CConstaterende datNoordenveld
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Programmabegroting 2024

Oordeelsvormende vergadering 1 november 2023, gemeente NoordenveldBij agendapunt: Mogelijkheid voor inwoners om in te spreken op de Programmabegroting 202426.383 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Programmabegroting 2024

1

Inhoudsopgave

2 3

Inhoudsopgave .........................................................................................................................................2

4

Algemeen..................................................................................................................................................3

5

Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................4

6

Resumé ..............................................................................................................................................10

7

Vaststellingsbesluit .............................................................................................................................13

8

Begroting in een oogopslag ................................................................................................................14

9

Leeswijzer ...........................................................................................................................................15

10

Programma's ..........................................................................................................................................17

11

Inleiding ..............................................................................................................................................18

12

1. Samen doen ...................................................................................................................................19

13

2. Samen ontwikkelen ........................................................................................................................40

14

3. Bestuur en samenleving .................................................................................................................47

15

4. Groen beleven ................................................................................................................................54

16

5. Werken, ondernemen en ontspannen ............................................................................................65

17

6. Duurzaam voor nu en later .............................................................................................................79

18

7. Helder zicht .....................................................................................................................................82

19

Paragrafen ..............................................................................................................................................94

20

1. Lokale heffingen .............................................................................................................................95

21

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................................107

22

3. Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................122

23

4. Financiering ..................................................................................................................................128

24

5. Bedrijfsvoering ..............................................................................................................................133

25

6. Verbonden partijen .......................................................................................................................141

26

7. Grondbeleid ..................................................................................................................................150

27

8. Overhead ......................................................................................................................................158

28

9. Personele lasten ...........................................................................................................................163

29

Financiële begroting .............................................................................................................................168

30

1. Financiële beschouwingen ...........................................................................................................169

31

2. Incidentele baten en lasten ..........................................................................................................189

32

3. Subsidies ......................................................................................................................................193

33

4. Functie van de begroting en kaders .............................................................................................194

34

5. Meerjarenraming ..........................................................................................................................196

35

Bijlagen .................................................................................................................................................204

36

A. Opbouw meerjarenbegroting .......................................................................................................204

37

B. Geprognosticeerde balans ...........................................................................................................209

38

C. Reserves en voorzieningen .........................................................................................................210

39

D. EMU-saldo ...................................................................................................................................212

40

E. Begrippenlijst ................................................................................................................................213

41

2

42

Algemeen

43 44

3

45

Aanbiedingsbrief

46 47

Geachte leden van de gemeenteraad,

48 49

Wij bieden u de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 aan. Deze begroting wordt

50

aangeboden in een periode van aanhoudende onzekerheden en grote maatschappelijke opgaven.

51

Vorig jaar schreven wij in de begroting over de Russische inval in Oekraïne. De gevolgen daarvan

52

ervaren we ook in Noordenveld nog steeds. De asielcrisis vraagt daarbovenop vanaf 2023

53

voortdurend aandacht van de gemeente.

54 55

Momenteel kampen we nog steeds met een hoge inflatie en forse prijsstijgingen. Een nieuwe

56

onzekerheid zijn de gevolgen van de val van het kabinet Rutte IV in de zomer van 2023.

57

De VNG heeft met onze steun namens de gemeenten het demissionair kabinet opgeroepen te

58

voorkomen dat Nederland stil komt te staan. Er zijn grote maatschappelijke opgaven die om

59

oplossingen vragen: te denken valt aan het grote tekort aan betaalbare woningen, de

60

klimaatadaptatie, de energietransitie en het versterken van bestaanszekerheid van kwetsbare

61

mensen.

62 63

Organisatieontwikkelingen

64

In alle Nederlandse gemeenten is de druk op de ambtelijke organisatie de laatste jaren fors

65

toegenomen. Coronacrisis en de energiecrisis resulteerden in extra uitvoeringstaken. Door

66

polarisatie in de samenleving en de steeds mondigere burger wordt van de overheid een steeds

67

hoger niveau van gemeentelijke dienstverlening verwacht (snel en perfect). De krapte op de

68

arbeidsmarkt maakt het daarbij echter lastig om alle vacatures gevuld te krijgen met

69

gekwalificeerde medewerkers. Aan de verwachtingen van de samenleving kan daarom soms met

70

moeite worden voldaan. Daarbij zijn de afgelopen jaren door het Rijk de eisen die aan

71

bedrijfsvoering zaken worden gesteld aanmerkelijk verzwaard. Privacywetgeving,

72

informatiebeveiliging en de Wet Open Overheid vragen veel van gemeentelijke organisaties.

73 74

In Noordenveld is het niet anders. Daarbij heeft onze gemeente te maken gehad met wisselingen in

75

de ambtelijke top waardoor enige stagnatie in de organisatieontwikkeling heeft kunnen ontstaan.

76

Met nieuw elan beoogt de organisatie inmiddels de organisatie klaar te maken voor het aanpakken

77

van de grote integrale maatschappelijk opgaven. Het versterken van de integrale daadkracht en

78

resultaatgericht werken van de organisatie, het versterken van het aantrekkelijke werkgeverschap,

79

en het tegengaan van een hoog ziekteverzuim zijn duidelijke speerpunten van de

80

organisatieontwikkeling.

81

In 2024 verstevigen we hiermee het fundament onder de organisatie. Daarbij creëren we ook

82

kansen om de dienstverlening aan onze klant verder te verbeteren.

83 84

Actuele financiële situatie

85

In financieel opzicht is deze Programmabegroting gebaseerd op de perspectiefnota 2024 die uw

86

raad op 10 juli 2023 heeft vastgesteld. De ontwikkelingen in de wereld zijn echter sinds het

87

vaststellen van de perspectiefnota niet stil komen te staan.

88 89

Het meest in het oog springend is de verslechtering van de begrotingsstand in 2024.

90

Bij de perspectiefnota was er sprake van een begroot overschot van ruim € 1,6 miljoen (€ 1.593.000).

91

Na de zomer is het overschot veranderd in een tekort van ruim € 1,3 miljoen (€ 1.342.000).

4

92 93

Tegelijkertijd storten we als gemeente elk jaar de overschotten van het sociaal domein in de reserve

94

sociaal domein. Dit bijstorten van forse bedragen is vanaf 2021 een patroon geworden. Er was een

95

dotatie van:

96 97

€ 1,247 miljoen in 2021;

98

€ 4,268 miljoen in 2022;

99

prognose € 1,702 miljoen in 2023;

100

De prognose voor 2024 bedraagt € 1,08 miljoen en voor 2025 € 1,626 miljoen.

101 102

Zo loopt de reserve op van € 3,637 miljoen in 2021 naar € 12,360 miljoen in 2025.

103

De politieke afspraak in Noordenveld is dat de afdracht aan de reserve sociaal domein en de reserve

104

sociaal domein zelf zijn afgeschermd van de reguliere begroting. Vanuit het

105

behoedzaamheidsbeginsel is bij het onzekere begin in 2015 van de decentralisaties in het sociaal

106

domein deze systematiek bedacht. De eerste jaren functioneerde de reserve als financiële buffer

107

ook goed. Inmiddels is de reserve buitenproportioneel groot geworden. Zelfs toekomstige

108

tegenvallers van enkele miljoenen kunnen met de huidige reserve worden opgevangen. Het niet

109

continueren van de toevoeging van meevallers aan de reserve sociaal domein heeft geen

110

consequenties voor het beleid of de uitvoering van het sociale beleid voor de kwetsbare

111

doelgroepen in onze gemeente. Immers, de reserve bevat geld dat niet wordt uitgegeven.

112

Met de keuze voor het niet afdragen van de meevaller aan de reserve sociaal domein en de keuze

113

om minder te sparen voor het ravijnjaar 2026 wordt de begroting in 2024 zonder bezuiniging uit de

114

rode cijfers gehaald.

115 116

De programmabegroting sluit met een positief resultaat van € 525.000 voor 2024. Met deze

117

begroting hebben we gemeend een redelijk perspectief neer te leggen voor de raad met een

118

onzeker meerjarenperspectief.

119

De meerjarenraming geeft een positief resultaat van € 123.000 voor 2025, een tekort van € 1.457.000

120

voor 2026 en voor 2027 een overschot van € 380.000.

121 122

Financiën en ambities

123

In het coalitieakkoord zijn de ambities benoemd. Daarnaast volgen er uit het meerjaren

124

uitvoeringsprogramma een aantal aanvullende ambities. Deze keuzes hebben wij verwerkt in deze

125

begroting. Oplopende rentelasten dwingen ons tot grotere financiële voorzichtigheid dan in de

126

achter ons liggende jaren. Er zijn onderwerpen die hoe dan ook om besluitvorming vragen.

127 128

Woningbouwopgave

129

Ten aanzien van wonen hebben we een stevige ambitie. Dit uit zich onder meer in:

130

•

toevoegen 800 tot 1.000 woningen door zowel in- als uitbreiding;

131

•

realisatie inbreidingslocaties alsmede nieuwe locaties die reeds in beeld zijn;

132

•

zoeken naar andere potentiële locaties voor lange termijn;

133

•

inrichten woningbouwteam om woningbouw te versnellen;

134

•

andere mogelijkheden voor toevoegen woningen (splitsing, herbestemming en (pre-)

135 136 137

mantelzorg) wordt eenvoudiger en aantrekkelijker gemaakt; •

opstellen woonvisie met daarin onder andere aandacht voor doelgroepen (starters en ouderen), toekomstbestendig en duurzaam.

138

5

139

Er is een woonvisie opgesteld waarin afspraken en uitganspunten zijn opgesteld zodat deze dient

140

als leidraad bij het opstellen van het woningbouwprogramma. Tevens worden nieuwe instrumenten

141

ontwikkeld en de uitvoering opgepakt. Het is belangrijk te realiseren dat ook deze instrumenten en

142

de uitvoering een beroep doen op de beschikbare capaciteit. De doelstelling van het zogenoemde

143

woningbouwteam is om sturing, grip en snelheid te houden op de woningbouwproductie en te

144

sturen op de uitdagingen. Dit is geen statisch team en bestaat voor een aantal projecten uit de

145

inhuur van specifieke kennis en vaardigheden om zo voortgang te houden in de projecten.

146 147

De grotere projecten (Roden-Zuid, Maatlanden/ Zulthe, Peize-Zuid, Oosterveld Norg) zitten in

148

verschillende fases van ontwikkeling. De planning van de woondeal is gebaseerd op de huidige

149

planning van deze projecten. Inzet is om de planning te behalen en waar mogelijk te versnellen.

150

Belangrijkste kritische succesfactoren zijn op dit moment de personele capaciteit en de

151

marktomstandigheden (rente en bouwkosten).

152

Ook is onze inzet uiteraard gericht op het in uitvoering brengen van de kleinere

153

woningbouwlocaties. Wanneer er sprake is van afnemende capaciteit, ligt onze prioriteit bij de

154

grotere en ‘makkelijker’ te ontwikkelen locaties om zo wel aantallen te behalen.

155

We werken in beginsel mee aan andere wooninitiatieven zoals woningsplitsplitsing, en (pre-)

156

mantelzorg wonen.

157 158

Duurzaamheid

159

De gemeente Noordenveld heeft stevige ambities op het gebied van duurzaamheid om de

160

gemeente leefbaar te houden voor nu en voor toekomstige generaties. De gemeente Noordenveld

161

richt zich daarbij niet alleen op de eigen gemeente maar draagt ook bij aan ambities op regionaal

162

en landelijk niveau.

163 164

Het thema Duurzaamheid is opgenomen in het coalitieakkoord. Op het gebied van duurzaamheid

165

zijn we ambitieus, met een pragmatische en realistische aanpak. In 2021 is het Programma

166

Duurzaam Noordenveld 2040 opgesteld. Hierin zijn voor vijf verschillende thema’s ambities voor

167

2040 en doelstellingen voor 2025 opgenomen, met als hoofddoel een klimaatneutraal Noordenveld

168

in 2040. Deze thema’s zijn: Toekomstbestendige leefomgeving, Duurzame mobiliteit, Duurzame

169

energie, Afval en hergebruik en Participatie en communicatie. Onder deze thema’s is sprake van

170

een honderdtal geplande (en flankerende) inspanningen, die integraal in de organisatie opgepakt

171

worden.

172

Naast deze inspanningen is in het coalitieakkoord afgesproken dat we (verder) inzetten op:

173

•

evaluatie van de spelregels voor energieprojecten na de eerste toepassing ervan in een

174

grootschalig energieproject. Daarbij wordt gekeken naar meer mogelijkheden om

175

omwonenden directer te laten profiteren van de opbrengsten van een project;

176

•

177

ondersteuning en adviseren we groepen bewoners die met verduurzaming aan de slag

178 179

energieke wijken op basis van de Warmtevisie. Daarnaast bieden we praktische willen. Isolatie staat daarbij voorop;

•

het stimuleren van innovatieve ontwikkelingen. De verduurzaming van bedrijven binnen

180

onze gemeente krijgt de komende jaren meer aandacht. Niet alleen het verduurzamen van

181

de bedrijfsvoering, maar ook het stimuleren van duurzame innovaties door onze eigen

182

ondernemers. Dit geldt zeker ook voor agrarisch ondernemers die actief zijn binnen onze

183

gemeente. Samen met hen willen we onder andere de biodiversiteit versterken.

184 185

Jaarlijks wordt een uitvoeringsprogramma gemaakt om te bekijken waar we staan en welke

186

inspanningen nodig zijn om de gestelde doelen te halen.

6

187 188

Klimaatverandering

189

Op het gebied van water hebben wij de taak om maatschappelijke belangen te waarborgen. In het

190

Gemeentelijk Water- en Rioleringsplan hebben we afspraken gemaakt met welke taken we de

191

komende jaren aan de slag gaan. Hierbij krijgt het anticiperen op het veranderende klimaat steeds

192

meer aandacht. In de Regionale adaptatiestrategie en de Regionale uitvoeringsagenda zijn hiervoor

193

afspraken gemaakt met andere overheden. De lokale adaptatiestrategie en uitvoeringsagenda

194

worden nog voorgelegd. Eén van de aspecten hierin is wateroverlast. Op dit moment hebben de

195

wateroverlast in Norg (-West) en Peize de hoogste prioriteit. Om dit te onderzoeken en de

196

wateroverlast waar mogelijk te kunnen beperken is meer budget nodig dan voorzien.

197 198

Sociaal domein

199

Sinds de decentralisaties in 2015 heeft de focus van de gemeente vooral gelegen bij de

200

implementatie en doorontwikkeling van de dienstverlening op basis van de Wmo, Jeugdwet en

201

Participatiewet. Dit heeft een werkwijze in de Toegang van gemeente Noordenveld opgeleverd die

202

als positief wordt ervaren. De cijfers van de GGD laten echter zien dat we naast de ondersteuning

203

die we bieden in de Toegang goed moeten gaan nadenken over de verschillende opgaven in het

204

sociaal domein en hoe we deze opgaven door middel van preventie en gezondheidsbevordering

205

kunnen aanpakken. Daarbij moeten we ook kijken naar de wijze van beleidsontwikkeling,

206

bijvoorbeeld data- en opgave gestuurd werken, monitoring, organisatie en samenwerking.

207 208

Het Rijk en de VNG willen ook groots gaan inzetten op preventie en een integrale aanpak. Landelijk

209

heeft dit geleid tot een Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

210

De akkoorden gaan daarbij uit van de zogenaamde ‘Health in all Policies” benadering: een integrale

211

benadering van preventie met aandacht voor achterliggende factoren die invloed hebben op

212

gezondheid.

213

Dat kunnen individuele factoren zijn, maar ook de fysieke en sociale omgeving, zoals de

214

voedselomgeving of een beweegvriendelijke omgeving op school of op het werk, of factoren als

215

bestaanszekerheid. De akkoorden hebben geleid tot een herziening van de verschillende specifieke

216

uitkeringen (SPUK’s) in het sociaal domein. Waar gemeenten voorheen verschillende regelingen

217

konden aanvragen, zijn deze nu gebundeld in de brede Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

218 219

Het biedt de gemeente, samen met organisaties in het sociaal domein en in de zorg de

220

mogelijkheid om een breed en samenhangend beleid te voeren op gezondheid en preventie.

221

Daarmee is het een uitgelezen kans om de opdracht uit het Coalitieakkoord op te pakken.

222

Het gaat hier om de volgende thema’s:

223

•

behouden en versterken wat goed werkt;

224

•

meer aandacht te schenken aan preventie;

225

•

verkennen van de mogelijkheden om de minimaregelingen gelijk te trekken;

226

•

de financiële ontwikkelingen binnen het sociaal domein te blijven monitoren.

227 228

Uitgangspunt is dat we aansluiten bij de huidige werkwijze binnen het sociaal domein. We willen

229

behouden en versterken wat goed werkt.

230 231

ISAP 2

232

In ons coalitieakkoord ‘Samen bouwen aan Noordenveld’ staat dat we ook de komende jaren graag

233

willen investeren in sportaccommodaties. Daarom hebben we samen met sportaanbieders het

7

234

Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld Deel 2 gemaakt. Vanuit het ISAP is in de begroting

235

budget gereserveerd. Voor de uitvoering van het plan volgt een apart raadsvoorstel.

236 237

Invoering omgevingswet

238

Vanaf 1-1-2024 treedt de Omgevingswet in werking. Dit betekent dat alle werkprocessen

239

Omgevingswetbestendig ingericht moeten worden. Vooral het nieuwe initiatieven- en

240

vergunningenproces brengt veel verandering voor alle partijen met zich mee. In principe moeten

241

straks bijna alle vergunningaanvragen binnen 8 weken worden afgehandeld, waaronder ook de

242

huidige uitgebreide voorbereidingsprocedures. Om zowel de gemeente (in deze de raad, college en

243

ambtelijke organisatie) als wel de initiatiefnemer in staat te stellen de aanvragen zo goed mogelijk

244

te beoordelen en zo volledig mogelijk in te dienen, moet veel worden uitgewerkt en voorbereid in

245

de initiatievenfase. Hier komt alles bij elkaar wat nu vaak pas in de fase na vergunningsaanvraag of

246

na een principe verzoek gebeurt.

247

Participatie en de inzet van initiatiefnemer bij ruimtelijke procedures is na de invoering ook een

248

verandering die veel impact heeft op het proces en verhouding tussen gemeente en samenleving.

249

De gemeente moet zich hierin faciliterend en stimulerend opstellen en met de nieuwe

250

beleidsinstrumenten hier vorm en richting aan geven.

251 252

De verwachting is dat na 1 januari er veel vragen bij de gemeente terechtkomen over het nieuwe

253

vergunningensysteem, de nieuwe procedures en/of formulieren, et cetera. Dit vraag extra inzet en

254

ondersteuning vanuit de organisatie en de regio.

255

De nieuwe manier van werken zorgt ook voor de nodige druk op de bestaande inzet en capaciteit.

256

Om dit alles voor elkaar te krijgen en goed te blijven aansturen en ondersteunen zijn de financiële

257

middelen voor 2024 nodig.

258 259

Vluchtelingen

260

De gemeente Noordenveld heeft een rijke en warme historie als het gaat om opvang van mensen

261

‘op de vlucht’. De afgelopen twee jaar zijn wij geconfronteerd met aanzienlijke uitdagingen op het

262

gebied van de opvang van vluchtelingen en asielzoekers. Dit omvatte diverse vormen van opvang,

263

zoals het bieden van ondersteuning aan het aanmeldcentrum in Ter Apel via Crisis Noodopvang

264

(CNO), opvangfaciliteiten voor Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV) en opvang voor

265

Oekraïense vluchtelingen. Naast deze nieuwe vraag en taak, hebben we ook onze bestaande

266

verantwoordelijkheid voor de huisvesting van statushouders.

267

Hoewel de toekomstige taken van gemeenten niet volledig duidelijk zijn, lijkt het erop dat

268

gemeenten in toenemende mate belast zullen worden met de organisatie en uitvoering van

269

vluchtelingen- en asielopvang. Op korte termijn blijft de vraag naar opvangfaciliteiten relevant,

270

zowel voor Oekraïense vluchtelingen als ter ondersteuning van het reguliere asielproces. In 2024

271

worden de contracten voor minstens twee gemeentelijke opvanglocaties voor Oekraïense

272

vluchtelingen en de opvang voor AMV in Veenhuizen en Norg voortgezet. Mochten de

273

omstandigheden dit vereisen, zal ook de crisisnoodopvang in 2024 behouden blijven. Naast de

274

reguliere taak om statushouders te huisvesten.

275

We hebben gemerkt dat in samenwerking met belangrijke maatschappelijke partners,

276

ondernemers, onderwijsinstellingen, gezondheidszorg en inwoners, we veel kunnen bereiken in

277

korte tijd. Deze inzet vraagt het nodige van de organisatie(s). We zullen werken aan lange termijn

278

oplossingen waarbij de aspecten wonen, werken, welzijn en onderwijs integraal worden

279

meegenomen.

280 281

8

282

Ereschuld: Herstel & Perspectief voor Groningen

283

Op 24 februari 2023 heeft de parlementaire enquêtecommissie Aardgaswinning Groningen het

284

rapport Groningers boven Gas gepresenteerd. In dit rapport is ook de opdracht verwoord om de

285

ereschuld aan de regio en haar bewoners die door 60 jaar gaswinning is ontstaan in te lossen.

286

Daarvoor neemt het kabinet 50 concrete maatregelen, waarmee het uitwerking geeft aan de

287

aanbevelingen van de Commissie Van der Lee. Naast de regio Groningen is nu ook Noord-Drenthe

288

erkend als compensatiegebied gaswinning.

289 290

Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUP) 2022-2026

291

In het coalitieakkoord is een aantal ambities verwoord. Daarmee gaan we volop aan de slag in de

292

wetenschap dat niet alle doelen tegelijk en in één jaar kunnen worden gerealiseerd. Ook kunnen we

293

alle plannen nog niet van een concrete (financiële invulling) voorzien. Gaandeweg zal de financiële

294

vertaling concreter worden. Wij stellen u voor daar in het voorjaar van 2024 op terug te komen voor

295

een nadere integrale afweging.

296 297

In de trimesterrapportages leggen wij verantwoording af over de voortgang van begroting en

298

Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUP). Bij de behandeling van perspectiefnota en begroting

299

heeft u de mogelijkheid tot actualisering en bijsturing. Het college wil de raad zo goed mogelijk

300

faciliteren, zodat u goed geïnformeerd en tijdig keuzes kan maken. Met de raad wil het college de

301

komende periode verder werken aan het formuleren van goede indicatoren om te kunnen bepalen

302

of het beleid de gewenste effecten heeft.

303 304

Bij alle plannen wil het college aan de slag in goede samenwerking met raad, inwoners,

305

instellingen en ondernemers. Met een open houding, waarbij flexibel wordt ingespeeld op

306

maatschappelijke opgaven. Investeren in sterke verbindingen met inwoners, instellingen, bedrijven

307

en andere overheden. Dat vraagt ruimte voor initiatieven vanuit de samenleving en het benutten

308

van kansen. Het vraagt om sturen als het moet en loslaten waar dat kan.

309 310

Ten slotte

311

De programmabegroting sluit met een positief resultaat van € 525.000 voor 2024.

312 313

Wij gaan graag met u het gesprek aan op maandag 13 november 2023 over de uiteindelijke keuzes,

314

voorstellen en verwachtingen.

315 316

Roden, oktober 2023

317 318 319 320 321

Klaas Smid, burgemeester

Sebastiaan Ruddijs, secretaris/directeur

Kirsten Ipema, wethouder

Alex Wekema, wethouder

Jos Darwinkel, wethouder

Robert Meijer, wethouder

322 323 324 325 326 327

9

328

Resumé

329 330

Wij stellen u voor:

331 332

1. De budgetten uit de primitieve begroting 2024, zoals vermeld in de programma’s 1 tot en met 7, te

333

autoriseren.

334 335

2. Ter dekking van de inkomsten en uitgaven van de bovenvermelde programma’s de

336

dekkingsmiddelen uit hoofdstuk 1 aan te wijzen.

337 338

3. De volgende investeringsbudgetten uit de meerjarenbegroting 2023 vrij te geven voor 2024: bedragen x € 1.000 De hieruit voortvloeiende kapitaallasten zijn al verwerkt in het startsaldo

investering

kapitaallast

Nieuwe IHP 2021-2031 - nieuwbouw OBS De Hekakker

3.443

155

Nieuwe IHP 2021-2031 - nieuwbouw GBS De Rank

2.427

109

Toegankelijkheid gebouwen en openbare ruimte

138

10

Areaalnota

100

9

Verhardingen

500

35

6.608

318

Totaal

339 340

4. Het volgende budget ten laste van de begrotingsruimte beschikbaar te stellen: bedragen x € 1.000 Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) Drenthe 2024

58

Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) 2024

232

Veiligheidsregio Drenthe (VRD) 2024

191

Recreatieschap Drenthe 2024

3

Huurverhoging bibliotheek Roden

8

Uitbreiding begraafplaats Nieuw-Roden

20

Onderhoud Joodse begraafplaats Veenhuizen

3

Voorbereidingsbudget Verkeersprojecten

65

Gebouwenbeheerplan

258

BHV-meerkosten

10

Formatie preventiemedewerker

28

Invoering Omgevingswet (eenmalig t/m 2027)

280

Invoering Omgevingswet

145

Nationaal Programma Landelijk Gebied

99

Functionaris gegevensbescherming

45

Noordelijk Belastingkantoor (NBK)

28

Vereniging Drentse Gemeenten (VDG)

13

Subsidie stichting Welzijn in Noordenveld (WiN)

117

10

Doorontwikkeling Museum Kinderwereld

20

Uitbreiding formatieruimte openbare orde en veiligheid

62

School als Wijk / SAW

33

Opleidingsbudget % van personeelsbegroting

212

Designdeal Veenhuizen

10

Subsidie Stichting Roden Fit & Gezond

40

Marketing Koloniën van Weldadigheid 2023-2026

35

Toegankelijkheid openbare ruimte

10

Geen dotatie aan de reserve sociaal domein

-1080

Intrekken opbouwen buffer uit accres gem. '24 en '25 (stand meicirc. '22)

-787

Verschuiving rioolheffing van eigenaar naar gebruiker

-130

Totaal

28

341 342

5. De volgende investeringsbudgetten ten laste van de begrotingsruimte en het budget vrijval

343

kapitaallasten beschikbaar te stellen: bedragen x € 1.000 a. ten laste van de begrotingsruimte: Rotonde Dwazziewegen (jaarlijkse netto kapitaallast) Investeringen Integraal Sportaccommodatieplan (2024) Budget vervangingsinvesteringen Totaal

b1. ten laste van het budget vrijval kapitaallasten, investeringen bedrijfsvoering: Renovatieonderhoud gebouwen

investering

kapitaallast

500

8

2.340

105

172

28

3.012

141

investering

kapitaallast

bedragen x € 1.000

Dorpshuis Altena

8

1

Begraafplaatsen

1

0

Gymzaal Schoolstraat Norg

1

0

Museum Kinderwereld

2

0

Torens

8

0

Werkplaats/brandweerkazerne Norg

31

2

Vervanging beamers

10

2

Vervanging av-apparatuur

72

12

Transportauto

370

54

Tractoren

235

34

Schaftwagens

120

14

Grasmaaiers

206

31

Automatisering

Tractie

11

Inventaris Gemeentehuis

72

10

Zwembad de Hullen

50

5

Brinkhof

35

4

Totaal

1.221

169

investering

kapitaallast

Meeliftinvesteringen riolering en wegen

474

33

Openbare verlichting (armaturen)

369

26

Meeliftinvesteringen Duurzaam Veilig

112

9

Openbare verlichting (lichtmasten)

90

4

1.045

72

investering

kapitaallast

60

7

6.076

273

428

19

6.564

299

b2. ten laste van het budget vrijval kapitaallasten, overige investeringen:

Totaal

c. ten laste van tarieven: Afzetcontainers (afvalverwerking) Reguliere vervangingen riolering (riolering) Klimaatadaptie water (riolering) Totaal

344 345

6. De volgende budgetten ten laste van de eenmalige begrotingsruimte beschikbaar te stellen: bedragen x € 1.000 Fonds Leefbaarheid

50

Totaal

50

346 347

12

Vaststellingsbesluit

348 349 350

Nr.

351 352

De raad van de gemeente Noordenveld

353 354

Gezien de ontwerp-programmabegroting 2024 en de meerjarenraming 2025 - 2027 van baten en

355

lasten van de gemeente Noordenveld;

356 357

Gelezen de aanbiedingsbrief behorende bij de ontwerp-programmabegroting 2024;

358 359

Gelet op artikel 191 van de Gemeentewet;

360 361 362

Besluit:

363 364 365

De programmabegroting 2024 en de meerjarenraming 2025 - 2027 vast te stellen.

366 367 368 369

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Noordenveld op

370

13 november 2023.

371 372 373

H. Huttinga, griffier

K. Smid, voorzitter

374 375

13

376

Begroting in een oogopslag

377 378 379 380 381

14

382

Leeswijzer

383 384

De programmabegroting kan opgedeeld worden in vier hoofddelen en de bijlagen. Het eerste

385

onderdeel, waarvan deze leeswijzer deel uitmaakt, is Algemeen. Hierin vindt u de aanbiedingsbrief,

386

waarin de gemaakte keuzes en verwachtingen worden toegelicht. Ook zijn in dit onderdeel het

387

resumé, het vaststellingsbesluit en dus deze leeswijzer opgenomen.

388 389

Een uitwerking van ons programmaplan vindt u in het onderdeel Programma's. Hierin worden de

390

reguliere programmaonderdelen beschreven van onze zeven programma's. De inhoudelijke keuzes

391

die we maken om onze ambities te realiseren worden in dit onderdeel toegelicht.

392 393

Daarnaast behandelen we in de begroting de volgende zeven wettelijk verplichte paragrafen:

394

1. Lokale heffingen;

395

2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing;

396

3. Onderhoud kapitaalgoederen;

397

4. Financiering;

398

5. Bedrijfsvoering;

399

6. Verbonden partijen;

400

7. Grondbeleid.

401

Deze vindt u samen met de toegevoegde paragrafen Overhead en Personele lasten terug in het

402

onderdeel Paragrafen.

403 404

De belangrijkste financiële informatie met betrekking tot de opbouw van de begroting vindt u in de

405

Financiële begroting. In dit onderdeel zijn de financiële beschouwingen, de incidentele baten en

406

lasten, de subsidies, de functie en kaders van de begroting en de meerjarenraming opgenomen.

407 408

Voor de opbouw van de meerjarenbegroting, de geprognosticeerde balans, de reserves en

409

voorzieningen, het EMU-saldo en de begrippenlijst verwijzen we u, tot slot, naar het onderdeel

410

Bijlagen.

411 412

Technische toelichting op de opbouw van de begroting

413

Bij de opbouw van de nieuwe begroting gaan we uit van de op dat moment bekende basiscijfers

414

voor het nieuwe jaar, inclusief het financiële effect van de tussentijdse begrotingswijzigingen. We

415

wijzigen de basiscijfers voor het nieuwe begrotingsjaar aan de hand van de nieuwe grondslagen

416

vanuit de kadernota. Het zo berekende nieuwe beschikbare begrotingssaldo vergelijken we met de,

417

door uw raad geamendeerde, begroting 2022. De verschillen tussen die beide saldi lichten we toe in

418

de Financiële begroting, en wel in de verschillenanalyse die is opgenomen in de financiële

419

beschouwingen.

420 421

Structurele ruimte

422

Bij de vaststelling van de begroting neemt u als raad een besluit voor het komende begrotingsjaar.

423

Afwijkingen op een eerder vastgestelde begroting worden het jaar daarna, bij het vaststellen van

424

een nieuwe begroting, toegelicht en aan u voorgelegd. Dit kunnen nieuwe voorstellen zijn, maar

425

ook voorstellen van eerdere jaren waarbij een eerder toegekend bedrag wordt aangepast. Deze

426

voorstellen treft u aan in de paragraaf Beleidsvoorstellen ten laste van de vrije budgetruimte. Deze

427

paragraaf is opgenomen onder de financiële beschouwingen, onder Financiële begroting.

428

15

429

Eenmalige ruimte

430

Naast structurele begrotingsruimte, kennen we ook eenmalige of incidentele begrotingsruimte. Dit

431

onderdeel wordt in de financiële beschouwingen toegelicht in de paragraaf Overige

432

beleidsvoorstellen en investeringen. De eenmalige ruimte ontstaat voornamelijk doordat we er van

433

uitgaan dat een nieuwe investering gemiddeld genomen halverwege een jaar start. Daarmee

434

bedragen ook de bijbehorende kapitaallasten in een eerste jaar de helft van waar we normaliter

435

mee moeten rekenen. De helft van die kapitaallasten rekenen we toe aan de eenmalige ruimte. Met

436

de beschikbare eenmalige ruimte dekken we eenmalige uitgaven. Ook kunnen er eenmalige

437

uitgaven worden gedekt door een reserve. Mocht dat het geval zijn. dan treft u deze ook aan bij dit

438

onderdeel van de begroting.

439 440

Meerjarenperspectief

441

In deze begroting is een sluitend meerjarenperspectief opgenomen. Hiervoor verwijzen wij u naar

442

het onderdeel Meerjarenraming onder de Financiële begroting.

443

16

444

Programma's

445 446

17

447

Inleiding

448 449

Onze Omgevingsvisie 2030 is het vertrekpunt bij alles wat we doen. Daarin zijn vijf kernwaarden

450

geformuleerd: transparant, leefbaar, ondernemend, groen en duurzaam. Hieruit zijn 7 programma’s

451

voor de begroting gedestilleerd:

452

1.

Samen doen

453

2.

Samen ontwikkelen

454

3.

Bestuur en samenleving

455

4. Groen beleven

456

5.

457

6. Duurzaam voor nu en later

458

7.

Werken, ondernemen en ontspannen Helder zicht

459 460

De kernwaarden duurzaam en transparant zijn het fundament van het beleid en komen in

461

meerdere programma’s tot uiting. Elk programma begint met een overzicht van de onderwerpen

462

en een overkoepelende programmadoelstelling. Vervolgens worden de verplichte

463

beleidsindicatoren vermeld. Deze zijn bedoeld om de effecten van beleid op de programma’s aan te

464

geven. Gemeenten zijn verplicht om over een groot aantal indicatoren te rapporteren. Deze

465

verplichte indicatoren geven een beeld van hoe we ervoor staan en zijn aangevuld met nieuwe

466

indicatoren van de website waarstaatjegemeente.nl. De gegevens onder programma 7. Helder zicht

467

betreffen cijfers op begrotingsbasis, onder de andere programma’s zijn gerealiseerde cijfers

468

zichtbaar. Gegevens over Nederland geven het gemiddelde over alle gemeentes in het land weer,

469

gegevens voor Drenthe het gemiddelde over alle Drentse gemeentes.

470 471

Vervolgens staat er een financieel overzicht van het totale programma voor meerdere jaren

472

vermeld. Daar staan tevens de nog lopende projecten uit het Meerjaren UitvoeringsProgramma

473

(MUP) 2022-2026 vermeld en nieuwe voorstellen vanuit het coalitieakkoord 2022-2026. Daarna volgt

474

een toelichting per taakveld. Verder zijn de teksten kort en concreet geformuleerd zodat helder is

475

wat er mee bereikt wordt en wat de gemeente precies gaat doen. We hopen daarmee een helder

476

zicht te geven op de inkomsten en uitgaven in 2024. Elk programma eindigt met het onderdeel

477

'Toelichting lopende en nieuwe projecten' waar de Meerjaren uitvoeringsplannen (MUP) worden

478

benoemd.

479 480

Tot slot zijn er onder programma 1. Samen doen meerdere nieuwe taakvelden toegevoegd die zijn

481

voortgekomen uit enkele taakvelden die in zijn geheel verdwijnen. Doordat deze taakvelden nieuw

482

zijn, zijn er geen realisatiecijfers van 2022 beschikbaar. Deze staan dan op nul.

483 484

18

485

1. Samen doen

486 Tot programma 1. Samen doen horen lasten en baten voor: - Openbaar basisonderwijs - Onderwijshuisvesting - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Samenkracht en burgerparticipatie - Inkomensregelingen - Arbeidsparticipatie - Maatwerkvoorzieningen (WMO) - Maatwerkdienstverlening 18- Volksgezondheid - Jeugdhulp begeleiding - Jeugdhulp behandeling - WSW en beschut werk - Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf - Jeugdbescherming - Maatwerkdienstverlening 18+ - Hulp bij het huishouden (WMO) - Gezinsgericht - Jeugdhulp met verblijf overig - Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf - Pleegzorg - Jeugdreclassering - Begeleiding (WMO) - Jeugdhulp dagbesteding - Dagbesteding (WMO) 487 488

Programmadoelstelling en volwassenen kunnen veilig opgroeien, meedoen in de samenleving en zo • Jeugdigen zelfredzaam mogelijk zijn. dit (tijdelijk) niet mogelijk zijn dan zetten wij zorg en ondersteuning in. Deze zorg sluit • Mocht aan bij de eigen kracht en sociale netwerken van onze inwoners.

489 490

Beleidsindicatoren Onderwijs

Eenheid

Gebied

Waarde

Peiljaar

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

Noordenveld

1,1

2017

Nederland

4,2

2022

19

Relatief verzuim

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)

Aantal per 1.000 leerlingen

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Drenthe

2,9

2022

Noordenveld

14

2022

Nederland

24

2022

Drenthe

23

2022

Noordenveld

1,4

2021

Nederland

1,9

2021

Drenthe

1,9

2021

Waarde

Peiljaar

Werk en Inkomen

Eenheid

Gebied

Banen

Aantal per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

Noordenveld

655,9

2022

Nederland

825,4

2022

Drenthe

773,3

2022

Noordenveld

68,8

2021

Nederland

70,4

2021

Drenthe

68,8

2021

Noordenveld

281,3

2021

Nederland

431,2

2021

Drenthe

360,4

2021

Noordenveld

5

2021

Nederland

6

2021

Drenthe

6

2021

Noordenveld

166,3

2022

Nederland

197,7

2022

Drenthe

234,6

2022

Waarde

Peiljaar

Netto arbeidsparticipatie

Personen met bijstandsuitkering

Kinderen in uitkeringsgezin

Lopende reintegratievoorzieningen

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

Aantal per 10.000 inwoners

% kinderen tot 18 jaar

Aantal per 10.000 inwoner van 15 t/m 64 jaar

Zorg en Welzijn

Eenheid

Gebied

Jongeren met jeugdbescherming

% jongeren tot 18 jaar

Noordenveld

0,7

2022

Nederland

1,2

2022

Drenthe

1,2

2022

Noordenveld

12,2

2022

Nederland

13,2

2022

Drenthe

13,6

2022

0,2

2022

Jongeren met jeugdhulp

Jongeren met jeugdreclassering

% jongeren tot 18 jaar

% jongeren van 12 tot 23 jaar Noordenveld

20

Cliënten met een Aantal per 10.000 inwoners maatwerkarrangement WMO

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

Nederland

0,3

2022

Drenthe

0,4

2022

Noordenveld

690

2022

Nederland

700

2022

Drenthe

754

2021

Noordenveld

0

2021

Nederland

1

2021

Drenthe

1

2021

Noordenveld

1

2021

Nederland

2

2021

Drenthe

2

2021

491 492

Financieel overzicht Meerjarenperspectief

Begroting 2024

2025

2026

2027

31.683

32.298

33.081

33.654

GGD

58

58

58

58

Subsidie WiN

117

117

117

117

175

175

175

175

School als Wijk / SAW

33

33

33

33

Subsidie Stichting Roden Fit & Gezond

40

40

40

40

Geen hek meer om het sociaal domein

-1.080

Verschuiving rioolheffing van eigenaar naar gebruiker

130

130

130

130

Totaal Nieuw beleid

-877

203

203

203

Totaal programma 1. Samen doen

30.981

32.676

33.459

34.032

Bedragen x € 1.000 Startsaldo begroting 2024-2027

Wettelijk verplicht

Totaal wettelijk verplicht

Nieuw beleid

493 494

Vervangingsinvesteringen Vervangingsinvesteringen

Bedrag (x € 1.000)

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Renovatie dorpshuis Peize

30

Renovatie dorpshuis Nieuw Roden

19

Totaal

49

21

495 496

Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2023

Begrote baten 2023

Begroot saldo 2023

Begrote lasten 2024

Begrote baten 2024

Begroot saldo 2024

0

0

0

0

0

0

4.2 Onderwijshuisvesting

2.032

208

1.824

2.380

210

2.170

4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

1.627

507

1.120

1.092

98

994

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

4.396

214

4.182

4.812

386

4.426

6.3 Inkomensregelingen

10.391

8.116

2.275

10.354

8.122

2.232

6.4 WSW en beschut werk

3.334

248

3.086

3.708

311

3.397

6.5 Arbeidsparticipatie

1.371

8

1.363

1.316

5

1.311

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

947

0

947

1.487

0

1.487

6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

816

0

816

0

0

0

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

2.852

0

2.852

3.263

0

3.263

6.71B Begeleiding (WMO)

1.533

0

1.533

1.720

0

1.720

6.71C Dagbesteding (WMO)

1.019

0

1.019

972

0

972

6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

1.631

0

1.631

-923

0

-923

6.72A Jeugdhulp begeleiding

868

0

868

1.055

0

1.055

6.72B Jeugdhulp behandeling

1.069

0

1.069

3.565

0

3.565

6.72C Jeugdhulp dagbesteding

534

0

534

486

0

486

6.73A Pleegzorg

802

0

802

745

0

745

6.73B Gezinsgericht

501

0

501

389

0

389

6.73C Jeugdhulp met verblijf overig

33

0

33

0

0

0

2.405

0

2.405

2.484

0

2.484

6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

134

0

134

270

0

270

6.82A Jeugdbescherming

267

0

267

248

0

248

6.82B Jeugdreclassering

67

0

67

76

0

76

1.379

0

1.379

1.317

0

1.317

40.009

9.301

30.708

40.815

9.132

31.683

Taakvelden

4.1 Openbaar basisonderwijs

6.74A Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf

7.1 Volksgezondheid Totaal

497 498 499 500 501 502 503

22

504

Taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs

505 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

506 507

Inleidend

508

Het bestuur van het openbaar primair onderwijs in de gemeente Noordenveld wordt gevormd door

509

de Stichting Openbaar Primair Onderwijs Noordenveld, waaronder de beleidsvoorbereiding,

510

beleidsuitvoering en beleidsbepaling. De stichting rapporteert in dezen conform de statuten aan

511

het gemeentebestuur. Over de vorm van de rapportage vindt nog afstemming plaats met OPON.

512 513

Wat willen we bereiken? Algemeen

• Alle scholen hebben een eigen profiel en verzorgen het beste onderwijs voor ieder kind. willen dat alle scholen blijven voldoen aan de basiskwaliteit, zoals geformuleerd in de Wet • We Primair Onderwijs. De scholen gebruiken daarvoor hun eigen school(jaar)plan. • Talentontwikkeling in de brede zin waarbij de leerling centraal staat en niet het aanbod. • Op alle scholen is er grote aandacht voor sociaal emotionele ontwikkeling als basis voor leren. 514 515

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen stichting OPON: geeft doelgericht onderwijs; heeft zicht op de individuele ontwikkeling; • De stuurt op verbetering; legt verantwoording af over resultaten en proces. • De samenwerking tussen scholen en kinderopvangorganisaties wordt geïntensiveerd.

516 517

Bijbehorende belangrijke documenten

518

Begroting, beleidsvisie en statuten van de stichting Openbaar Primair Onderwijs Noordenveld

519 520

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.1 Openbaar basisonderwijs

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

17.774

0

0

0

0

0

Baten

17.849

0

0

0

0

0

Saldo

-74

0

0

0

0

0

521 522

Financiële toelichting

523

Door de verzelfstandiging van OPON worden er vanaf 2023 niet langer baten en lasten begroot en

524

verantwoord op taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs.

525 526 527 528

23

529

Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting

530 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

531 532

Inleidend

533

De uitvoering van het IHP 2021 - 2041 wordt gecontinueerd. De planvorming ten behoeve van de

534

realisatie van MFA De Flint wordt verder uitgewerkt. Er wordt tijdelijke huisvesting georganiseerd,

535

indien mogelijk budgettair neutraal. De architect is aanbesteed en gegund en het schetsontwerp is

536

gereed. In 2024 wordt het definitieve ontwerp gerealiseerd. In 2024 wordt gestart met de uitvoering

537

van de sloop en de nieuwbouw MFA De Flint.

538 539

Het Dr. Nassau College heeft aangegeven in Norg te willen blijven. In welke vorm en op welke

540

locatie gaan we nader onderzoeken.

541 542

BBS De Verwondering heeft de eerste stap gezet naar bekostiging middels een aanvraag bij het

543

DUO. Dit proces duurt 2 jaar. Indien/zodra BBS De Verwondering een Brinnummer van het DUO

544

krijgt toegekend is de huisvesting de verantwoording van de gemeente Noordenveld.

545 546

Zowel het Dr. Nassau College als BBS De Verwondering zullen dan aan het IHP moeten worden

547

toegevoegd.

548 549

Wat willen we bereiken? Algemeen

• Wij streven naar energieneutrale onderwijshuisvesting. • Alle scholen hebben goede huisvesting. 550 551

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen

• We bereiden de nieuwbouw van OBS De Hekakker en CBS De Rank voor. • We gaan in 2024 het IHP verder herijken en nemen hierin een duurzaamheidsparagraaf op. • We starten met de nieuwbouw van OBS De Flint. 2024 wordt de fysieke bouw van de beweegbox bij RSG De Ronerborg gestart. De • Innieuwbouw van de beweegbox is formeel opgestart in 2023, hiermee zijn de verzekeringsgelden geborgd.

• In 2024 zal naar verwachting de locatiekeuze voor nieuwbouw CBS De Parel duidelijk worden. 552 553

Bijbehorende belangrijke documenten

554

Integraal huisvestingsplan (IHP)

555 556 557

24

558

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.2 Onderwijshuisvesting

559 560

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

2.088

2.032

2.380

2.684

2.858

2.991

Baten

161

208

210

212

213

215

Saldo

1.927

1.824

2.170

2.472

2.645

2.776

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

561

562 563

Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

Wat willen we bereiken? Algemeen willen de kansen op de arbeidsmarkt verbeteren voor de jongeren uit het Praktijkonderwijs • We en het Voortgezet Speciaal Onderwijs. • Wij willen voorkomen dat leerlingen zonder startkwalificatie van school gaan. • Wij willen inwoners tussen 23-27 jaar zonder startkwalificatie in beeld hebben. • Wij willen mogelijke ontwikkelingsachterstand bij peuters vroegtijdig signaleren.

564 565

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen werken verder uit hoe jongeren die zonder startkwalificatie van school aan het werk zijn • Wij gegaan alsnog naar de route BeroepsBegeleidende Leerweg (BBL) begeleid kunnen worden. Daarmee kan een startkwalificatie alsnog behaald worden. samenwerking met scholen richten we zorgpaden in en creëren een sluitende aanpak van • Injongeren gericht op het halen van een startkwalificatie in. gaan via de Route Arbeid de kansen van jongeren uit het Praktijkonderwijs en het • We Voortgezet Speciaal Onderwijs vergroten op de arbeidsmarkt. Daarnaast geven we gerichte aandacht aan de jongeren op de dagbesteding. gaan na welke concrete mogelijkheden er liggen om inwoners tussen de 23 en 27 jaar, • We zonder startkwalificatie, toch in beeld te krijgen. Vervolgens proberen we hen in een werk- of leertraject te krijgen.

• We stellen voldoende (VVE) peuterplaatsen beschikbaar voor de peuters. • We zijn (financieel) toegankelijk voor alle doelgroeppeuters van de gemeente Noordenveld. • We zetten in op indicering en toeleiding van peuters om bereik te verhogen. • We borgen de kwaliteit van taalstimuleringsprogramma VVE op de peuterspeelgroep. zijn in september 2023 gestart met de pilot ‘VVE plus groep’ voor ‘doelgroeppeuters’ en • We monitoren de voortgang van deze pilot in 2024.

25

wordt aan de wettelijke verplichting van de LEA voldaan door deelname aan • InhetNoordenveld Regionaal Overleg Gemeenten Onderwijs ROGO en de stuurgroep jeugd. We stellen een uitvoeringsagenda Jeugd op waarin de LEA- agenda een plek krijgt.

566 567

Bijbehorende belangrijke documenten

568

•

Nadere regelgeving Peuteropvang Noordenveld

569

•

Uitvoeringsagenda Jeugd

570 571

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

572 573

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1.309

1.627

1.092

1.106

1.134

1.160

Baten

309

507

98

98

99

99

Saldo

1.000

1.120

994

1.008

1.035

1.061

Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

574 Afdeling:

Beleid en Realisatie

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

575 576 577

Wat willen we bereiken? Vrijwillige inzet en mantelzorg stellen mensen in staat om zelfredzaam te zijn, zodat zij regie op het eigen leven kunnen • Wij houden en zelfstandig kunnen meedoen in de samenleving. vinden het belangrijk dat vrijwilligers goed geïnformeerd zijn, de juiste kennis en • Wij vaardigheden bezitten en zo optimaal inzetbaar zijn. zorgen dat mantelzorgers optimaal gezien, gehoord en ondersteund worden en willen • Wij overbelasting van mantelzorgers voorkomen. met WiN zorgen we ervoor dat vrijwilligers goed geïnformeerd zijn, de juiste kennis en • Samen vaardigheden bezitten en zo optimaal inzetbaar zijn. Inclusieve samenleving willen dat iedereen in Noordenveld zich welkom voelt en kan meedoen. Inclusie betekent • Wij voor ons dat wij iedereen willen betrekken bij het vormgeven van ons gemeenschapsleven en dat iedereen gelijke kansen heeft ongeacht beperking of verschillen.

zijn op basis van het advies van een externe partij t.a.v. toekomstbestendig vormgeven van • We welzijnswerk, aan de slag om beter in beeld te brengen wat wij willen bereiken, en de subsidieafspraken transparanter en professioneler vorm te geven. Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) bevorderen van preventieve maatregelen en vroegsignalering zal een centrale rol spelen • Het binnen de WMO. Daardoor kunnen we problemen voorkomen of tijdig ingrijpen, waardoor de druk op formele zorg wordt verminderd. Dorps- en buurthuizen willen samen met de besturen van dorps- en buurthuizen zorgdragen voor goed • We onderhouden en duurzame dorps- en buurthuizen.

26

Jeugd willen dat onze jeugd veilig en gezond kan opgroeien. We bieden daar waar nodig • We passende ondersteuning.

• We willen dat jongeren betrokken zijn en invloed hebben op hun woon- en leefomgeving. 578 579

Wat gaan we daarvoor doen? Vrijwillige inzet en mantelzorg met WiN en het Contactpunt Mantelzorg geven wij uitvoering aan het Werkplan • Samen Mantelzorg. Wensen en ondersteuningsbehoeften zijn samen met de uitkomsten van het enquêteonderzoek onder mantelzorgers vertaald naar doelstellingen in dit werkplan.

met WiN zorgen wij voor goede begeleiding, ondersteuning en waardering voor onze • Samen vrijwilligers. Dit doen wij door vrijwilligers uit te nodigen bij activiteiten en met een specifiek aanbod aan trainingen voor vrijwilligers. hebben in het enquêteonderzoek aangegeven het mantelzorg-compliment in • Mantelzorgers de huidige vorm te willen behouden. Samen met WiN en CPM organiseren wij verder een passend aanbod aan informatie, activiteiten, contact en trainingen. Inclusieve samenleving met inwoners en ervaringsdeskundigen van de stichting Toegankelijk Noordenveld • Samen blijven we uitvoering geven aan de Lokale Inclusie Agenda (LIA). Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) streven naar een integrale aanpak van maatschappelijke ondersteuning, waarbij • We verschillende beleidssectoren en organisaties samenwerken. Daardoor zal de effectiviteit van ondersteuningsprogramma's vergroten en overlapping minimaliseren. Dorps- en buurthuizen voeren onderhoud uit aan de dorps- en buurthuizen. Hiervoor hebben we een meerjarig • Wij onderhoudsplan opgesteld. Hierbij kijken we ook hoe we de gebouwen kunnen verduurzamen. Verder helpen we besturen van dorps- en buurthuizen bij nieuwbouw. Jeugd

• We verstevigen lokale samenwerkingsverbanden ten behoeve van vroegtijdige signalering. gaan door met de Drentse samenwerking van gemeenten, ketenpartners en aanbieders, • We gericht op de transformatie jeugdhulp. voeren contractmanagement uit in Noord en Midden Drenthe waarbij wij risico’s beperken, • Wij kosten bewaken en bijdragen aan strategisch beleid via contracten.

• We werken samen met inwoners volgens het principe “één gezin, één plan, één regisseur”. geven in samenwerking met jeugdigen en lokale partijen uitvoering aan de • Wij Uitvoeringsagenda Jeugd. 580 581

Bijbehorende belangrijke documenten

582

•

Notitie Natuurlijk Samen Doen

583

•

Notitie GO Noordenveld

584

•

Bedrijfsplan Meldpunt Discriminatie Drenthe

585

•

Lokale Inclusie Agenda (LIA)

586 587 588

27

589

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

590 591

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

8.722

4.396

4.812

4.937

5.064

5.082

Baten

5.016

214

386

396

406

416

Saldo

3.706

4.182

4.426

4.541

4.659

4.666

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen

592

593 594

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen beschikken ten minste over een minimum inkomen om zelfstandig in hun • Inwoners levensonderhoud te voorzien. willen dat inwoners en vooral ook hun kinderen geen belemmeringen ondervinden in het • We meedoen omdat er thuis sprake is van een laag inkomen. kunnen als dat nodig is op een duidelijke manier, snel en eenvoudig een uitkering • Inwoners aanvragen. willen, binnen onze mogelijkheden, de armoedeval terugdringen en ervoor zorgen dat • We werken loont.

595 596

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen gaan de armoedeaanpak intensiveren en integraal benaderen, met speciale aandacht voor • We kinderen en jongeren, preventie en gezondheid. onderzoeken hoe we onze minimaregelingen via een staffelregeling voor een grotere • We groep beschikbaar kunnen maken (ook werkenden met lage inkomens tot 130%). We helpen inwoners het energieverbruik omlaag te krijgen.

gaan onze regelingen gericht op meedoen vindbaarder, toegankelijker en duidelijker • We maken. gaan in de bestrijding van (kinder)armoede en schulden de samenwerking met het Pact • We tegen Armoede en andere netwerkpartners versterken. het kader van de aanpak van energiearmoede willen we inwoners voorlichten en • Inenergiebesparende maatregelen aanbrengen. 597 598

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

11.331

10.391

10.354

10.401

10.449

10.498

Baten

8.061

8.116

8.122

8.128

8.135

8.141

Saldo

3.270

2.275

2.232

2.272

2.314

2.357

6.3 Inkomensregelingen

599

28

600

Taakveld 6.4 WSW en beschut werk

601

602 603

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen willen dat inwoners met een arbeidsbeperking voor wie wij aangepast werk hebben • We georganiseerd zich geen zorgen maken over hun arbeidstoekomst. Wij borgen werkzekerheid. willen optimale dienstverlening en begeleiding bieden aan inwoners met een • We arbeidsbeperking die, ongeacht de wettelijke regeling, aangewezen zijn op aangepast werk. Werkgevers worden hierbij ook door ons ondersteund.

604 605

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen blijven met Novatec samenwerken waarmee werkzekerheid voor inwoners onder de Wsw • We geborgd is. Inwoners met aangepast werk onder de Participatiewet worden bij verlies van werk begeleid naar nieuw passend werk of dagbesteding/zorg.

ronden het verbeterplan uitvoering doelgroepen Participatiewet/Wsw af en borgen de • We resultaten ervan in de uitvoering. Op deze manier vergroten we expertise en optimaliseren de werkwijze van begeleiding en arbeidstoeleiding. 606 607

Bijbehorende belangrijke documenten

608

•

Dienstverleningsovereenkomsten met de gemeente Westerkwartier

609

•

Verbeterplan uitvoering Doelgroepen Noordenveld

610

•

Adviesrapport RADAR

611 612

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.4 WSW en beschut werk

613 614

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

3.256

3.334

3.708

3.371

3.310

3.215

Baten

148

248

311

313

322

331

Saldo

3.107

3.086

3.397

3.058

2.989

2.884

Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie

615

616 617

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat willen we bereiken? Algemeen gaan inwoners die kunnen werken maar buiten het arbeidsproces zijn gevallen in een • We vertrouwde omgeving en met persoonlijke begeleiding, (opnieuw) werk of dagbesteding laten vinden.

29

willen inwoners met een relatief kleine afstand tot de arbeidsmarkt zo snel mogelijk weer • We helpen richting een werksituatie, waarmee de uitkeringssituatie zo kort mogelijk blijft. 618 619

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen gaan re-integratietrajecten bij voorkeur zelf ontwikkelen, gericht op de behoeften van • We specifieke groepen. Voorbeelden zijn o.a. het maatschappelijk verzamelgebouw CBN, werkboerderij De Eerste Wijk en het project GO Noordenveld (statushouders).

werken samen met en maken gebruik van de mogelijkheden die de arbeidsmarkt • We Groningen Werk In Zicht (WIZ) ons biedt op het gebied van re-integratie en opleidingen. hebben afspraken met de gemeente Westerkwartier over het gebruik van de re• We integratietrajecten en opleidingen binnen de infrastructuur van Novatec voor onze inwoners. 620 621

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

1.032

1.371

1.316

1.317

1.319

1.280

Baten

10

8

5

5

5

5

Saldo

1.022

1.363

1.311

1.312

1.314

1.275

6.5 Arbeidsparticipatie

622 623

Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

624

625 626

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema

Wat willen we bereiken? Algemeen streven naar een duurzaam en inclusief ondersteuningssysteem. Zodat alle inwoners actief • We kunnen deelnemen aan de maatschappij en een gevoel van welzijn en zelfredzaamheid kunnen ervaren.

627 628

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen gaan ons inzetten voor het bieden van kwalitatieve en persoonsgerichte ondersteuning • We aan onze inwoners. We doen dit o.a. door inkoop via NMD samenwerking en door regie te houden op de te leveren ondersteuning.

629 630

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

0

947

1.487

1.531

1.577

1.625

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

0

947

1.487

1.531

1.577

1.625

631

30

632

Financiële toelichting

633

Lasten en baten met betrekking tot de maatwerkvoorzieningen zijn grotendeels onder andere

634

taakvelden binnen dit programma begroot. Voor 2024 staan alleen verzekeringskosten geraamd op

635

taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO).

636 637

Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

638

639 640

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema, Alex Wekema

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+

641 642

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

5.367

816

0

0

0

0

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

5.367

816

0

0

0

0

Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

643

644 645

Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

6.927

1.631

-923

-923

-923

-923

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

6.927

1.631

-923

-923

-923

-923

646 647

Taakveld 6.71A t/m 6.71C Hulp bij het huishouden (WMO), Begeleiding (WMO) en Dagbesteding

648

(WMO)

649 Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Kirsten Ipema, Alex Wekema

650 651

Inleidend

652

Voor zowel de begroting 2024 als de jaarrekening 2024 moeten de nieuwe gedetailleerde

653

taakvelden WMO en Jeugd worden ingevuld. Dit betekent dat de verantwoording van de lasten en

654

baten moet plaatsvinden op deze nieuwe taakvelden. In dit onderdeel worden de taakvelden 6.71A

655

Hulp bij het huishouden (WMO), 6.71B Begeleiding (WMO) en 6.71C Dagbesteding (WMO)

656

behandeld. Deze drie nieuwe taakvelden komen voort uit het taakveld 6.71

657

Maatwerkdienstverlening 18+.

31

658 659

Wat willen we bereiken? Algemeen bieden van passende ondersteuning aan inwoners die door beperkingen, psychische • Het problemen of andere oorzaken ondersteuning nodig hebben bij het zelfstandig functioneren. Hierbij wordt gestreefd naar het vergroten van de zelfredzaamheid.

660 661

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen willen nauw samenwerken met zorgaanbieders en andere relevante organisaties om een • We breed scala aan diensten aan te bieden. Dit omvat het bevorderen van synergie tussen formele en informele zorgverleners.

662 663

Wat mag het kosten?

664

6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) (bedragen x € 1.000) 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)

665 666

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

0

2.852

3.263

3.361

3.462

3.565

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

0

2.852

3.263

3.361

3.462

3.565

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

0

1.533

1.720

1.771

1.825

1.879

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

0

1.533

1.720

1.771

1.825

1.879

Realisatie 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Lasten

0

1.019

972

1.001

1.031

1.062

Baten

0

0

0

0

0

0

Saldo

0

1.019

972

1.001

1.031

1.062

6.71B Begeleiding (WMO) (bedragen x € 1.000) 6.71B Begeleiding (WMO)

667 668

6.71C Dagbesteding (WMO) (bedragen x € 1.000) 6.71C Dagbesteding (WMO)

669 670 671 672 673 674 675 676

32

677

Taakveld 6.72A t/m 6.72C Jeugdhulp begeleiding, Jeugdhulp behandeling en Jeugdhulp

678

dagbesteding

679 Afdeling:

Beleid en Realisatie, Publiekszaken

Portefeuillehouder:

Alex Wekema

680 681

Inleidend

682

Voor zowel de begroting 2024 als de jaarrekening 2024 moeten de nieuwe gedetailleerde

683

taakvelden WMO en Jeugd worden ingevuld. Dit betekent dat de verantwoording van de lasten en

684

baten moet plaatsvinden op deze nieuwe taakvelden. In dit onderdeel worden de taakvelden 6.72A

685

Jeugdhulp begeleiding, 6.72B Jeugdhulp behandeling en 6.72C Jeugdhulp dagbesteding

686

behandeld. Deze drie nieuwe taakvelden komen voort uit het taakveld 6.72

687

Maatwerkdienstverlening 18-.

688 689

Wat willen we bereiken? Algemeen willen meer regie op de kwaliteit van zorg, de afstemming met het voorliggend veld • We versterken en dat de ondersteuning beschikbaar is in de eigen leefomgeving van een jeugdige.

690 691

Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen NMD-samenwerking koopt deze ondersteuning in en voert contract- en • De kwaliteitsmanagement uit.

692 693

Bijbehorende belangrijke documenten

694

Handreiking Werken met resultaten 2.1

695 696

Wat mag het kosten?

697

6.72A Jeugdhulp begeleiding (bedragen x € 1.000) 6.72A Jeugdhulp begeleiding

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Noordenveld&id=e5b083e1-6362-449a-be3e-ea310b095fe6