CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Programmabegroting 2024

Oordeelsvormende vergadering 1 november 2023, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Mogelijkheid voor inwoners om in te spreken op de Programmabegroting 202426.383 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

bedrijventerreinen dienen in een goede staat te verkeren om aantrekkelijk te blijven. Om • De dit te bereiken wordt er ingezet om samen met de ondernemers collectief te verduurzamen en de inrichting toekomstbestendige te maken.

1307 1308 1309 1310 1311 1312 1313

Bijbehorende belangrijke documenten -

Bedrijventerreinenvisie Economisch Beleidskader en Uitvoeringsagenda Midterm en endterm review Economische Zaken

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1.294

1.461

373

1.031

332

336

Baten

1.955

1.459

368

1.025

327

331

Saldo

-662

2

5

5

6

6

1314 1315 1316 1317

69

1318

Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

1319 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Jos Darwinkel

1320 1321

Inleidend

1322

Voor de periode van 2020-2025 zijn de Bedrijven InvesteringsZones (BIZ) op de bedrijventerreinen

1323

Peize en Roden en het centrum van Roden verlengd. Hiermee krijgen ondernemersverenigingen

1324

meer armslag om gezamenlijke, grotere investeringen mogelijk te maken.

1325 1326

Wat willen we bereiken? Algemeen deze BIZ bijdrage willen wij samen met de ondernemersverenigingen een aantrekkelijke • Met omgeving maken waarin je goed kunt ondernemen, voldoende voorzieningen aanwezig zijn en een aantrekkelijk vestigingsklimaat aanwezig is.

1327 1328

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen innen de BIZ-bijdrage en keren deze correct en op tijd uit aan de 2 verantwoordelijke • Wij stichtingen. We zoeken actief de samenwerking met de ondernemersverenigingen op om lokale initiatieven op te zetten en te stimuleren.

met andere Drentse gemeenten en de provincie Drenthe onderzoeken we de • Samen mogelijkheden om ondernemerschap en innovatie te stimuleren. Dit om de krapte op de arbeidsmarkt op te vangen.

laten ons als gemeente actief zien door contactmomenten met ondernemers te plannen. • We We organiseren netwerkbijeenkomsten, bedrijfsbezoeken en zijn in gesprek met alle ondernemersverenigingen. Daarnaast komen we met de 10 grootste bedrijven bijeen. 1329 1330

Bijbehorende belangrijke documenten

1331

•

Midterm en endterm review Economische Zaken

1332

•

Economisch Beleidskader en Uitvoeringsagenda

1333 1334

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

1335 1336

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

404

385

409

410

412

413

Baten

290

304

305

306

306

307

Saldo

115

81

104

104

105

106

Taakveld 3.4 Economische promotie

1337 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Jos Darwinkel

1338 1339 1340

70

1341

Wat willen we bereiken? Algemeen willen meer bekendheid van het goede vestigingsklimaat en het prettige ondernemen in • We Noordenveld. • De gemeente heeft een duidelijk economisch profiel en is zichtbaar. • Daarnaast willen we het beeld/imago van Noordenveld als verblijfsregio versterken.

1342 1343

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen met de Regio-Groningen Assen is een gezamenlijk acquisitieprofiel opgesteld, hierin • Samen stemmen we af wat elke gemeente te bieden heeft. werken samen met de RGA-gemeenten en de NOM op het gebied van acquisitie en • We kavelaanbod. het bedrijventerrein Haarveld gaan we door met ondernemers op de beschikbare kavels • Voor te wijzen. We vermarkten de Westeres intensiever. Kop van Drenthe voert sinds maart 2020 de regiopromotie uit d.m.v. het • Stichting merkactivatieplan, met de gemeenten en ondernemers uit Noordenveld, Tynaarlo en Assen en sluit aan bij de strategie van Marketing Drenthe.

1344 1345

Bijbehorende belangrijke documenten

1346

Economisch Beleidskader en Uitvoeringsagenda

1347 1348

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 3.4 Economische promotie

1349 1350

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

257

280

304

308

312

315

Baten

570

543

537

544

552

560

Saldo

-313

-263

-233

-237

-240

-245

Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering

1351

1352 1353

Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen

• Een stijging van het aantal mensen dat zichzelf gezond vindt (ervaren gezondheid). • Toekomstbestendige sportverenigingen en sportaccommodaties. • Duurzame sportverenigingen en sportaccommodaties die voor iedereen toegankelijk zijn. samenwerking tussen sportaanbieders, sportcoaches, scholen en andere • Meer (maatschappelijke) organisaties in de buurten en wijken.

71

1354 1355

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen dat iedereen in beweging komt en blijft door bijvoorbeeld inzet van sportcoaches, • Stimuleren investeringen in accommodaties en subsidiëring van activiteiten. voeren het Sport- en Preventieakkoord Noordenveld uit samen met: sportaanbieders; de • We beweegdorpen Roden Fit & Gezond, Peize in Beweging en Beweegdorp Norg; de sport- en cultuurcoaches; scholen en andere (maatschappelijke) organisaties.

Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld deel 2 uitvoeren samen met • Het sportaanbieders. 1356 1357

Bijbehorende belangrijke documenten

1358

•

Onderzoek 'Ruimte voor Sport in Noordenveld' van het Mulier Instituut

1359

•

Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld deel 2

1360

•

Sport- en Preventieakkoord Noordenveld

1361

•

Plan van aanpak 'Brede Specifieke Uitkering Noordenveld'

1362 1363

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 5.1 Sportbeleid en activering

1364 1365

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

931

824

773

790

814

832

Baten

227

157

120

120

120

120

Saldo

704

666

653

670

694

712

Taakveld 5.2 Sportaccommodaties

1366

1367 1368

Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen willen toekomstbestendige sportverenigingen en sportaccommodaties die voldoen aan de • We (toekomstige) vraag, duurzaam zijn en voor iedereen toegankelijk en bereikbaar zijn. die schoon, veilig en betaalbaar zijn. Daarnaast willen we een zo goed • Sportaccommodaties mogelijke bezetting van de binnensport accommodaties en gymzalen.

1369 1370

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen

• We gaan onderzoek doen naar de toekomst van zwembad De Hullen. gaan onderzoek doen naar de toekomst van multifunctioneel centrum 'De Brinkhof' in • We Norg. organiseren elk jaar bijeenkomsten met de gebruikers van onze • We binnensportaccommodaties. 1371 1372

72

1373

Bijbehorende belangrijke documenten

1374

•

Meerjarig onderhoudsplanning gebouwen

1375

•

Onderzoek 'Ruimte voor Sport in Noordenveld' van het Mulier Instituut

1376

•

Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld

1377

•

Gebouwenbeheerplan

1378 1379

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 5.2 Sportaccommodaties

1380 1381

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

2.390

2.798

3.494

3.550

3.674

3.264

Baten

997

795

790

751

762

766

Saldo

1.393

2.003

2.703

2.799

2.912

2.498

Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

1382

1383 1384

Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen de kernwaarden is ons cultuurbeleid gericht op deelname van al onze inwoners aan • Binnen cultuur en het op peil houden van onze culturele voorzieningen. willen bereiken dat zoveel mogelijk inwoners van en bezoekers aan onze gemeente in • We aanraking komen met kunst, cultuur en erfgoed, door het aanbieden van kunst en cultuur en het gezamenlijk in stand houden van de culturele voorzieningen.

stimuleren samenwerking tussen voorzieningen en instellingen en faciliteren dat inwoners • We zelf een actieve bijdrage leveren aan de instandhouding van de culturele voorzieningen. willen alle leerlingen in het openbaar, bijzonder en speciaal basisonderwijs een kwalitatief • We sterk en gevarieerd cultuuronderwijs aanbieden. hebben aantrekkelijke evenementen die een aanjaagfunctie hebben voor toerisme en • We economie en bijdragen aan de leefbaarheid. 1385 1386

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen bieden onze inwoners de gelegenheid om cultuur te ervaren en zelf te beoefenen door het • We in standhouden van culturele voorzieningen en het ondersteunen van culturele activiteiten. leerlingen in het basisonderwijs wordt een doordacht programma cultuureducatie • Alle aangeboden. hebben een kleinschalig beeldend kunstencentrum dat activiteiten en tentoonstellingen • We biedt voor een breed publiek in onze gemeente. faciliteren kunst- en cultuurparticipatie door activiteiten van amateurkunstinstellingen te • We ondersteunen, vooral op incidentele basis. vinden het belangrijk dat inwoners dichtbij en laagdrempelig toegang hebben tot • We kleinschalige theater- en cinemavoorstellingen. stellen lokale culturele programmeurs in staat een eigen, lokaal cultureel programma aan • We te bieden of mogelijk te maken (Norg, Roden, Peize).

73

verhuren gebouwen zoals Activiteitencentrum De Dobbe en Kunstencentrum K38 voor • We sociaal-culturele activiteiten. • We ondersteunen aantrekkelijke evenementen die bijdragen aan de leefbaarheid. omroep De Zulthe verzorgt lokale berichtgeving en houdt inwoners en • Lokale belangstellenden op de hoogte van de laatste (culturele) activiteiten en nieuwtjes. 1387 1388

Bijbehorende belangrijke documenten

1389

•

Convenant cultuureducatie Noordenveld

1390

•

Bibliotheeknotitie

1391

•

Regionaal Plan van aanpak Laaggeletterdheid Arbeidsmarktregio Groningen en jaarplan

1392

Noordenveld

1393

•

Uitvoeringsovereenkomst Gemeente Noordenveld - Theater & Cinema de Winsinghhof

1394

•

Evaluatierapport en subsidiëring Muziek Coöperatie Peize

1395 1396

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

1397 1398

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1.013

1.319

1.064

1.080

1.102

1.113

Baten

359

347

339

349

360

370

Saldo

654

972

725

731

742

742

Taakveld 5.4 Musea

1399

1400 1401

Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen willen dat onze inwoners en bezoekers van buiten een blik krijgen op ons heden in relatie • We tot ons verleden. Dit verleden wordt in deze musea gepresenteerd, verzameld en bestudeerd.

1402 1403

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen bieden onze inwoners en bezoekers van buiten, via onze musea, een blik op ons heden in • We relatie tot ons verleden en faciliteren en ondersteunen onze musea daarin. werken op incidentele basis mee aan de groei van het Nationaal Gevangenismuseum • We Veenhuizen, uitgaande van hun rol in het Unesco Werelderfgoed dossier. stimuleren de doorontwikkeling van de musea op de Brink in Roden, met specifieke • We aandacht voor de doorontwikkeling van Museum Havezate Mensinge en het speelgoedmuseum. stimuleren dat onze musea op de Brink in Roden samenwerken rondom het thema ‘spelen • We en opvoeden, toen en nu, hier en daar’.

1404 1405 1406

Bijbehorende belangrijke documenten •

Uitvoeringsovereenkomst Gemeente Noordenveld - Stichting Museum Havezate Mensinge

74

1407

•

1408

Onderzoek doorontwikkeling Museum Havezate Mensinge en erfgoedinstellingen op de Brink in Roden

1409

•

Rapportage Vervreemding in relatie tot doorontwikkeling Mensinge

1410

•

Uitvoeringsovereenkomst Gemeente Noordenveld - Stichting Nederlands Museum

1411 1412

Kinderwereld •

Masterplan Nationaal Gevangenismuseum

1413 1414

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

375

320

380

390

401

412

Baten

34

10

11

11

11

12

Saldo

341

310

369

379

390

401

5.4 Musea

1415 1416

Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed

1417

1418 1419

Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen

• We willen dat het cultureel erfgoed binnen onze gemeente in een goede staat verkeert. 1420 1421

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen dragen zorg voor ons cultureel erfgoed en plegen hiervoor zowel preventief als groot • We onderhoud.

1422 1423

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

460

487

568

574

592

597

Baten

39

27

17

17

17

18

Saldo

421

460

551

557

575

580

5.5 Cultureel erfgoed

1424 1425

Taakveld 5.6 Media

1426 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

1427 1428 1429

75

1430

Inleidend

1431

Onder taakveld 5.6 Media worden de lasten en baten voor ons bibliotheeknetwerk geschaard. Onze

1432

bibliotheek heeft vijf kernfuncties (volgt uit Wsob: Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen).

1433

Ze is:

1434

•

warenhuis van kennis en informatie;

1435

•

centrum voor ontwikkeling en educatie;

1436

•

inspiratiebron van lezen en literatuur;

1437

•

encyclopedie van kunst en cultuur;

1438

•

podium voor ontmoeting en debat.

1439 1440

De taken van bibliotheken zijn de laatste jaren verbreed. In het - mede door het VNG ondertekende

1441

- bibliotheekconvenant staan drie grote maatschappelijke opgaven benoemd:

1442

•

Werken aan een Geletterde samenleving;

1443

•

Participatie in de (informatie)samenleving;

1444

•

Leven lang ontwikkelen.

1445 1446

Wat willen we bereiken? Algemeen

• We hebben een bibliotheek die voldoet aan de eisen zoals deze omschreven zijn in de Wsob. lokale bibliotheek die als fysieke voorziening aanwezig is, waar ruimte is voor de • Een traditionele bibliotheekfuncties ( lezen, leren en informatie) alsook de nieuwe sociaalmaatschappelijke functies van de bibliotheek.

aanpak van leesbevordering, laaggeletterdheid en mediawijsheid, dit om de • De zelfredzaamheid van onze inwoners te ondersteunen.

• Het bevorderen van lezen met name bij de jeugd. We gaan uit van een doorgaande leeslijn. bibliotheek geeft invulling aan haar ontmoetingsfunctie en haar culturele functie door • De uitnodigend, inspirerend en stimulerend te zijn. • We willen de sociaal-maatschappelijke functie van de Bibliotheek Noordenveld versterken. 1447 1448

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen houden drie bibliotheekvestigingen in stand: fysiek in Roden (hoofdvestiging), in Norg en • We in Peize (op maat) en digitaal (24 uur per dag bereikbaar).

• We faciliteren een Taalhuis in de bibliotheek in Roden. faciliteren de bibliotheek in het verzorgen van trainingen op het gebied van digitale • We vaardigheden. faciliteren de bibliotheek in het organiseren van voor- en vroegschoolse leesprogramma’s • We via het programma Kleintje Bieb en BoekStart in de kinderopvang. • We stimuleren het programma de Bibliotheek op School (dBOS), op alle PO-scholen. • We onderzoeken mogelijkheden voor een programma de Bibliotheek op School in het VO. faciliteren de bibliotheek om samen met lokale partners activiteiten te verzorgen op het • We gebied van ontmoeting en debat. Te denken valt aan lezingen, discussie, voorstellingen, Drentse Taol, etc.

76

1449 1450

Bijbehorende belangrijke documenten

1451

•

Notitie bibliotheekwerk Noordenveld

1452

•

Regionaal Plan van aanpak laaggeletterdheid arbeidsmarktregio Groningen

1453

•

Jaarplan aanpak laaggeletterdheid Noordenveld

1454 1455

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

621

561

553

569

586

603

Baten

100

30

0

0

0

0

Saldo

521

532

553

569

586

603

5.6 Media

1456 1457

Toelichting lopende en nieuwe projecten

1458

Hieronder wordt aangegeven wat we in 2024 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.

1459 1460

Voortzetting ingezet beleid en Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) 2022-2026

1461 1462

Centrumplan Norg

1463

Dorpsbelangen Norg heeft samen met de verschillende organisaties, verenigingen en bewoners van

1464

het dorp een dorpsplan opgesteld. Er wordt uitvoering gegeven aan de onderdelen uit het, door

1465

college en raad, vastgestelde dorpsplan.

1466 1467

Centrumplan Peize

1468

Vereniging Dorpsbelangen Peize heeft het Dorpsplan Peize 2022-2024 aangeboden aan raad en

1469

college. In 2023 heeft een brede inventarisatie plaatsgevonden van mogelijke projecten in Peize. In

1470

2024 worden acties verder uitgewerkt en een aantal worden uitgevoerd.

1471 1472

Dorpenfonds

1473

In 2024 zullen initiatiefnemers ondersteund worden in de plannen die zij ontwikkelen. Hierbij wordt

1474

integraal met verschillende afdelingen samengewerkt. Wanneer nodig zal opnieuw aandacht

1475

gevraagd worden voor het Dorpenfonds.

1476 1477

Uitvoering Vitale Vakantieparken (inclusief Expeditie Norgerduinen)

1478

Het programma is verlengd tot en met 2024. Dit is belangrijk omdat de trajecten binnen het

1479

programma ingewikkeld en langjarig zijn. Hierdoor kunnen we actief aan de slag met de

1480

transformerende parken. De exploitatie van camping Ot & Sien wordt in 2024 opnieuw aanbesteed.

1481 1482

Nieuw beleid (PM-posten)

1483 1484

Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld (ISAP) deel 2

1485

In 2023 hebben we samen met sportaanbieders het Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld

1486

deel 2 gemaakt. Sportaanbieders hebben verschillende nieuwe toekomstplannen ingediend die we

1487

samen verder uitwerken.

1488 1489

77

1490

Dorpsplannen

1491

In het kader van Dorpsplannen is een PM-post in de meerjarenbegroting opgenomen.

1492

Vitale vakantieparken

1493

In het kader van Vitale vakantieparken is een PM-post in de meerjarenbegroting opgenomen.

1494 1495

78

1496

6. Duurzaam voor nu en later

1497 Tot programma 6. Duurzaam voor nu en later horen lasten en baten voor: - Milieubeheer 1498 1499

Programmadoelstelling voorkomen negatieve effecten op het klimaat en willen waar mogelijk zelfs een positief • We effect op het klimaat hebben.

1500 1501

Beleidsindicatoren Duurzaamheid

Eenheid

Gebied

Hernieuwbare elektriciteit

%

Woningen met zonnepanelen %

CO2-uitstoot

Kilogram per m2

Woningen met geregistreerd energielabel A

Semi(publieke) e-laadpunten

%

Per 1.000 inwoners

Waarde

Peiljaar

Noordenveld

6,4

2021

Nederland

33,2

2021

Drenthe

44,8

2021

Noordenveld

42

2022

Nederland

25

2022

Drenthe

38

2022

Noordenveld

37

2021

Nederland

32

2021

Drenthe

32

2021

Noordenveld

27,6

2023

Nederland

29,2

2023

Drenthe

29,6

2023

Noordenveld

3,4

2023

Nederland

7,4

2023

Drenthe

4,2

2023

1502 1503

Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Startsaldo begroting 2024-2027

Meerjarenperspectief

Begroting 2024

2025

2026

2027

2.149

2.170

2.192

1.877

232

232

232

232

2.381

2.402

2.424

2.109

Wettelijk verplicht RUD

Totaal programma 6. Duurzaam voor nu en later

1504

79

1505

Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2023

Begrote baten 2023

Begroot saldo 2023

Begrote lasten 2024

Begrote baten 2024

Begroot saldo 2024

7.4 Milieubeheer

3.518

776

2.742

2.785

636

2.149

Totaal

3.518

776

2.742

2.785

636

2.149

Taakvelden

1506 1507

Taakveld 7.4 Milieubeheer

1508

1509 1510

Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema, Alex Wekema, Robert Meijer

Wat willen we bereiken? Algemeen zorgen met een schone lucht, gezonde bodem en een goede waterbalans samen voor een • We gezonde leefomgeving voor mens en dier. willen ons verplaatsen op duurzame brandstoffen door enerzijds fossiele • We verkeersbewegingen te ontmoedigen en anderzijds schoon verkeer te stimuleren en faciliteren.

willen veel minder energie verbruiken dan we nu doen en alle energie die we nog wel • We gebruiken uit een duurzame lokale bron putten. willen veel minder afval produceren en het afval dat we produceren zoveel mogelijk • We hergebruiken. werken samen met onze inwoners, bedrijven en instellingen aan een duurzamer • We Noordenveld. 1511 1512

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen werken samen met andere Drentse gemeenten en de provincie aan een regionaal • We mobiliteitsplan 2.0. werken aan onze hernieuwbare energie ambities en leveren onze bijdrage aan de • We Regionale Energie Strategie (RES).

• We geven uitvoering aan de warmtevisie. werken samen met onze energieke buurten om het energieverbruik terug te dringen en • We duurzame warmte toe te passen. verduurzamen ons maatschappelijk vastgoed volgens de routekaart verduurzaming • We vastgoedportefeuille. geven uitvoering aan het project energieke bedrijventerreinen in samenwerking met • We OCN/Parkmanagement. geven een boost aan innovatie en alternatieve energieopwekking door deel te nemen aan • We projecten rondom groen gas en geothermie. werken samen met netbeheerders om goedwerkende energie infrastructuur in de • We toekomst te kunnen garanderen. verminderen de hoeveelheid afval door het stimuleren van hergebruik van grondstoffen bij • We ons nieuwe grondstoffencentrum.

80

voeren het uitvoeringsplan maatschappelijk verantwoord inkopen uit met daarin extra • We aandacht voor het stimuleren van lokaal inkopen. het oog op de nieuwe Omgevingswet is de gemeente verantwoordelijk voor het • Met strategisch beleid op het gebied van bodem, stikstof en geur. maken duurzaamheid zichtbaarder door bijeenkomsten voor onze inwoners te • We organiseren. We werken daarbij samen met onder andere het Drents Energieloket. betrekken onze inwoners bij de verduurzaming van de gemeente door o.a. de website • We duurzaamnoordenveld.nu RUD (Regionale UitvoeringsDienst) is verantwoordelijk voor de uitvoering van de • De milieutaken (waaronder vergunningverlening, toezicht en handhaving) van het Jaarprogramma. maken een klimaatadaptatiestrategie en een bijbehorende uitvoeringsagenda, met zowel • We lokale als regionale partners, en voeren deze uit.

• De RUD voert, namens de gemeente, het toezicht uit op energiebesparing bij bedrijven. onderzoeken de haalbaarheid van de ambitie 'klimaatneutraal 2040' en heroverwegen de • We bijbehorende formulering. 1513 1514

Bijbehorende belangrijke documenten

1515

•

Actieplan Verantwoord Inkopen

1516

•

Beleidskader 'Energieprojecten in het landschap'

1517

•

Routekaart verduurzamen gebouwen

1518

•

RES 2.0 regio Drenthe

1519

•

Jaarplan RUD Drenthe

1520

•

Programma duurzaamheid

1521

•

Warmtevisie Noordenveld

1522 1523

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1.775

3.518

2.785

2.811

2.332

2.019

Baten

72

776

636

641

140

143

Saldo

1.704

2.742

2.149

2.170

2.192

1.877

7.4 Milieubeheer

1524 1525

Toelichting lopende en nieuwe projecten

1526

Hieronder wordt aangegeven wat we in 2024 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.

1527 1528

Voortzetting ingezet beleid en Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) 2022-2026

1529 1530

Duurzaamheid:

1531

•

Gemeentelijk vastgoed verduurzamen

1532

•

Uitvoeringsprogramma duurzaamheidsopgave

1533

•

Uitvoering warmtevisie

1534 1535

81

1536

7. Helder zicht

1537 Tot programma 7. Helder zicht horen lasten en baten voor: - Mutaties reserves - Resultaat van de rekening van baten en lasten - Overhead - OZB woningen - OZB niet-woningen - Belastingen overig - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds - Treasury - Overige baten en lasten - Vennootschapsbelasting (VpB) 1538 1539

Programmadoelstelling is een behoedzaam financieel beleid en een doelmatige bedrijfsvoering, waarover • Doelstelling we transparant communiceren.

1540

Beleidsindicatoren Bedrijfsvoering Apparaatkosten

Formatie

Bezetting

Externe inhuur

Overhead

1541 1542

Toelichting

Eenheid € per inwoner

Fte per 1.000 inwoners

Fte per 1.000 inwoners

Kosten als % van de totale loonsom inclusief externe inhuurkosten

% van totale lasten

Jaar

Waarde Begroot 2024

1.023

Begroot 2023

907

Werkelijk 2022

933

Begroot 2024

11,55

Begroot 2023

11,07

Werkelijk 2022

10,85

Begroot 2024

11,77

Begroot 2023

11,24

Werkelijk 2022

11,28

Begroot 2024

3,32

Begroot 2023

1,60

Werkelijk 2022

14,90

Begroot 2024

11,95

Begroot 2023

12,20

Werkelijk 2022

9,37

1543

Onderstaande verplichte indicatoren komen niet van de website Waar staat je gemeente. Deze

1544

worden intern samengesteld en worden met de laatste jaarrekening en voorlaatste begroting

1545

vergeleken.

1546 1547

82

1548

Solvabiliteitsratio

1549 1550 1551

Deze grafiek geeft aan dat de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal lager is

1552

dan het gewenste streefcijfer.

1553 1554

Deze indicator geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële

1555

verplichtingen te voldoen. De solvabiliteit wordt berekend door het eigen vermogen te delen door

1556

het balanstotaal. Ons streefcijfer is een solvabiliteitsratio van minimaal 25%. Voor de gerealiseerde

1557

solvabiliteitsratio van Noordenveld in 2022, de begrote ratio’s van Noordenveld voor 2023-2027 en

1558

voor overige kengetallen verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen en

1559

risicobeheersing.

1560 1561

Uitkeringen uit het gemeentefonds

1562 1563

83

1564

Deze grafiek geeft de uitkering per inwoners uit het gemeentefonds weer ten opzichte van

1565

vergelijkbare gemeenten en gemiddeld in Nederland.

1566 1567

De uitkering voor het jaar 2022 heeft betrekking op de Decembercirculaire 2022. De uitkering voor

1568

Noordenveld en Nederland voor de jaren 2023 tot en met 2027 is het meest recent en heeft

1569

betrekking op de Meicirculaire 2023. Voor gemeenten 20.000-35.000 inwoners geldt dat de

1570

uitkering nog is gebaseerd op de Meicirculaire 2022.

1571 1572

Financieel overzicht Meerjarenperspectief

Begroting 2024

2025

2026

2027

-56.410

-57.720

-58.923

-60.162

BHV-meerkosten

10

10

10

10

Functionaris gegevensbescherming

45

45

45

45

NBK

28

28

28

28

VDG

13

13

13

13

96

96

96

96

28

28

28

28

212

212

212

212

275

275

Bedragen x € 1.000 Startsaldo begroting 2024-2027

Wettelijk verplicht

Totaal wettelijk verplicht

Voortzetting ingezet beleid / MUP Budget vervangingsinvesteringen

Nieuw beleid Opleidingsbudget % van personeelsbegroting

(Jaarlijkse) dotatie exploitatie naar vermogen Jaarlijkse dotatie aan eigen vermogen doorzetten na 2025 Intrekken opbouwen buffer uit accres gemeentefonds 2024 en 2025 (stand meicirculaire 2022)

-787

-1.075

Totaal (Jaarlijkse) dotatie exploitatie naar vermogen

-787

-1.075

275

275

Totaal programma 7. Helder zicht

-56.861

-58.459

-58.312

-59.551

1573 1574

Vervangingsinvesteringen Vervangingsinvesteringen

Bedrag (x € 1.000)

0.4 Overhead Vervanging WiFi

15

Renovatieonderhoud gemeentehuis

10

Totaal

25

84

1575 1576

Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2023

Begrote baten 2023

Begroot saldo 2023

Begrote lasten 2024

Begrote baten 2024

Begroot saldo 2024

0.10 Mutaties reserves

2.562

2.296

266

2.643

370

2.273

0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

-1.322

0

-1.322

1.174

0

1.174

0.4 Overhead

12.728

140

12.588

12.554

143

12.410

0.5 Treasury

1.614

2.103

-490

2.248

2.835

-587

0.61 OZB woningen

455

4.629

-4.174

468

4.854

-4.386

0.62 OZB niet-woningen

60

1.987

-1.926

68

2.104

-2.036

0.64 Belastingen overig

3

0

3

3

0

3

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

0

60.187

-60.187

0

64.397

-64.397

0.8 Overige baten en lasten

1.658

1.140

518

1.195

1.145

50

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

40

0

40

40

0

40

17.797

72.482

-54.685

20.393

75.848

-55.456

Taakvelden

Totaal

1577 1578

Taakveld 0.4 Overhead

1579 Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

1580 1581

Inleidend

1582

Overhead wordt centraal begroot en betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en

1583

ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zijn de salarislasten van

1584

leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën. Voor een nadere toelichting op de

1585

uitgaven en inkomsten verwijzen we u naar de paragraaf Overhead.

1586 1587

Wat willen we bereiken? Algemeen willen zicht hebben op de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van • We de medewerkers in het primair proces. willen zicht hebben op de toerekening van de kosten van overhead aan de • We kostendekkende heffingen (rioolheffing en afvalstoffenheffing), bouwgrond en investeringen.

1588 1589

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen brengen overeenkomstig het BBV afzonderlijk alle kosten in beeld van de activiteiten die • We onder overhead vallen. Dit doen we in een aparte paragraaf in de begroting en in de jaarstukken.

85

brengen de kosten in beeld die doorberekend worden in de afvalstoffen- en rioolheffing. • We Dit vindt plaats op grond van een rekentarief per productief uur. • Een deel van de overhead wordt doorgerekend aan bouwgrond en investeringen. 1590 1591

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

11.787

12.728

12.554

12.682

12.847

13.092

Baten

156

140

143

145

142

145

Saldo

11.631

12.588

12.410

12.536

12.705

12.947

0.4 Overhead

1592 1593

Taakveld 0.5 Treasury

1594 Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

1595 1596

Inleidend

1597

Treasury betreft het uitzetten en aantrekken van liquide middelen en het beheersen van de hieraan

1598

verbonden risico’s.

1599 1600

Op dit moment is de rente hoog. De verwachting is dat de rente de komende jaren op een gelijk

1601

niveau zal blijven.

1602 1603

Wat willen we bereiken? Algemeen willen over voldoende financiële middelen beschikken om de begrotingstaken binnen de • We door de raad vastgestelde kaders van de begroting uit te kunnen voeren. trekken zo optimaal mogelijk financiering aan. We streven naar een goede balans tussen • We kortlopende en langlopende leningen. beheersen de risico's die verbonden zijn aan treasury (renterisico's, liquiditeitsrisico's, • We kredietrisico's).

1604 1605

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen

• We volgen de geld- en kapitaalmarkt op de voet. anticiperen op onze liquiditeitsbehoefte door het aantrekken van een passende mix van • We kortlopende en langlopende geldleningen. beheersen de risico’s door zoveel mogelijk zekerheden te vestigen bij leningen en • We garanties die aan derden worden verstrekt. 1606 1607

Bijbehorende belangrijke documenten

1608

Treasurystatuut

1609 1610

86

1611

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1.302

1.614

2.248

2.445

2.448

2.277

Baten

1.517

2.103

2.835

2.937

3.425

3.292

Saldo

-215

-490

-587

-492

-977

-1.015

0.5 Treasury

1612 1613

Taakveld 0.61 OZB woningen

1614 Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

1615 1616

Inleidend

1617

De onroerendezaakbelasting (OZB) is een belasting die wordt geheven bij eigenaren van woningen

1618

en niet-woningen. De OZB-ontvangsten zijn vrij te besteden, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de

1619

afvalstoffenheffing.

1620 1621

Wat willen we bereiken? Algemeen basis van het Coalitieakkoord is de inzet om lastenverzwaring voor inwoners zoveel als • Op mogelijk te voorkomen.

• De eigenaren betalen over een marktconforme WOZ-waarde. • Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. Noordelijk Belastingkantoor (NBK) voldoet aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht • Het Waarderingskamer. 1622 1623

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen maken gebruik van de landelijke benchmark woonlasten (OZB, afvalstoffen- en • We rioolheffing). • Het NBK legt eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing en de forensenbelasting.

1624 1625 1626 1627 1628 1629

87

1630

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

722

455

468

482

496

511

Baten

4.530

4.629

4.854

5.000

5.150

5.304

Saldo

-3.808

-4.174

-4.386

-4.518

-4.654

-4.793

0.61 OZB woningen

1631 1632

Taakveld 0.62 OZB niet-woningen

1633

1634 1635

Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen eigenaren en/of gebruikers betalen over een marktconforme of op basis van taxatiewijzers • De vastgestelde WOZ-waarde. • Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. • Het NBK voldoet aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht Waarderingskamer.

1636 1637

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen

• Het NBK legt eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing, de BIZ-bijdrage en de reinigingsrechten. 1638 1639

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

41

60

68

70

72

74

Baten

1.916

1.987

2.104

2.167

2.232

2.299

Saldo

-1.875

-1.926

-2.036

-2.097

-2.160

-2.225

0.62 OZB niet-woningen

1640 1641

Taakveld 0.64 Belastingen overig

1642 Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

88

1643 1644

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1

3

3

3

3

3

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

1

3

3

3

3

3

0.64 Belastingen overig

1645 1646

Financiële toelichting

1647

Op dit taakveld zijn uitgaven opgenomen voor het heffen van de bijdrage Bedrijven

1648

InvesteringsZone (BIZ).

1649 1650

Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

1651 Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

1652 1653

Inleidend

1654

•

De gemeente ontvangt op drie tijdstippen in het jaar informatie van het rijk over de

1655

uitkering uit het gemeentefonds: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op

1656

basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van

1657 1658

de Najaarsnota. •

De ontwikkeling van de algemene uitkering (accres) wordt voor een belangrijk deel bepaald

1659

door de ontwikkeling van de totale rijksuitgaven. Als de uitgaven van het rijk stijgen/dalen

1660

dan stijgt/daalt door de normeringssystematiek de bijdrage van het rijk aan het

1661

gemeentefonds evenredig mee (samen ‘de trap op’ en samen ‘de trap af’). Om gemeenten

1662

meer rust en stabiliteit te bieden is de ontwikkeling van de algemene uitkering tot en met

1663

2025 vastgezet op de standen uit de meicirculaire 2022.

1664

•

Vanaf 2026 geldt een nieuwe financieringssystematiek en wordt het accres gesplitst in een

1665

vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire wordt geactualiseerd op

1666

basis van de laatste inzichten van het CPB over de loon- en prijsontwikkeling. Daarnaast

1667

wordt vanaf 2027 het gemeentefonds geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het

1668

bruto binnenlands product (bbp).

1669 1670

Wat willen we bereiken? Algemeen na het uitkomen van de circulaires van het gemeentefonds willen we de financiële • Kort gevolgen voor onze gemeente in beeld hebben. willen de effecten van de circulaires op de diverse budgetten van de gemeente in • We meerjarenperspectief afzonderlijk in beeld hebben.

• De raad wordt tijdig geïnformeerd over de effecten van binnengekomen circulaires. 1671 1672 1673 1674

89

1675

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen het verschijnen van de mei-, september- of de decembercirculaire gaan we de financiële • Na gevolgen meerjarig in beeld brengen. • We analyseren welke gevolgen elke circulaire heeft voor de meerjarenbegroting. • We brengen de specifieke gevolgen voor de diverse budgetten in beeld. • We volgen ontwikkelingen op het gebied van het gemeentefonds.

1676 1677

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

1678 1679

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

0

0

0

0

0

0

Baten

60.871

60.187

64.397

67.612

64.338

65.974

Saldo

-60.871

-60.187

-64.397

-67.612

-64.338

-65.974

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten

1680 Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

1681 1682

Inleidend

1683

Ombuigingsmaatregelen die nog niet concreet zijn ingevuld of budgetten die nog niet specifiek zijn

1684

toegewezen worden op dit taakveld geraamd.

1685 1686

Wat willen we bereiken? Algemeen baten en lasten die we (nog) niet aan een specifiek taakveld kunnen toerekenen zijn in • Alle beeld. • We willen nog te realiseren bezuinigingen invullen met concrete maatregelen.

1687 1688

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen inventariseren alle baten en lasten die wij niet direct kunnen toerekenen aan andere • We taakvelden. Het gaat hierbij om budgetten die bijvoorbeeld te maken hebben met de doorbelasting van personele lasten of niet-ingevulde taakstellingen.

1689 1690 1691 1692 1693 1694 1695

90

1696

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.8 Overige baten en lasten

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1.526

1.658

1.195

1.262

1.264

1.267

Baten

367

1.140

1.145

1.145

1.145

1.145

Saldo

1.159

518

50

117

119

122

1697 1698

Financiële toelichting

1699

Voor 2024 zijn de uitgaven hoger dan de inkomsten, met name veroorzaakt door de begrote

1700

dotaties aan de algemene reserve en de verwachte uitgaven voor het personele knelpuntenbudget.

1701 1702

Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

1703 Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

1704 1705

Inleidend

1706

•

1707

grondexploitaties tot en met 2022. De grondexploitaties zijn verwerkt volgens de

1708 1709

We hebben afstemming gehad met de Belastingdienst over de fiscale verwerking van de vaststellingsovereenkomst met de Belastingdienst.

•

1710

De verkoop van restafval valt onder ondernemersactiviteiten. Daarover is, samen met de opbrengst grondexploitaties, vennootschapsbelasting over verschuldigd.

1711 1712

Wat willen we bereiken? Algemeen

• Jaarlijks tijdig een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. 1713 1714

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen toetsen welke verrichte ondernemersactiviteiten onder de vennootschapsbelasting • Jaarlijks vallen en welke gevolgen dit heeft voor de aangifte.

• Jaarlijks een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. 1715 1716

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

280

40

40

40

40

40

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

280

40

40

40

40

40

1717 1718

91

1719

Taakveld 0.10 Mutaties reserves

1720

1721 1722

Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen gebruik van reserves en voorzieningen vindt conform de kaders plaats, zoals deze door de • Het raad in de begroting en nota reserves en voorzieningen zijn vastgelegd. willen een actueel beeld hebben van de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves en • We voorzieningen.

1723 1724

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen

• Op basis van genomen raadsbesluiten gaan we de toevoegingen en onttrekkingen verwerken. mutatie maken we zichtbaar ten laste of ten gunste van welke reserve de onttrekking of • Per toevoeging plaatsvindt. 1725 1726 1727

Bijbehorende belangrijke documenten •

Nota reserves en voorzieningen

1728 1729

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

4.663

2.562

2.643

3.851

1

1

Baten

1.550

2.296

370

370

370

370

Saldo

3.113

266

2.273

3.481

-369

-369

0.10 Mutaties reserves

1730 1731

Taakveld 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

1732

1733 1734

Afdeling:

Bedrijfsvoering

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen hebben de saldi van de jaarrekening en de meerjarenbegroting in beeld. Dit is exclusief de • We begrote structurele bestedingsruimte die opgenomen wordt in de aanbiedingsbrief en waar de raad over kan beslissen. hebben inzicht in het gerealiseerd resultaat of het verwachte overschot of tekort in de • We meerjarenbegroting. Hierdoor krijgen we inzicht in de aanwezige financiële ruimte. • We willen een meerjarenbegroting die structureel in evenwicht is.

1735 1736

92

1737

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen

• We gaan verwachte baten en lasten actueel begroten. 1738 1739

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1.065

-1.322

1.174

2.019

1.574

3.733

Baten

91

0

0

0

0

0

Saldo

975

-1.322

1.174

2.019

1.574

3.733

1740 1741

Toelichting lopende en nieuwe projecten

1742

Niet van toepassing voor 2024.

1743 1744

93

1745

Paragrafen

1746 1747

94

1748

1. Lokale heffingen

1749 1750

Inleiding

1751

Deze paragraaf gaat over de lokale belastingen en heffingen. Aan de orde komen de ontwikkelingen

1752

ten aanzien van de lokale heffingen, de geraamde inkomsten, de kostendekkendheid van de

1753

tarieven, het kwijtscheldingsbeleid dat we hanteren en de lastendruk voor de burger. Lokale

1754

heffingen worden opgebracht door inwoners van - en bezoekers aan - onze gemeente, bedrijven en

1755

instellingen.

1756 1757

Lokale heffingen betreffen zowel de publiek- als de privaatrechtelijke heffingen. Lokale heffingen

1758

voorzien in een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. De publiekrechtelijke heffingen

1759

worden onderscheiden naar belastingen en rechten:

1760

•

belastingen: de opbrengsten van belastingen komen toe aan de algemene middelen en

1761

kunnen vrij worden besteed. Dit zijn onder meer de onroerendezaakbelasting (OZB), de

1762

toeristenbelasting en de forensenbelasting. Het criterium van de kostendekkendheid is hier

1763

niet aan de orde;

1764

•

rechten: een recht is een vergoeding voor een concrete, door de gemeente te leveren

1765

prestatie. De opbrengst van de rechten is niet vrij besteedbaar: de opbrengsten moeten

1766

aangewend worden voor de daaraan gerelateerde prestaties. Voorbeelden zijn de

1767

afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges burgerzaken. Hier geldt een wettelijke norm van

1768

maximaal 100% kostendekkendheid.

1769

De privaatrechtelijke heffingen hebben betrekking op tarieven voor economische activiteiten die

1770

verricht worden in het algemeen belang.

1771 1772

Verderop in deze paragraaf zal de gemeentelijke lastendruk, het heffingenbeleid dat we voeren en

1773

de vergelijking van de door ons gehanteerde tarieven met andere Drentse gemeenten, inzichtelijk

1774

worden gemaakt. Dit doen we zoveel als mogelijk aan de hand van openbare bronnen als de

1775

website van het Coelo (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden:

1776

Overzicht - COELO) en bijvoorbeeld het CBS.

1777 1778

Ontwikkelingen

1779

Op 18 mei 2020 heeft de Staatssecretaris van Financiën de Tweede Kamer het pakket ‘Bouwstenen

1780

voor een beter belastingstelsel’ aangeboden. Eén van de bijlagen is het rapport van de werkgroep

1781

‘Herziening gemeentelijk belastinggebied’ van 1 mei 2020. Dit rapport meldt dat de financiële

1782

autonomie van gemeenten beperkt is. Ongeveer 16.4% van onze inkomsten bestaan uit

1783

gemeentelijke belastingen en heffingen. Dit perkt de bestuurlijke autonomie van gemeenten in.

1784

Gemeenten nemen, aldus het rapport, 40% van de overheidsuitgaven voor hun rekening, maar

1785

staan tegelijkertijd ‘aan de lat’ voor 3% van de totale belastingdruk. Men komt tot een aantal opties

1786

om het gemeentelijk belastinggebied te herzien.

1787 1788

Heffingen via Noordelijk Belastingkantoor

1789

Op 12 december 2022 is de Dienstverleningsovereenkomst met het Noordelijke Belastingkantoor

1790

(NBK) ondertekend. In 2022 heeft het NBK geholpen bij de belastingaanslag en de invordering voor

1791

gemeente Noordenveld. Vanaf 1 januari 2023 is NBK de partij die voor Noordenveld de aanslagen

1792

voor de gemeente verstuurd. Kwijtscheldingsverzoeken werden al enkele jaren door (voorlopers

1793

van) het NBK afgehandeld. Het NBK is een overheidsorganisatie die belasting heft en int voor de

95

1794

waterschappen Noorderzijlvest, Hunze en Aa’s en Wetterskip Fryslân en de gemeenten Groningen,

1795

Eemsdelta en sinds 2023 ook Noordenveld.

1796 1797

Ontwikkeling WOZ-waarde

1798

Waar de huizenprijzen de afgelopen jaren stegen, zien we nu een lichte daling. Een bestaande

1799

woning kost in de eerste kwartalen van 2023 landelijk gemiddeld (afhankelijk van het type woning)

1800

tot 6% minder dan het jaar 2022 (bron cbs.nl: ontwikkeling huizenprijzen).

1801 1802

Gemeentelijk tarievenbeleid

1803

Uitgangspunten voor de lokale heffingen zijn:

1804

•

schommelingen in retributies en belastingen dienen zoveel mogelijk te worden voorkomen

1805

door het handhaven van een, in relatie tot de inflatie, zoveel als mogelijk niet meer dan een

1806

trendmatige verhoging;

1807

•

tarieven en heffingen dienen waar mogelijk kostendekkend te zijn.

1808 1809

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen

1810

Gemeenten kunnen kwijtschelding verlenen van gemeentelijke heffingen. Zij zijn daarbij wel

1811

gebonden aan de landelijke uitvoeringsregeling. Voor wat betreft de kosten van bestaan, kunnen

1812

gemeenten afwijken van deze regeling. Het rijk hanteert 90% van de bijstandsnorm als het

1813

bestaansminimum, in Noordenveld hanteren we 100% van de bijstandsnorm als bestaansminimum.

1814

Kwijtschelding is mogelijk voor de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Met ingang van

1815

2021 scharen wij de kosten van de kwijtschelding afvalstoffenheffing onder het tarief afval.

1816

Omdat alleen kwijtschelding wordt verleend voor belastingen die direct door de gemeente worden

1817

opgelegd werd nagenoeg geen gebruik gemaakt van de kwijtschelding van de rioolheffing.

1818

Verhuurders berekenden echter wel de rioolheffing in een toenemend aantal huurcontracten

1819

afzonderlijk door. We stellen voor om de rioolheffing vanaf 2024 bij de gebruiker in rekening

1820

brengen in plaats van bij de eigenaar. Hierdoor kunnen inwoners wel in aanmerking komen voor

1821

kwijtschelding van de rioolheffing. We houden rekening met een aanvullend bedrag van € 130.000

1822

aan kwijtscheldingen rioolheffing.

1823 1824

De bedragen die in voorgaande jaren gemoeid waren met de kwijtschelding staan in onderstaande

1825

tabel:

1826 Kwijtschelding (bedragen x € 1.000)

2017

2018

2019

2020

2021

2022

Verleende kwijtschelding

91

69

88

90

82

95

1827 1828

Overzicht geraamde inkomsten diverse heffingen

1829

De gemeente Noordenveld haalt voor ruim € 17.7 miljoen aan inkomsten uit lokale heffingen.

1830

Onderstaande tabel geeft weer welke opbrengst uit lokale heffingen zijn geraamd als

1831

dekkingsmiddel in de begroting 2024:

1832 Overzicht belastingen en heffingen (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen

6.958

Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten

3.950

96

Rioolheffing

4.701

Bouwleges

534

Overige leges

567

Lijkbezorgingsrechten

150

Toeristenbelasting

289

Forensenbelasting

247

Marktgelden

30

BIZ-heffing

275

Totaal belastinginkomsten

17.702

1833 1834

Onroerendezaakbelasting

1835

De onroerendezaakbelasting is de belangrijkste gemeentelijke belasting. Niet alleen qua omvang,

1836

maar ook omdat de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht

1837

besteed kan worden. De belangrijkste functie is het genereren van inkomsten. De hoogte van een

1838

aanslag is afhankelijk van de waarde van een pand en van de door de raad vastgestelde tarieven. Er

1839

wordt onderscheid gemaakt tussen de heffing voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-

1840

woningen en gebruikers van niet-woningen. De waarde van de woningen en bedrijven wordt ieder

1841

jaar opnieuw bepaald.

1842 1843

De ontwikkeling van onze tarieven van de OZB tot en met 2023 zijn als volgt (per 2017 zijn de

1844

tarieven voor eigenaren van woningen en niet-woningen gelijk):

1845 Onroerendezaakbelasting (tarieven in %)

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

eigenaren woningen

0,12050

0,11585

0,11004

0,10755

0,10947

0,10429

0,09501

totaal woningen

0,12050

0,11585

0,11004

0,10755

0,10947

0,10429

0,10429

eigenaren niet-woningen

0,12050

0,11585

0,11004

0,10755

0,10947

0,10429

0,09501

gebruikers niet-woningen

0,13120

0,12994

0,13038

0,12936

0,13622

0,14263

0,14159

totaal niet-woningen

0,25170

0,24579

0,24042

0,23691

0,24569

0,24692

0,23660

1846 1847

1848

97

1849

Tarief maal de WOZ-waarde geeft het aanslagbedrag

1850

De verschillende tarieven, in combinatie met de WOZ-waarde, bepalen de uiteindelijke hoogte van

1851

de aanslag OZB. Ter vergelijking zijn hieronder de OZB-bedragen opgenomen voor alle Drentse

1852

gemeenten (bron: Atlas Gemeenten 2023 - COELO) in het jaar 2023 bij een gemiddelde

1853

woningwaarde bron: Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) - Noordenveld

1854

(waarstaatjegemeente.nl))..

1855

1856 1857 1858

Het gemiddelde OZB-bedrag 2023 voor woningen in Drenthe is € 305 tegenover € 285 voor

1859

Noordenveld.

1860 1861

In deze paragraaf zijn de nieuwe tarieven voor 2024 nog niet opgenomen, aangezien de uitkomst

1862

van de herwaardering op grond van de Wet WOZ nog niet bekend is. Nadere voorstellen volgen op

1863

korte termijn.

1864 1865

Reinigingsheffingen

1866

De afvalstoffenheffing (of reinigingsheffing) is een gemeentelijke bestemmingsheffing waarvan de

1867

opbrengst wordt gebruikt om de vuilnisinzameling en -verwerking te bekostigen. Huishoudens

1868

betalen in veel gevallen een vast bedrag per jaar.

1869 Afvalstoffenheffing (bedragen in €)

1870 1871

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

eenpersoonshuishouden

161

161*

161

161

171

186

216

meerpersoonshuishouden

202

202*

202

202

212

227

257

* De tarieven in 2018 zijn exclusief de eenmalige korting van € 19,35.

1872

98

1873

Ter vergelijking zijn hieronder de bedragen van het meerpersoonstarief van de afvalstoffenheffing

1874

opgenomen voor alle Drentse gemeenten in het jaar 2023:

1875

1876 1877 1878 1879

Het gemiddelde tarief in Drenthe is € 253 (bron: 18 Tarief afvalstoffenheffing

1880

meerpersoonshuishouden)

1881 1882

Kostendekkendheid lokale heffingen

1883

De wettelijke voorschriften rond kostendekkendheid hebben tot doel om de transparantie te

1884

verhogen met betrekking tot de totstandkoming van de legestarieven en andere gemeentelijke

1885

heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn.

1886 Berekening kostendekkendheid van de reinigingsheffing (bedragen x € 1.000) Lasten Huisvuil

7.3 Afval

2.479

Grof vuil

7.3 Afval

7

Wegwerpglas

7.3 Afval

-21

Brengstation

7.3 Afval

895

Oud papier

7.3 Afval

-65

Overige kosten

7.3 Afval

110

Plastic

7.3 Afval

142

Perceptiekosten

0.64 Belastingen overige

18

BTW

n.v.t.

576

Overhead

0.4 Overhead

162

Zwerfvuil

2.1 Verkeer en vervoer Totaal lasten

0 4.303

Baten

99

Afvalstoffenheffing

7.3 Afval

3.858

Reinigingsrechten

7.3 Afval

92

Totaal baten

3.950

Dekkingspercentage

92%

1887 1888 1889

Rioolheffing

1890

De rioolheffing is een gemeentelijke bestemmingsheffing waarvan de opbrengst wordt gebruikt

1891

om werkzaamheden in het gemeentelijke waterbeheer te bekostigen. De grootste watertaak voor

1892

gemeenten was het rioolbeheer. Er vindt nu een verschuiving plaats naar maatregelen om het

1893

veranderende klimaat het hoofd te bieden, zoals wateroverlast. De rioolheffing kan van de eigenaar

1894

en/of van de gebruiker van een pand worden geheven. In Noordenveld werd de rioolheffing

1895

geheven van de eigenaar, beoogd is om deze bij de gebruiker te heffen per 2024. Een heffing voor

1896

waterverbruik is er alleen als dit 500 kubieke meter of meer per jaar bedraagt. In de praktijk worden

1897

hiermee in principe alleen grootverbruikers belast. Verlaging van deze grens naar 200 is beoogd

1898

voor 2025.

1899 Rioolheffing (bedragen in €)

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

rioolheffing eigenaar

245

245

245

245

225

256

265

1900 1901

Ter vergelijking zijn hierna de bedragen voor de rioolheffing opgenomen voor alle Drentse

1902

gemeenten in het jaar 2023 (bij een gemiddelde woningwaarde):

1903

1904 1905 1906 1907

Het gemiddelde tarief voor de rioolheffing bedraagt in Drenthe € 210. In bovenstaand overzicht is

1908

uitgegaan van het tarief voor een meerpersoonshuishouden.

1909

Objectief vergelijken is lastig, aangezien elke gemeente een redelijke mate van vrijheid heeft over

1910

de kostenopbouw van het tarief. Binnen onze gemeente rekenen we bijvoorbeeld 50% van de

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=e5b083e1-6362-449a-be3e-ea310b095fe6