1. Programmabegroting 2024
Tekst van het document
bedrijventerreinen dienen in een goede staat te verkeren om aantrekkelijk te blijven. Om • De dit te bereiken wordt er ingezet om samen met de ondernemers collectief te verduurzamen en de inrichting toekomstbestendige te maken.
1307 1308 1309 1310 1311 1312 1313
Bijbehorende belangrijke documenten -
Bedrijventerreinenvisie Economisch Beleidskader en Uitvoeringsagenda Midterm en endterm review Economische Zaken
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
1.294
1.461
373
1.031
332
336
Baten
1.955
1.459
368
1.025
327
331
Saldo
-662
2
5
5
6
6
1314 1315 1316 1317
69
1318
Taakveld 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
1319 Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Jos Darwinkel
1320 1321
Inleidend
1322
Voor de periode van 2020-2025 zijn de Bedrijven InvesteringsZones (BIZ) op de bedrijventerreinen
1323
Peize en Roden en het centrum van Roden verlengd. Hiermee krijgen ondernemersverenigingen
1324
meer armslag om gezamenlijke, grotere investeringen mogelijk te maken.
1325 1326
Wat willen we bereiken? Algemeen deze BIZ bijdrage willen wij samen met de ondernemersverenigingen een aantrekkelijke • Met omgeving maken waarin je goed kunt ondernemen, voldoende voorzieningen aanwezig zijn en een aantrekkelijk vestigingsklimaat aanwezig is.
1327 1328
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen innen de BIZ-bijdrage en keren deze correct en op tijd uit aan de 2 verantwoordelijke • Wij stichtingen. We zoeken actief de samenwerking met de ondernemersverenigingen op om lokale initiatieven op te zetten en te stimuleren.
met andere Drentse gemeenten en de provincie Drenthe onderzoeken we de • Samen mogelijkheden om ondernemerschap en innovatie te stimuleren. Dit om de krapte op de arbeidsmarkt op te vangen.
laten ons als gemeente actief zien door contactmomenten met ondernemers te plannen. • We We organiseren netwerkbijeenkomsten, bedrijfsbezoeken en zijn in gesprek met alle ondernemersverenigingen. Daarnaast komen we met de 10 grootste bedrijven bijeen. 1329 1330
Bijbehorende belangrijke documenten
1331
•
Midterm en endterm review Economische Zaken
1332
•
Economisch Beleidskader en Uitvoeringsagenda
1333 1334
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
1335 1336
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
404
385
409
410
412
413
Baten
290
304
305
306
306
307
Saldo
115
81
104
104
105
106
Taakveld 3.4 Economische promotie
1337 Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Jos Darwinkel
1338 1339 1340
70
1341
Wat willen we bereiken? Algemeen willen meer bekendheid van het goede vestigingsklimaat en het prettige ondernemen in • We Noordenveld. • De gemeente heeft een duidelijk economisch profiel en is zichtbaar. • Daarnaast willen we het beeld/imago van Noordenveld als verblijfsregio versterken.
1342 1343
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen met de Regio-Groningen Assen is een gezamenlijk acquisitieprofiel opgesteld, hierin • Samen stemmen we af wat elke gemeente te bieden heeft. werken samen met de RGA-gemeenten en de NOM op het gebied van acquisitie en • We kavelaanbod. het bedrijventerrein Haarveld gaan we door met ondernemers op de beschikbare kavels • Voor te wijzen. We vermarkten de Westeres intensiever. Kop van Drenthe voert sinds maart 2020 de regiopromotie uit d.m.v. het • Stichting merkactivatieplan, met de gemeenten en ondernemers uit Noordenveld, Tynaarlo en Assen en sluit aan bij de strategie van Marketing Drenthe.
1344 1345
Bijbehorende belangrijke documenten
1346
Economisch Beleidskader en Uitvoeringsagenda
1347 1348
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 3.4 Economische promotie
1349 1350
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
257
280
304
308
312
315
Baten
570
543
537
544
552
560
Saldo
-313
-263
-233
-237
-240
-245
Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering
1351
1352 1353
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen
• Een stijging van het aantal mensen dat zichzelf gezond vindt (ervaren gezondheid). • Toekomstbestendige sportverenigingen en sportaccommodaties. • Duurzame sportverenigingen en sportaccommodaties die voor iedereen toegankelijk zijn. samenwerking tussen sportaanbieders, sportcoaches, scholen en andere • Meer (maatschappelijke) organisaties in de buurten en wijken.
71
1354 1355
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen dat iedereen in beweging komt en blijft door bijvoorbeeld inzet van sportcoaches, • Stimuleren investeringen in accommodaties en subsidiëring van activiteiten. voeren het Sport- en Preventieakkoord Noordenveld uit samen met: sportaanbieders; de • We beweegdorpen Roden Fit & Gezond, Peize in Beweging en Beweegdorp Norg; de sport- en cultuurcoaches; scholen en andere (maatschappelijke) organisaties.
Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld deel 2 uitvoeren samen met • Het sportaanbieders. 1356 1357
Bijbehorende belangrijke documenten
1358
•
Onderzoek 'Ruimte voor Sport in Noordenveld' van het Mulier Instituut
1359
•
Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld deel 2
1360
•
Sport- en Preventieakkoord Noordenveld
1361
•
Plan van aanpak 'Brede Specifieke Uitkering Noordenveld'
1362 1363
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 5.1 Sportbeleid en activering
1364 1365
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
931
824
773
790
814
832
Baten
227
157
120
120
120
120
Saldo
704
666
653
670
694
712
Taakveld 5.2 Sportaccommodaties
1366
1367 1368
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen toekomstbestendige sportverenigingen en sportaccommodaties die voldoen aan de • We (toekomstige) vraag, duurzaam zijn en voor iedereen toegankelijk en bereikbaar zijn. die schoon, veilig en betaalbaar zijn. Daarnaast willen we een zo goed • Sportaccommodaties mogelijke bezetting van de binnensport accommodaties en gymzalen.
1369 1370
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• We gaan onderzoek doen naar de toekomst van zwembad De Hullen. gaan onderzoek doen naar de toekomst van multifunctioneel centrum 'De Brinkhof' in • We Norg. organiseren elk jaar bijeenkomsten met de gebruikers van onze • We binnensportaccommodaties. 1371 1372
72
1373
Bijbehorende belangrijke documenten
1374
•
Meerjarig onderhoudsplanning gebouwen
1375
•
Onderzoek 'Ruimte voor Sport in Noordenveld' van het Mulier Instituut
1376
•
Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld
1377
•
Gebouwenbeheerplan
1378 1379
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 5.2 Sportaccommodaties
1380 1381
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
2.390
2.798
3.494
3.550
3.674
3.264
Baten
997
795
790
751
762
766
Saldo
1.393
2.003
2.703
2.799
2.912
2.498
Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
1382
1383 1384
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen de kernwaarden is ons cultuurbeleid gericht op deelname van al onze inwoners aan • Binnen cultuur en het op peil houden van onze culturele voorzieningen. willen bereiken dat zoveel mogelijk inwoners van en bezoekers aan onze gemeente in • We aanraking komen met kunst, cultuur en erfgoed, door het aanbieden van kunst en cultuur en het gezamenlijk in stand houden van de culturele voorzieningen.
stimuleren samenwerking tussen voorzieningen en instellingen en faciliteren dat inwoners • We zelf een actieve bijdrage leveren aan de instandhouding van de culturele voorzieningen. willen alle leerlingen in het openbaar, bijzonder en speciaal basisonderwijs een kwalitatief • We sterk en gevarieerd cultuuronderwijs aanbieden. hebben aantrekkelijke evenementen die een aanjaagfunctie hebben voor toerisme en • We economie en bijdragen aan de leefbaarheid. 1385 1386
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen bieden onze inwoners de gelegenheid om cultuur te ervaren en zelf te beoefenen door het • We in standhouden van culturele voorzieningen en het ondersteunen van culturele activiteiten. leerlingen in het basisonderwijs wordt een doordacht programma cultuureducatie • Alle aangeboden. hebben een kleinschalig beeldend kunstencentrum dat activiteiten en tentoonstellingen • We biedt voor een breed publiek in onze gemeente. faciliteren kunst- en cultuurparticipatie door activiteiten van amateurkunstinstellingen te • We ondersteunen, vooral op incidentele basis. vinden het belangrijk dat inwoners dichtbij en laagdrempelig toegang hebben tot • We kleinschalige theater- en cinemavoorstellingen. stellen lokale culturele programmeurs in staat een eigen, lokaal cultureel programma aan • We te bieden of mogelijk te maken (Norg, Roden, Peize).
73
verhuren gebouwen zoals Activiteitencentrum De Dobbe en Kunstencentrum K38 voor • We sociaal-culturele activiteiten. • We ondersteunen aantrekkelijke evenementen die bijdragen aan de leefbaarheid. omroep De Zulthe verzorgt lokale berichtgeving en houdt inwoners en • Lokale belangstellenden op de hoogte van de laatste (culturele) activiteiten en nieuwtjes. 1387 1388
Bijbehorende belangrijke documenten
1389
•
Convenant cultuureducatie Noordenveld
1390
•
Bibliotheeknotitie
1391
•
Regionaal Plan van aanpak Laaggeletterdheid Arbeidsmarktregio Groningen en jaarplan
1392
Noordenveld
1393
•
Uitvoeringsovereenkomst Gemeente Noordenveld - Theater & Cinema de Winsinghhof
1394
•
Evaluatierapport en subsidiëring Muziek Coöperatie Peize
1395 1396
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
1397 1398
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
1.013
1.319
1.064
1.080
1.102
1.113
Baten
359
347
339
349
360
370
Saldo
654
972
725
731
742
742
Taakveld 5.4 Musea
1399
1400 1401
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen willen dat onze inwoners en bezoekers van buiten een blik krijgen op ons heden in relatie • We tot ons verleden. Dit verleden wordt in deze musea gepresenteerd, verzameld en bestudeerd.
1402 1403
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen bieden onze inwoners en bezoekers van buiten, via onze musea, een blik op ons heden in • We relatie tot ons verleden en faciliteren en ondersteunen onze musea daarin. werken op incidentele basis mee aan de groei van het Nationaal Gevangenismuseum • We Veenhuizen, uitgaande van hun rol in het Unesco Werelderfgoed dossier. stimuleren de doorontwikkeling van de musea op de Brink in Roden, met specifieke • We aandacht voor de doorontwikkeling van Museum Havezate Mensinge en het speelgoedmuseum. stimuleren dat onze musea op de Brink in Roden samenwerken rondom het thema ‘spelen • We en opvoeden, toen en nu, hier en daar’.
1404 1405 1406
Bijbehorende belangrijke documenten •
Uitvoeringsovereenkomst Gemeente Noordenveld - Stichting Museum Havezate Mensinge
74
1407
•
1408
Onderzoek doorontwikkeling Museum Havezate Mensinge en erfgoedinstellingen op de Brink in Roden
1409
•
Rapportage Vervreemding in relatie tot doorontwikkeling Mensinge
1410
•
Uitvoeringsovereenkomst Gemeente Noordenveld - Stichting Nederlands Museum
1411 1412
Kinderwereld •
Masterplan Nationaal Gevangenismuseum
1413 1414
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
375
320
380
390
401
412
Baten
34
10
11
11
11
12
Saldo
341
310
369
379
390
401
5.4 Musea
1415 1416
Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed
1417
1418 1419
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen
• We willen dat het cultureel erfgoed binnen onze gemeente in een goede staat verkeert. 1420 1421
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen dragen zorg voor ons cultureel erfgoed en plegen hiervoor zowel preventief als groot • We onderhoud.
1422 1423
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
460
487
568
574
592
597
Baten
39
27
17
17
17
18
Saldo
421
460
551
557
575
580
5.5 Cultureel erfgoed
1424 1425
Taakveld 5.6 Media
1426 Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1427 1428 1429
75
1430
Inleidend
1431
Onder taakveld 5.6 Media worden de lasten en baten voor ons bibliotheeknetwerk geschaard. Onze
1432
bibliotheek heeft vijf kernfuncties (volgt uit Wsob: Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen).
1433
Ze is:
1434
•
warenhuis van kennis en informatie;
1435
•
centrum voor ontwikkeling en educatie;
1436
•
inspiratiebron van lezen en literatuur;
1437
•
encyclopedie van kunst en cultuur;
1438
•
podium voor ontmoeting en debat.
1439 1440
De taken van bibliotheken zijn de laatste jaren verbreed. In het - mede door het VNG ondertekende
1441
- bibliotheekconvenant staan drie grote maatschappelijke opgaven benoemd:
1442
•
Werken aan een Geletterde samenleving;
1443
•
Participatie in de (informatie)samenleving;
1444
•
Leven lang ontwikkelen.
1445 1446
Wat willen we bereiken? Algemeen
• We hebben een bibliotheek die voldoet aan de eisen zoals deze omschreven zijn in de Wsob. lokale bibliotheek die als fysieke voorziening aanwezig is, waar ruimte is voor de • Een traditionele bibliotheekfuncties ( lezen, leren en informatie) alsook de nieuwe sociaalmaatschappelijke functies van de bibliotheek.
aanpak van leesbevordering, laaggeletterdheid en mediawijsheid, dit om de • De zelfredzaamheid van onze inwoners te ondersteunen.
• Het bevorderen van lezen met name bij de jeugd. We gaan uit van een doorgaande leeslijn. bibliotheek geeft invulling aan haar ontmoetingsfunctie en haar culturele functie door • De uitnodigend, inspirerend en stimulerend te zijn. • We willen de sociaal-maatschappelijke functie van de Bibliotheek Noordenveld versterken. 1447 1448
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen houden drie bibliotheekvestigingen in stand: fysiek in Roden (hoofdvestiging), in Norg en • We in Peize (op maat) en digitaal (24 uur per dag bereikbaar).
• We faciliteren een Taalhuis in de bibliotheek in Roden. faciliteren de bibliotheek in het verzorgen van trainingen op het gebied van digitale • We vaardigheden. faciliteren de bibliotheek in het organiseren van voor- en vroegschoolse leesprogramma’s • We via het programma Kleintje Bieb en BoekStart in de kinderopvang. • We stimuleren het programma de Bibliotheek op School (dBOS), op alle PO-scholen. • We onderzoeken mogelijkheden voor een programma de Bibliotheek op School in het VO. faciliteren de bibliotheek om samen met lokale partners activiteiten te verzorgen op het • We gebied van ontmoeting en debat. Te denken valt aan lezingen, discussie, voorstellingen, Drentse Taol, etc.
76
1449 1450
Bijbehorende belangrijke documenten
1451
•
Notitie bibliotheekwerk Noordenveld
1452
•
Regionaal Plan van aanpak laaggeletterdheid arbeidsmarktregio Groningen
1453
•
Jaarplan aanpak laaggeletterdheid Noordenveld
1454 1455
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
621
561
553
569
586
603
Baten
100
30
0
0
0
0
Saldo
521
532
553
569
586
603
5.6 Media
1456 1457
Toelichting lopende en nieuwe projecten
1458
Hieronder wordt aangegeven wat we in 2024 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.
1459 1460
Voortzetting ingezet beleid en Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) 2022-2026
1461 1462
Centrumplan Norg
1463
Dorpsbelangen Norg heeft samen met de verschillende organisaties, verenigingen en bewoners van
1464
het dorp een dorpsplan opgesteld. Er wordt uitvoering gegeven aan de onderdelen uit het, door
1465
college en raad, vastgestelde dorpsplan.
1466 1467
Centrumplan Peize
1468
Vereniging Dorpsbelangen Peize heeft het Dorpsplan Peize 2022-2024 aangeboden aan raad en
1469
college. In 2023 heeft een brede inventarisatie plaatsgevonden van mogelijke projecten in Peize. In
1470
2024 worden acties verder uitgewerkt en een aantal worden uitgevoerd.
1471 1472
Dorpenfonds
1473
In 2024 zullen initiatiefnemers ondersteund worden in de plannen die zij ontwikkelen. Hierbij wordt
1474
integraal met verschillende afdelingen samengewerkt. Wanneer nodig zal opnieuw aandacht
1475
gevraagd worden voor het Dorpenfonds.
1476 1477
Uitvoering Vitale Vakantieparken (inclusief Expeditie Norgerduinen)
1478
Het programma is verlengd tot en met 2024. Dit is belangrijk omdat de trajecten binnen het
1479
programma ingewikkeld en langjarig zijn. Hierdoor kunnen we actief aan de slag met de
1480
transformerende parken. De exploitatie van camping Ot & Sien wordt in 2024 opnieuw aanbesteed.
1481 1482
Nieuw beleid (PM-posten)
1483 1484
Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld (ISAP) deel 2
1485
In 2023 hebben we samen met sportaanbieders het Integraal Sportaccommodatieplan Noordenveld
1486
deel 2 gemaakt. Sportaanbieders hebben verschillende nieuwe toekomstplannen ingediend die we
1487
samen verder uitwerken.
1488 1489
77
1490
Dorpsplannen
1491
In het kader van Dorpsplannen is een PM-post in de meerjarenbegroting opgenomen.
1492
Vitale vakantieparken
1493
In het kader van Vitale vakantieparken is een PM-post in de meerjarenbegroting opgenomen.
1494 1495
78
1496
6. Duurzaam voor nu en later
1497 Tot programma 6. Duurzaam voor nu en later horen lasten en baten voor: - Milieubeheer 1498 1499
Programmadoelstelling voorkomen negatieve effecten op het klimaat en willen waar mogelijk zelfs een positief • We effect op het klimaat hebben.
1500 1501
Beleidsindicatoren Duurzaamheid
Eenheid
Gebied
Hernieuwbare elektriciteit
%
Woningen met zonnepanelen %
CO2-uitstoot
Kilogram per m2
Woningen met geregistreerd energielabel A
Semi(publieke) e-laadpunten
%
Per 1.000 inwoners
Waarde
Peiljaar
Noordenveld
6,4
2021
Nederland
33,2
2021
Drenthe
44,8
2021
Noordenveld
42
2022
Nederland
25
2022
Drenthe
38
2022
Noordenveld
37
2021
Nederland
32
2021
Drenthe
32
2021
Noordenveld
27,6
2023
Nederland
29,2
2023
Drenthe
29,6
2023
Noordenveld
3,4
2023
Nederland
7,4
2023
Drenthe
4,2
2023
1502 1503
Financieel overzicht Bedragen x € 1.000 Startsaldo begroting 2024-2027
Meerjarenperspectief
Begroting 2024
2025
2026
2027
2.149
2.170
2.192
1.877
232
232
232
232
2.381
2.402
2.424
2.109
Wettelijk verplicht RUD
Totaal programma 6. Duurzaam voor nu en later
1504
79
1505
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2023
Begrote baten 2023
Begroot saldo 2023
Begrote lasten 2024
Begrote baten 2024
Begroot saldo 2024
7.4 Milieubeheer
3.518
776
2.742
2.785
636
2.149
Totaal
3.518
776
2.742
2.785
636
2.149
Taakvelden
1506 1507
Taakveld 7.4 Milieubeheer
1508
1509 1510
Afdeling:
Beleid en Realisatie
Portefeuillehouder:
Kirsten Ipema, Alex Wekema, Robert Meijer
Wat willen we bereiken? Algemeen zorgen met een schone lucht, gezonde bodem en een goede waterbalans samen voor een • We gezonde leefomgeving voor mens en dier. willen ons verplaatsen op duurzame brandstoffen door enerzijds fossiele • We verkeersbewegingen te ontmoedigen en anderzijds schoon verkeer te stimuleren en faciliteren.
willen veel minder energie verbruiken dan we nu doen en alle energie die we nog wel • We gebruiken uit een duurzame lokale bron putten. willen veel minder afval produceren en het afval dat we produceren zoveel mogelijk • We hergebruiken. werken samen met onze inwoners, bedrijven en instellingen aan een duurzamer • We Noordenveld. 1511 1512
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen werken samen met andere Drentse gemeenten en de provincie aan een regionaal • We mobiliteitsplan 2.0. werken aan onze hernieuwbare energie ambities en leveren onze bijdrage aan de • We Regionale Energie Strategie (RES).
• We geven uitvoering aan de warmtevisie. werken samen met onze energieke buurten om het energieverbruik terug te dringen en • We duurzame warmte toe te passen. verduurzamen ons maatschappelijk vastgoed volgens de routekaart verduurzaming • We vastgoedportefeuille. geven uitvoering aan het project energieke bedrijventerreinen in samenwerking met • We OCN/Parkmanagement. geven een boost aan innovatie en alternatieve energieopwekking door deel te nemen aan • We projecten rondom groen gas en geothermie. werken samen met netbeheerders om goedwerkende energie infrastructuur in de • We toekomst te kunnen garanderen. verminderen de hoeveelheid afval door het stimuleren van hergebruik van grondstoffen bij • We ons nieuwe grondstoffencentrum.
80
voeren het uitvoeringsplan maatschappelijk verantwoord inkopen uit met daarin extra • We aandacht voor het stimuleren van lokaal inkopen. het oog op de nieuwe Omgevingswet is de gemeente verantwoordelijk voor het • Met strategisch beleid op het gebied van bodem, stikstof en geur. maken duurzaamheid zichtbaarder door bijeenkomsten voor onze inwoners te • We organiseren. We werken daarbij samen met onder andere het Drents Energieloket. betrekken onze inwoners bij de verduurzaming van de gemeente door o.a. de website • We duurzaamnoordenveld.nu RUD (Regionale UitvoeringsDienst) is verantwoordelijk voor de uitvoering van de • De milieutaken (waaronder vergunningverlening, toezicht en handhaving) van het Jaarprogramma. maken een klimaatadaptatiestrategie en een bijbehorende uitvoeringsagenda, met zowel • We lokale als regionale partners, en voeren deze uit.
• De RUD voert, namens de gemeente, het toezicht uit op energiebesparing bij bedrijven. onderzoeken de haalbaarheid van de ambitie 'klimaatneutraal 2040' en heroverwegen de • We bijbehorende formulering. 1513 1514
Bijbehorende belangrijke documenten
1515
•
Actieplan Verantwoord Inkopen
1516
•
Beleidskader 'Energieprojecten in het landschap'
1517
•
Routekaart verduurzamen gebouwen
1518
•
RES 2.0 regio Drenthe
1519
•
Jaarplan RUD Drenthe
1520
•
Programma duurzaamheid
1521
•
Warmtevisie Noordenveld
1522 1523
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
1.775
3.518
2.785
2.811
2.332
2.019
Baten
72
776
636
641
140
143
Saldo
1.704
2.742
2.149
2.170
2.192
1.877
7.4 Milieubeheer
1524 1525
Toelichting lopende en nieuwe projecten
1526
Hieronder wordt aangegeven wat we in 2024 gaan doen binnen de lopende en nieuwe projecten.
1527 1528
Voortzetting ingezet beleid en Meerjaren Uitvoeringsplan (MUP) 2022-2026
1529 1530
Duurzaamheid:
1531
•
Gemeentelijk vastgoed verduurzamen
1532
•
Uitvoeringsprogramma duurzaamheidsopgave
1533
•
Uitvoering warmtevisie
1534 1535
81
1536
7. Helder zicht
1537 Tot programma 7. Helder zicht horen lasten en baten voor: - Mutaties reserves - Resultaat van de rekening van baten en lasten - Overhead - OZB woningen - OZB niet-woningen - Belastingen overig - Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds - Treasury - Overige baten en lasten - Vennootschapsbelasting (VpB) 1538 1539
Programmadoelstelling is een behoedzaam financieel beleid en een doelmatige bedrijfsvoering, waarover • Doelstelling we transparant communiceren.
1540
Beleidsindicatoren Bedrijfsvoering Apparaatkosten
Formatie
Bezetting
Externe inhuur
Overhead
1541 1542
Toelichting
Eenheid € per inwoner
Fte per 1.000 inwoners
Fte per 1.000 inwoners
Kosten als % van de totale loonsom inclusief externe inhuurkosten
% van totale lasten
Jaar
Waarde Begroot 2024
1.023
Begroot 2023
907
Werkelijk 2022
933
Begroot 2024
11,55
Begroot 2023
11,07
Werkelijk 2022
10,85
Begroot 2024
11,77
Begroot 2023
11,24
Werkelijk 2022
11,28
Begroot 2024
3,32
Begroot 2023
1,60
Werkelijk 2022
14,90
Begroot 2024
11,95
Begroot 2023
12,20
Werkelijk 2022
9,37
1543
Onderstaande verplichte indicatoren komen niet van de website Waar staat je gemeente. Deze
1544
worden intern samengesteld en worden met de laatste jaarrekening en voorlaatste begroting
1545
vergeleken.
1546 1547
82
1548
Solvabiliteitsratio
1549 1550 1551
Deze grafiek geeft aan dat de verhouding tussen het eigen vermogen en het balanstotaal lager is
1552
dan het gewenste streefcijfer.
1553 1554
Deze indicator geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële
1555
verplichtingen te voldoen. De solvabiliteit wordt berekend door het eigen vermogen te delen door
1556
het balanstotaal. Ons streefcijfer is een solvabiliteitsratio van minimaal 25%. Voor de gerealiseerde
1557
solvabiliteitsratio van Noordenveld in 2022, de begrote ratio’s van Noordenveld voor 2023-2027 en
1558
voor overige kengetallen verwijzen we naar de paragraaf Weerstandsvermogen en
1559
risicobeheersing.
1560 1561
Uitkeringen uit het gemeentefonds
1562 1563
83
1564
Deze grafiek geeft de uitkering per inwoners uit het gemeentefonds weer ten opzichte van
1565
vergelijkbare gemeenten en gemiddeld in Nederland.
1566 1567
De uitkering voor het jaar 2022 heeft betrekking op de Decembercirculaire 2022. De uitkering voor
1568
Noordenveld en Nederland voor de jaren 2023 tot en met 2027 is het meest recent en heeft
1569
betrekking op de Meicirculaire 2023. Voor gemeenten 20.000-35.000 inwoners geldt dat de
1570
uitkering nog is gebaseerd op de Meicirculaire 2022.
1571 1572
Financieel overzicht Meerjarenperspectief
Begroting 2024
2025
2026
2027
-56.410
-57.720
-58.923
-60.162
BHV-meerkosten
10
10
10
10
Functionaris gegevensbescherming
45
45
45
45
NBK
28
28
28
28
VDG
13
13
13
13
96
96
96
96
28
28
28
28
212
212
212
212
275
275
Bedragen x € 1.000 Startsaldo begroting 2024-2027
Wettelijk verplicht
Totaal wettelijk verplicht
Voortzetting ingezet beleid / MUP Budget vervangingsinvesteringen
Nieuw beleid Opleidingsbudget % van personeelsbegroting
(Jaarlijkse) dotatie exploitatie naar vermogen Jaarlijkse dotatie aan eigen vermogen doorzetten na 2025 Intrekken opbouwen buffer uit accres gemeentefonds 2024 en 2025 (stand meicirculaire 2022)
-787
-1.075
Totaal (Jaarlijkse) dotatie exploitatie naar vermogen
-787
-1.075
275
275
Totaal programma 7. Helder zicht
-56.861
-58.459
-58.312
-59.551
1573 1574
Vervangingsinvesteringen Vervangingsinvesteringen
Bedrag (x € 1.000)
0.4 Overhead Vervanging WiFi
15
Renovatieonderhoud gemeentehuis
10
Totaal
25
84
1575 1576
Toelichting per taakveld (bedragen x € 1.000) Begrote lasten 2023
Begrote baten 2023
Begroot saldo 2023
Begrote lasten 2024
Begrote baten 2024
Begroot saldo 2024
0.10 Mutaties reserves
2.562
2.296
266
2.643
370
2.273
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
-1.322
0
-1.322
1.174
0
1.174
0.4 Overhead
12.728
140
12.588
12.554
143
12.410
0.5 Treasury
1.614
2.103
-490
2.248
2.835
-587
0.61 OZB woningen
455
4.629
-4.174
468
4.854
-4.386
0.62 OZB niet-woningen
60
1.987
-1.926
68
2.104
-2.036
0.64 Belastingen overig
3
0
3
3
0
3
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0
60.187
-60.187
0
64.397
-64.397
0.8 Overige baten en lasten
1.658
1.140
518
1.195
1.145
50
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
40
0
40
40
0
40
17.797
72.482
-54.685
20.393
75.848
-55.456
Taakvelden
Totaal
1577 1578
Taakveld 0.4 Overhead
1579 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1580 1581
Inleidend
1582
Overhead wordt centraal begroot en betreft alle kosten die samenhangen met de sturing en
1583
ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Voorbeelden zijn de salarislasten van
1584
leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën. Voor een nadere toelichting op de
1585
uitgaven en inkomsten verwijzen we u naar de paragraaf Overhead.
1586 1587
Wat willen we bereiken? Algemeen willen zicht hebben op de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van • We de medewerkers in het primair proces. willen zicht hebben op de toerekening van de kosten van overhead aan de • We kostendekkende heffingen (rioolheffing en afvalstoffenheffing), bouwgrond en investeringen.
1588 1589
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen brengen overeenkomstig het BBV afzonderlijk alle kosten in beeld van de activiteiten die • We onder overhead vallen. Dit doen we in een aparte paragraaf in de begroting en in de jaarstukken.
85
brengen de kosten in beeld die doorberekend worden in de afvalstoffen- en rioolheffing. • We Dit vindt plaats op grond van een rekentarief per productief uur. • Een deel van de overhead wordt doorgerekend aan bouwgrond en investeringen. 1590 1591
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
11.787
12.728
12.554
12.682
12.847
13.092
Baten
156
140
143
145
142
145
Saldo
11.631
12.588
12.410
12.536
12.705
12.947
0.4 Overhead
1592 1593
Taakveld 0.5 Treasury
1594 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1595 1596
Inleidend
1597
Treasury betreft het uitzetten en aantrekken van liquide middelen en het beheersen van de hieraan
1598
verbonden risico’s.
1599 1600
Op dit moment is de rente hoog. De verwachting is dat de rente de komende jaren op een gelijk
1601
niveau zal blijven.
1602 1603
Wat willen we bereiken? Algemeen willen over voldoende financiële middelen beschikken om de begrotingstaken binnen de • We door de raad vastgestelde kaders van de begroting uit te kunnen voeren. trekken zo optimaal mogelijk financiering aan. We streven naar een goede balans tussen • We kortlopende en langlopende leningen. beheersen de risico's die verbonden zijn aan treasury (renterisico's, liquiditeitsrisico's, • We kredietrisico's).
1604 1605
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• We volgen de geld- en kapitaalmarkt op de voet. anticiperen op onze liquiditeitsbehoefte door het aantrekken van een passende mix van • We kortlopende en langlopende geldleningen. beheersen de risico’s door zoveel mogelijk zekerheden te vestigen bij leningen en • We garanties die aan derden worden verstrekt. 1606 1607
Bijbehorende belangrijke documenten
1608
Treasurystatuut
1609 1610
86
1611
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
1.302
1.614
2.248
2.445
2.448
2.277
Baten
1.517
2.103
2.835
2.937
3.425
3.292
Saldo
-215
-490
-587
-492
-977
-1.015
0.5 Treasury
1612 1613
Taakveld 0.61 OZB woningen
1614 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1615 1616
Inleidend
1617
De onroerendezaakbelasting (OZB) is een belasting die wordt geheven bij eigenaren van woningen
1618
en niet-woningen. De OZB-ontvangsten zijn vrij te besteden, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld de
1619
afvalstoffenheffing.
1620 1621
Wat willen we bereiken? Algemeen basis van het Coalitieakkoord is de inzet om lastenverzwaring voor inwoners zoveel als • Op mogelijk te voorkomen.
• De eigenaren betalen over een marktconforme WOZ-waarde. • Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. Noordelijk Belastingkantoor (NBK) voldoet aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht • Het Waarderingskamer. 1622 1623
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen maken gebruik van de landelijke benchmark woonlasten (OZB, afvalstoffen- en • We rioolheffing). • Het NBK legt eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing en de forensenbelasting.
1624 1625 1626 1627 1628 1629
87
1630
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
722
455
468
482
496
511
Baten
4.530
4.629
4.854
5.000
5.150
5.304
Saldo
-3.808
-4.174
-4.386
-4.518
-4.654
-4.793
0.61 OZB woningen
1631 1632
Taakveld 0.62 OZB niet-woningen
1633
1634 1635
Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen eigenaren en/of gebruikers betalen over een marktconforme of op basis van taxatiewijzers • De vastgestelde WOZ-waarde. • Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. • Het NBK voldoet aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht Waarderingskamer.
1636 1637
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• Het NBK legt eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing, de BIZ-bijdrage en de reinigingsrechten. 1638 1639
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
41
60
68
70
72
74
Baten
1.916
1.987
2.104
2.167
2.232
2.299
Saldo
-1.875
-1.926
-2.036
-2.097
-2.160
-2.225
0.62 OZB niet-woningen
1640 1641
Taakveld 0.64 Belastingen overig
1642 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
88
1643 1644
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
1
3
3
3
3
3
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
1
3
3
3
3
3
0.64 Belastingen overig
1645 1646
Financiële toelichting
1647
Op dit taakveld zijn uitgaven opgenomen voor het heffen van de bijdrage Bedrijven
1648
InvesteringsZone (BIZ).
1649 1650
Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
1651 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1652 1653
Inleidend
1654
•
De gemeente ontvangt op drie tijdstippen in het jaar informatie van het rijk over de
1655
uitkering uit het gemeentefonds: in mei op basis van de Voorjaarsnota, in september op
1656
basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van
1657 1658
de Najaarsnota. •
De ontwikkeling van de algemene uitkering (accres) wordt voor een belangrijk deel bepaald
1659
door de ontwikkeling van de totale rijksuitgaven. Als de uitgaven van het rijk stijgen/dalen
1660
dan stijgt/daalt door de normeringssystematiek de bijdrage van het rijk aan het
1661
gemeentefonds evenredig mee (samen ‘de trap op’ en samen ‘de trap af’). Om gemeenten
1662
meer rust en stabiliteit te bieden is de ontwikkeling van de algemene uitkering tot en met
1663
2025 vastgezet op de standen uit de meicirculaire 2022.
1664
•
Vanaf 2026 geldt een nieuwe financieringssystematiek en wordt het accres gesplitst in een
1665
vaststaand volumedeel en een loon- en prijsdeel dat per circulaire wordt geactualiseerd op
1666
basis van de laatste inzichten van het CPB over de loon- en prijsontwikkeling. Daarnaast
1667
wordt vanaf 2027 het gemeentefonds geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het
1668
bruto binnenlands product (bbp).
1669 1670
Wat willen we bereiken? Algemeen na het uitkomen van de circulaires van het gemeentefonds willen we de financiële • Kort gevolgen voor onze gemeente in beeld hebben. willen de effecten van de circulaires op de diverse budgetten van de gemeente in • We meerjarenperspectief afzonderlijk in beeld hebben.
• De raad wordt tijdig geïnformeerd over de effecten van binnengekomen circulaires. 1671 1672 1673 1674
89
1675
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen het verschijnen van de mei-, september- of de decembercirculaire gaan we de financiële • Na gevolgen meerjarig in beeld brengen. • We analyseren welke gevolgen elke circulaire heeft voor de meerjarenbegroting. • We brengen de specifieke gevolgen voor de diverse budgetten in beeld. • We volgen ontwikkelingen op het gebied van het gemeentefonds.
1676 1677
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
1678 1679
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
60.871
60.187
64.397
67.612
64.338
65.974
Saldo
-60.871
-60.187
-64.397
-67.612
-64.338
-65.974
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten
1680 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1681 1682
Inleidend
1683
Ombuigingsmaatregelen die nog niet concreet zijn ingevuld of budgetten die nog niet specifiek zijn
1684
toegewezen worden op dit taakveld geraamd.
1685 1686
Wat willen we bereiken? Algemeen baten en lasten die we (nog) niet aan een specifiek taakveld kunnen toerekenen zijn in • Alle beeld. • We willen nog te realiseren bezuinigingen invullen met concrete maatregelen.
1687 1688
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen inventariseren alle baten en lasten die wij niet direct kunnen toerekenen aan andere • We taakvelden. Het gaat hierbij om budgetten die bijvoorbeeld te maken hebben met de doorbelasting van personele lasten of niet-ingevulde taakstellingen.
1689 1690 1691 1692 1693 1694 1695
90
1696
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.8 Overige baten en lasten
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
1.526
1.658
1.195
1.262
1.264
1.267
Baten
367
1.140
1.145
1.145
1.145
1.145
Saldo
1.159
518
50
117
119
122
1697 1698
Financiële toelichting
1699
Voor 2024 zijn de uitgaven hoger dan de inkomsten, met name veroorzaakt door de begrote
1700
dotaties aan de algemene reserve en de verwachte uitgaven voor het personele knelpuntenbudget.
1701 1702
Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
1703 Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
1704 1705
Inleidend
1706
•
1707
grondexploitaties tot en met 2022. De grondexploitaties zijn verwerkt volgens de
1708 1709
We hebben afstemming gehad met de Belastingdienst over de fiscale verwerking van de vaststellingsovereenkomst met de Belastingdienst.
•
1710
De verkoop van restafval valt onder ondernemersactiviteiten. Daarover is, samen met de opbrengst grondexploitaties, vennootschapsbelasting over verschuldigd.
1711 1712
Wat willen we bereiken? Algemeen
• Jaarlijks tijdig een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. 1713 1714
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen toetsen welke verrichte ondernemersactiviteiten onder de vennootschapsbelasting • Jaarlijks vallen en welke gevolgen dit heeft voor de aangifte.
• Jaarlijks een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. 1715 1716
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
280
40
40
40
40
40
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo
280
40
40
40
40
40
1717 1718
91
1719
Taakveld 0.10 Mutaties reserves
1720
1721 1722
Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen gebruik van reserves en voorzieningen vindt conform de kaders plaats, zoals deze door de • Het raad in de begroting en nota reserves en voorzieningen zijn vastgelegd. willen een actueel beeld hebben van de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves en • We voorzieningen.
1723 1724
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• Op basis van genomen raadsbesluiten gaan we de toevoegingen en onttrekkingen verwerken. mutatie maken we zichtbaar ten laste of ten gunste van welke reserve de onttrekking of • Per toevoeging plaatsvindt. 1725 1726 1727
Bijbehorende belangrijke documenten •
Nota reserves en voorzieningen
1728 1729
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
4.663
2.562
2.643
3.851
1
1
Baten
1.550
2.296
370
370
370
370
Saldo
3.113
266
2.273
3.481
-369
-369
0.10 Mutaties reserves
1730 1731
Taakveld 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
1732
1733 1734
Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat willen we bereiken? Algemeen hebben de saldi van de jaarrekening en de meerjarenbegroting in beeld. Dit is exclusief de • We begrote structurele bestedingsruimte die opgenomen wordt in de aanbiedingsbrief en waar de raad over kan beslissen. hebben inzicht in het gerealiseerd resultaat of het verwachte overschot of tekort in de • We meerjarenbegroting. Hierdoor krijgen we inzicht in de aanwezige financiële ruimte. • We willen een meerjarenbegroting die structureel in evenwicht is.
1735 1736
92
1737
Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen
• We gaan verwachte baten en lasten actueel begroten. 1738 1739
Wat mag het kosten? (bedragen x € 1.000) 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Lasten
1.065
-1.322
1.174
2.019
1.574
3.733
Baten
91
0
0
0
0
0
Saldo
975
-1.322
1.174
2.019
1.574
3.733
1740 1741
Toelichting lopende en nieuwe projecten
1742
Niet van toepassing voor 2024.
1743 1744
93
1745
Paragrafen
1746 1747
94
1748
1. Lokale heffingen
1749 1750
Inleiding
1751
Deze paragraaf gaat over de lokale belastingen en heffingen. Aan de orde komen de ontwikkelingen
1752
ten aanzien van de lokale heffingen, de geraamde inkomsten, de kostendekkendheid van de
1753
tarieven, het kwijtscheldingsbeleid dat we hanteren en de lastendruk voor de burger. Lokale
1754
heffingen worden opgebracht door inwoners van - en bezoekers aan - onze gemeente, bedrijven en
1755
instellingen.
1756 1757
Lokale heffingen betreffen zowel de publiek- als de privaatrechtelijke heffingen. Lokale heffingen
1758
voorzien in een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. De publiekrechtelijke heffingen
1759
worden onderscheiden naar belastingen en rechten:
1760
•
belastingen: de opbrengsten van belastingen komen toe aan de algemene middelen en
1761
kunnen vrij worden besteed. Dit zijn onder meer de onroerendezaakbelasting (OZB), de
1762
toeristenbelasting en de forensenbelasting. Het criterium van de kostendekkendheid is hier
1763
niet aan de orde;
1764
•
rechten: een recht is een vergoeding voor een concrete, door de gemeente te leveren
1765
prestatie. De opbrengst van de rechten is niet vrij besteedbaar: de opbrengsten moeten
1766
aangewend worden voor de daaraan gerelateerde prestaties. Voorbeelden zijn de
1767
afvalstoffenheffing, rioolheffing en de leges burgerzaken. Hier geldt een wettelijke norm van
1768
maximaal 100% kostendekkendheid.
1769
De privaatrechtelijke heffingen hebben betrekking op tarieven voor economische activiteiten die
1770
verricht worden in het algemeen belang.
1771 1772
Verderop in deze paragraaf zal de gemeentelijke lastendruk, het heffingenbeleid dat we voeren en
1773
de vergelijking van de door ons gehanteerde tarieven met andere Drentse gemeenten, inzichtelijk
1774
worden gemaakt. Dit doen we zoveel als mogelijk aan de hand van openbare bronnen als de
1775
website van het Coelo (Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden:
1776
Overzicht - COELO) en bijvoorbeeld het CBS.
1777 1778
Ontwikkelingen
1779
Op 18 mei 2020 heeft de Staatssecretaris van Financiën de Tweede Kamer het pakket ‘Bouwstenen
1780
voor een beter belastingstelsel’ aangeboden. Eén van de bijlagen is het rapport van de werkgroep
1781
‘Herziening gemeentelijk belastinggebied’ van 1 mei 2020. Dit rapport meldt dat de financiële
1782
autonomie van gemeenten beperkt is. Ongeveer 16.4% van onze inkomsten bestaan uit
1783
gemeentelijke belastingen en heffingen. Dit perkt de bestuurlijke autonomie van gemeenten in.
1784
Gemeenten nemen, aldus het rapport, 40% van de overheidsuitgaven voor hun rekening, maar
1785
staan tegelijkertijd ‘aan de lat’ voor 3% van de totale belastingdruk. Men komt tot een aantal opties
1786
om het gemeentelijk belastinggebied te herzien.
1787 1788
Heffingen via Noordelijk Belastingkantoor
1789
Op 12 december 2022 is de Dienstverleningsovereenkomst met het Noordelijke Belastingkantoor
1790
(NBK) ondertekend. In 2022 heeft het NBK geholpen bij de belastingaanslag en de invordering voor
1791
gemeente Noordenveld. Vanaf 1 januari 2023 is NBK de partij die voor Noordenveld de aanslagen
1792
voor de gemeente verstuurd. Kwijtscheldingsverzoeken werden al enkele jaren door (voorlopers
1793
van) het NBK afgehandeld. Het NBK is een overheidsorganisatie die belasting heft en int voor de
95
1794
waterschappen Noorderzijlvest, Hunze en Aa’s en Wetterskip Fryslân en de gemeenten Groningen,
1795
Eemsdelta en sinds 2023 ook Noordenveld.
1796 1797
Ontwikkeling WOZ-waarde
1798
Waar de huizenprijzen de afgelopen jaren stegen, zien we nu een lichte daling. Een bestaande
1799
woning kost in de eerste kwartalen van 2023 landelijk gemiddeld (afhankelijk van het type woning)
1800
tot 6% minder dan het jaar 2022 (bron cbs.nl: ontwikkeling huizenprijzen).
1801 1802
Gemeentelijk tarievenbeleid
1803
Uitgangspunten voor de lokale heffingen zijn:
1804
•
schommelingen in retributies en belastingen dienen zoveel mogelijk te worden voorkomen
1805
door het handhaven van een, in relatie tot de inflatie, zoveel als mogelijk niet meer dan een
1806
trendmatige verhoging;
1807
•
tarieven en heffingen dienen waar mogelijk kostendekkend te zijn.
1808 1809
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
1810
Gemeenten kunnen kwijtschelding verlenen van gemeentelijke heffingen. Zij zijn daarbij wel
1811
gebonden aan de landelijke uitvoeringsregeling. Voor wat betreft de kosten van bestaan, kunnen
1812
gemeenten afwijken van deze regeling. Het rijk hanteert 90% van de bijstandsnorm als het
1813
bestaansminimum, in Noordenveld hanteren we 100% van de bijstandsnorm als bestaansminimum.
1814
Kwijtschelding is mogelijk voor de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Met ingang van
1815
2021 scharen wij de kosten van de kwijtschelding afvalstoffenheffing onder het tarief afval.
1816
Omdat alleen kwijtschelding wordt verleend voor belastingen die direct door de gemeente worden
1817
opgelegd werd nagenoeg geen gebruik gemaakt van de kwijtschelding van de rioolheffing.
1818
Verhuurders berekenden echter wel de rioolheffing in een toenemend aantal huurcontracten
1819
afzonderlijk door. We stellen voor om de rioolheffing vanaf 2024 bij de gebruiker in rekening
1820
brengen in plaats van bij de eigenaar. Hierdoor kunnen inwoners wel in aanmerking komen voor
1821
kwijtschelding van de rioolheffing. We houden rekening met een aanvullend bedrag van € 130.000
1822
aan kwijtscheldingen rioolheffing.
1823 1824
De bedragen die in voorgaande jaren gemoeid waren met de kwijtschelding staan in onderstaande
1825
tabel:
1826 Kwijtschelding (bedragen x € 1.000)
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Verleende kwijtschelding
91
69
88
90
82
95
1827 1828
Overzicht geraamde inkomsten diverse heffingen
1829
De gemeente Noordenveld haalt voor ruim € 17.7 miljoen aan inkomsten uit lokale heffingen.
1830
Onderstaande tabel geeft weer welke opbrengst uit lokale heffingen zijn geraamd als
1831
dekkingsmiddel in de begroting 2024:
1832 Overzicht belastingen en heffingen (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen
6.958
Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten
3.950
96
Rioolheffing
4.701
Bouwleges
534
Overige leges
567
Lijkbezorgingsrechten
150
Toeristenbelasting
289
Forensenbelasting
247
Marktgelden
30
BIZ-heffing
275
Totaal belastinginkomsten
17.702
1833 1834
Onroerendezaakbelasting
1835
De onroerendezaakbelasting is de belangrijkste gemeentelijke belasting. Niet alleen qua omvang,
1836
maar ook omdat de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht
1837
besteed kan worden. De belangrijkste functie is het genereren van inkomsten. De hoogte van een
1838
aanslag is afhankelijk van de waarde van een pand en van de door de raad vastgestelde tarieven. Er
1839
wordt onderscheid gemaakt tussen de heffing voor eigenaren van woningen, eigenaren van niet-
1840
woningen en gebruikers van niet-woningen. De waarde van de woningen en bedrijven wordt ieder
1841
jaar opnieuw bepaald.
1842 1843
De ontwikkeling van onze tarieven van de OZB tot en met 2023 zijn als volgt (per 2017 zijn de
1844
tarieven voor eigenaren van woningen en niet-woningen gelijk):
1845 Onroerendezaakbelasting (tarieven in %)
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
eigenaren woningen
0,12050
0,11585
0,11004
0,10755
0,10947
0,10429
0,09501
totaal woningen
0,12050
0,11585
0,11004
0,10755
0,10947
0,10429
0,10429
eigenaren niet-woningen
0,12050
0,11585
0,11004
0,10755
0,10947
0,10429
0,09501
gebruikers niet-woningen
0,13120
0,12994
0,13038
0,12936
0,13622
0,14263
0,14159
totaal niet-woningen
0,25170
0,24579
0,24042
0,23691
0,24569
0,24692
0,23660
1846 1847
1848
97
1849
Tarief maal de WOZ-waarde geeft het aanslagbedrag
1850
De verschillende tarieven, in combinatie met de WOZ-waarde, bepalen de uiteindelijke hoogte van
1851
de aanslag OZB. Ter vergelijking zijn hieronder de OZB-bedragen opgenomen voor alle Drentse
1852
gemeenten (bron: Atlas Gemeenten 2023 - COELO) in het jaar 2023 bij een gemiddelde
1853
woningwaarde bron: Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) - Noordenveld
1854
(waarstaatjegemeente.nl))..
1855
1856 1857 1858
Het gemiddelde OZB-bedrag 2023 voor woningen in Drenthe is € 305 tegenover € 285 voor
1859
Noordenveld.
1860 1861
In deze paragraaf zijn de nieuwe tarieven voor 2024 nog niet opgenomen, aangezien de uitkomst
1862
van de herwaardering op grond van de Wet WOZ nog niet bekend is. Nadere voorstellen volgen op
1863
korte termijn.
1864 1865
Reinigingsheffingen
1866
De afvalstoffenheffing (of reinigingsheffing) is een gemeentelijke bestemmingsheffing waarvan de
1867
opbrengst wordt gebruikt om de vuilnisinzameling en -verwerking te bekostigen. Huishoudens
1868
betalen in veel gevallen een vast bedrag per jaar.
1869 Afvalstoffenheffing (bedragen in €)
1870 1871
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
eenpersoonshuishouden
161
161*
161
161
171
186
216
meerpersoonshuishouden
202
202*
202
202
212
227
257
* De tarieven in 2018 zijn exclusief de eenmalige korting van € 19,35.
1872
98
1873
Ter vergelijking zijn hieronder de bedragen van het meerpersoonstarief van de afvalstoffenheffing
1874
opgenomen voor alle Drentse gemeenten in het jaar 2023:
1875
1876 1877 1878 1879
Het gemiddelde tarief in Drenthe is € 253 (bron: 18 Tarief afvalstoffenheffing
1880
meerpersoonshuishouden)
1881 1882
Kostendekkendheid lokale heffingen
1883
De wettelijke voorschriften rond kostendekkendheid hebben tot doel om de transparantie te
1884
verhogen met betrekking tot de totstandkoming van de legestarieven en andere gemeentelijke
1885
heffingen die hoogstens kostendekkend mogen zijn.
1886 Berekening kostendekkendheid van de reinigingsheffing (bedragen x € 1.000) Lasten Huisvuil
7.3 Afval
2.479
Grof vuil
7.3 Afval
7
Wegwerpglas
7.3 Afval
-21
Brengstation
7.3 Afval
895
Oud papier
7.3 Afval
-65
Overige kosten
7.3 Afval
110
Plastic
7.3 Afval
142
Perceptiekosten
0.64 Belastingen overige
18
BTW
n.v.t.
576
Overhead
0.4 Overhead
162
Zwerfvuil
2.1 Verkeer en vervoer Totaal lasten
0 4.303
Baten
99
Afvalstoffenheffing
7.3 Afval
3.858
Reinigingsrechten
7.3 Afval
92
Totaal baten
3.950
Dekkingspercentage
92%
1887 1888 1889
Rioolheffing
1890
De rioolheffing is een gemeentelijke bestemmingsheffing waarvan de opbrengst wordt gebruikt
1891
om werkzaamheden in het gemeentelijke waterbeheer te bekostigen. De grootste watertaak voor
1892
gemeenten was het rioolbeheer. Er vindt nu een verschuiving plaats naar maatregelen om het
1893
veranderende klimaat het hoofd te bieden, zoals wateroverlast. De rioolheffing kan van de eigenaar
1894
en/of van de gebruiker van een pand worden geheven. In Noordenveld werd de rioolheffing
1895
geheven van de eigenaar, beoogd is om deze bij de gebruiker te heffen per 2024. Een heffing voor
1896
waterverbruik is er alleen als dit 500 kubieke meter of meer per jaar bedraagt. In de praktijk worden
1897
hiermee in principe alleen grootverbruikers belast. Verlaging van deze grens naar 200 is beoogd
1898
voor 2025.
1899 Rioolheffing (bedragen in €)
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
rioolheffing eigenaar
245
245
245
245
225
256
265
1900 1901
Ter vergelijking zijn hierna de bedragen voor de rioolheffing opgenomen voor alle Drentse
1902
gemeenten in het jaar 2023 (bij een gemiddelde woningwaarde):
1903
1904 1905 1906 1907
Het gemiddelde tarief voor de rioolheffing bedraagt in Drenthe € 210. In bovenstaand overzicht is
1908
uitgegaan van het tarief voor een meerpersoonshuishouden.
1909
Objectief vergelijken is lastig, aangezien elke gemeente een redelijke mate van vrijheid heeft over
1910
de kostenopbouw van het tarief. Binnen onze gemeente rekenen we bijvoorbeeld 50% van de
100