikkelingsgericht plan vraagt dat een andere motivatie dan voor op beheer gerichte plannen (een plan kan ook zowel ontwikkelingsgericht zijn voor het ene deel en voor een ander deel beheergericht). Ook moet ingegaan worden op het aspect water, de afstemming met andere overheden (indien nodig), het onderzoek voor zover nodig voor de uitvoerbaarheid en de wijze waarop inspraak is verricht (indien nodig). Als er bij het bestemmingsplan een milieu-effect rapport is gemaakt hoeft niet ingegaan te worden op monumentale en/of andere waarden in het plangebied noch de milieukwaliteit in het gebied, want dat gebeurt in dat geval in het milieu-effect rapport. Via de toelichting wordt zo inzicht gegeven in de twee eisen uit artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). 56

Centraal in de toelichting moet staan waarom de functies als opgenomen op de plankaart, met de bijhorende regels, de mogelijkheden bieden en waarom dit past op die locatie. Bijlagen bij de toelichting: Bij de toelichting kunnen bijlagen opgenomen zijn. Die bijlagen maken een onlosmakelijk onderdeel uit van het bestemmingsplan zelf. Omdat ze een onlosmakelijk onderdeel zijn van het bestemmingsplan kan de toelichting zelf kort van tekst blijven omtrent het desbetreffende onderwerp. Hierdoor blijft de toelichting zelf kort en daarmee leesbaar. Algemene beleidsdocumenten hoeven vanwege het algemeen geldende karakter niet als bijlage opgenomen te worden bij het bestemmingsplan. Denk aan verschillende sectorale beleidsdocumenten als ook structuurvisies. Een toelichting moet, voor zover het beleidsstuk relevant is voor het plan, aangeven wat de relatie is tussen het bestemmingsplan en dat beleidsdocument.

6.2.2 De planregels De planregels zijn verdeeld over 4 hoofdstukken: 1. Inleidende regels: In dit hoofdstuk worden begrippen verklaard die in de planregels worden gebruikt (artikel 1). Dit gebeurt om een eenduidige uitleg en toepassing van de planregels te waarborgen. Deze begrippen zijn soms erg belangrijk voor een goed inzicht in de gebruiksmogelijkheden. Ook is de wijze waarop gemeten moet worden bij het toepassen van de regels (artikel 2) bepaald; 2. Bestemmingsregels: In dit hoofdstuk zijn de bepalingen van de bestemmingen opgenomen. Dit gebeurt in alfabetische volgorde. Als er voorlopige bestemmingen, nog uit te werken bestemmingen en/of dubbelbestemmingen zijn, worden die ook in alfabetische volgorde, achter de bestemmingsregels opgenomen. Ieder artikel kent een vaste opzet. Eerst wordt het toegestane gebruik geformuleerd in de bestemmingsomschrijving, vervolgens zijn bouwregels opgenomen. Aansluitend volgen de (mogelijke) afwijkingsmogelijkheden met betrekking tot de bouw en/of het gebruik. Ten slotte zijn (eventuele) omgevingsvergunningen voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde of van werkzaamheden opgenomen, aangevuld met mogelijke wijzigingsbevoegdheden. Belangrijk om te vermelden is dat naast de bestemmingsregels ook in andere regels relevante informatie staat die mede gelezen en geïnterpreteerd moeten worden.

Alleen zo ontstaat een volledig beeld van hetgeen is geregeld; 3. Algemene regels: In dit hoofdstuk zijn regels opgenomen met een algemeen karakter die gelden voor het hele plan. Deze moeten daarom altijd goed gelezen worden voordat op basis van de bestemmingregels interpretaties worden verricht. Voorbeelden van algemene regels zijn de anti-dubbeltelregel, algemene procedurebepalingen maar ook regels met betrekking tot mogelijke binnenplanse afwijkingen (een binnenplanse afwijking is, zoals het woord het al zegt, een afwijkingsmogelijkheid van de regels in het bestemmingsplan zelf, dit in tegenstelling tot 'buitenplanse' afwijkingen). In de algemene regels kunnen erg belangrijke bepalingen zijn opgenomen; 4. Overgangs- en slotregels: In het laatste hoofdstuk wordt het overgangsrecht geregeld en wordt bepaald hoe het bestemmingsplan heet (de slotregel). Bijlagen bij de planregels: Bij de regels kunnen bijlagen opgenomen zijn. Die bijlagen maken een onlosmakelijk onderdeel uit van de regels.

6.2.3 De verbeelding Op de verbeelding worden de bestemmingen weergegeven met daarbij andere bepalingen zoals gebiedsaanduidingen, bouwaanduidingen, bouwvlakken, etc.. Via de bijhorende regels in de planregels wordt bepaald wat hier wel en niet is toegestaan. 57

De verbeelding wordt ook wel plankaart genoemd. Dan wordt hetzelfde bedoeld. Belangrijk te weten is dat een digitaal bestand (een '.gml-bestand') leidend is. Dat digitaal bestand bepaalt waar welke bestemming ligt en waar welke aanduidingen etc.. Een afgeleide van dat digitale bestand is bijvoorbeeld een '.pdf-bestand' of een papieren (analoge) verbeelding. Bij twijfel over een '.pdf-bestand' of een papieren versie van de verbeelding geeft het digitale bestand de juridische doorslag.

6.3

Voorliggend bestemmingsplan

Voorliggend bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, planregels en een toelichting. De verbeelding en de planregels vormen tezamen het juridisch bindende gedeelte van het bestemmingsplan. Beide planonderdelen dienen in onderlinge samenhang te worden bezien en toegepast. Op de verbeelding zijn de bestemmingen aangewezen. Aan deze bestemmingen zijn bouwregels en regels betreffende het gebruik gekoppeld. De toelichting heeft geen rechtskracht, maar vormt niettemin een belangrijk onderdeel van het plan. De toelichting van dit bestemmingsplan geeft een weergave van de beweegredenen, de onderzoeksresultaten en de beleidsuitgangspunten die aan het bestemmingsplan ten grondslag liggen. Tot slot is de toelichting van wezenlijk belang voor een juiste interpretatie en toepassing van het bestemmingsplan. Voorliggend bestemmingsplan bevat de volgende bestemming: 'Wonen', waarbij de functie wonen inclusief ondergeschikte zorgfunctie wordt neergelegd.

Dit plan kent verder geen noemenswaardige bijzonderheden. Met dit hoofdstuk is voldaan aan artikel 3.1.1 van het Besluit omgevingsrecht (Bro). Met dit hoofdstuk is voldaan aan artikel 3.1.1 van het Besluit omgevingsrecht (Bro).

58

Bijlagen bij de toelichting

59

Bijlage 1

Masterplan

60

DA AD Masterplan erfontwikkeling Erf Esweg-Meidoornlaan Veenhuizen 19.04.2021

2

Erfontwikkeling Erf Esweg - Meidoornlaan

Veenhuizen 19.04.2021

Inleiding Door de Riedstra en Hoving VOF is DAAD Architecten gevraagd om in Veenhuizen een nieuw erfontwerp te maken passend bij het dorpsbeeld en aangrenzend landschap. Het erfontwerp bevindt zich aan de Esweg / Meidoornlaan. Hier is een nieuw erfontwikkeling gewenst waarin woon- en zorgfuncties een samenhangend geheel vormen. De traditionele ruimtelijke indeling van een boerenerf zoals deze voorkomen in Veenhuizen wordt hierbij gevolgd.

Inhoud Veenkolonie 4 Erf Esweg-Meidoornlaan 7 fase I 13 fase II 15

Het betreft een oud erf dat rond 1850 is gesticht als H7V2 en de typische opstallen met middenhuisboerderij en bijgebouwen heeft gekregen rond 1900. Het erf heeft toen de naam “Nieuw Campingererf” gekregen. In 1976 zijn de boerderij en enkele bijgebouwen afgebroken. Op het erf resteren een dorsschuur en de overkapte mestvaalt. Deze gebouwen zijn in slechte staat van onderhoud en wachten op herstel of sloop. Aan de rand van het erf staan nog enkele bomen die de vorm van het erf markeren. Bijzonder van dit erf is de vierkante vorm van 90 x 90 meter. De meeste andere erven waarop middenhuisboerderijen stonden hebben een rechthoekige vorm van 120 x 60m. Het nieuwe erfontwerp is zoals gezegd vormgegeven volgens de vroegere indeling met centraal de typische middenhuisboerderij waarin woon- en zorgfuncties worden opgenomen. De huidige bijgebouwen, de vroegere dorsstal en mestvaalt worden herstelt en krijgen een nieuwe functie. In het geval dat uit een bouwkundige keuring blijkt dat de staat van de twee bijgebouwen onvoldoende toereikend is om herstelt te kunnen worden, zullen deze plaatsmaken voor nieuwbouw. Door het traditionele boerenerf als uitgangspunt te nemen ontstaat een passende erfontwikkeling die goede aansluiting vindt met het karakteristieke dorpsbeeld van Veenhuizen.

Dit boekwerk schetst de grotere context van de veenkolonie om daarna in te zoomen op het erf EswegMeidoornlaan. Het plan bestaat uit een masterplan voor het volledige zorgerf (fase II) en een uitwerking voor fase I, waarbij de hoofdboerderij met daarin een woning worden gerealiseerd.

links: huidige situatie erf Esweg-Meidoornlaan

Contactpersoon: Rob Hendriks rob@daad.nl Projectnummer: 16.049 DAAD Architecten B.V. Paltz 21 9411 PM Beilen +31 (0)593 582 450 info@daad.nl www.daad.nl

DA AD

3

Kolonisten --------------------------------------------------------------Naast de eerste bewoners van de Gestichten van de Maatschappij van Weldadigheid (wezen, landlopers, bedelaars, etc. en hun bewakers) kwamen er vanaf de stichting van de kolonie in 1823 ook vrije kolonisten naar het gebied. Deze boerenfamilies woonden en werkten op boerderijen die nabij kruispunten van wijken en lanen op min of meer regelmatige afstanden van elkaar in het orthogonale landschapspatroon van Veenhuizen een plek hadden gekregen. Van de architectuur van de oorspronkelijke boerderijbouw is weinig bekend. Nadat de bedelaarsgestichten in 1875 waren overgegaan van de Maatschappij van Weldadigheid naar Justitie brak een periode aan waarin in Veenhuizen veel nieuwe gebouwen werden gebouwd. In deze bouwgolf werden een aantal boerderijen vernieuwd en nieuwe erven aangelegd. De architect voor de nieuwbouw van vele justitiegebouwen en ook voor de boerderijen uit deze periode was W.C. Metzelaar.

4

Metzelaar-architectuur --------------------------------------------------------------Vooral in de periode na 1886, na de opvolging van justitieel bouwmeester J.F. Metzelaar door zijn zoon W.C. Metzelaar, kwam de vaart er in Veenhuizen goed in. W.C. Metzelaar leverde in dertig jaar tijd zo’n vierenzeventig bouwwerken in Veenhuizen af. Naast gestichtsgebouwen, werkplaatsen, een hotel, een school, , sluizen, een ziekenhuis, kerken en vele ander voorzieningen voor het bijzondere dorp ontwierp hij de woningen voor het bewakend personeel en genoemde boerderijen. Zijn gebouwen waren doorgaans sober en doelmatig, passend bij hun functie. Waar hij bij gerechtsgebouwen elders in het land (gevangenissen, rechtbanken) soms nog bijzondere stijlelementen gebruikte om het representatieve karakter van de functie te onderstrepen en hij zich bij opvoedingsinstellingen en bijeenkomstgebouwen soms zelfs enkele frivole details veroorloofde, hanteerde hij in Veenhuizen een puur functionele ontwerpstijl. Een herkenbare, zakelijke familie van gebouwen. De weinige decoratieve toevoegingen aan de woningen, zoals bijvoorbeeld de luiken voor de vensters of een beschilderde toiletbril dienden om de rang van de bewoner in het justitiële apparaat te duiden. Ook in het ontwerp van de tuinen en de keuze van de bomen was de hiërarchie van het justitiële apparaat helder afleesbaar.

Opvallend in het werk van Metzelaar in Veenhuizen is de typologische vernieuwing die hij heeft doorgevoerd. Voor haast elke functie die in Veenhuizen een plek moest krijgen ontwierp hij een uniek gebouw. Een van de meest sprekende voorbeelden hiervan is de Middenhuisboerderij.

Voorm. gezondheidsgebouw - Veenhuizen

Werkplaats - Veenhuizen

Uit 1884 stammend werkgesticht Norgerhaven, een rijksmonument, oorsporonkelijk ontworpen door W.C. Metzelaar. In 2008 door DAAD Architecten getransformeerd tot Shared Service Center.

Esserheem- Veenhuizen

Levenslust - Veenhuizen

5

Middenhuisboerderij

Principegevel middenhuisboerderij - Hoogteaccent bij woning; Ventilatie d.m.v. schoorstenen met lamellen

Veestal Veestal

Gevel middenhuisboerderij

6

Principeplattegrond - Woning tussen werken; warmteoverslag van productie naar woning

DorsschuurWoning

entreeentree & keuken & keuken zone zone

Woning Veestal

Kopgevel middenhuisboerderij - Symmetrie

entree & keuken zone

Kopgevel middenhuisboerderij - Symmetrie

entree & keuken zone

--------------------------------------------------------------Het betrof een eenvoudig, rechthoekig volume in metselwerk met een rood pannendak met aan weerszijden van het hogere woonhuis een schuur. De zeven (?) gebouwde boerderijen van dit type stonden allen centraal voor op het erf, parallel aan de weg, met in het linker schuurgedeelte de veestal, de kalverenstal, de karnruimte, de keuken en de woningentree en in het rechterdeel de dorsruimte en paardenstallen. Het centrale woonhuis bevatte (gedeeltelijk) een kelder (met vensters), een woonkamer en twee slaapkamers op de begane grond en een toegankelijke zolder. Met deze functionele en ruimtelijke opzet sloeg W.C. Metzelaar in Drenthe (en Nederland!) een nieuwe weg in de boerderijbouw in. Anders dan bij gangbare types, waarbij de woning aan de voorzijde in of tegen de schuur aan was gesitueerd, wordt de woning hier door twee schuren geflankeerd. Ook de positionering parallel aan de weg was een bijzondere in het Nederlandse boerderijenlandschap. De vorm en de positie van de gevelopeningen waren, zoals gebruikelijk bij boerderijenbouw tot die tijd, ook in de Middenhuisboerderij gekoppeld aan de achterliggende functie.

Anders dan in bijvoorbeeld het Oldambt in noordoost Groningen, waar in dezelfde periode in de geschiedenis de representatie van het front van de boerderij juist de overhand kreeg over de functionaliteit, koos Metzelaar hier weliswaar voor een nieuwe functionele hoofdopzet, maar wel met gebruikmaking van doelmatige boerderij-elementen in een rationele ordening. De tuinen voor de boerderij daarentegen, allen ook ontworpen door Veestal Metzelaar, vertonen in hun organische uitbundigheid juist wel overeenkomsten met de in die periode ook in het Oldambt populaire slingertuinen.

Kopgevel middenhuisboerderij; symmetrie, hoogte accent en ventilatieshoorsteen

Dorsschuur

Woning

Dorsschuur

Woning

Dorsschuur

erf Esweg-Meidoornlaan 7

ca. 60000

Generaal v.d. Boschweg

Kavel

ca. 120000

Pastoor Smitslaan

Middenhuisboerderij Meidoornlaan

Representatieve tuin Mestvaalt Wagenloods Dorsschuur Esweg

Meidoornlaan

Stookhok Graanberg Hooiberg

Hospitaallaan

Varkenshok

Dominee Germsweg

Esweg

Kerklaan

Nieuwe Varkensschuur

Meidoornlaan

Verschillende inrichtingen van erf met middenhuisboerderij 8

Dominee Germsweg

Eikenlaan

Toekomstvisie --------------------------------------------------------------Op deze pagina is een kaart opgenomen waarop de toekomstvisie van Veenhuizen is weergegeven. De erfontwikkeling van Riedstra & Hoving V.O.F. is één van de aangegeven zoeklocaties voor nieuwbouwmogelijkheden. Deelgebied 6 Landelijk gebied Veenhuizen Het versterken van de landschappelijke en cultuurhistorische structuren en het ontwikkelen van twee nieuwbouwlocaties staan in dit deelgebied centraal. Voor de nieuwbouwlocaties wordt uitgegaan van een mengbestemming van wonen met bedrijfsactiviteiten die passen in het totale concept voor Veenhuizen. Bijzondere voorwaarden worden gesteld aan de architectuur van deze bebouwing, waarbij gedacht kan worden aan een moderne vorm van een ‘Veenhuizer middenboerderij’. (bron: ‘Werken aan de toekomst van Veenhuizen’, www.toekomst-veenhuizen.nl)

erfontwikkeling erf Esweg-Meidoornlaan

9

Huidige situatie

Meidoornlaan

--------------------------------------------------------------Oorspronkelijk stond op het perceel een middenhuisboerderij met bijbehorende erfbebouwing. Momenteel staan alleen de dorsschuur en mestvaalt nog overeind.

dorsschuur

Esweg

10

mestvaalt

Historische situatie

Hooiberg

Graanberg

Mestvaalt Dorsschuur

Wagenloods Stookhut

16400

7500

16600

10500

--------------------------------------------------------------Voor de boerderij lag een representatieve tuin, met vormen en elementen zoals die vaker voorkwamen in de romantische landschapstuinen aan het eind van de negentiende eeuw, bijvoorbeeld in de slingertuinen op erven van Oldambsterboerderijen. De erfruimte (naast en) achter de boerderij was functioneel ingericht ten behoeve van het agrarische bedrijf met de benodigde bijgebouwen; de mestvaalt, de dorsschuur, de varkensstal, de hooiberg, de wagenloods, het stookhok en de graanberg. Net als de boerderij ontwierp Metzelaar voor elk van deze functies een standaard-type in Veenhuizen. Afhankelijk van functie en locatie kregen de bijgebouwen op het erf een plek. Net als voor de landschappelijke organisatie werd het erf ingericht volgens een orthogonaal grid waarop de bijgebouwen werden geplaats. In hoofdopzet symmetrisch, in uitwerking specifiek naar functie en positie. Met vaak identieke details in metselwerk, goten en kozijnen waren de bijgebouwen duidelijk familie van de Middenhuisboerderij. Met name bij de houten bijgebouwen gaven enkele bijzondere details ook deze hun bijzondere ‘Veenhuizer’ uitstraling.

De constructie in houten gebinten (verbeterd Hollands spant), de gerabatte houten betimmeringen, de wijze waarop de houten delen werden gezaagd en de toegepaste vensters en (stal-)deuren zijn onderdelen van het ontwerp die in verschillende gebouwtypen terugkomen.

Middenhuisboerderij

Huidige situatie

11

Masterplan --------------------------------------------------------------Om het nieuwe woon-zorgprogramma te kunnen huisvesten worden een aantal volumes teruggebouwd op historisch verantwoorde basis. Daarbij worden de historische grondvlakken gerespecteerd. Middenhuisboerderij Terugbouwen volgens oud grondvlak en volumeverdeling. Daarbij wordt de linkerzijde en het middenhuis de nieuwe woning. De rechterzijde krijgt een woon-zorgfunctie.

24500

Dorsschuur Afhankelijk van een bouwkundige keuring zal moeten blijken of restauratie mogelijk is. Is dit niet het geval, dan wordt de nog bestaande dorsschuur gesloopt. Hier wordt een nieuw, vergelijkbaar volume teruggebouwd. Mestvaalt Afhankelijk van een bouwkundige keuring zal moeten blijken of restauratie mogelijk is. Is dit niet het geval, dan wordt het bestaande volume gesloopt. Hier wordt een nieuw, vergelijkbaar volume teruggebouwd.

dagbesteding 150m2

schuur 166m2

11500

Terras 11m2

woonkamer 65,5m2

<4450>

<5600>

hal

<6940>

badkamer 6,1m2

entree

6300

berging

<1930>

zorgwoning 2

<1930>

<1930>

16400

inloopkast 6,1m2 slaapkamer 2 hal12,7m

<3980>

<5130>

<900>

VIOS AL-300

hal 17,8m2

12

zorgwoning 1

gezamelijke huiskamer

kk

<2600>

masterplan 1:250

<2150>

buitenberging 19,1m2

<1930>

<9700>

10500

<2910>

wasruimte keuken 12,9m2

<2150>

<3200>

<3200>

<3650>

<2150>

bijkeuken

<2150>

<5590>

17600

Riedstra Veenhuizen situatie masterplan

1:250

fase I: herbouw middenhuisboerderij 13

Fase 1: herbouw middenhuisboerderij --------------------------------------------------------------In fase I wordt het volledige volume van de middenhuis gerealiseerd. Het linker deel wordt ingevuld als bedrijfswoning. het rechter deel wordt tot fase II gebruikt als buitenberging. In Fase II wordt de gevel vervangen en worden hier de zorgfuncties gerealiseerd.

Terras 11m2

<5600>

<2910> <6940>

inloopkast 6,1m2

<1930>

<1930>

VIOS AL-300

2

badkamer 6,1m2

<3980>

slaapkamer

hal12,7m

<1930>

<900> <5130>

hal 17,8m2

14

buitenberging 19,1m2

<1930>

<9700>

keuken 12,9m2

kk woonkamer 65,5m2

<2600>

situatie fase I 1:500

<3200>

<3200>

<3650>

<4450>

<5590>

Riedstra Veenhuizen situatie fase 1

1:250

19.04.2021

<1860>

slaapkamer 14,9m2

<3230>

<3230>

slaapkamer 18,1m2

<4600>

badkamer 7,1m2

2600+

bergruimte 5,1m2

slaapkamer 14,9m2

<3230>

<3500> <2050>

<5590>

bergruimte 5,1m2

<2210>

10500

<3500>

<2080>

<2460> techniek 5,1m2

VIOS AL-300

slaapkamer 18,1m2 2600+

<3230>

hal 8,0m2

16400

7500

16600

7200

16900

1e verdieping

Terras 11m2

<4450>

keuken 12,9m2

buitenberging 19,1m2

kk woonkamer 65,5m2

<6940>

<1930>

VIOS AL-300

16400

2

<1930>

slaapkamer

hal12,7m

inloopkast 6,1m2

badkamer 6,1m2

<1930>

<900>

<3980>

hal 17,8m2

<5130>

<2600>

<1930>

<9700>

10500

<3200>

<5600>

<3200>

<3650>

<2910>

<5590>

begane grond

plattegronden fase 1 1:200

Riedstra Veenhuizen plattegronden fase 1

1:100

05.12.2019

15

9680+ 8280+

2600+

1500+

3.100

3.080

PEIL

voorgevel

dwarsdoorsnede

achtergevel

achtergevel

gevels & doorsneden fase I 1:200 16

2.900

2370+

fase II: woon-zorgerf 17

Fase II: woon-zorg --------------------------------------------------------------In fase II worden diverse woon-zorgfuncties gerealiseerd. Binnen het reeds gebouwde middenhuisboerderij-volume worden 4 woon-zorgappartementen gerealiseerd met gemeenschappelijke woonkamer. Omdat de woon-zorgappartementen zich binnen het middenhuisboerderij-volume bevinden, blijft de zorgfunctie ondergeschikt. Mocht deze mening niet gedeeld worden, dan stellen wij de alternatieve indeling voor met hierin 2 woon-zorgappartementen. De bestaande dorsschuur wordt wordt versterkt of gesloopt. In het laatste geval komt hier een vergelijkbaar volume terug. Deze schuur zal in de toekomst dienen als dagbesteding voor de woonzorg functie.

24500

De bestaande mestvaalt wordt versterkt of gesloopt. Ook hier komt in het laatste geval een vergelijkbaar volume voor in de plaats.

dagbesteding 150m2

schuur 166m2

11500

Terras 11m2 <3200>

<3200>

woonkamer 65,5m2

<5600>

<4450>

<6940>

badkamer 6,1m2

entree

berging

zorgwoning 2

<1930> <1930>

<1930>

2

<3980>

inloopkast 6,1m2 slaapkamer

hal12,7m VIOS AL-300

zorgwoning 1 hal

<900> <5130>

<2600>

18

gezamelijke huiskamer

kk

hal 17,8m2

situatie fase II 1:500

<2150>

buitenberging 19,1m2

<1930>

<9700>

<2910>

wasruimte keuken 12,9m2

<2150>

<3650>

<2150>

bijkeuken

<2150>

<5590>

Riedstra Veenhuizen situatie fase 2

1:250

19.04.2021

voorkeursmodel met 4 woon-zorg eenheden

hal 8,0m2

<2150>

bergruimte 5,1m2

2600+ 2300+

<3230>

techniek zorgwoning 3slaapkamer 2

<2460> techniek 5,1m2

7500

14,9m

bergruimte 5,1m2

16600 16400

1e verdieping

16600

Terras 11m2

7200

gezamelijke huiskamer

1690016400

slaapkamer

hal12,7m

2

badkamer 6,1m2

<2150>

hal zorgwoning 2

<1930>

inloopkast 6,1m2

entree

<1930>

<1930>

<2150>

bijkeuken

zorgwoning 2 <3980>

<1930>

<900>

zorgwoning 1

<2150>

bijkeuken

7200

<2150>

zorgwoning 1

<6940>

<5130>

berging

<1930>

entree

hal 17,8m2

VIOS AL-300

badkamer 6,1m2

<1930>

<1930>

VIOS AL-300

16400

2

<3980>

slaapkamer

hal12,7m

<4450>

<2910>

hal <2600>

inloopkast 6,1m2

<2150>

buitenberging 19,1m2

kk

woonkamer 65,5m2

<900> <1930>

hal 17,8m2

<5130>

<2600>

<9700>

10500

<6940>

gezamelijke huiskamer

<2150>

buitenberging 19,1m2

kk woonkamer 65,5m2

wasruimte keuken 12,9m2

<2150>

<5600>

<4450>

<2910>

wasruimte keuken 12,9m2

<3200>

<3200>

<3650>

berging

<5590>

<2150>

<3200>

<3200>

<3650>

<5600>

Terras 11m2

begane grond

7500

1e verdieping

<5590>

<9700>

<2150>

VIOS AL-300

16400

10500

bergruimte 5,1m2

1500+ VIOS AL-300

1500+

slaapkamer 18,1m2 2600+

<1860>

<3500>

<3230>

<2080>

<2150>

hal

10500 slaapkamer 14,9m2

<2460> techniek 5,1m2

<3230>

<3230>

slaapkamer 18,1m2 2600+

slaapkamer 14,9m2

<2210>

slaapkamer

zorgwoning 18,1m2 4

<2210>

10500

2600+ 2300+

<4600>

7,1m2

<3230>

bergruimte 5,1m2

<2150>

<3230>

slaapkamer 14,9m2

<3500> hal 8,0m2

<3500>

techniek badkamer

<3230>

<5590>

<2050>

<1860>

<2080>

<4600>

badkamer 7,1m2

<3230>

slaapkamer 18,1m2

<3500> <2050>

<5590>

alternatieve indeling rechter vleugel met 2 woon-zorg eenheden en techniek

16900

begane grond

situatie fase II 1:200

Riedstra Veenhuizen plattegronden fase 2

Riedstra Veenhu 1:200

19.04.2021

plattegronden 19 fa

9680+ 8280+

2370+

PEIL

voorgevel fase 1

9680+ 8280+

2370+

PEIL

voorgevel fase 2

gevels fase 1 & 2 1:200 20

Riedstra Veenhuizen

10000

begane grond

1500+

2300+ 2600+

1500+

dagbesteding 150m2

17000

17000

2600+ 2300+

(bestaande bomen)

10000

1e verdieping

Riedstra Veenhuizen plattegronden dorsschuur

1:200

14.04.2021 21

22

Bijlage 2

Landschappelijk inrichtingsplan

83

Bijlage 3

Bodemonderzoek

85

RAPPORT Verkennend bodem- en asbest onderzoek Esweg 9 te Veenhuizen

Opdrachtgever

:

DLV Advies Lage Biezenweg 5a 4131 LV VIANEN

Projectnummer

:

20KL291

Datum

:

27 juli 2020

Auteur

:

ing. R.J. Wijma

Paraaf

:

Projectleider

:

Paraaf

:

ing. F.M. Bouma

Klijn Bodemonderzoek B.V. Oudlandseweg 1, 9682 XT Oostwold Telefoon 0597 – 55 12 12 Email info@klijnbodemonderzoek.nl Internet www.klijnbodemonderzoek.nl

2 INHOUD

Rapport 20KL291 BLAD

1.

INLEIDING 1.1. Algemeen 1.2. Opbouw

3 3 3

2.

VOORONDERZOEK 2.1. Algemeen 2.2. Ligging onderzoekslocatie 2.3. Historisch en huidig gebruik 2.4. Belendende percelen en omgeving onderzoekslocatie 2.5. Bodemonderzoek 2.6. Bodemkwaliteitskaart 2.7. Toekomstig gebruik van het terrein 2.8. Financieel/juridisch 2.9. Regionale opbouw en geohydrologie 2.10. Onderzoekshypothese

3 3 4 5 5 5 5 5 5 6 6

3. 4.

ONDERZOEKSPROGRAMMA BODEMGEGEVENS 4.1. Bodemgesteldheid en zintuiglijke waarnemingen 4.2. Samenstelling grondmengmonsters

5. 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. 6.

RESULTATEN METINGEN EN CHEMISCHE ANALYSES Meetgegevens grondwater Toetsingskader Analyseresultaten verkennend asbestonderzoek NEN 5707 Analyseresultaten verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Toelichting analyseresultaten

SAMENVATTING EN CONCLUSIES 6.1. Samenvatting 6.2. Conclusies en aanbevelingen 6.3. Slotopmerking

BIJLAGEN 1

Ligging van de locatie en kadastrale kaart

2

Boorprofielen en legenda

3

Analyserapporten

4

Toetsingstabellen

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=43f92bd5-258b-4901-85b0-733dbeaf43ad