CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Hulhorst (Esweg 14C, Roden)

Oordeelsvormende vergadering 3 juli 2024, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Definitieve omgevingsvergunning en definitieve vvgb Manege de Hulhorst (Esweg 14C, Roden)27.128 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Inhoudsopgave

Ruimtelijke onderbouwing

5

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Ligging en begrenzing projectgebied 1.3 Geldend juridisch-planologisch kader 1.4 Leeswijzer

7 7 7 8 9

Hoofdstuk 2 Projectbeschrijving 2.1 Locatiekeuze 2.2 Huidige situatie 2.3 Toekomstige situatie

11 11 11 14

Hoofdstuk 3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Gemeentelijk beleid

21 21 24 30

Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 Archeologie 4.2 Cultuurhistorie 4.3 Bodem 4.4 Ecologie 4.5 Externe veiligheid 4.6 Geluid 4.7 Luchtkwaliteit 4.8 Verkeer en parkeren 4.9 Milieuzonering 4.10 Water 4.11 Duurzaamheid 4.12 M.e.r.-beoordeling

35 35 36 37 38 40 42 42 44 46 48 51 52

Hoofdstuk 5 Uitvoerbaarheid 5.1 Economische uitvoerbaarheid 5.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid

53 53 53

Bijlagen

54

Bijlage 1

Locatieonderzoek manege Roden

55

Bijlage 2

Situatietekening manege

90

Bijlage 3

Archeologisch onderzoek

92

Bijlage 4

Bodemonderzoek

141

Bijlage 5

Beknopte natuurtoets

205

Bijlage 6

AERIUS-berekening

226

Bijlage 7

Akoestisch onderzoek

265

Bijlage 8

Verkeersstromen

300

Bijlage 9

Parkeerbehoefte

302

3

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Bijlage 10

Aanvraag Watertoets

304

Bijlage 11

Plattegrond watercompensatie

314

Bijlage 12

Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r-beoordeling

316

Bijlage 13

Participatieverslag

324

4

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Ruimtelijke onderbouwing

5

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

6

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Manege De Hulhorst in het zuiden van Roden is sterk verouderd en voldoet niet meer aan de bestaande wet- en regelgeving wat betreft de ruimtelijke eisen. Daarom is nieuwbouw van de manege noodzakelijk. Het voornemen betreft een verhuizing van de manege van de bestaande locatie naar een locatie aan de Hullenweg-Esweg, ook in Roden, ongeveer een kilometer ten zuidwesten van de bestaande locatie. Deze locatie wordt het meest geschikt geacht voor de nieuwbouw van de manege (zie paragraaf 2.1). De geplande werkzaamheden (vestiging van een manege op de locatie Hullenweg-Esweg) passen niet binnen het vigerende bestemmingsplan, omdat de beoogde locatie in de bestaande situatie een agrarische bestemming heeft. Daarom zal er voor de plannen de uitgebreide procedure moeten worden doorlopen. Om deze reden is deze ruimtelijke onderbouwing opgesteld.

1.2

Ligging en begrenzing projectgebied

Het projectgebied is gelegen in het zuidwesten van Roden. Het betreft een onbebouwd stuk agrarische grond ten oosten van de Esweg en ten zuiden van de Hullenweg. Het projectgebied maakt deel uit van de karakteristieke groene dorpsrand en door langgerekte boombeplantingen aan elkaar gekoppelde bosgebieden aan de westkant van Roden en Roderesch. Het projectgebied wordt in vrijwel alle richtingen omringd door onbebouwd (agrarisch) gebied. Ten noorden van het projectgebied ligt het dorp Roden. Het projectgebied strekt tot de volgende kadastrale percelen: gemeente Roden, sectie P, nummers 591, 592 (deels) en 593. Op onderstaande afbeelding is een luchtfoto met daarop de globale ligging van het projectgebied opgenomen.

7

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 1.1. Ligging projectgebied (bron: pdok.nl)

1.3

Geldend juridisch-planologisch kader

In het projectgebied geldt het bestemmingsplan 'Buitengebied Noordenveld' (vastgesteld op 17 april 2017). Het projectgebied heeft hierin de enkelbestemming 'Agrarisch' en een dubbelbestemming 'Waarde Archeologie 2'. Ook geldt in het projectgebied het facetbestemmingsplan 'Bestemmingsplan Parkeren Noordenveld' (vastgesteld op 20 juni 2018). In dit facetbestemmingsplan worden de gemeentelijke parkeernormen opgenomen en het plan bewerkstelligt dat deze doorwerken in de reeds vastgestelde bestemmingsplannen van de gemeente Noordenveld. Tevens is er ter plaatse van het projectgebied het voorontwerpbestemmingsplan 'Buitengebied Noordenveld - veegplan' ter inzage gelegd op 6 oktober 2022. Dit veegplan leidt niet tot wijzigingen voor het projectgebied ten opzichte van het bestemmingsplan 'Buitengebied Noordenveld' (vastgesteld op 17 april 2017). De realisatie van een manege in het projectgebied is niet passend binnen de geldende bestemming in het vigerende bestemmingsplan. Hieronder is een uitsnede van de verbeelding van het vigerende bestemmingsplan opgenomen, waarbij de begrenzing is aangeduid met een rode lijn.

8

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 1.2. Uitsnede verbeelding bestemmingsplan 'Buitengebied Noordenveld' (bron: ruimtelijkeplannen.nl)

1.4

Leeswijzer

In het vervolg van deze ruimtelijke onderbouwing wordt in de eerste plaats ingegaan op de inhoud van het project. Dit gebeurt in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 wordt het relevante beleid van het rijk, de provincie en de gemeente besproken, waarna in hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de omgevingsaspecten. Als laatste wordt in hoofdstuk 5 de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het project besproken.

9

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

10

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Hoofdstuk 2 2.1

Projectbeschrijving

Locatiekeuze

De huidige manege De Hulhorst aan de Hullenweg 19 in het zuiden van Roden is sterk verouderd en voldoet niet meer aan de huidige wet- en regelgeving wat betreft de ruimtelijke eisen. Uit een onderzoek van B+O Stedenbouw blijkt dat onder andere de stallen niet meer voldoen aan de wettelijke eisen. Ook zit er asbest in het dak van de oudste rijhal. Bovendien kan de veiligheid van de gebruikers niet meer worden gegarandeerd. Nieuwbouw van de manege is noodzakelijk. De gemeente Noordenveld is momenteel bezig met plannen in Roden Zuid rondom wonen, sport, recreatie, water, natuur en verkeer. De huidige manege ligt strategisch in dit gebied en nieuwbouw van de manege op een andere locatie geeft ruimte in Roden Zuid. Met deze vervangende nieuwbouw van de manege doet zich de mogelijkheid voor om de manege te verplaatsen naar een andere locatie en zo koppelkansen te benutten. Om tot een nieuwe locatie van manege De Hulhorst te komen is er een locatieonderzoek uitgevoerd door BügelHajema Adviseurs waarin vier potentiële locaties voor de nieuwbouw van manege De Hulhorst zijn afgewogen. Dit locatieonderzoek is als Bijlage 1 bij deze ruimtelijke onderbouwing gevoegd. In het onderzoek worden vier locaties afgewogen en beschouwd. Alle vier de locaties zijn gelegen aan de zuidkant van het dorp Roden.

Er is bewust gekozen voor locaties in de nabijheid van Roden, omdat de binding van de rij- en menvereniging met Roden van belang is. Naast deze vier locaties is in het voortraject ook gekeken of de manege gevestigd kan worden in vrij-komende (agrarische) gebouwen rond Roden. In de afgelopen vier tot vijf jaar hebben zich echter geen geschikte en beschikbare locaties in bestaande/leegstaande agrarische gebouwen voorgedaan. Daarom is deze mogelijkheid losgelaten. Uit het locatieonderzoek kwam naar voren dat van de vier onderzochte locaties, de locatie 'Hullenweg-Esweg', het projectgebied van dit voornemen, het meest geschikt is voor het vestigen van de manege. Deze locatie bevat voldoende ruimte, biedt handvaten om tot een goede landschappelijke inpassing van een manege te komen en kent een relatief goede bereikbaarheid en toegankelijkheid.

2.2

Huidige situatie

Locatie Hullenweg-Esweg maakt deel uit van de karakteristieke groene dorpsrand van Roden - Nieuw Roden en Roderesch. De locatie is onderdeel van een structuur van langgerekte boombeplantingen en aan elkaar gekoppelde bosgebieden. Deze structurele (bos-/groen)rand, met een diepte van circa 200 m begint bij de Esweg, tussen de Ereberglaan/begraafplaats van Nieuw-Roden en loopt door tot de Kaatsweg bij Roderesch. Deze groene dorpsrand bestaat uit verschillende 'kamers' met elk een eigen inrichting, zoals delen van de es van Roderesch, de al eerdergenoemde bosgebieden, door houtwallen/-singels omkaderde gras-/weidegronden, de open 'dorpsweide' ter plaatse van de Steenbergerloop en de (natuur) begraafplaats van Nieuw-Roden. Op dit moment is het projectgebied onbebouwd. Het projectgebied is in zijn geheel omringd door houtwallen, ook binnen het gebied zijn houtwallen aanwezig. Zoals hierboven beschreven bestaat het projectgebied uit vijf verschillende door houtwallen omsloten weilanden, ook wel 'kamers' genoemd. In figuur 2.2 is een schematische weergave van de indeling van het projectgebied in deze 'kamers' weergegeven. Het projectgebied bestaat uit de 'kamers' één tot en met vier, de totale omvang van de locatie is circa 10 ha.

Het meest zuidelijke weiland ('kamer' 5) maakt geen deel uit van het projectgebied, deze locatie is al in gebruik door De Zwerfsteen voor 'survival/bootcampactiviteiten en natuurdoeleinden'.

11

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

In figuur 2.3 wordt de relatie van het projectgebied met de wijdere omgeving weergegeven. Het projectgebied wordt hier gezien als een beboste strook land met tussenliggende ruimten (de 'kamers)' met eigen functie. De bos en houtwallen bepalen de structuur van het gebied. Er is daarmee ook een contrast met de openheid aan weerzijden van het projectgebied.

Figuur 2.1. Huidige situatie projectgebied (bron: Google Maps)

12

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 2.2. Schematische weergave indeling projectgebied

13

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 2.3. Verbeelding van de landschappelijke principes: opzet van kamers

2.3

Toekomstige situatie

2.3.1

Randvoorwaarden voor ontwikkeling

De variatie aan inrichting binnen deze groene 'kamers' vormt het aanknopingspunt zijn voor de inpassing van de manege. Ruimtelijk gezien moet de inpassing dan wel aan een aantal voorwaarden voldoen om de landschappelijke structuur en de kwaliteiten ter plekke recht te doen en daar op verder te bouwen. De gemeente heeft deze voorwaarden vastgelegd. De voorwaarden zijn geformuleerd vanuit de Kwaliteitsgids Noordenveld, de cultuurhistorische kaart en de Gids Omgevingskwaliteit: Het groene raamwerk van houtwallen blijft het beeld bepalen. Kies per kamer een passende invulling, waarbij de ruimtelijke scheiding van de kamers overeind blijft. Zorg voor landschappelijke meerwaarde, bijvoorbeeld door extra bosaanleg. Het landschap springt in het oog, niet het gebouw. Bebouwing gaat op in het landschap. Kies daarom voor een landschappelijke en stedenbouwkundige gelaagdheid in de invulling van de 'kamers', waarbij grote volumes op grotere afstand staan en kleine volumes het beeld kunnen opbouwen. Kies zoveel mogelijk voor een inrichting waarbij het groene karakter de overhand heeft, ook voor het parkeren. Kies voor materialen die aansluiten bij het landelijke en bosrijke karakter van het gebied, in ieder geval veel hout. Representatieve gevels zijn op de weg gericht.

14

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 2.4. Visualisatie ruimtelijke randvoorwaarden

2.3.2

Invulling van projectgebied

In de toekomstige situatie vestigt 'Manege de Hulhorst' zich in het projectgebied. Het gebouw van de manege vestigt zich in de meest noordelijke kamer, in de oksel van de Esweg en Hullenweg. Voor de nieuwbouw van de manege is er een ruimtelijk programma van eisen opgesteld. Bij de nieuwbouw van de nieuwe manege bestaan een aantal wensen. Zo zal het complex beschikken over: Een rijhal van circa 4.620 m2 . Deze rijhal moet bestaan uit een rijbak, een tribune, een restaurant en een opslag; Stallen bestaande uit 53 paardenboxen en één berging. Dit zal circa 1.320 m2 beslaan; Een woonhuis, inclusief schuur, met een bruto vloeroppervlak van in totaal 269 m2 . De invulling van de buitenruimtes van het manegecomplex wordt als volgt: 1 buitenbak van circa 3.600 m2 ; 2 tredmolens van circa 630 m2 ; 50 parkeerplaatsen (op eigen terrein), die in totaal circa 1.250 m2 beslaan; 10 parkeerplaatsen voor vrachtauto's (op eigen terrein), met een totaal oppervlak van circa 500 m2 . Ook zal er een goed functionerende weidegang aanwezig zijn in het projectgebied. Ook is de manege in de toekomstige situatie goed bereikbaar en krijgt het goede uitrij mogelijkheden voor ruiters. In de toekomstige situatie blijven de houtwallen in en rondom het projectgebied (grotendeels) behouden. Wel worden er enkele doorgangen gerealiseerd in de houtwallen.

Voor deze toegangen door de houtsingels naar de weidegang wordt een afzonderlijke aanvraag ingediend. Met het voornemen blijft de structuur met 'kamers' in het gebied behouden en blijft het groene karakter van het gebied de overhand houden. In de toekomstige situatie zal bebouwing van de manege met name in het noordelijkste weiland ('kamer 1') worden gerealiseerd. Hier komen de stallen en de rijhal van de manege. Ook komen hier de buitenruimtes

15

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

van de manege. Hier worden onder andere de buitenbak, de twee tredmolens en de parkeervoorzieningen van de manege gerealiseerd. De 'kamers' 2,3 en 4 zullen worden gebruikt als weidegang, hier zal geen bebouwing worden geplaatst. Op de onderstaande afbeelding wordt de inrichting van 'kamer 1' weergegeven. Deze situatietekening is tevens als Bijlage 2 bij deze ruimtelijke onderbouwing bijgevoegd.

Figuur 2.5. Situatietekening toekomstige situatie 'kamer 1' (bron: ITA-Advies) Bedrijfswoning Zoals hierboven staat beschreven is de realisatie van een bedrijfswoning, inclusief schuur, onderdeel van het voornemen. De woning wordt een vrijstaande woning van het woningtype 'fuut' met een zadeldak. De bedrijfswoning krijgt een bebouwingsoppervlakte van circa 90 m2 en zal een brutovloeroppervlakte krijgen van circa 290 m2 . De woning krijgt 3 bouwlagen (inclusief zolder) en krijgt een maximale bouwhoogte van 9 meter. Op de afbeeldingen hieronder worden impressies van de bedrijfswoning weergegeven:

16

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 2.6. Voorgevel toekomstige bedrijfswoning (bron: Accent Bouw Wonen B.V)

Figuur 2.7. Zijgevel toekomstige bedrijfswoning (bron: Accent Bouw Wonen B.V)

17

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 2.8. Begane grond toekomstige bedrijfswoning (bron: Accent Bouw Wonen B.V)

Figuur 2.9. Eerste verdieping toekomstige bedrijfswoning (bron: Accent Bouw Wonen B.V)

18

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 2.10. Zolderverdieping toekomstige bedrijfswoning (bron: Accent Bouw Wonen B.V)

2.3.3

Landschappelijke inpassing

Bij de opzet en inpassing van de manege is gekozen aan te sluiten bij wat op erven in het buitengebied gebruikelijk is; een onderscheid tussen een voor- en een achtererf. Het voorerf wordt meestal bewoond, het achtererf is de plek van de schuren. Voor de manege is dat verschil ook gemaakt. Daarnaast is met de inpassing aangesloten op de structuur van houtsingels in het gebied. De kamer zelf bestaat voor een deel zelf uit groen, met name aan de noordkant. Binnen de 'kamer' wordt met dwarssingels het erf geleed en ook de kamer ruimtelijk opgeknipt in verschillende gebieden met diverse doorzichten. Hagen zorgen als derde element voor de inrichting van het terrein. Het voorerf ligt aan de zuidzijde van het terrein en vormt de representatieve zone. Hier liggen de bedrijfswoning en is ook de entree van de manege vanaf de Esweg en het fietspad. Op gewone dagen komen de bezoekers hier aan met auto en/of de fiets. Een verspringende dwarssingel begeleidt deze entree en schermt het woonerf ruimtelijk af van de manege. Het middendeel van het terrein is het 'achtererf'. Hier liggen de rijhallen, stallen, paddocks en rijbak. Ook hier schermen de dwarssingels dit deel van het erf ruimtelijk af. Hagen zorgen voor groene afscherming van de bebouwing en markeren looproutes en bijvoorbeeld de stalling van fietsen. Het noordelijk deel van het terrein is de overgang naar het bos.

Hier ligt een weiland en is ruimte voor waterberging. Met sloten op het terrein wordt het water oppervlakkig afgevoerd en verzameld in de vijver. Aan de noordzijde ligt ook een overloopterrein voor het parkeren bij evenementen. Dit terrein krijgt en zoveel mogelijk groene en natuurlijke uitstraling. Onderstaande afbeelding geeft de landschappelijk inpassing van de manege weer:

19

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 2.11. Landschappelijke inpassing manege de Hulhorst (bron: BügelHajema Adviseurs)

20

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van kracht geworden. De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt de NOVI als structuurvisie uit onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als de Nationale Omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. De NOVI bevat de hoofdzaken van het beleid voor de fysieke leefomgeving. Uit de Omgevingswet volgt dat al het strategische beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, én het nieuwe strategische beleid op het beleidsterrein van de fysieke leefomgeving worden opgenomen in de NOVI. Het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel, behalve paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone. De NOVI geldt verder als wijziging van enkele onderdelen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP) op grond van de Waterwet. In zijn totaliteit kent de NOVI in totaal 21 nationale belangen en opgaven die het verder uitwerkt.

Die opgaven zijn niet meer op zichzelf staand op te lossen, maar grijpen in elkaar. Met de NOVI zoekt het Rijk een perspectief om de grote opgaven aan te pakken, om Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Om die reden worden binnen de NOVI prioriteiten gesteld. De NOVI stelt daarbij een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen werkt het Rijk aan de vier prioriteiten: 1. 2. 3. 4.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. De NOVI onderscheidt daarbij drie afwegingsprincipes: 1. 2. 3.

Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; en. Afwentelen wordt voorkomen.

Het Rijk zal bij de uitvoering van de NOVI zichtbaar maken hoe de omgeving-inclusieve benadering vorm krijgt en de afwegingsprincipes benut worden. Met de NOVI presenteert het Rijk een integrale, op samenwerking gerichte aanpak. De NOVI geeft een gebiedsgericht afwegingskader en sturende visie in een, gericht op het realiseren van een gezond, leefbaar, herkenbaar en economische sterk Nederland. Het projectgebied ligt niet in een gebied waarvoor de NOVI gerichte belangen of opgaven kent. Om die reden kan verdere toetsing aan de NOVI achterwege blijven.

21

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

3.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: Ladder) is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik, met een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Bij besluit van 28 augustus 2012 is de Ladder toegevoegd aan artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en vervolgens op 1 oktober 2012 in werking getreden. Op 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. De Ladder staat als instrument niet op zichzelf, maar geeft mede vorm aan de systeemverantwoordelijkheid van de minister van Infrastructuur en Milieu voor een goede ruimtelijke ordening. Deze verantwoordelijkheid brengt met zich mee, dat de minister ervoor zorgt dat decentrale overheden over de juiste instrumenten kunnen beschikken voor een zorgvuldige benutting van de ruimte. Hieronder wordt begrepen het voorkomen van overprogrammering, het faciliteren van groei, het anticiperen op stagnatie en het leefbaar houden van krimpregio's. De Ladder is onder andere van toepassing op bouwplannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij het bepalen óf en hoe de Ladder moet worden toegepast zijn de volgende aspecten van belang: 1. 2. 3. 4. 5.

Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied?

Hieronder worden de hierboven genoemde aspecten beschreven en afgewogen. Ad 1 en 2. De Ladder is onder andere van toepassing op 'andere stedelijke voorzieningen' waaronder recreatieve voorzieningen zoals een manege. Deze worden aangemerkt als stedelijke ontwikkeling. De eerste afweging in de toetsing aan de Ladder is het beantwoorden van de vraag of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Hiervoor kan worden gekeken naar jurisprudentie. Hieruit blijkt dat niet iedere ontwikkeling als een nieuwe stedelijke ontwikkeling valt te kwalificeren. De aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving bepaalt of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Voorliggend initiatief maakt een manege mogelijk, het initiatief is naar aard en omvang zodanig is dat er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De Ladder is daarmee van toepassing op de voorgenomen ontwikkeling. Ad 3. Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de behoefte aan die ontwikkeling worden gemotiveerd. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de ontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Het ruimtelijk verzorgingsgebied van de manege beperkt zich tot het dorp Roden en de directe omgeving van het dorp Roden. Ad 4.

Zoals hiervoor al staat vermeld, dient de behoefte aan de nieuwe stedelijke ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt, te worden beschreven. Daarbij is het niet relevant of het projectgebied binnen of buiten bestaand stedelijk gebied ligt. Kort gezegd is de 'behoefte' het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als dit aanbod feitelijk nog niet is

22

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

gerealiseerd (harde plancapaciteit). Het initiatief betreft de verhuizing van een bestaande manege naar een nieuwe locatie. De huidige manege is sterk verouderd en voldoet niet meer aan de huidige wet- en regelgeving wat betreft de ruimtelijke eisen. Daarom is nieuwbouw van de manege noodzakelijk. Er kan worden geconcludeerd dat er behoefte is aan de voorgenomen ontwikkeling. De behoefte aan een manege bestaat immers al. Ad 5. De ladder stelt aanvullend de eis om, indien de stedelijke ontwikkeling is voorzien in het buitengebied, een onderbouwing op te nemen van waarom het niet mogelijk is de ontwikkeling te situeren binnen het bestaand stedelijk gebied. Deze eis heeft een tweeledig doel. Allereerst wordt hiermee leegstand en verloedering binnen het bestaand stedelijk gebied voorkómen en ten tweede verzekert de eis het zorgvuldig gebruik van het buitengebied en het voorkomen van het onnodig verminderen van de oppervlakte van het buitengebied. De voorgenomen ontwikkeling is gelegen buiten het bestaand stedelijk gebied. Hieronder is een uitsnede opgenomen van kaart 7 behorende bij de provinciale omgevingsverordening waarop te zien is dat het project gelegen is buiten het bestaand stedelijk gebied.

Figuur 3.1. Uitsnede verbeelding 'bestaand stedelijk gebied' van de vigerende omgevingsverordening Drenthe (bron: ruimtelijkeplannen.nl) In paragraaf 2.1 wordt ingegaan op de locatiekeuze voor de nieuwbouw van de manege. De ontwikkeling is niet mogelijk binnen het stedelijk gebied van Roden. Uit het locatieonderzoek (Bijlage 1) blijkt dat nieuwbouw van de manege op de huidige locatie niet de voorkeur heeft. Ook is de gemeente Noordenveld momenteel bezig met plannen in Roden Zuid rondom wonen, sport, recreatie, water, natuur, verkeer et cetera. De huidige locatie van de manege ligt strategisch in dit gebied en nieuwbouw van de manege op

23

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

een andere locatie geeft ruimte in Roden Zuid. Met de noodzakelijke vervangende nieuwbouw doet zich de mogelijkheid voor om de manege te verplaatsen naar een andere locatie en zo koppelkansen te benutten. Voor de huidige locatie van de manege kunnen zo andere functies in beeld komen, die aansluiten op de plannen van de gemeente in Roden Zuid. Een nieuwe locatie voor de manege heeft dus de voorkeur. Binnen het bestaand stedelijk gebied van Roden zijn verder geen plekken voorhanden voor de vestiging van een manege. De ruimte hiervoor ontbreekt en tevens vormen de milieucontouren van een manege een beperking voor een vestiging van een manege binnen het stedelijk gebied van Roden. De ontwikkeling past qua aard dan ook niet in het stedelijk gebied, maar juist in of aansluitend op het buitengebied. Het houden van paarden en de daarbij behorende mestopslag kunnen overlast opleveren voor de omgeving. In het buitengebied zijn de afstanden tot geurgevoelige objecten in het algemeen wat groter dan in het stedelijk gebied en de aan te houden afstanden tot geurgevoelige objecten wat kleiner, zodat de ontwikkeling hier beter mogelijk is dan binnen een door wonen getypeerd gebied. Uit het locatieonderzoek (Bijlage 1) kwam naar voren dat van de vier onderzochte locaties, de locatie 'Hullenweg-Esweg', het projectgebied van dit voornemen, het meest geschikt is voor het vestigen van de manege.

De landschappelijke waarden van het buitengebied worden met de ontwikkeling gerespecteerd. Voor het initiatief is tevens een landschappelijk inpassingsplan opgesteld (zie paragraaf 2.3.3). Conclusie Uit het voorgaande blijkt dat de nieuwe ontwikkeling voorziet in een behoefte en dat die behoefte niet is op te vangen in bestaand stedelijk gebied. Hiermee voldoet de voorgenomen ontwikkeling aan de uitgangspunten voor zorgvuldig ruimtegebruik.

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1

Provinciale Omgevingsvisie

Provinciale Staten hebben op 2 juli 2014 ingestemd met de Actualisatie Omgevingsvisie Drenthe 2014. Deze visie is in 2022 nogmaals geactualiseerd en vastgesteld op 28 september 2022. De Omgevingsvisie Drenthe een centraal visiedocument. De visie formuleert de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijke domein. In de visie zijn vier wettelijk voorgeschreven provinciale planvormen samengenomen: de provinciale structuurvisie op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro); het provinciaal milieubeleidsplan op grond van de Wet milieubeheer (Wm); het regionaal waterplan op grond van de waterwetgeving; het Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan op grond van de Planwet verkeer en vervoer. De Omgevingsvisie is hét kader voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe voor de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode erna. Als in de tekst wordt gesproken over ‘lange termijn’, betreft het de periode na 2030. De Omgevingsvisie heeft voor de provincie vooral een interne binding. Dit betekent dat de provincie bij de uitoefening van haar taken aan de Omgevingsvisie gebonden is.

Missie De volgende missie is geformuleerd: "het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij de kernkwaliteiten die de provincie rijk is." De kernkwaliteiten dragen bij aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Het provinciaal belang ligt in het behouden en waar mogelijk ontwikkelen van deze kernkwaliteiten. Deze missie is ingegeven door wat inwoners, medeoverheden en maatschappelijke partners belangrijk vinden voor de toekomst van Drenthe. De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Samen met vertegenwoordigers van overheden, belangengroepen, marktpartijen en inwoners heeft de provincie de volgende kernkwaliteiten

24

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

van Drenthe benoemd: rust, ruimte, natuur en landschap; oorspronkelijkheid (authenticiteit, Drents eigen); noaberschap; kleinschaligheid (Drentse schaal); menselijke maat; veiligheid. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteiten. In hoofdstuk 4 van de Omgevingsvisie is voor alle kernkwaliteiten een uitwerking naar meer concrete indicatoren gemaakt, namelijk landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Zorgvuldig Ruimtegebruik In Drenthe kunnen mensen nog ruimte beleven. Dat wil de provincie bewaken, ook wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn. Zorgvuldig ruimtegebruik is van provinciaal belang. Milieu- en leefomgevingskwaliteit De provincie streeft naar een gezonde en veilige leefomgeving voor mens, plant en dier. Het beschermen van de kwaliteit van milieu en leefomgeving is veelal op Europees en nationaal niveau geregeld. Daarbij zijn diverse taken en verantwoordelijkheden bij de provincies neergelegd. Deze taken, gericht op het beschermen van de kwaliteit van lucht, water en bodem en het verbeteren van de verkeersveiligheid, waterveiligheid en externe veiligheid, zijn daarmee van provinciaal belang. Kaarten en doelstellingen Op kaarten behorende bij de Omgevingsvisie Drenthe zijn de kernkwaliteiten nader weergegeven.

Op een aantal kaarten (wanneer relevant) is het projectgebied als volgt aangeduid: Landschap De kwaliteit en de diversiteit van het Drentse landschap dragen sterk bij aan een aantrekkelijk milieu om in te wonen, te werken en te recreëren. De identiteit van het Drents landschap wordt bepaald door de ontstaansgeschiedenis van de diversiteit aan landschapstypen. De provincie richt zich op het in stand houden en versterken van het landschap als economisch, ecologisch en cultureel kapitaal. De provinciale ambitie is een Drents landschap waarin de verscheidenheid in landschapstypen zich blijvend manifesteert. Landschapstypen met de bijbehorende landschapskenmerken moeten in samenhang behouden en versterkt worden. Daarmee wordt gestreefd naar een Drents landschap waarin het grondgebruik, het type natuur en het landschapsbeeld passen bij de ontwikkelingsgeschiedenis van het landschap. Het projectgebied ligt in de jonge veldontginningen. Deze veldontginningen zijn onderdeel van het esdorpenlandschap. Voor jonge veldontginningen zijn geen specifieke landschappelijke provinciale belangen opgenomen in de Provinciale Omgevingsvisie.

Wel zijn er voor het esdorpenlandschap provinciale belangen opgenome: De essen; deze voor het esdorpenlandschap kenmerkende open ruimtes zijn veelal omgeven met esrandbeplanting; De beekdalen: onbebouwd gebied met kleinschalige beplantingsstructuren en beekdal(rand)beplanting; De macrogradiënten: reliëfrijke overgangen versterken het contrast tussen landschapstypen en vertegenwoordigen landschappelijke diversiteit. Het provinciaal beleid is gericht op: Behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting;

25

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Behoud van het onbebouwde karakter en het versterken van karakteristieke beekdal(rand)beplanting. Bij het ontwerp van de manege is goed nagedacht over de inpassing van de manege in het landschap. Zo is er een landschappelijk inpassingsplan opgesteld (zie figuur 2.11). Zoals in paragraaf 2.3.3 nader wordt toegelicht is er gekozen om aan te sluiten bij wat op erven in het buitengebied gebruikelijk is; een onderscheid tussen een voor- en een achtererf. Het voorerf wordt meestal bewoond, het achtererf is de plek van de schuren. Voor de manege is dat verschil ook gemaakt. Daarnaast is met de inpassing aangesloten op de structuur van houtsingels in het gebied. Het voorerf ligt aan de zuidzijde van het terrein en vormt de representatieve zone. Hier ligt de bedrijfswoning en is ook de entree van de manege vanaf de Esweg en het fietspad. Een verspringende dwarssingel begeleidt deze entree en schermt het woonerf ruimtelijk af van de manege. Het middendeel van het terrein is het 'achtererf'. Hier liggen de rijhallen, stallen en rijbak. Ook hier schermen de dwarssingels dit deel van het erf ruimtelijk af. Hagen zorgen voor groene afscherming van de bebouwing en markeren looproutes en bijvoorbeeld de stalling van fietsen. Het noordelijk deel van het terrein is de overgang naar het bos. Hier ligt een weiland en is ruimte voor waterberging.

Met sloten op het terrein wordt het water oppervlakkig afgevoerd en verzameld in de vijver. Aan de noordzijde ligt ook een overloopterrein voor het parkeren bij evenementen. Dit terrein krijgt en zoveel mogelijk groene en natuurlijke uitstraling. Uit het bovenstaande blijkt dat met het voornemen het landschap niet wordt aangetast en de manege goed in het bestaande landschap wordt ingepast. De kenmerkende esrandbeplanting wordt gerespecteerd. Ook zorgt juist de aanwezigheid van de houtwallen dat het zicht op de manege op veel plekken wordt beperkt. Cultuurhistorie Het provinciale beleid ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in het Cultuurhistorisch Kompas. Hierin staan twee doelstellingen centraal: het herkenbaar houden van de cultuurhistorie en het versterken van de ruimtelijke identiteit. Wat de provincie tot de cultuurhistorie rekent, is vastgelegd in de Cultuurhistorische Hoofdstructuur, zoals deze is weergegeven op de Kernkwaliteitenkaart van de omgevingsvisie. Voor het projectgebied geldt het sturingsniveau 'eisen stellen'. Dit betekent dat bij het ontwikkelen van de manege in het projectgebied de cultuurhistorische waarde van het gebied niet mag worden aangetast. Het projectgebied valt volgens het Cultuurhistorisch Kompas onder het deelgebied 'Kop van Drenthe – rijk landschap, rijke dorpen'.

Dit gebied wordt gekenmerkt door een centraal deel met een van oorsprong middeleeuws esdorpensysteem en randveenontginningen. Richtinggevend voor dit deelgebied is het herkenbaar houden van een oud cultuurlandschap. De ambities voor het projectgebied zijn: Het in stand houden van de karakteristiek van het esdorpenlandschap. Deze karakteristiek uit zich in een zichtbare ruimtelijke samenhang tussen esdorp, es, beekdal en veld, met bijbehorend microreliëf en beplantingselementen als houtwallen, esrandbosjes en middeleeuwse gebruiksbossen. Het behouden van de openheid van de brede beekdalen als contrast met hun scherpe begrenzingen in de vorm van houtwallen en bossen. Het veilig stellen van de karakteristiek van de randveenontginningen, door het behouden van licht slingerende wegdorpen en verder versterken van de houtwalpatronen en de opstrekkende verkaveling in het buitengebied. Vanuit het oogpunt van cultuurhistorie liggen er op en rond de locatie diverse belangen. Het gebied ligt in de categorie 'eisen stellen'. Dat wil zeggen dat de provincie eisen kan stellen aan de ontwikkeling van het gebied vanuit cultuurhistorisch oogpunt. Vroegtijdig betrekken van de provincie bij het ontwikkelen van de

26

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

plannen is daarmee noodzaak. Vanuit de gestelde ambities in het provinciaal Cultuurhistorisch Kompas moet de inzet voor de ontwikkeling van het projectgebied in ieder geval gericht zijn op het behouden van alle aanwezige houtwallen. De provincie is door middel van een werksessie in een vroegtijdig stadium bij de plannen betrokken. In het projectgebied is geen cultuurhistorische bebouwing aanwezig. Wel zijn er cultuurhistorische landschapselementen aanwezig. Het betreft de houtwallen in en rondom het projectgebied. Met het voornemen blijven de houtwallen in en rondom het projectgebied (grotendeels) behouden. Er worden enkel twee nieuwe doorgangen in de houtwallen gerealiseerd. Met het voornemen blijven de scherpe begrenzingen in de vorm van houtwallen en bossen behouden. De karakteristiek van het esdorpenlandschap wordt daarmee niet aangetast. Er kan worden geconcludeerd dat de cultuurhistorische waarden door het initiatief niet worden aangetast. Met het voornemen worden de aanwezige houtwallen behouden. Cultuurhistorie komt ook aan bod in paragraaf 4.2. Archeologie Het provinciaal beleid voor de Drentse archeologie is gericht op instandhouding, bescherming, beleven en benutten. Het archeologisch erfgoed behoort tot het ruimtelijk erfgoed en is een belangrijke bouwsteen van de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van Drenthe (kernkwaliteit archeologie).

Voor het projectgebied geldt geen archeologische verwachting. Het algemene uitgangspunt is dat alle behoudenswaardig archeologische vindplaatsen (waarden) die op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) van Drenthe staan en de nieuw ontdekte behoudenswaardige vindplaatsen niet ongezien kunnen verdwijnen. In gebieden of terreinen met een archeologische verwachting op de archeologiekaarten, wordt gestuurd op een goede uitvoering van archeologisch onderzoek. Niet voor alle bodemingrepen is archeologisch onderzoek vereist. Dit hangt af van de omvang en aard van de ingreep, de waarde/verwachting van de locatie en het vrijstellingenbeleid zoals dat is uitgewerkt in de gemeentelijke archeologiekaarten. Het projectgebied heeft op grond van provinciaal beleid geen archeologische waarde. Het aspect archeologie wordt nader beschreven in paragraaf 4.1. Aardkundige waarden Drenthe heeft een eigen karakter, een eigen (ruimtelijke) identiteit, die door inwoners en bezoekers hoog wordt gewaardeerd. Het aardkundige landschap van Drenthe is hiervoor in belangrijke mate bepalend. De provincie wil deze waarden behouden en, waar mogelijk, herstellen. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteit aardkundige waarden.

De provincie wil inhoud geven aan ruimtelijke kwaliteit, om de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe te behouden en te versterken. Het doel is de archiefwaarde van de bodem te behouden en de landvormen, die karakteristiek zijn voor het Drentse landschap, te behouden en te versterken, als onderdeel van de kernkwaliteit oorspronkelijkheid. Het projectgebied heeft het beschermingsniveau middel. In deze gebieden vormen de aardkundige waarden een randvoorwaarde voor ontwikkelingen. Aardkundige waarden geven de richting aan, door het behoud van karakteristieken na te streven, zodat de kenmerken van het aardkundig hoofdlandschap worden behouden. Initiatiefnemers hebben de verantwoordelijkheid om vroegtijdig in het planproces inzichtelijk te maken hoe zij de aardkundige kwaliteiten als (ruimtelijke) onderlegger voor nieuwe plannen benutten. Er wordt met name in de grond gegraven op de locaties van de te realiseren bebouwing en de te realiseren watergangen. Er worden met het voornemen geen gronden opgehoogd en vind er enkel enig profileerwerk plaats. Voorzover dit op deze schaal mogelijk is wordt bij ontwikkeling in het projectgebied rekening gehouden met de bovenbeschreven kernkwaliteit, zodat deze niet wordt aangetast. Wat betreft de kernkwaliteit 'Aardkundige waarden' is het voornemen uitvoerbaar. Rust

27

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Bij de kernkwaliteit Rust zijn ‘stilte’ en ‘duisternis’ als indicatoren aangegeven. Bij elk gebied past een bepaalde hoeveelheid geluid en licht, van natuurlijke of menselijke oorsprong. De provincie stimuleert het bewustzijn van het belang van duisternis. Het projectgebied is niet gelegen in een specifiek stiltegebied. Natuur De provinciale ambitie is gericht op het behoud van de bestaande waarden. De regelgeving is gekoppeld aan het Natuur Netwerk Nederland, NNN (voorheen Ecologische Hoofdstructuur, EHS). Gemeenten en waterschappen zijn in de eerste plaats verantwoordelijk voor natuur buiten de NNN. Zorg voor natuurwaarden en biodiversiteit staat voorop. Het projectgebied is niet in een NNN gebied gelegen. Er is ecologisch onderzoek verricht. In paragraaf 4.4 is een samenvatting van dit onderzoek opgenomen en wordt het aspect ecologie nader toegelicht. De conclusie van de ecologische toetsing is dat de houtsingels van het projectgebied en de randen van het grasland vanwege de dichte onderbegroeiing en strooisellaag geschikt leefgebied voor de hazelworm vormen. Bij ingrepen aan deze houtsingels en de randen van het grasland kan mogelijk de hazelworm worden gedood en verblijfplaatsen worden beschadigd of vernield. Als er niet binnen 5 meter van de houtsingels wordt gebouwd bestaat er geen kans op doden en aantasten van verblijfplaatsen van hazelworm.

Bij de uitvoering van het voornemen vinden er geen bouwwerkzaamheden plaats binnen 5 meter van de houtsingels. Hier ontstaat dus geen conflict met de natuurwaarden. Wel blijkt uit de ecologische toetsing dat er als gevolg van werkzaamheden ten behoeve van de inrit voor de weidegang mogelijk ook rust -en voortplantingsplaatsen van steenmarter, wezel en hermelijn beschadigd of vernield worden. Nader onderzoek naar deze soorten is dan nodig. Voor de te realiseren toegangen door de houtsingels naar de weidegang wordt een afzonderlijke aanvraag ingediend. Het nader ecologisch onderzoek zal bij die afzonderlijke aanvraag inbegrepen zijn. Voor voorliggend voornemen is in dat geval geen nader onderzoek noodzakelijk. Van voorliggend voornemen kan daarmee worden gesteld dat het in lijn is met het provinciaal beleid. Conclusie Het voornemen is (exclusief de toegangen door de houtsingels die met een afzonderlijke aanvraag worden ingediend) in lijn met het provinciaal beleid uit de Omgevingsvisie. 3.2.2

Omgevingsverordening Drenthe

In de Provinciale Omgevingsverordening (POV) vertaalt de provincie Drenthe zijn Omgevingsvisie (deels) door naar concrete regels. Op 3 oktober 2018 is de actualiseerde versie door Provinciale Staten vastgesteld. De POV is op 8 maart 2023 op enkele onderdelen herzien. Dit heeft geen gevolgen voor onderhavige ontwikkeling. In de Omgevingsverordening is opgenomen (artikel 2.6) dat in een ruimtelijk plan uiteen wordt gezet dat met het desbetreffende plan wordt bijgedragen aan behoud en ontwikkeling van de bij het plan betrokken kernkwaliteiten. Het plan maakt daarbij geen activiteiten mogelijk die deze kernkwaliteiten significant aantasten. In de vorige paragraaf 3.2.1 is het plan hieraan getoetst. KERNKWALITEITEN Voor het projectgebied zijn de kernkwaliteiten Landschap, Cultuurhistorie en Aardkundige waarden van belang. Deze kernkwaliteiten zijn al bij de paragraaf 3.2.1 besproken. Hieronder worden de overige thema's in de Omgevingsverordening die relevant zijn voor het voornemen aangehaald: Bodemenergie (hoofdstuk 4) Het projectgebied is gelegen in een bodemenergie restrictiegebied zone 2. De locatie is gelegen in de

28

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

oranje zone. Bij deze locaties worden er, ter bescherming van de kwaliteit van het grondwater met het oog op de drinkwaterwinning, eisen gesteld aan de toepassing van bodemenergiesystemen. Zo gelden er in deze gebieden de volgende regels: Gesloten WKO-systemen buiten inrichting (Artikel 4.2) Het is verboden om in een gesloten WKO-systeem buiten een inrichting dat is gelegen binnen een oranje gebied een ander koelmedium toe te passen dan water van minimaal drinkwaterkwaliteit. Het is verboden om in zone 2 buiten een inrichting een gesloten WKO-systeem aan te leggen door middel van een methode waarbij het systeem in de bodem wordt gedrukt. Gesloten WKO-systemen binnen vergunningvrije inrichting (Artikel 4.3) Het is verboden om in een gesloten WKO-systeem binnen een inrichting waarvoor geen omgevingsvergunning is vereist dat is gelegen binnen een oranje gebied een ander koelmedium toe te passen dan water van minimaal drinkwaterkwaliteit. Het is verboden om in zone 2 binnen een inrichting een gesloten WKO-systeem aan te leggen door middel van een methode waarbij het systeem in de bodem wordt gedrukt.

Instructies voor omgevingsvergunning binnen inrichtingen (Artikel 4.4) Indien een gesloten WKO-systeem aanwezig is of wordt aangelegd binnen een inrichting die behoort tot een categorie die is aangewezen in bijlage I van het Besluit omgevingsrecht die is gelegen binnen een oranje gebied, verbindt het bevoegd gezag aan de omgevingsvergunning in ieder geval het voorschrift dat er geen ander koelmedium in het WKO-systeem mag worden toegepast dan water van minimaal drinkwaterkwaliteit. Indien een gesloten WKO-systeem wordt aangelegd binnen een inrichting die behoort tot een categorie die is aangewezen in bijlage I van het Besluit omgevingsrecht binnen zone 2, verbindt het bevoegd gezag aan de omgevingsvergunning in ieder geval het voorschrift dat het WKO-systeem niet mag worden aangelegd door middel van een methode waarbij het systeem in de bodem wordt gedrukt. Verbod temperatuuropslag (Artikel 4.5) Het is verboden een Temperatuur Opslag-systeem voor lage temperatuur te hebben of te installeren in zone 2. Er worden met het voornemen vooralsnog geen bodemenergiesystemen toegepast. Er wordt rekening gehouden met de bovenstaande regels voor bodemenergie. Bestaand stedelijk gebied (Artikel 2.9) Uit de provinciale omgevingsverordening Drenthe blijkt dat de gehele locatie Hullenweg-Esweg niet in bestaand stedelijk gebied is gelegen (zie figuur 3.1).

De ontwikkeling betreft dus een ontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied. Een onderbouwing aan de ladder voor duurzame verstedelijking is dus nodig, dit is in paragraaf 3.1.2 gebeurd.

29

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 3.1. Uitsnede verbeelding 'bestaand stedelijk gebied' van de vigerende omgevingsverordening Drenthe (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Conclusie Het voornemen is in lijn met het provinciaal beleid uit de POV.

3.3

Gemeentelijk beleid

3.3.1

Omgevingsvisie gemeente Noordenveld 2030

Op 8 februari 2017 is de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 vastgesteld. Deze visie geeft het ambitiebeeld weer van Noordenveld in 2030. De gemeente gaat voor een transparante, leefbare, groene, ondernemende en duurzame samenleving in 2030. In 2030 wil Noordenveld onder andere een duurzame, fietsvriendelijke gemeente zijn, met een vitale samenleving. Van belang is dat de voorzieningen voor de bevolking in balans moeten zijn. Het projectgebied ligt in het deelgebied 'buitengebied'. De omgevingsvisie stelt dat het buitengebied een goede verhouding kent van verschillende functies zoals natuur, landbouw, recreatie en wonen. Voor het buitengebied stelt de omgevingsvisie dat het groene karakter van Noordenveld met haar natuurlijke, cultuurhistorische en landschappelijke diversiteit uitstekende potenties biedt voor toeristisch-recreatieve ontwikkelingen en activiteiten in de sfeer van gezondheid, ontspanning en vrije tijd. Het buitengebied van Noordenveld is een gebied waar het prettig en gezond wonen, werken en verblijven is. Binnen het deelgebied 'buitengebied' valt de locatie van het projectgebied op basis van de omgevingsvisie onder de 'gemengde gebieden'. Hier komen diverse functies zoals landbouw, natuur, recreatie en wonen naast elkaar voor. In gemengde gebieden is ruimte voor functieverbreding en flexibiliteit in beleid.

30

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Afweging Met de nieuwbouw van manege De Hulhorst in het buitengebied binnen deelgebied 'gemengde gebieden' is er sprake van functieverbreding van het buitengebied. Een manege kan worden gezien als een recreatief bedrijf dat hoofdzakelijk op eigen terrein binnen of buiten een gebouw gelegenheid geeft tot het beoefenen van de paardensport en al dan niet mogelijkheden biedt voor het verblijf en de verzorging van paarden. Er kan daarom worden geconcludeerd dat er met de vestiging van de manege een nieuwe recreatieve functie wordt toegevoegd aan het buitengebied. De nieuwbouw van manege De Hulhorst in het projectgebied zal daarom voorzien in de ontwikkeling van toeristisch-recreatieve activiteiten in de sfeer van gezondheid, ontspanning en vrije tijd, en zal de recreatieve waarden in het buitengebied versterken. Het initiatief is daarmee in overeenstemming met de gemeentelijke omgevingsvisie.

3.3.2

Noordenveldse Kwaliteitsgids

De Noordenveldse Kwaliteitsgids is vastgesteld op 22 april 2020. De kwaliteitsgids is in eerste instantie opgesteld als een document dat de gemeente betrekt bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen en initiatieven. In de kwaliteitsgids zijn het landschap en de dorpen in de gemeente Noordenveld en hun karakteristieken op hoofdlijnen beschreven. De gids wordt betrokken bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen en initiatieven. De kwaliteitsgids is een document met basisinformatie. Per landschapstype en per kern zijn een aantal overzichtelijke gidsprincipes geformuleerd. Deze gidsprincipes geven aan hoe bij ontwikkelingen omgegaan kan worden met de aanwezige karakteristieken. Zij zijn open en kwalitatief geformuleerd, zodat ruimte is voor afweging en verschillende uitkomsten mogelijk zijn. Een flexibele en op maatwerk gerichte aanpak is vereist om tot een afweging en ontwikkeling te komen. Het projectgebied behoort tot het esdorpenlandschap. Het esdorpenlandschap vormt een landschappelijk systeem waarin oude veldontginningen met essen, de beekdalen en de jonge veldontginningen onderling samenhangende deelgebieden vormen. Voor het esdorpenlandschap gelden de volgende gidsprincipes, voor zover relevant voor het projectgebied: Initiatieven moeten passen bij de schaal van het landschap en een landschappelijke én stedenbouwkundige meerwaarde opleveren.

Houd het onderscheid en de overgangen tussen de oude veldontginningen, jonge veldontginningen en beekdalen zichtbaar. Het karakter van het jonge ontginningslandschap leent zich voor transformatie en biedt kansen voor nieuw landschap waarin meerdere doelen worden gerealiseerd (koppelkansen). Specifiek voor deze locatie is het volgende gidsprincipe relevant: Geef vervangende nieuwbouw een dorpse maat en schaal en sluit aan bij de aanwezige bebouwingsstructuur. Afweging Met het voornemen wordt rekening gehouden met de relevante gidsprincipes uit de Noordenveldse Kwaliteitsgids. Voor de uitvoering van het initiatief is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld, waaruit blijkt dat de manege goed in het bestaande landschap wordt ingepast. Dit is in paragraaf 2.3.3 verder uitgewerkt. Met de realisatie van de manege zal worden voldaan aan de volgende randvoorwaarden waardoor er wordt voldaan aan de relevante gidsprincipes uit de Noordenveldse Kwaliteitsgids: Het groene raamwerk van houtwallen blijft het beeld bepalen. Elke kamer krijgt een passende invulling, waarbij de ruimtelijke scheiding van de kamers overeind blijft. Met het voornemen worden ook nieuwe houtwallen binnen de eerste kamer aangelegd, waardoor er een landschappelijke meerwaarde ontstaat. Het landschap springt in het oog, niet het gebouw. De bebouwing gaat in de toekomstige situatie op in het landschap.

Er is daarom gekozen voor een landschappelijke en stedenbouwkundige gelaagdheid in

31

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

de invulling van de 'kamers', waarbij grote volumes op grotere afstand staan en kleine volumes het beeld kunnen opbouwen. Er wordt zoveel mogelijk gekozen voor een inrichting waarbij het groene karakter de overhand heeft. Verder wordt er gebruik gemaakt van materialen die aansluiten bij het landelijke en bosrijke karakter van het gebied. Met het voornemen wordt tevens de kenmerkende esrandbeplanting gerespecteerd. De aanwezigheid van de houtwallen zorgt juist dat het zicht op de manege op veel plekken wordt beperkt. Op basis van het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat het esdorpenlandschap niet wordt aangetast als gevolg van het voornemen.

3.3.3

Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan 2015-2025

In het 'Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan 2015-2025' wordt beschreven hoe het gemeentelijk beleid op het gebied van verkeer, vervoer en mobiliteit er de komende jaren uitziet. Daarbij wordt ingespeeld op nieuwe ontwikkelingen en ambities van de gemeente. Er zijn algemene beleidsregels opgenomen wat betreft verkeersstructuur, verkeersveiligheid en mobiliteit. Het projectgebied wordt ontsloten op de Esweg. De Esweg is een erftoegangsweg en heeft voldoende maat en capaciteit voor manegeverkeer. Voor fietsers kan de locatie ontsloten worden vanaf de achterzijde via het fietspad richting De Zwerfsteen. Vanuit verkeerskundig oogpunt is een scheiding van het langzaam verkeer en het autoverkeer een pluspunt. 3.3.4

Programma Duurzaam Noordenveld

De gemeente Noordenveld heeft een programma Duurzaam Noordenveld gemaakt. In dit programma wordt er een stip op de horizon met duurzaamheidsdoelen gezet voor 2040. In 2040 zorgen een schone lucht, een gezonde bodem en een goede waterbalans samen voor een gezonde leefomgeving voor mens en dier. Het hoofddoel van het programma Duurzaam Noordenveld is om negatieve effecten op het klimaat te voorkomen. En waar mogelijk zelfs een positief effect op het klimaat te hebben. Het programma is verdeeld in vijf thema’s. Per thema zet de gemeente Noordenveld een stip op de horizon en geeft ze aan hoe ze daar in de komende vijf jaar concreet naartoe werkt. Elk jaar wordt opnieuw bekeken waar ze op dot moment staan en welke acties nodig zijn. Dit programma is een hulpmiddel om te toetsen of datgene wat we doen bijdraagt aan het behalen van ons hoofddoel. Met dit programma wordt invulling gegeven aan de afspraak uit het Raadsakkoord 2018-2022 om de energietransitie en verduurzaming in Noordenveld goed en gestructureerd op te pakken. Bij het samenstellen van dit programma is gevraagd om input aan de adviesraad Duurzaamheid, gemeenteraadsleden, gemeenteambtenaren, inwoners, bedrijven en betrokken organisaties. De vijf thema's van Duurzaam Noordenveld zijn: 1. 2. 3. 4. 5.

Toekomstbestendige leefomgeving; Duurzame mobiliteit; Duurzame energie; Afval en hergebruik; Participatie en communicatie.

Voor elk thema is het toekomstperspectief voor 2040 beschreven, zijn een aantal doelen gesteld en is opgeschreven wat de ambities zijn voor 2025. Afweging

32

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Tijdens de bouw van de manege wordt er maximaal ingezet op duurzaamheid. Zo wordt er ook voldaan aan de vijf thema's van Duurzaam Noordenveld: Toekomstbestendige leefomgeving Bij de realisatie van de manege wordt goed nagedacht over de waterhuishouding. Zo wordt er 10% van de toename van verhard oppervlak gecompenseerd op eigen terrein door middel van sloten en een wadi/vijver (zie paragraaf 4.10). Duurzame mobiliteit Het projectgebied ligt in de directe nabijheid van het dorp Roden en is daarmee per fiets goed bereikbaar. Voor fietsers wordt het projectgebied ontsloten vanaf de achterzijde via het bestaande fietspad. Duurzame energie De daken van de rijhallen (ca 4500 m2 ) worden voorzien van zonnepanelen deels voor eigen gebruik, maar grotendeels voor terug levering aan het net. Ook worden er eb- en vloedbodems in de rijhallen en de buitenarena gerealiseerd waardoor er minder water- en energieverbruik plaatsvindt. Verder wordt ledverlichting toegepast op het gehele terrein en in de opstallen en worden de rijhallen geïsoleerd waardoor er geen verwarming nodig is. De verwarming van de kantine en de verblijfsruimtes vindt plaats middels een warmtepomp. Afval en hergebruik De bouw zal grotendeels middels prefab delen worden samengesteld. Ook worden er materiaal hergebruikt die bij de oude manege vrijkomen.

Verder wordt hemelwater opgevangen en doet dit dienst voor hergebruik (bijv. toiletten/eb- en vloedbodems) Participatie en communicatie Er heeft participatie plaatsgevonden. De omwonenden zijn geïnformeerd over de plannen. In paragraaf 5.2 wordt dit nader toegelicht. Op basis van het bovenstaande kan worden geconcludeerd dat het initiatief in overeenstemming is met Programma Duurzaam Noordenveld 3.3.5

Conclusie

Het voorgenomen initiatief is niet in strijd met enig gemeentelijk beleid. De inpassing van het voornemen in de omgeving wordt verder toegelicht in Hoofdstuk 4.

33

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

34

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Hoofdstuk 4 4.1

Omgevingsaspecten

Archeologie

Toetsingskader De Monumentenwet 1988 is per 1 juli 2016 vervallen. Een deel van de wet is op deze datum overgegaan naar de Erfgoedwet. Het deel dat betrekking heeft op de besluitvorming in de fysieke leefomgeving gaat over naar de Omgevingswet, wanneer deze in werking treedt. Vooruitlopend hierop zijn deze artikelen te vinden in het Overgangsrecht in de Erfgoedwet, waar ze ongewijzigd van toepassing blijven zolang de Omgevingswet nog niet van kracht is. De Erfgoedwet bundelt en wijzigt een aantal wetten op het terrein van cultureel erfgoed. De kern van deze wet is dat wanneer de bodem wordt verstoord, de archeologische resten intact moeten blijven (in situ). Wanneer dit niet mogelijk is, worden archeologische resten opgegraven en elders bewaard (ex situ). Daarnaast moet ieder ruimtelijk plan of initiatief een analyse van de overige cultuurhistorische waarden van het projectgebied bevatten. Dit is uitgewerkt in paragraaf 4.2. Voor zover in een projectgebied sprake is van erfgoed, moet op grond van het voorgaande dan ook worden aangegeven op welke wijze met deze cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten archeologische waarden rekening wordt gehouden. Onderzoek De gemeente Noordenveld heeft op 1 januari 2014 een 'Archeologische beleidsadvieskaart' opgesteld.

Op deze archeologische verwachtingenkaart heeft het projectgebied de archeologische verwachtingswaarde 'hoog of middelhoog'. Dit blijkt ook uit het vigerende bestemmingsplan waarin voor het projectgebied een dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 2' geldt. Voor een verwachtingswaarde 'hoog of middelhoog' geldt dat er bij een horizontale verstoring van in totaal meer dan 1.000 m² of meer een verkennend booronderzoek moet worden uitgevoerd. Omdat de bouw van een manege een ingreep groter dan 1000 m2 betreft is een archeologisch onderzoek noodzakelijk.

35

Ruimtelijke onderbouwing nieuwbouw manege Roden

Figuur 4.1. Uitsnede archeologische beleidsadvieskaart Noordenveld met globaal omcirkelt projectgebied in het blauw (bron: Gemeente Noordenveld) Er is een archeologisch onderzoek uitgevoerd door Antea Group. Deze is als Bijlage 3 bij deze ruimtelijke onderbouwing gevoegd. Naar aanleiding van de resultaten van het veldonderzoek van het archeologisch onderzoek kan de archeologische verwachting uit het bureauonderzoek worden bijgesteld naar een lage verwachting. In het projectgebied zijn geen relevante bodems aangetroffen die de eventuele aanwezigheid van intacte archeologische vindplaatsen ondersteunen. Geadviseerd wordt daarom om het projectgebied voor het omgevingsaspect archeologie zonder nadere voorwaarden vrij te geven ten gunste van de voorgenomen ingreep. Conclusie Het gedane booronderzoek in het plangebied geeft een afwezigheid van intacte of relevante bodems in de boorprofielen van het verkennend onderzoek aan: dit leidt tot de conclusie dat zich binnen het plangebied geen archeologische vindplaatsen meer kunnen bevinden. Hoewel op één locatie in de verstoorde bovengrond wel aanwijzingen gevonden zijn dat in het verleden er podzolbodems aanwezig waren, zijn deze vermoedelijk door de ontginning van het gebied verdwenen. Er worden door het plan geen archeologische waarden geschaad. Het plan is daarmee uitvoerbaar wat betreft het aspect archeologie.

4.2

Cultuurhistorie

Toetsingskader Als gevolg van het rijksbeleid ten aanzien van de monumentenzorg, is per 1 januari 2012 een wijziging van het Besluit ruimtelijke ordening van kracht. De wijziging betreft artikel 3.1.6, tweede lid, onderdeel a, als gevolg waarvan alle cultuurhistorische waarden uitdrukkelijk dienen te worden mee gewogen bij het vaststellen van ruimtelijke plannen en initiatieven. Dit betekent dat in aanvulling op de archeologische aspecten ook de overige cultuurhistorische waarden moeten worden betrokken in het onderzoek. Onderzoek De provincie is door middel van een werksessie in een vroegtijdig stadium bij de plannen betrokken. In het projectgebied is geen cultuurhistorische bebouwing aanwezig. Wel zijn er cultuurhistorische landschapselementen aanwezig. Het betreft de houtwallen in en rondom het projectgebied. Met het voornemen blijven de houtwallen in en rondom het projectgebied (grotendeels) behouden. Er worden enkel twee nieuwe doorgangen in de houtwallen gerealiseerd. Uit de Kwaliteitsgids Noordenveld blijkt dat het projectgebied behoort tot het esdorpenlandschap. Het esdorpenlandschap vormt een landschappelijk systeem waarin oude veldontginningen met essen, de beekdalen en de jonge veldontginningen onderling samenhangende deelgebieden vormen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=bf530e57-bf07-42c3-a10e-5ff200e1f9dd