1. Toelichting en regels
Tekst van het document
ESWEG-MEIDOORNLAAN, VEENHUIZEN bestemmingsplan
Esweg-M eidoornlaan, Veenhuizen
bestemmingsplan
Datum: 08-09-2023
Inhoudsopgave Toelichting
5
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding voor het plan 1.2 Planlocatie 1.3 Geldende bestemmingsplannen 1.4 Leeswijzer Hoofdstuk 2 Planbeschrijving 2.1 Huidige situatie 2.2 Gewenste situatie Hoofdstuk 3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Gemeentelijk beleid Hoofdstuk 4 Ruimtelijke- en milieuaspecten 4.1 Milieu 4.2 Ecologie 4.3 Archeologie en cultuurhistorie 4.4 Verkeer en parkeren 4.5 Wateraspecten Hoofdstuk 5 Uitvoerbaarheid 5.1 Economische uitvoerbaarheid 5.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 5.3 Handhaving Hoofdstuk 6 Wijze van bestemmen 6.1 Doel en reikwijdte 6.2 Onderdelen van een bestemmingsplan 6.3 Voorliggend bestemmingsplan
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6
Masterplan Landschappelijk inrichtingsplan Bodemonderzoek Analyseresultaten puinverharding Onderzoek flora en fauna Aerius-berekening
Planregels Hoofdstuk 1 Inleidende regels Artikel 1 Begrippen Artikel 2 Wijze van meten Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels Artikel 3 Wonen Artikel 4 Waarde - Beschermd dorpsgezicht Hoofdstuk 3 Algemene regels Artikel 5 Anti-dubbeltelregel Artikel 6 Algemene bouwregels Artikel 7 Algemene gebruiksregels Artikel 8 Algemene aanduidingsregels
6 6 9 9 11 12 12 13 17 17 19 29 34 34 42 46 49 52 54 54 54 55 56 56 56 58
59 60 83 85 141 146 167
177 178 178 186 187 187 191 193 193 194 195 196 2
Artikel 9 Algemene afwijkingsregels Artikel 10 Algemene wijzigingsregels Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels Artikel 11 Overgangsrecht Artikel 12 Slotregel
Bijlagen bij de regels Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3
Staat van bedrijfsactiviteiten Beschrijving Veenhuizen, Cultuurhistorische waarden Beschermd dorpsgezicht
197 198 199 199 200
201 202 213 238
3
4
T oelichting
5
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding voor het plan
Voorliggend plan betreft een gedeeltelijke herziening van het bestemmingsplan ''Bestemminsplan Veenhuizen" van gemeente Noordenveld ten behoeve van een nieuwe erf ontwikkeling waarin woon- en zorgfunctie een samenhangend geheel vormen. Het betreft een oud erf dat rond 1850 is gesticht als H7V2 en de typische opstallen met middenhuisboerderij en bijgebouwen heeft gekregen rond 1900. Het erf heeft toen de naam “Nieuw Campingererf” gekregen. In 1976 zijn de boerderij en enkele bijgebouwen afgebroken. Op het erf resteren een dorsschuur en de overkapte mestvaalt. Het plan is om op de oorspronkelijke controuren een nieuw woonhuis te realiseren met ondergeschikte zorgappartementen en dagbesteding. De initiatiefnemer is voornemens ter plaatse een middenhuisboerderij te realiseren waarin woon- en zorgfuncties worden opgenomen. De doelgroep is de groep die zorg nodig heeft op grond van de Wet Langdurige Zorg. Deze mensen kunnen bijvoorbeeld leiden aan de ziekte van Alzheimer. Het plan is om deze mensen 24/7 zorg te kunnen aanbieden en daarbij dagactiviteiten te organiseren. Voor de dagactiviteiten wordt ingezet op ongeveer 6 - 8 personen per dag. Om dit te kunnen verzorgen is het plan om 2 zorgappartementen te realiseren in de middenhuisboerij. Aan de linkerzijde het woongedeelte van de initiatiefnemer en aan de rechterzijde de 2 zorgappartementen.
In de dorsschuur aan de linkerzijde van het terrein is het de bedoeling om daar de dagactiviteiten te organiseren. De mestvaal aan de rechterzijde van het terrein zal uitsluitend gebruikt worden voor de woonfunctie van de initiatiefnemer. Voor de dorsschuur en de mestvaalt wordt eerst onderzocht of restauratie mogelijk is. Mocht dat niet mogelijk zijn dan wordt in overleg met de gemeente de gebouwen herbouwd. Om het nieuwe woon-zorgprogramma te kunnen huisvesten worden een aantal volumes teruggebouwd op historisch verantwoorde basis. Daarbij worden de historische grondvlakken gerespecteerd. Er is ter plaatse geen bouwvlak aanwezig. Voor de gewenste situatie is het wenselijk ter plaatse een bouwvlak te realiseren. Middenhuisboerderij Terugbouwen volgens oud grondvlak en volumeverdeling. Daarbij wordt de linkerzijde en het middenhuis de nieuwe woning. De rechterzijde krijgt een woon-zorgfunctie. Dorsschuur (linkergebouw) Afhankelijk van een bouwkundige keuring zal moeten blijken of restauratie mogelijk is. Is dit niet het geval, dan wordt de nog bestaande dorsschuur gesloopt. Hier wordt een nieuw, vergelijkbaar volume teruggebouwd. Omdat het een karakteristiek gebouw betreft is het niet mogelijk het gebouw te slopen en te herbouwen zonder omgevingsvergunning. Deze beschermingsregeling is vastgelegd in artikel 3.6.1 Vergunningplicht.
Mestvaalt (rechtergebouw) Afhankelijk van een bouwkundige keuring zal moeten blijken of restauratie mogelijk is. Is dit niet het geval, dan wordt het bestaande volume gesloopt. Hier wordt een nieuw, vergelijkbaar volume teruggebouwd. Omdat het een karakteristiek gebouw betreft is het niet mogelijk het gebouw te slopen en te herbouwen zonder omgevingsvergunning. Deze beschermingsregeling is vastgelegd in artikel 3.6.1 Vergunningplicht. In de volgende figuur is de gewenste situatie in een situatietekening weergegeven. Een volledige situatietekening op schaal is als bijlage Bijlage 1 Masterplan bij deze onderbouwing opgenomen. 6
Situatietekening gewenste situatie. Bron: DAAD Architecten B.V. De gewenste ontwikkeling past niet binnen het bepaalde in het geldende bestemmingsplan. De gemeente heeft aangegeven in principe medewerking te willen verlenen met de voorgenomen ontwikkeling, mits hiervoor een partiële herziening op het bestemmingsplan wordt opgesteld conform artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). De gemeente heeft hiervoor de volgende randvoorwaarden meegegeven: Monumenten / Bouwen Nieuwbouw vindt plaats in de vorm van een woonhuis op de plaats van een voor Veenhuizen typerende Middenhuisboerderij; Visiedocument van DAAD m.b.t. de Ds. Germsweg 11 kan worden gebruikt als uitgangspunt; Geen reconstructie, maar een eigentijdse expressie van de Middenhuisboerderij. Bij het ontwerp mag geen sprake zijn van geschiedvervalsing maar even niet van een fremdkörper of eye-catcher. Een gebouw die zich voegt in Veenhuizen door soberheid; Nieuwbouw geïnspireerd op de hoofdvorm van de Middenhuisboerderij, waarbij symmetrie en de contour van belang zijn. Een heldere hiërarchie in de erfinrichting met het nieuwe hoofdvolume op de oorspronkelijke plek en herstel van de representatieve voortuin, waarbij de nog aanwezige bijgebouwen behouden moeten blijven. Behoud van de bestaande schuren.
In het bestemmingsplan zou dat bijvoorbeeld kunnen door een aanduiding karakteristiek met een omgevingsvergunning voor het slopen ervan. Bouwen op dezelfde locatie (bij wijze van spreken op dezelfde fundering) vanwege de historische context.
7
Stedenbouw De bestaande (of voormalige) omvang geldt als uitgangspunt in het bestemmingsplan. De bestaande (of voormalige) omvang geldt als maximum; Uitstraling zou in het welstandsspoor moeten worden meegenomen. Ook de monumentencommissie moet advies geven. Welstand en monumenten samen geven voldoende garantie voor goede uitstraling. Planologie Zorg is toegestaan als nevenfunctie bij de woning. Deze functie wordt ook genoemd in de visie Werken aan de toekomst van Veenhuizen. Daarmee wordt dit beleidsmatig gezien als een functie die iets bijdraagt aan Veenhuizen. Het zorgprogramma zou ook in de bijgebouwen gerealiseerd mogen worden. Zolang dit maar niet vraagt om extra ruimtevraag, groter dan de bestaande (of voormalige) omvang. Voorliggend document dient als toelichting waarin nader wordt gemotiveerd dat deze ontwikkeling voldoet aan de randvoorwaarden die de gemeente heeft gesteld. Daarbij dient deze toelichting als onderbouwing waarom de ontwikkeling mogelijk kan worden gemaakt en deze niet zal leiden tot onevenredige bezwaren op ruimtelijk en/of milieutechnisch vlak. In het hoofdstuk "Planbeschrijving" (hoofdstuk 2) wordt het initiatief verder toegelicht, daar is ook een situatietekening van de nieuwe situatie opgenomen.
8
1.2
Planlocatie
De planlocatie is gelegen aan de kruising tussen de Esweg en de Meidoornlaan en ligt aan de noordoost kant van Veenhuizen in het landelijk gebied van gemeente Noordenveld. De locatie is kadastraal bekend onder gemeente Norg, sectie N, nummer 3221. In de volgende figuur is de topografische ligging van de locatie weergegeven.
Uitsnede topografische kaart locatie. Bron: J.W. van Aalst, www.opentopo.nl.
1.3
Geldende bestemmingsplannen
Ter plaatse is het bepaalde uit het bestemmingsplan "Bestemmingsplan Veenhuizen" van de gemeente Noordenveld, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 19-06-2013, onverkort van toepassing. Daarnaast geldt het bestemmingsplan "Bestemmingsplan Parkeren Noordenveld" van de gemeente Noordenveld, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 20-06-2018. Zoals te zien in de volgende figuur is ter plaatse van de mestvaalt de bestemming 'Agrarisch' en de dubbelbestemming 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht' toegekend. Tevens is ter plaatse de functieaanduiding 'specifieke vorm van agrarisch-veldschuur' van toepassing de bouwaanduiding ''karakteristiek'' en de gebiedsaanduiding ''veiligheidszone - munitie 3''. 9
Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl.
Uitsnede verbeelding geldend bestemmingsplan Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl. De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen de bepalingen uit het geldende bestemmingsplan. Op del ocatie ontbreekt een bouwvlak en binnen de bestemming 'Agrarisch" is de woon-zorgfunctie niet toegestaan. In het geldende bestemmingsplan is eveneens geen afwijkingsmogelijkheid en/of wijzigingsbevoegdheid opgenomen om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. Om deze reden 10
is het noodzakelijk het geldende bestemmingsplan gedeeltelijk te herzien met een partiële herziening (ook wel postzegelbestemmingsplan genoemd). De gemeente heeft aangegeven in principe medewerking te willen verlenen, mits wordt aangetoond dat de ontwikkeling niet zal leiden tot bezwaren op ruimtelijk en/of milieutechnisch vlak. Middels voorliggende toelichting wordt de ontwikkeling nader gemotiveerd en wordt aangetoond dat deze niet zal leiden tot onevenredige bezwaren op ruimtelijk en/of milieutechnisch vlak.
1.4
Leeswijzer
Deze toelichting is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 gaat in op de huidige en gewenste situatie en bevat een beschrijving van de situatie ter plaatse zoals momenteel bekend en de gewenste situatie ter plaatse na realisatie van de plannen van de initiatiefnemer. Hoofdstuk 3 gaat in op de vigerende beleidskaders. Hierin worden de plannen van de initiatiefnemer getoetst aan het ruimtelijk beleid van het rijk, de provincie en de gemeente. Hoofdstuk 4 gaat in op de toetsing van het plan aan de aspecten milieu, ecologie, archeologie en cultuurhistorie, verkeer en parkeren en water. Hierin worden verschillende bureaustudies beschreven en, indien van toepassing, uitgevoerde aanvullende onderzoeken beschreven. Hoofdstuk 5 gaat in op de uitvoerbaarheid van het plan. Hierin worden de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan getoetst en wordt kort ingegaan op het aspect handhaving. Hoofdstuk 6 bevat de wijze van bestemmen. Hierin wordt nader gespecificeerd welke onderdelen een bestemmingsplan hoort te bevatten en welke bijzondere bepalingen ten aanzien van voorliggend plan van toepassing zijn.
11
Hoofdstuk 2 2.1
Planbeschrijving
Huidige situatie
2.1.1 Gebiedsprofiel De locatie is gelegen in het landelijk gebied van gemeente Noordenveld en ligt buiten de bebouwde kom nabij het dorp Veenhuizen. Het erfontwerp bevindt zich aan de Esweg / Meidoornlaan. Hier is een nieuw erfontwikkeling gewenst waarin woon- en zorgfuncties een samenhangend geheel vormen. De traditionele ruimtelijke indeling van een boerenerf zoals deze voorkomen in Veenhuizen wordt hierbij gevolgd. Het betreft een oud erf dat rond 1850 is gesticht als H7V2 en de typische opstallen met middenhuisboerderij en bijgebouwen heeft gekregen rond 1900. Het erf heeft toen de naam “Nieuw Campingererf” gekregen. In 1976 zijn de boerderij en enkele bijgebouwen afgebroken. Op het erf resteren een dorsschuur en de overkapte mestvaalt. Deze gebouwen zijn in slechte staat van onderhoud en wachten op herstel of sloop. Aan de rand van het erf staan nog enkele bomen die de vorm van het erf markeren. Bijzonder van dit erf is de vierkante vorm van 90 x 90 meter. De meeste andere erven waarop middenhuisboerderijen stonden hebben een rechthoekige vorm van 120 x 60m. Het nieuwe erfontwerp is zoals gezegd vormgegeven volgens de vroegere indeling met centraal de typische middenhuisboerderij waarin woon- en zorgfuncties worden opgenomen. Ter plaatse van de vroegere dorsstal en de mestvaalt zijn nieuwe bijgebouwen voorzien.
Door het traditionele boerenerf als uitgangspunt te nemen ontstaat een passende erfontwikkeling die goede aansluiting vindt met het karakteristieke dorpsbeeld van Veenhuizen.
2.1.2 Ruimtelijke structuur Oorspronkelijk stond op het perceel een middenhuisboerderij met bijbehorende erfbebouwing. Momenteel staan alleen de dorsschuur en mestvaalt nog overeind. De gebouwen staan 40,7 meter van elkaar vandaan en zijn in slechte staat. Ter plaatse is een bouwvlak toegekend. Het huidige bouwvlak is ongeveer 408 m2 groot en is van toepassing op de mestvaalt en dorsschuur. Ter plaatse van de middenhuisboerderij is geen bouwvlak aanwezig. In de volgende figuur is een luchtfoto opgenomen van de huidige situatie.
12
Luchtfoto huidige situatie ter plaatse. Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl.
2.2
Gewenste situatie
2.2.1 Gewenste situatie De initiatiefnemer is voornemens ter plaatse een middenhuisboerderij te realiseren waarin woon- en zorgfuncties worden opgenomen. De doelgroep is de groep die zorg nodig heeft op grond van de Wet Langdurige Zorg. Deze mensen kunnen bijvoorbeeld leiden aan de ziekte van Alzheimer. Het plan is om deze mensen 24/7 zorg te kunnen aanbieden en daarbij dagactiviteiten te organiseren. Om dit te kunnen verzorgen is het plan om 2 zorgappartementen te realiseren in de middenhuisboerij. Aan de linkerzijde het woongedeelte van de initiatiefnemer en aan de rechterzijde de 2 zorgappartementen. In de dorsschuur aan de linkerzijde van het terrein is het de bedoeling om daar de dagactiviteiten te organiseren. De mestvaal aan de rechterzijde van het terrein zal uitsluitend gebruikt worden voor de woonfunctie van de initiatiefnemer. Ter plaatse van de dorsstal en de mestvaalt zijn nieuwe bijgebouwen voorzien. Om het nieuwe woon-zorgprogramma te kunnen huisvesten worden een aantal volumes teruggebouwd op historisch 13
verantwoorde basis. Daarbij worden de historische grondvlakken gerespecteerd. Er is ter plaatse geen bouwvlak aanwezig. Voor de gewenste situatie is het noodzakelijk ter plaatse een bouwvlak te realiseren. Omdat de een deel van gebouwen en de contouren reeds bestaand zijn, is een groter oppervlakte toegestaan dat gebruikt wordt voor de zorgfunctie / dagbesteding. Het zou niet zinvol zijn om slechts de helft van de gebouwen te mogen gebruiken hiervoor. De provincie ondersteunt dit in haar beleid. Zij schrijft over dit gebied: De cultuurhistorische samenhang, zoals die in de hoofdstructuur is verwoord en verbeeld, is van provinciaal belang. Daarom willen we die cultuurhistorische samenhang veilig stellen voor de toekomst. De categorie is vooral van toepassing in gebieden waar de ontwikkelingen meer kleinschalig zijn en in een laag tempo zich voltrekken. Bij ontwikkelingen ligt de inzet bij het waarborgen van de cultuurhistorische samenhang voor de toekomst. Initiatiefnemers hebben de verantwoordelijk heid om de cultuurhistorische hoofdstructuur als inspiratiebron te benutten voor ontwikkelingen. Door het zinvol inzetten van de gebouwen wordt de cultuurhistorische samenhang voor de toekomst gewaarborgd. Middenhuisboerderij Terugbouwen volgens oud grondvlak en volumeverdeling. Daarbij wordt de linkerzijde en het middenhuis de nieuwe woning.
De rechterzijde krijgt een woon-zorgfunctie. Dorsschuur (linkergebouw) Afhankelijk van een bouwkundige keuring zal moeten blijken of restauratie mogelijk is. Is dit niet het geval, dan wordt de nog bestaande dorsschuur gesloopt. Hier wordt een nieuw, vergelijkbaar volume teruggebouwd. Omdat het een karakteristiek gebouw betreft is het niet mogelijk het gebouw te slopen en te herbouwen zonder omgevingsvergunning. Deze beschermingsregeling is vastgelegd in artikel 3.6.1 Vergunningplicht. Mestvaalt (rechtergebouw) Afhankelijk van een bouwkundige keuring zal moeten blijken of restauratie mogelijk is. Is dit niet het geval, dan wordt het bestaande volume gesloopt. Hier wordt een nieuw, vergelijkbaar volume teruggebouwd. Omdat het een karakteristiek gebouw betreft is het niet mogelijk het gebouw te slopen en te herbouwen zonder omgevingsvergunning. Deze beschermingsregeling is vastgelegd in artikel 3.6.1 Vergunningplicht. In de volgende figuur is de gewenste situatie in een situatietekening weergegeven. Een volledige situatietekening op schaal is als bijlage Bijlage 1 Masterplan bij deze onderbouwing opgenomen.
14
Situatietekening gewenste situatie. Bron: DAAD Architecten B.V.
2.2.2 Landschappelijke inpassing Bij ruimtelijke ontwikkelingen is het van belang dat de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving niet verloren gaat maar, als mogelijk, juist wordt versterkt. Tevens is vanuit het ruimtelijke beleid een goede landschappelijke inpassing een vereiste. Om te onderzoeken of de ontwikkeling mogelijk kan bijdragen aan de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving is door een landschapsdeskundige een tekening opgesteld waarop is aangegeven hoe de voorgenomen ontwikkeling landschappelijk zal worden ingepast. Deze tekening is in de volgende figuur weergegeven.
15
Tekening landschappelijke inpassing. Bron: Reuvers Deze tekening maakt onderdeel uit van een landschappelijk inrichtingsplan dat ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling is opgesteld. In dit landschappelijk inrichtingsplan is opgenomen op welke manier de voorgenomen ontwikkeling landschappelijk wordt ingepast en welke soorten beplanting daarvoor worden toegepast. Voor het gehele landschappelijk inrichtingsplan wordt verwezen naar Bijlage 2 Landschappelijk inrichtingsplan van deze onderbouwing. Hiermee kan worden gesteld dat ter plaatse wordt voorzien in een goede landschappelijke inpassing.
16
Hoofdstuk 3 3.1
Beleidskader
Rijksbeleid
3.1.1 Nationale Omgevingsvisie Op 11 september 2020 heeft de Rijksoverheid de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. Nederland heeft echter een lange traditie van aanpassen. Deze opgaven worden dan ook benut om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden voor de volgende generaties. Met de NOVI wordt een perspectief om deze grote opgaven aan te pakken geboden, om samen het land mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Omgevingskwaliteit is het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Met inachtneming van maatschappelijke waarden en inhoudelijke normen voor bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid en milieu. In dat samenspel van normen, waarden en collectieve ambities, stuurt de NOVI op samenwerking tussen alle betrokken partijen. Met de ambities van het Rijk wordt veel gevraagd van de leefomgeving.
De ambities vragen meer ruimte dan er eigenlijk beschikbaar is. Derhalve wordt de volgende conclusie gesteld: niet alles kan en niet alles kan overal. De vraag daarbij is hoe kansen kunnen worden verzilverd en eventuele bedreigingen het hoofd geboden kunnen worden. Het Rijk moet en wil in dit proces het voortouw nemen. Schaarste betekent immers dat moet worden gekozen. De NOVI stelt een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen wordt gewerkt aan de prioriteiten van de overheid: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie, een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel, sterke en gezonde steden en regio's en een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Voor deze prioriteiten zijn voor zowel de korte als lange termijn maatregelen nodig die in de praktijk voortdurend op elkaar inspelen. Daarbij staan de volgende maatregelen centraal: 1.
Klimaatbestendige inrichting in 2050: Hierbij is het van belang dat het watergebruik beter wordt afgestemd op het beschikbare water en dat water langer wordt vastgehouden, dat functies die gebruik maken van de fysieke leefomgeving moeten meer worden afgestemd op de eigenschappen van het bodem-watersysteem en dat de energietransitie naar een volledig duurzame energiewinning verder wordt gestimuleerd en ontwikkeld. 2. Duurzame en circulaire economie: Hierbij is het van belang dat de gevolgen voor de economie, mede door de COVID-19 pandemie, zoveel mogelijk worden beperkt en dat bij de locaties van kantoren, bedrijventerreinen, grootschalige logistieke functies en datacentra, naast de vraag van bedrijven en economische vitaliteit, aansluiting wordt gehouden op het verkeers en vervoersnetwerk, het elektriciteitsnetwerk en rekening wordt gehouden met de aantrekkelijkheid en kwaliteit van stad en land. Daarbij wordt ingezet op actieve clustering van (grootschalige) logistieke functies op logistieke knooppunten langs (inter)nationale corridors en worden investeringen gedaan in het duurzaam en circulair maken van de economie en energievoorziening in samenhang met het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving. 3.
Ontwikkeling Stedelijk Netwerk Nederland: Hierbij is het van belang dat wordt gebouwd aan sterke, aantrekkelijke en gezonde steden met een goed bereikbaar netwerk van steden en regio's, dat de woningbouw een nieuwe, stevige impuls wordt gegeven en dat zo veel mogelijk in bestaand stedelijk gebied wordt ontwikkeld, klimaatbestendig en natuurinclusief. Daarbij behouden grote open ruimten tussen de steden het groene karakter, wordt het aanbod en de kwaliteit van groen in de stad versterkt en wordt de aansluiting op het groene gebied buiten de stad verbeterd. 4. Geleidelijke en zorgvuldige herindeling van het landelijk gebied: Hierbij is het van belang dat de biodiversiteit wordt verbeterd, dat steeds meer richting wordt gegeven 17
aan een duurzame kringlooplandbouw in goed evenwicht met natuur en landschap en dat wordt bijgedragen aan een landelijk gebied waarin het prettig wonen, werken en recreëren is en waarin ruimte is en blijft voor economisch vitale landbouw als belangrijke drager van het platteland. Vanuit de NOVI geeft het Rijk kaders en richting voor zowel nationale als decentrale keuzes. Let wel: het Rijk eigent zich geen centraliserende rol toe. Integendeel, de verantwoordelijkheid ligt bij alle partijen gezamenlijk. Vanuit het Rijk wordt gestreefd naar regie op het samenspel en regie bij het bewaken van de nationale belangen. Dilemma's worden niet uit de weg gegaan, maar er worden kansen gecreëerd, juist door samen met de ambities aan de slag te gaan. Kansen om de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren. En zo ook kansen om sociale samenhang en economisch herstel te bevorderen en kansen om schone, veilige en duurzame technieken, die bijdragen aan de beoogde transitie naar een duurzame en circulaire samenleving, stevig te verankeren in de manier van leven en werken. Het Rijk benoemt wel duidelijk de nationale belangen, maakt nationale keuzes, geeft richting aan decentrale afwegingen én werkt gebiedsgericht. Met de NOVI wil de Rijksoverheid in concrete gebieden tot keuzes komen.
Daarbij wil het Rijk doen wat goed is voor heel Nederland en wat tegelijkertijd recht doet aan de eigenheid van de regio's. Dit vergt een goed samenspel tussen Rijk, provincie, waterschappen en gemeenten, maar ook tussen overheden en bedrijven, maatschappelijke instellingen en burgers. Vanuit al deze partijen is daarom al intensief meegedacht bij de totstandkoming van de NOVI. Bij de uitvoering van de NOVI wordt deze samenwerking voortgezet. Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. Het gaat daarbij om 'omgevingsinclusief' beleid. De NOVI onderscheidt daarbij drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. 3. Afwentelen wordt voorkomen. Het Rijk zal bij de uitvoering van de NOVI zichtbaar maken hoe de omgevingsinclusieve benadering vorm krijgt en de afwegingsprincipes benut worden. Het rijk geeft daarbij voorkeursvolgorden voor bepaalde ontwikkelingen mee aan de provincies en gemeenten. Zo lang geen sprake is van een nationaal belang en zo lang de ambities van het Rijk niet worden tegengewerkt geeft het Rijk de beoordeling en uitvoering van ontwikkelingen zoveel mogelijk aan provincies en gemeenten.
De nationale belangen zijn juridisch verankerd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). In het Barro is aangegeven welke gebieden, of projecten, van nationaal belang zijn en aanvullende toetsing behoeven. Om te bepalen of sprake is van strijdigheid met de nationale belangen dient daarom verder te worden getoetst aan het Barro. Deze toetsing is opgenomen in de paragraaf "Besluit algemene regels ruimtelijke ordening" (paragraaf 3.1.2). De verdere toetsing van ontwikkelingen aan ruimtelijke en milieutechnische belangen vindt plaats aan het provinciaal beleid.
3.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Op 17 december 2011 is de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Ruimte gedeeltelijk in werking getreden. Deze nieuwe AMvB Ruimte heeft de eerdere ontwerp AMvB Ruimte 2009 vervangen. Juridisch wordt de AMvB Ruimte aangeduid als Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Barro is op 1 oktober 2012 geactualiseerd en is vanaf die datum geheel in werking getreden. Met de inwerkingtreding van het Barro naast het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), is de juridische verankering van de uitgangspunten uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte compleet. In het Barro zijn de nationale belangen die juridische borging vereisen opgenomen. Het Barro is gericht op doorwerking van de nationale belangen in gemeentelijke bestemmingsplannen. Het Barro is deels opgebouwd uit hoofdstukken afkomstig van de ontwerp AMvB Ruimte die eind 2009 is aangeboden en deels uit nieuwe onderwerpen. Per onderwerp worden vervolgens regels gegeven, waaraan bestemmingsplannen zullen moeten voldoen. Het besluit bepaalt tevens: "Voor zover dit besluit strekt tot aanpassing van een bestemmingsplan dat van kracht is, stelt de 18
gemeenteraad uiterlijk binnen drie jaar na het tijdstip van inwerkingtreding van dit besluit een bestemmingsplan vast met inachtneming van dit besluit." Volgens de toelichting bij dit artikel geldt als hoofdregel, dat de regels van het Barro alleen van toepassing zijn wanneer na inwerkingtreding van het Barro een nieuw bestemmingsplan voor het eerst nieuwe ontwikkelingen mogelijk maakt binnen de aangegeven projectgebieden. Alleen wanneer het Barro expliciet een aanpassing van bestemmingsplannen vergt, omdat een reeds bestaand bestemmingsplan binnen een of meerdere van de projectgebieden is gelegen, dan moet dat binnen drie jaar gebeuren. Het Barro draagt bij aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang en "vermindering van de bestuurlijke drukte". Belemmeringen die de realisatie van de genoemde projecten zouden kunnen frustreren of vertragen worden door het Barro op voorhand onmogelijk gemaakt. Daar staat tegenover dat de regelgeving voor lagere overheden weer wat ingewikkelder is geworden. Gemeenten die een bestemmingsplan opstellen dat raakvlakken heeft met een of meerdere belangen van de projecten in het Barro, zullen nauwkeurig de regelgeving van het Barro moeten controleren. Het Barro vormt daarmee een nieuwe, dwingende checklist bij de opstelling van bestemmingsplannen.
In het Barro zijn de projecten van nationaal belang beschreven. Deze projecten zijn in beeld gebracht in de bij het Barro behorende kaarten. De locatie is niet in een van de aangewezen projectgebieden gelegen. Hiermee zijn de bepalingen uit het Barro niet van toepassing op de planlocatie en is geen sprake van strijdigheid met de nationale belangen.
3.1.3 Ladder duurzame verstedelijking Ingevolgde artikel 3.1.6 lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), de zogenaamde Ladder voor duurzame verstedelijking, dient de toelichting bij een bestemmingsplan, waarin een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt maakt, een beschrijving te bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Een stedelijke ontwikkeling is als volgt gedefinieerd: "ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen." Bij de voorgenomen ontwikkeling is, op basis van deze definitie, geen sprake van een stedelijke ontwikkeling. Verdere toetsing aan de Ladder duurzame verstedelijking is daarmee niet vereist. Aan de hand van deze definitie kan gesproken worden van een stedelijke ontwikkeling.
Op basis van jurisprudentie (uitspraken ABRvS 28 juni 2017, 201608869/1/R3, Dongeradeel) is echter bepaald dat wanneer een bestemmingsplan voorziet in niet meer dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, van het Bro, kunnen worden aangemerkt, deze ontwikkeling in beginsel niet als een stedelijke ontwikkeling kan worden aangemerkt. Er is bij de voorgenomen ontwikkeling geen sprake van het oprichten van meer dan 11 woningen die als één woningbouwlocatie kunnen worden aangemerkt. Hiermee kan worden gesteld dat geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling en dat daarmee verdere toetsing aan de Ladder duurzame verstedelijking niet is vereist.
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1 Omgevingsvisie Drenthe 2018 De provincie Drenthe heeft op 03-10-2018 de Omgevingsvisie Drenthe 2018 vastgesteld. De Omgevingsvisie bevat de visie van de provincie op het ruimtelijk beleid in hoofdlijnen en biedt de kaders voor de verdere beleidsontwikkelingen. Het grondgebied van de provincie is opgedeeld in verschillende typen gebieden waarbij per (deel)gebied 19
eigen beleidsuitgangspunten gelden. Zoals te zien in de volgende figuur is de locatie gelegen in een gebied dat is aangemerkt als 'Landschap van de koloniën van Weldadigheid (UNESCO)'
Uitsnede kaart Omgevingsvisie. Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl.
bron: www.ruimtelijkeplannen.nl Kaart 2 Omgevingsvisie Drenthe 2018
20
b ron: www.ruimtelijkeplannen.nl Kaart 5 Omgevingsvisie Drenthe 2018
4.2.3.1.5.4. Koloniën van Weldadigheid: respecteren De cultuurhistorische samenhang, zoals die in de hoofdstructuur is verwoord en verbeeld, is van provinciaal belang. Daarom willen we die cultuurhistorische samenhang veilig stellen voor de toekomst. De categorie is vooral van toepassing in gebieden waar de ontwikkelingen meer kleinschalig zijn en in een laag tempo zich voltrekken. Bij ontwikkelingen ligt de inzet bij het waarborgen van de cultuurhistorische samenhang voor de toekomst. Initiatiefnemers hebben de verantwoordelijk heid om de cultuurhistorische hoofdstructuur als inspiratiebron te benutten voor ontwikkelingen. Als provincie zullen wij plannen en initiatieven daar op beoordelen Uitvoering Dit onderwerp heeft doorwerking in de provinciale omgevingsverordening. Daarbij zullen wij actief faciliteren, stimuleren en inspireren. 4.2.3.1.5.5. Koloniën van Weldadigheid: eisen stellen 21
Gebieden waar we eisen stellen kenmerken zich in het algemeen door grotere en meer planmatige ontwikkelingen. Bovendien zijn dit gebieden waar de cultuurhistorische samenhang zeer groot is. In deze gebieden willen we de ontwikkelingen in de vanuit cultuurhistorie gewenste richting kunnen (bij)sturen. Van de initiatiefnemer verwachten wij dat de cultuurhistorische samenhang als dé drager voor nieuwe plannen wordt gebruikt. Ontwikkelingen bouwen voort op de bestaande cultuurhistorische samenhang. Als provincie zullen wij daarbij vanaf het begin een plek bedingen in het planvormingsproces. Het zorgvuldig en verantwoord omgaan met de cultuurhistorische samenhang vormen het vertrekpunt van onze inzet. Uitvoering Dit onderwerp heeft doorwerking in de provinciale omgevingsverordening. Daarbij zullen wij actief faciliteren, stimuleren en inspireren. 4.2.3.2.1. Veenhuizen Voor de sturing op het provinciaal belang is het Cultuurhistorisch Kompas het kader. Voor de sturing op de OUV vanuit de rol van siteholder is het nominatiedossier en Managementplan van de Kolonien van Weldadigheid het kader (internationaal belang). De provincie kan vanuit beide rollen opereren. De Koloniën van Weldadigheid vormen een samenhangende serie landbouwkoloniën voor armoedebestrijding, die met voortschrijdend inzicht en aangepast aan de lokale omstandigheden zijn ingericht.
De te beschermen en uit te dragen waarden ofwel ‘Outstanding Universal Value’ van de Koloniën van Weldadigheid uit zich in de landschappelijke basistypologie, de structuur, en in representatieve bebouwing en beplanting. Deze zijn voor Veenhuizen in het Nominatiedossier aangeduid op de volgende kaarten: M 3.6.1, 3.6.2 en 3.6.3). Uitvoering Veenhuizen (Unesco Werelderfgoed) heeft doorwerking in de Provinciale Omgevingsverordening. Wij werken samen met partners aan het verder uitwerken van het managementplan van de Kolonien van Weldadigheid. Bij dit initiatief wordt aangesloten bij de historische kavel. De bestaande vormen van de kavel worden heirbij gerespecteerd. Voor een uitgebreide uitwerking hiervan zie Bijlage 1 Masterplan en Bijlage 2 Landschappelijk inrichtingsplan.Met deze ontwerpen is rekening gehouden met de beleidskaders uit de Omgevingsvisie Drenthe 2018. 4.2.1.6. Landschap van de koloniën van weldadigheid
22
bron: www.ruimtelijkeplannen.nl Kaart 3 Omgevingsvisie Drenthe 2018 Kenmerken van het landschap De Koloniën van Weldadigheid zijn uniek voor Nederland en verdienen bijzondere aandacht. Hoewel elk van de gebieden zijn eigen karakter en sfeer heeft, hebben de koloniën ook een aantal gemeenschappelijke kenmerk en. De hoofdstructuur wordt bepaald door orthogonale (‘haakse’) lijnen. De (hoofd)ontsluitingswegen worden begeleid door beplanting (lanen) en soms door kanalen of waterlossingen. Langs deze wegen bevindt zich karakteristieke bebouwing, in een ijle of dichtere concentratie. De orthogonale structuur resulteert in karakteristieke boscomplexen en open ruimten met bijbehorend een grootschalige of kleinschalige (veelal blokachtige) verkaveling.
Kenmerken van de nederzetting 23
Het landelijke gebied dringt door in de nederzetting. Vanaf de hoofdontsluitingen is het landelijk gebied waarneembaar. Het karakter is blokvormig en regelmatig. Vanwege het parkachtige karakter is er geen sprake van een uitgesproken dorpssilhouet. De dorpsstructuur kenmerkt zich door het wegen- en kanalenpatroon. De oorspronk elijke bebouwing is uniek en typisch. Ze staat in één rooilijn en is afgestemd op de functie. Dominerend is de langgerekte met laanbeplanting.
Provinciaal belang Van provinciaal belang is: de rechtlijnige, structuurbepalende (hoofd)ontsluitingswegen, met daarlangs laanbeplanting; het orthogonale ingenieurslandschap met een blokachtige verkavelingsstructuur waarin bos en open ruimten elkaar afwisselen; de structuur van lintbebouwing en de hiërarchie in de architectuur van de aanliggende bebouwing (veelal haaks op de ontginningsas), met een regelmatige onderlinge afstand. Beleid Het provinciaal beleid is gericht op het behouden en versterken van: de laanbeplanting langs de hoofdontsluiting; de ontginningsstructuur en de afwisseling tussen massa en ruimte; de kenmerkende bebouwingslinten en de onderlinge afstanden. Bij dit initiatief wordt aangesloten bij de historische kavel. De bestaande vormen van de kavel worden heirbij gerespecteerd. Voor een uitgebreide uitwerking hiervan zie Bijlage 1 Masterplan en Bijlage 2 Landschappelijk inrichtingsplan.Met deze ontwerpen is rekening gehouden met de beleidskaders uit de Omgevingsvisie Drenthe 2018.
24
b ron: Bijlage 1 Masterplan Daad Architecten
bron: www.ruimtelijkeplannen.nl 25
Kaart 6 Omgevingsvisie Drenthe 2018 Zie paragraaf 4.3.1 Archeologie. Bij ontgravingen zullen amateurarcheologen ingeschakeld worden om toezicht te houden op eventuele archeologische vondsten. Gezien het voorgaande kan worden gesteld dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskaders zoals zijn verwoord in de Omgevingsvisie van de provincie Drenthe.
3.2.2 Provinciale omgevingsverordening Drenthe Op 08-12-2021 heeft de provincie Drenthe de Provinciale omgevingsverordening Drenthe vastgesteld. Op 01-06-2022 heeft een kleine wijziging plaatsgevonden op de verordening. De Provinciale Omgevingsverordening bevat een vertaling van het ruimtelijke beleidskader uit de Omgevingsvisie naar concrete regels, waarmee de ruimtelijke beleidsvisie van de provincie juridisch is verankerd. De locatie is gelegen in de volgende (relevante) gebieden:
bron: kaart 11 Provinciale omgevingsverordening Drenthe
bron: kaart 12 Provinciale omgevingsverordening Drenthe
26
bron: kaart 13 Provinciale omgevingsverordening Drenthe
Artikel 2.6 Werken met kernkwaliteiten 1. Als kernkwaliteiten worden aangewezen de thema’s en gebieden zoals die zijn neergelegd op de bij deze verordening behorende kaart A (kaartlaag stilte), kaart D3 (kaartlaag Natuurnetwerk Nederland), kaarten D4 t/m D7 waarbij voor de kaart D7 (Kernkwaliteit landschap) geldt dat van een provinciaal belang alleen sprake is in de situaties zoals in de omgevingsvisie (hoofdstuk 4) omschreven. 2. Als bij een ruimtelijk plan kernkwaliteiten betrokken zijn: 3. wordt in het ruimtelijk plan uiteengezet hoe het desbetreffende plan zich verhoudt tot het behoud en de ontwikkeling van de bij het plan betrokken kernkwaliteiten conform het provinciaal beleid, en de strategische opgaven en de sturingsniveaus zoals die zijn verwoord in de omgevingsvisie; 4. maakt het desbetreffende ruimtelijk plan geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk die deze kernkwaliteiten significant aantasten.
27
Bron: Bijlage 1 Masterplan
ad 1, 2, 3 ,4) Om het nieuwe woon-zorgprogramma te kunnen huisvesten worden een aantal volumes teruggebouwd op historisch verantwoorde basis. Daarbij worden de historische grondvlakken gerespecteerd. Middenhuisboerderij Terugbouwen volgens oud grondvlak en volumeverdeling. Daarbij wordt de linkerzijde en het middenhuis de nieuwe woning. De rechterzijde krijgt een woon-zorgfunctie. Dorsschuur De nog bestaande dorsschuur wordt gesloopt in fase 2. De monumentale schuur aan de Eikenlaan 10 wordt afgebroken en hier teruggebouwd. In een latere fase wordt deze getransformeerd in het kader van de woon-zorgfunctie. Mestvaalt Het bestaande volume wordt gesloopt in fase 3. Hier wordt een nieuw, vergelijkbaar volume teruggebouwd.
Artikel 2.17 Woningbouw 1. Een ruimtelijk plan kan voorzien in nieuwe woningbouw mits de behoefte op basis van de gemeentelijke woonvisie kan worden aangetoond en aansluit bij bestaand stedelijk gebied. De gemeentelijke woonvisie ten aanzien van de woningvoorraad: a. draagt bij aan balans tussen vraag en aanbod in de gehele Drentse woningvoorraad op de lange termijn en is hiertoe afgestemd binnen de woningmarktregio's; b. benoemt tenminste de kwaliteit, kwantiteit, doelgroepen, duurzaamheid en kernenstructuur. 28
c. schetst de opgaven in de bestaande woningvoorraad; d. geeft aan op welke wijze balans op lange termijn wordt gerealiseerd; e. geeft een lange termijn beeld. 2. Een ruimtelijk plan kan voorzien in incidentele bouwmogelijkheden buiten het bestaand stedelijk gebied in de gevallen: a. bedrijfswoningen, een tweede woning bij een agrarisch bedrijf, het splitsen van boerderijen in twee of meer woningen, en nieuwbouw die past binnen de kaders van de ruimte-voor-ruimte-regeling; b. inidentele nieuwbouw van een enkele woning buiten bestaand stedelijk gebied is mogelijk, mits: de bebouwing is gelegen in een bebouwingslint of een cluster van bebouwing; er sprake is van een significante verbetering van de ruimtelijk e kwaliteit; er sprake is van een landschappelijke inpassing passend bij de gebiedskenmerken die zijn vastgelegd in een landschappelijk inpassingsplan, en; het plan past binnen de gemeentelijke woonvisie. 3. In uitzonderlijke gevallen kan een ruimtelijk plan buiten het bestaand stedelijk gebied voorzien in de realisatie van bijzondere woonmilieus, mits a. deze kleinschalig zijn; b. deze gericht zijn op woonwensen en leefstijlen van kleine specifieke doelgroepen; c. het uitgangspunt bij de ontwikkeling van deze woonmilieus een landschappelijk kader is dat aansluit bij de kernkwaliteiten van het gebied, en; d.
het woonmilieu alleen kan worden ontwikkeld samen met het verbeteren van andere functies, zoals het verhogen van de ruimtelijke kwaliteit, het vergroten van het cultuurhistorische karakter, het verbeteren van voorzieningen, het realiseren van de water- en natuuropgave en het versterken van de recreatie. Ad.3) De ontwikkeling is kleinschalig en is gericht op een woonwens van een kleine specifieke groep. Deze woonwens bestaat uit het realiseren van een woon-zorgfunctie op het terrein. De ontwikkeling past bij de cultuurhistorische situatie van het perceel. In het verleden stond op het perceel een woonboerderij die gesloopt is. In de nieuwe situatie wordt weer op deze contouren gebouwd. Hierdoor wordt cultuurhistorische karakter vergroot. Dit betekent dat de ontwikkeling in overeenstemming is met het bepaalde in lid 3. Gezien het voorgaande kan worden gesteld dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de regels zoals zijn opgenomen in de omgevingsvisie van de provincie Drenthe.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1 Gemeentelijke structuurvisie De gemeente Noordenveld heeft op 08-02-2018 de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 vastgesteld. Deze structuurvisie bevat het ruimtelijk beleid van de gemeente op hoofdlijnen met een doorkijk naar 2030. De structuurvisie is niet juridisch bindend, maar biedt het ruimtelijk kader bij het opstellen van bestemmingsplannen, waarin de beleidsuitgangspunten worden vastgelegd. De ontwikkeling past binnen de omgevingsvisie Noordenveld 2030. Veenhuizen streeft ernaar om op voormalige bebouwingslocaties uit de tijd van de Maatschappij te ontwikkelen, waarbij herstel van belangrijke structuurvormende (landschaps-)elementen uitgangspunt is. De huidige locatie wordt deels herbouwd naar 1900. Zo worden historische bebouwingen herbouwd en zullen de gebouwen de kenmerkende structuur van Veenhuizen versterken. Voor een volledige beschrijving toelichting waarom deze ontwikkeling in het beleid van de gemeente past zie daarvoor het Bijlage 1 Masterplan. Gezien het voorgaande kan worden gesteld dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de uitgangspunten uit de Omgevingsvisie van gemeente Noordenveld.
29
3.3.2 De Noordenveldse Kwaliteitsgids Op 22-04-2020 heeft de gemeente Noordenveld de De Noordenveldse Kwaliteitsgids vastgesteld. In 2017 is voor het gehele grondgebied van Noordenveld de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 vastgesteld. In de Omgevingsvisie staat omschreven hoe de gemeente Noordenveld denkt over wat onze gemeente in het jaar 2030 uniek maakt in het sociale en fysieke domein. Ook beschrijft de Omgevingsvisie op hoofdlijnen de Noordenveldse ruimtelijke en cultuurhistorische karakteristieken. Zo staat in de Omgevingsvisie vermeld dat Noordenveld bestaat uit een kleinschalig esdorpenlandschap, veenkoloniën en laagveenontginningen en dat dit samen met de Koloniën van Weldadigheid hét visitekaartje van onze gemeente vormt. Het cultuurhistorisch erfgoed is bepalend voor het karakter en de identiteit van Noordenveld. Daarnaast wordt aangegeven dat het landschap en haar cultuurhistorisch en archeologisch erfgoed het casco vormt voor ruimtelijke ontwikkelingen en dat de verschillende functies in het landschap, zoals wonen, recreatie, landbouw en natuur, in evenwicht zijn. De Omgevingswet geeft aan dat de omgevingsvisie een beschrijving bevat van de (structuurbepalende) karakteristieken binnen het grondgebied van Noordenveld.
Deze (structuurbepalende) karakteristieken zijn beschreven in De Noordenveldse Kwaliteitsgids, die we als een aanvulling en uitwerking van de Omgevingsvisie willen vaststellen. De kwaliteitsgids is een document met basisinformatie. Per landschapstype en per kern zijn een aantal overzichtelijke gidsprincipes geformuleerd. Deze gidsprincipes geven aan hoe bij ontwikkelingen omgegaan kan worden met de aanwezige karakteristieken. Zij zijn open en kwalitatief geformuleerd, zodat er ruimte is voor afweging en verschillende uitkomsten mogelijk zijn. Een flexibele en op maatwerk gerichte aanpak is vereist om tot een afweging en ontwikkeling te komen. Voor de projectlocatie geldt het volgende:
30
bron: De Noordenveldse Kwaliteitsgids In de gids zijn verschillende uitgangspunten opgenomen voor gebieden die liggen binnen de zone "Kolonie van Weldadigheid".
31
Bij de voorgenomen ontwikkeling worden een voormalige historische locatie opnieuw opgebouwd. De unieke geschiedenis van Veenhuizen wordt hiermee versterkt. Deze locatie is vanuit historisch oogpunt bebouwd en op de oude contouren wordt verder gebouwd. Hiermee voldoet de ontwikkeling aan de principes van "De Noordenveldse Kwaliteitsgids".
3.3.3 Welstandsnota De gemeente Noordenveld heeft in 2008 de gemeentelijke welstandsnota vastgesteld. De welstandsnota bevat richtlijnen voor de uitstraling van nieuwe bebouwing binnen de gemeente. In de welstandsnota zijn algemene criteria opgenomen welke gelden voor elke nieuwe ontwikkeling. Daarnaast zijn specifieke criteria opgenomen welke alleen van toepassing zijn voor ontwikkelingen in specifieke gebieden. Onderstaande wordt vermeld betreft het buitengebied van Veenhuizen.
32
Bij de voorgenomen ontwikkeling zullen de van toepassing zijnde welstandscriteria in acht worden genomen. Hiermee kan worden gesteld dat de voorgenomen ontwikkeling past binnen de uitgangspunten zoals zijn opgenomen in de welstandsnota van de gemeente Noordenveld.
33
Hoofdstuk 4 4.1
Ruimtelijke- en milieuaspecten
Milieu
4.1.1 Milieuzonering Milieuzonering beperkt zich tot milieuaspecten met een ruimtelijke dimensie, te weten: geur, stof, geluid en gevaar. De mate waarin de milieuaspecten gelden en waaraan de milieucontour wordt vastgesteld, is voor elk type bedrijvigheid verschillend. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) geeft sinds 1986 de publicatie 'Bedrijven en Milieuzonering' uit. In deze publicatie is een lijst opgenomen met daarin de aan te houden richtafstanden tussen een gevoelige bestemming en bedrijven. Indien van deze richtafstand afgeweken wordt dient een nadere motivatie gegeven te worden waarom dat wordt gedaan. Het zo scheiden van milieubelastende en -gevoelige functies dient twee doelen: 1. het reeds in het ruimtelijk spoor voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij gevoelige functies (bijvoorbeeld woningen); 2. het bieden van voldoende zekerheid aan de milieubelastende activiteiten (bijvoorbeeld bedrijven) zodat zij de activiteiten duurzaam, en binnen aanvaardbare voorwaarden, kunnen uitoefenen. In de VNG handreiking zijn richtafstanden opgenomen op het gebied van geur, stof, geluid en gevaar. Indien niet aan de in de handreiking opgenomen afstanden wordt voldaan is mogelijk sprake van milieuhinder aan de betreffende gevoelige functies.
De genoemde afstanden betreffen echter geen harde normen maar richtafstanden waarvan, mits goed gemotiveerd, kan worden afgeweken. Dit houdt in dat wanneer niet aan de afstanden wordt voldaan een nadere motivatie noodzakelijk is waaruit blijkt dat geen onevenredige hinder wordt veroorzaakt. Bij de voorgenomen ontwikkeling is sprake van een zorgfunctie. Ten aanzien van een dagverblijf zijn in de handreiking de volgende richtafstanden opgenomen: Geur: 0 meter. Stof: 0 meter. Geluid: 10 meter. Gevaar: 0 meter. Het dichtstbijzijnd gevoelig object bevindt zich op een afstand van ongeveer 260 meter (gemeten van gevel tot gevel). Hiermee wordt aan de gestelde richtafstanden voldaan en zal met de voorgenomen ontwikkeling geen onevenredige hinder worden veroorzaakt aan gevoelige objecten in de omgeving. Bij de voorgenomen ontwikkeling zal een woning worden opgericht. Dit betreft een gevoelig object. Nabij de locatie is een agrarisch bedrijf gelegen. Voor een dergelijke inrichting zijn in de handreiking de volgende richtafstanden opgenomen: Geur: 100 meter. Stof: 30 meter. Geluid: 30 meter. Gevaar: 0 meter. De betreffende inrichting is gelegen op een afstand van ongeveer 220 meter (gemeten van bouwvlak tot gevel). Hiermee wordt aan de gestelde richtafstanden voldaan en zal de betreffende inrichting niet in de ontwikkelingsmogelijkheden worden beperkt.
34
4.1.2 Luchtkwaliteit De Eerste Kamer heeft op 9 oktober 2007 het wetsvoorstel voor de wijziging van de Wet milieubeheer (Wmb) goedgekeurd (Stb. 2007, 414) en vervolgens is de wijziging op 15 november 2007 in werking getreden. Met name paragraaf 5.2 uit Wmb is veranderd. Omdat paragraaf 5.2 handelt over luchtkwaliteit staat de nieuwe paragraaf 5.2 bekend als de 'Wet luchtkwaliteit'. De Wet luchtkwaliteit introduceert het onderscheid tussen 'kleine' en 'grote' projecten. Kleine projecten dragen 'niet in betekenende mate' (NIBM) bij aan de luchtkwaliteit. Een paar honderd grote projecten dragen juist wel 'in betekenende mate' bij aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Het gaat hierbij vooral om bedrijventerreinen en infrastructuur (wegen). De Eerste Kamer is op 9 oktober 2007 akkoord gegaan met het wetsvoorstel over luchtkwaliteitseisen. Projecten die 'niet in betekenende mate bijdragen' (NIBM) aan de luchtverontreiniging, hoeven volgens het wetsvoorstel niet meer afzonderlijk getoetst te worden aan de grenswaarden voor de buitenlucht. Het Besluit NIBM omschrijft het begrip nader: een project dat minder dan 3% van de grenswaarden bijdraagt is NIBM. Dit komt overeen met 1,2 microgram per kubieke meter lucht (µg/m³) voor fijnstof en stikstofoxiden (NO2).
Projecten die wel 'in betekenende mate' bijdragen, zijn vaak al opgenomen in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Het NSL is erop gericht om overal de Europese grenswaarden te halen. Daarom is ook een pakket aan maatregelen opgenomen: zowel (generieke) rijksmaatregelen als locatiespecifieke maatregelen van gemeenten en provincies. Dit pakket aan maatregelen zorgt ervoor dat alle negatieve effecten van de geplande ruimtelijke ontwikkelingen ruim worden gecompenseerd. Bovendien worden alle huidige overschrijdingen tijdig opgelost. In het NSL worden de effecten van alle NIBM-projecten verdisconteerd in de autonome ontwikkeling. Het NSL omvat dus alle cumulatieve effecten van (ruimtelijke) activiteiten op de luchtkwaliteit. 4.1.2.1 Luchtkwaliteit vanuit de inrichting De voorgenomen ontwikkeling betreft geen grootschalige infrastructurele of industriële ontwikkeling en geen ontwikkeling van een veehouderij. De uitstoot van fijnstof zal met de voorgenomen ontwikkeling niet in onevenredige mate toenemen, waarmee sprake is van een zogenaamde NIBM-ontwikkeling. Gezien sprake is van een NIBM-project zal bij de voorgenomen ontwikkeling geen sprake zijn van een onevenredige toename van de uitstoot van fijnstof en stikstofoxiden.
4.1.2.2 Luchtkwaliteit vanuit verkeersbewegingen Naast het feit dat geen sprake mag zijn van een onevenredige toename van fijnstof en stikstofoxiden als gevolg van wijzigingen in de inrichting dient ook de uitbreiding van het aantal verkeersbewegingen meegenomen te worden. In onderhavig geval is sprake van een toename van het aantal verkeersbewegingen van en naar de planlocatie. Om te bepalen of de toename van het aantal verkeersbewegingen zorgt voor een in betekenende mate toenemende uitstoot van fijnstof en stikstofoxide, is met de NIBM-rekentool van InfoMil een berekening gemaakt. De grens voor een project dat als NIBM kan worden aangemerkt is 1,2 µg/m³. Zoals te zien in de volgende figuur wordt de grens van 1,2 µg/m³ met de voorgenomen ontwikkeling niet overschreden, waarmee gesteld kan worden dat ook ten aanzien van de toename van het aantal verkeersbewegingen sprake is van een NIBM-project.
35
Resultaten berekening NIBM-tool. Bron: InfoMil. Gezien sprake is van een NIBM-project zal bij de voorgenomen ontwikkeling geen sprake zijn van een onevenredige toename van de uitstoot van fijnstof en stikstofoxiden.
4.1.3 Geluid De mate waarin het geluid, bijvoorbeeld veroorzaakt door het wegverkeer, het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder en het Besluit geluidhinder (Wgh en Bgh). De kern van de Wgh is dat geluidsgevoelige bestemmingen worden beschermd tegen geluidhinder uit de omgeving ten gevolge van wegverkeer, spoorwegverkeer en industrie. De Wgh kent de volgende geluidsgevoelige bestemmingen: Woningen. Onderwijsgebouwen (behoudens voorzieningen zoals een gymnastieklokaal). Ziekenhuizen en verpleeghuizen en daarmee gelijk te stellen voorzieningen, zoals verzorgingstehuizen, psychiatrische inrichtingen, medische centra, poliklinieken, medische kleuterdagverblijven, etc.. Daarnaast kent de Wgh de volgende geluidsgevoelige terreinen: Terreinen die behoren bij andere gezondheidszorggebouwen dan algemene, categorale en academische ziekenhuizen, alsmede verpleeghuizen, voor zover deze bestemd zijn of worden gebruikt voor de in die gebouwen verleende zorg. Woonwagenstandplaatsen. Het beschermen van bijvoorbeeld het woonmilieu gebeurt aan de hand van vastgestelde zoneringen. De belangrijkste geluidsbronnen die in de Wet geluidhinder worden geregeld zijn industrielawaai, wegverkeerslawaai en spoorweglawaai. Verder gaat deze wet onder meer ook in op geluidwerende voorzieningen en geluidbelastingkaarten en actieplannen.
36
4.1.3.1 (Spoor)Wegverkeerslawaai Wanneer een woning of een andere geluidsgevoelige bestemming wordt opgericht in de zone langs een weg (behalve een 30 km/uur weg) of spoorweg is de Wgh van toepassing. Middels een akoestisch onderzoek moet in dat geval worden aangetoond dat wordt voldaan aan (in de eerste instantie) de voorkeursgrenswaarde (48 decibel). Is het niet mogelijk te voldoen aan de voorkeursgrenswaarde dan biedt de Wgh de mogelijkheid af te wijken van de voorkeursgrenswaarde tot een maximale waarde (Hogere Grenswaarde). Bij burgerwoningen is ontheffing mogelijk tot 53 decibel. Bij agrarische bedrijfswoningen is zelfs ontheffing tot 58 decibel mogelijk. Bij vaststelling van het bestemmingsplan moet de voorkeursgrenswaarde, of een vastgestelde hogere waarde, in acht worden genomen. Bij de voorgenomen ontwikkeling wordt een woning met zorgfunctie opgericht. Dit is vanuit de Wgh aan te merken als een geluidsgevoelig object. Echter de locatie bevindt zich aan een onverharde weg. Hierdoor beweegt zich nauwelijks verkeer over deze weg. Hiermee kan worden gesteld dat met de voorgenomen ontwikkeling geen sprake zal zijn van een onevenredige geluidshinder als gevolg van (spoor)wegverkeerslawaai.
4.1.3.2 Industrielawaai Indien sprake is van het oprichten van een geluidshinder veroorzakende inrichting dan dient te worden aangetoond dat deze geen onevenredige geluidshinder zal veroorzaken op gevoelige objecten in de omgeving. Hierbij wordt ook een eventuele toename van het aantal verkeersbewegingen bij ontwikkelingen van een inrichting meegenomen. Bij de voorgenomen ontwikkeling is geen sprake van het oprichten van mogelijk geluidshinder veroorzakende inrichtingen of installaties. Tevens zal het aantal verkeersbewegingen, zoals nader is aangetoond in de paragraaf "Verkeersbewegingen" (paragraaf 4.4.2) niet in onevenredige mate toenemen. Hiermee zal geen sprake zijn van een onevenredige toename van de geluidsoverlast aan gevoelige objecten in de omgeving.
4.1.4 Woon- en leefklimaat Wanneer sprake is van het oprichten van gevoelige objecten of wanneer een inrichting wordt opgericht welke mogelijk hinder aan gevoelige objecten in de omgeving veroorzaakt is het van belang te onderzoeken of ter plaatse sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Een ontwikkeling kan niet plaatsvinden indien het niet aannemelijk is dat een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gewaarborgd. 4.1.4.1 Woon- en leefklimaat op de locatie Wanneer bij een ontwikkeling sprake is van het oprichten van gevoelige objecten op het gebied van geur, fijnstof en/of geluid dan dient te worden aangetoond dat ter plaatse een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gewaarborgd. Bij de voorgenomen ontwikkeling is sprake van het oprichten van nieuwe gevoelige objecten. Hierbij dient te worden aangetoond of ter plaatse een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden geborgd. Op gebied van geur, fijnstof en geluid dient onderzocht te worden of sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.Volgende de richtlijnenafstand van de VNG voldoet het geurgevoelige object aan de afstanden. Hiermee kan worden gesteld dat ter plaatse een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gewaarborgd.
37
4.1.4.2 Woon- en leefklimaat in de omgeving Als bij een ontwikkeling wordt voorzien in een inrichting welke mogelijk leidt tot milieuhinder aan gevoelige objecten in de omgeving dan dient te worden aangetoond dat ter plaatse van de betreffende gevoelige objecten een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden gewaarborgd. Op het gebied van geur, fijnstof en geluid dient nader te worden onderzocht of sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Bij de voorgenomen ontwikkeling is er sprake van een woning met zorgfunctie. Een woning met zorgfunctie veroorzaakt geen milieuhinder aan de omgeving. Hiermee zal de voorgenomen ontwikkeling geen onevenredig nadelige invloed hebben op het woon- en leefklimaat ter plaats van gevoelige objecten in de omgeving en kan worden gesteld dat ter plaatse een aanvaardbaar woon- en leefklimaat kan worden geborgd.
4.1.5 Externe veiligheid Externe Veiligheid heeft betrekking op de veiligheid rondom opslag, gebruik, productie en transport van gevaarlijke stoffen. De daaraan verbonden risico's dienen aanvaardbaar te blijven. Het externe veiligheidsbeleid bestaat uit twee onderdelen: het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Het plaatsgebonden risicobeleid bestaat uit harde afstandseisen tussen risicobron en (beperkt) kwetsbaar object. Het groepsrisico is een maat die aangeeft hoe groot de kans is op een ongeval met gevaarlijke stoffen met een bepaalde groep slachtoffers. In de wet is geregeld wanneer de verantwoordingsplicht van toepassing is. Omdat de wettelijke basis per risicobron verschilt, verschillen per risicobron ook de voorwaarden die verantwoording wel of niet verplicht stellen. 4.1.5.1 Risicovolle inrichtingen Nabij de locatie bevinden zich geen risicovolle inrichtingen. Daarnaast geldt alleen voor bedrijven die vallen onder het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) de verantwoordingsplicht wanneer binnen het invloedsgebied een ruimtelijk besluit genomen wordt. Er is geen sprake van ligging binnen het invloedsgebied van bedrijven welke vallen onder Bevi. In de volgende figuur is de risicokaart weergegeven, waarop mogelijke risicovolle inrichtingen weergegeven zijn. Het bedrijf valt binnen zone C van de zone defensie.
38
Uitsnede Risicokaart. Bron: Interprovinciaal Overleg (IPO). Voor een zone C gebied van defensie (munitieopslag) gelden de volgende voorwaarden:
Dit betekent dat in de gewenste situatie aan de hierboven genoemde voorwaarde moet worden voldaan. De intiatiefnemer heeft aangegeven hier aan te voldoen. Hiermee kan worden gesteld dat de Zone C niet in de weg staat aan uitvoering van het plan. 4.1.5.2 Transport (spoor-, vaar- en autowegen) en buisleidingen Het externe veiligheidsbeleid bij vervoer gevaarlijke stoffen over de weg, spoor en water is vastgelegd in het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt). In het Bevt zijn veiligheidsafstanden vastgesteld en risicoplafonds die gebruikt moeten worden voor de berekening van het groepsrisico. De locatie is niet binnen het invloedsgebied van een transportroute over weg, water of spoor gelegen. De locatie is eveneens niet binnen het invloedsgebied van een (buis)leiding gelegen.