1. Jaarstukken 2022 getekend
Tekst van het document
• We volgen de geld- en kapitaalmarkt op de voet. anticiperen op onze liquiditeitsbehoefte door het aantrekken van een passende mix van • We kortlopende en langlopende geldleningen. beheersen de risico’s door zoveel mogelijk zekerheden te vestigen bij leningen en • We garanties die aan derden worden verstrekt. Wat hebben we wel gerealiseerd en wat niet? •
We hebben de ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt gevolgd.
•
We hebben geanticipeerd op onze liquiditeitsbehoefte in 2022 door het aantrekken van een nieuwe langlopende geldlening van € 13 miljoen, tegen een rentepercentage van 2,5%, en een aantal kortlopende geldleningen. De kortlopende geldleningen zijn afgelost in 2022.
Bijbehorende belangrijke documenten Treasurystatuut 2018 Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Lasten
1.494
1.426
1.463
1.345
1.302
Baten
1.886
1.411
1.897
1.961
1.517
Saldo
-391
15
-434
-616
-215
0.5 Treasury
Realisatie 2022
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
88
Taakveld 0.61 OZB woningen Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat wilden we bereiken? basis van het Coalitieakkoord is de inzet om lastenverzwaring voor inwoners zoveel als • Op mogelijk te voorkomen. • De eigenaren betalen over een marktconforme WOZ-waarde. • Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. willen op orde hebben en houden van de kwaliteit basisregistratie WOZ: volledigheid • We objecten, analyseren vraag- en koopcijfers, registratie nieuwbouw, verbouw, sloop en vergunningsvrije bouw, waardebepaling.
• Accuraat behandelen van reacties en bezwaren. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. • We voldoen aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht Waarderingskamer. Wat zouden we gaan doen in 2022? maken gebruik van de landelijke benchmark woonlasten (OZB, afvalstoffen- en • We rioolheffing). • We leggen eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. houden BAG/WOZ-gegevens actueel: objecten, kadastrale percelen en eigenaren • We (koppeling met het Kadaster). aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing en de forensenbelasting. behandelen bezwaar- en beroepschriften, met de mogelijkheid van telefonische • We afstemming voorafgaande aan een formeel bezwaartraject. Wat hebben we wel gerealiseerd en wat niet? •
We maken gebruik van de landelijke benchmark woonlasten (OZB, afvalstoffen- en rioolheffing).
•
We hebben de aanslagen vanaf april verzonden omdat een deel van de WOZ-waarden niet op tijd beschikbaar was en het tarief van afvalstoffenheffing niet altijd juist werd berekend.
•
We bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse termijnen.
•
We houden BAG/WOZ-gegevens actueel: objecten, kadastrale percelen en eigenaren (koppeling met het Kadaster, BAG en de LV-WOZ).
•
De aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen afvalstoffen- en rioolheffing en de forensenbelasting (koppeling met de BRP).
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
89
•
We behandelen bezwaar- en beroepschriften, met de mogelijkheid van telefonische afstemming voorafgaande aan een formeel bezwaartraject.
•
We passen maatwerk toe bij betalingsproblemen.
•
Oninbare vorderingen worden alleen als oninbaar afgeboekt op advies van deurwaarder of bij faillissement.
Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Lasten
430
592
365
575
722
Baten
3.903
4.279
4.280
4.563
4.530
Saldo
-3.473
-3.687
-3.915
-3.989
-3.808
0.61 OZB woningen
Realisatie 2022
Taakveld 0.62 OZB niet-woningen Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat wilden we bereiken? eigenaren en/of gebruikers betalen over een marktconforme of op basis van taxatiewijzers • De vastgestelde WOZ-waarde. • Bij te late betaling: invordering via herinnering, aanmaning, dwangbevel, schuldregeling. willen op orde hebben en houden van de kwaliteit basisregistratie WOZ: volledigheid • We objecten, analyseren vraag-, koop- en huurcijfers, registratie nieuwbouw, verbouw, sloop en vergunningsvrije bouw, waardebepaling.
• Accuraat behandelen van reacties en bezwaren. • Tijdige betaling, al of niet via automatische incasso en/of betalingsregelingen. • We voldoen aan wettelijke WOZ-toetsingscriteria: toezicht Waarderingskamer. Wat zouden we gaan doen in 2022?
• We leggen eind februari aanslagen en WOZ-beschikkingen op. bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse • We termijnen. houden BAG/WOZ-gegevens actueel: objecten, kadastrale percelen, eigenaren en • We gebruikers (koppeling Kadaster en BRP). aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen • De afvalstoffen- en rioolheffing, de BIZ-bijdrage en de reinigingsrechten.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
90
behandelen bezwaar- en beroepschriften, met de mogelijkheid van telefonische • We afstemming voorafgaande aan een formeel bezwaartraject. Wat hebben we wel gerealiseerd en wat niet? •
We hebben de aanslagen vanaf april verzonden omdat een deel van de WOZ-waarden niet op tijd beschikbaar was.
•
We bieden de mogelijkheid te betalen via automatische incasso in maximaal 8 maandelijkse termijnen.
•
We houden BAG/WOZ-gegevens actueel: objecten, kadastrale percelen, eigenaren en gebruikers (koppeling Kadaster, BAG en de LV-WOZ).
•
De aanslagen worden voor zover van toepassing gecombineerd opgelegd met de aanslagen afvalstoffen- en rioolheffing, de BIZ-bijdrage en de reinigingsrechten.
•
We behandelen bezwaar- en beroepschriften, met de mogelijkheid van telefonische afstemming voorafgaande aan een formeel bezwaartraject.
•
We passen maatwerk toe bij betalingsproblemen.
•
Oninbare vorderingen worden alleen als oninbaar afboeken op advies van deurwaarder of bij faillissement.
Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Lasten
79
65
71
71
41
Baten
1.820
1.916
1.957
1.931
1.916
Saldo
-1.740
-1.852
-1.885
-1.859
-1.875
Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2022
0.62 OZB niet-woningen
Realisatie 2022
Taakveld 0.64 Belastingen overig Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Realisatie 2020
Realisatie 2021
Lasten
-1
2
3
3
1
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
-1
2
3
3
1
0.64 Belastingen overig
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
91
Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat wilden we bereiken? na het uitkomen van de circulaires van het gemeentefonds willen we de financiële • Kort gevolgen voor onze gemeente in beeld hebben. willen de effecten van de circulaires op de diverse budgetten van de gemeente in • We meerjarenperspectief afzonderlijk in beeld hebben.
• De raad wordt tijdig geïnformeerd over de effecten van binnengekomen circulaires. Wat zouden we gaan doen in 2022? het verschijnen van de mei-, september- of de decembercirculaire gaan we de financiële • Na gevolgen meerjarig in beeld brengen.
• We analyseren welke gevolgen elke circulaire heeft voor de meerjarenbegroting. • We brengen de specifieke gevolgen voor de diverse budgetten in beeld. • We volgen ontwikkelingen op het gebied van het gemeentefonds. Wat hebben we wel gerealiseerd en wat niet? •
Na het verschijnen van de mei-, september- en de decembercirculaire hebben we de financiële gevolgen meerjarig in beeld gebracht. Bij de meicircirculaire hebben we daarnaast het effect van de herverdeling van het gemeentefonds vanaf 2023 in beeld gebracht.
•
We hebben geanalyseerd welke gevolgen elke circulaire heeft voor de meerjarenbegroting.
•
We hebben de specifieke gevolgen voor de diverse budgetten in beeld gebracht.
•
We hebben de overige ontwikkelingen van het gemeentefonds gevolgd.
Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Lasten
0
0
0
0
0
Baten
49.338
52.568
53.318
59.516
60.871
Saldo
-49.338
-52.568
-53.318
-59.516
-60.871
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
92
Taakveld 0.8 Overige baten en lasten Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat wilden we bereiken? baten en lasten die we (nog) niet aan een specifiek taakveld kunnen toerekenen zijn in • Alle beeld. • We willen nog te realiseren bezuinigingen invullen met concrete maatregelen. Wat zouden we gaan doen in 2022? inventariseren alle baten en lasten die wij niet direct kunnen toerekenen aan andere • We taakvelden. Het gaat hierbij om budgetten die bijvoorbeeld te maken hebben met de doorbelasting van personele lasten of niet-ingevulde taakstellingen. Wat hebben we wel gerealiseerd en wat niet? We hebben alle baten en lasten geïnventariseerd die wij niet direct kunnen toerekenen aan andere taakvelden. Het gaat hierbij onder andere om diverse niet-begrote inkomsten. Deze inkomsten worden toegelicht in het jaarrekeningonderdeel 'Baten en lasten per programma' bij het programma Helder zicht. Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Lasten
6.266
1.404
1.069
2.221
1.526
Baten
6.199
1.491
765
808
367
Saldo
68
-87
304
1.413
1.159
0.8 Overige baten en lasten
Realisatie 2022
Taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat wilden we bereiken?
• Jaarlijks tijdig een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. Wat zouden we gaan doen in 2022? toetsen welke verrichte ondernemersactiviteiten onder de vennootschapsbelasting • Jaarlijks vallen en welke gevolgen dit heeft voor de aangifte.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
93
• Jaarlijks een aangifte vennootschapsbelasting indienen bij de Belastingdienst. Wat hebben we wel gerealiseerd en wat niet? •
We hebben getoetst welke ondernemersactiviteiten zijn verricht die onder de vennootschapsbelasting vallen en welke gevolgen dit heeft voor de al betaalde voorlopige aangifte.
•
We hebben de belastingplicht over de afgelopen jaren in beeld gebracht en de gevolgen daarvan per einde van 2022 in deze jaarrekening verwerkt Wij verwijzen naar het onderdeel Algemene dekkingsmiddelen voor het financiële resultaat.
Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Lasten
21
84
40
40
280
Baten
0
0
0
0
0
Saldo
21
84
40
40
280
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
Realisatie 2022
Taakveld 0.10 Mutaties reserves Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat wilden we bereiken? gebruik van reserves en voorzieningen vindt conform de kaders plaats, zoals deze door de • Het raad in de begroting en nota reserves en voorzieningen zijn vastgelegd. willen een actueel beeld hebben van de onttrekkingen en toevoegingen aan reserves en • We voorzieningen. Wat zouden we gaan doen in 2022?
• Op basis van genomen raadsbesluiten gaan we de toevoegingen en onttrekkingen verwerken. mutatie maken we zichtbaar ten laste of ten gunste van welke reserve de onttrekking of • Per toevoeging plaatsvindt. Wat hebben we wel gerealiseerd en wat niet? •
Op basis van de werkelijke uitgaven en inkomsten hebben we de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves verwerkt.
•
Per mutatie hebben we zichtbaar gemaakt ten laste of ten gunste van welke reserve de onttrekking of toevoeging heeft plaatsgevonden.
Bijbehorende belangrijke documenten Nota reserves en voorzieningen 2018
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
94
Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Lasten
287
1.499
439
714
4.735
Baten
2.657
2.110
607
435
1.554
Saldo
-2.370
-611
-168
279
3.181
0.10 Mutaties reserves
Realisatie 2022
Taakveld 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Afdeling:
Bedrijfsvoering
Portefeuillehouder:
Alex Wekema
Wat wilden we bereiken? hebben de saldi van de jaarrekening en de meerjarenbegroting in beeld. Dit is exclusief de • We begrote structurele bestedingsruimte die opgenomen wordt in de aanbiedingsbrief en waar de raad over kan beslissen. hebben inzicht in het gerealiseerd resultaat of het verwachte overschot of tekort in de • We meerjarenbegroting. Hierdoor krijgen we inzicht in de aanwezige financiële ruimte.
• We willen een meerjarenbegroting die structureel in evenwicht is. Wat zouden we gaan doen in 2022?
• We gaan verwachte baten en lasten actueel begroten. Wat hebben we wel gerealiseerd en wat niet? We hebben het jaarresultaat van alle baten en lasten 2022 bepaald. Wat mocht het kosten en wat heeft het gekost? (bedragen x € 1.000) 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
Primitieve Gewijzigde begroting begroting 2022 2022
Realisatie 2020
Realisatie 2021
Realisatie 2022
Lasten
0
3.425
352
1.095
1.065
Baten
0
0
0
0
91
Saldo
0
3.425
352
1.095
975
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
95
Toelichting lopende MUP-projecten Hieronder wordt aangegeven wat we per MUP-project in 2022 hebben gedaan. 20. Behoefte aan meer inzicht in de financiële situatie van de gemeente In 2021 is de applicatie LIAS aangeschaft en geïmplementeerd. De Programmabegroting 2022 was het eerste document dat met behulp van de applicatie werd samengesteld. Inmiddels zijn er meerdere documenten met behulp van LIAS opgesteld. Het laatste afgeronde document betreft de Programmabegroting 2023. LIAS heeft geleid tot een andere manier van werken en maakt het mogelijk onze financiële documenten online te presenteren. Met de komst van LIAS is er meer inzicht en overzicht op de financiële situatie voor college, raad, inwoners en andere belangstellenden.
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
96
Paragrafen
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
97
1. Lokale heffingen Inleiding Ongeveer 15% van de inkomsten van de gemeente Noordenveld is afkomstig uit lokale heffingen. De lokale heffingen vormen daarmee een belangrijke inkomstenbron van de gemeente. Deze inkomsten worden vooral opgebracht door de inwoners. Van de lokale heffingen die tot de algemene dekkingsmiddelen horen zijn de onroerendezaakbelastingen (OZB) de belangrijkste (circa 40% van de belastinginkomsten). Ook de opbrengsten uit de toeristenbelasting en de forensenbelasting vallen onder de algemene dekkingsmiddelen. De afvalstoffenheffing en rioolheffing behoren niet tot de algemene dekkingsmiddelen. Om een goed inzicht te geven in de lastendruk voor de inwoners zijn deze heffingen wel opgenomen in deze paragraaf.
Gemeentelijk tarievenbeleid Uitgangspunten voor de lokale heffingen zijn: •
Schommelingen in retributies en belastingen dienen zoveel mogelijk te worden voorkomen door het handhaven van een, in relatie tot de inflatie, trendmatige verhoging;
•
Tarieven en heffingen dienen zoveel mogelijk kostendekkend te zijn.
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Gemeenten kunnen, met inachtneming van de Invorderingswet 1990, kwijtschelding verlenen van gemeentelijke heffingen. Gemeenten beslissen zelf voor welke heffingen kwijtschelding mogelijk is. Daarbij zijn ze gebonden aan de landelijke Uitvoeringsregeling. Alleen ten aanzien van de kosten van bestaan hebben gemeenten de mogelijkheid om af te wijken van de regeling. De rijksregeling gaat uit van 90% van de bijstandsnorm. In onze gemeente is gekozen om 100% van de bijstandsnorm als bestaansminimum te hanteren. Daarnaast is ervoor gekozen om kwijtschelding mogelijk te maken voor onroerendezaakbelastingen, afvalstoffenheffing (met uitzondering van extra containers) en rioolheffing. Het Noordelijk Belastingkantoor voert deze regeling voor ons uit. Met de kwijtscheldingsregeling zijn de volgende bedragen gemoeid:
Kwijtschelding (bedragen x € 1.000)
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Verleende kwijtschelding
93
91
69
88
90
82
94
Door de eenmalige korting in 2018 op de tarieven van de afvalstoffenheffing is het bedrag aan kwijtschelding over 2018 ook lager uitgevallen. Immers de korting verlaagt de tarieven van de afvalstoffenheffing, met als gevolg dat het bedrag waarvoor kwijtschelding wordt verleend ook lager is. In 2022 zijn er nog aanvullende kwijtscheldingsverzoeken binnengekomen over 2021. Deze zijn deels toegekend. Het gaat hier om een bedrag van (afgerond) € 6.000. De bovenstaande tabel geeft daarmee een enigszins vertekend beeld. Voor wat betreft de jaren 2021 en 2022 komt het
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
98
gecorrigeerde bedrag aan kwijtscheldingen neer op (in duizendtallen) € 88 en is daarmee in lijn met de voorgaande jaren.
Overzicht van de lokale heffingen Hieronder een overzicht van de gerealiseerde belastingen en heffingen in 2022:
Overzicht belastingen en heffingen 2022 (bedragen x € 1.000) Onroerendezaakbelastingen
6.446
Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten
3.172
Rioolheffing
4.034
Bouwleges
819
Overige leges
396
Lijkbezorgingrechten
202
Toeristenbelasting
301
Forensenbelasting
258
Marktgelden
20
BIZ-heffing
269
Totaal belastinginkomsten
15.919
Onroerendezaakbelasting De onroerendezaakbelasting is de belangrijkste gemeentelijke belasting. Niet alleen qua omvang, maar ook omdat de opbrengst tot de algemene middelen behoort en dus naar eigen inzicht besteed kan worden. De belangrijkste functie is het genereren van inkomsten. De hoogte van een aanslag is afhankelijk van de waarde van een pand en van de door de raad vastgestelde tarieven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de heffing voor eigenaren van woningen, eigenaren van nietwoningen en gebruikers van niet-woningen. De waarde van de woningen en bedrijven wordt ieder jaar opnieuw bepaald. OZB-ontwikkelingen De ontwikkeling van onze tarieven van de OZB tot en met 2022 zijn als volgt (per 2017 zijn de tarieven voor eigenaren van woningen en niet-woningen gelijk): Onroerendezaakbelasting (tarieven in %)
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
eigenaren woningen
0,1227
0,1205
0,11585
0,11004
0,10755
0,10947
0,10429
eigenaren niet-woningen
0,13235
0,1205
0,11585
0,11004
0,10755
0,10947
0,10429
gebruikers niet-woningen
0,12812
0,1312
0,12994
0,13038
0,12936
0,13622
0,14263
totaal niet woningen
0,26047
0,2517
0,24579
0,24042
0,23691
0,24569
0,24692
De OZB in Noordenveld is berekend uitgaande van een woningwaarde van € 297.000 (eigenarenbelasting). De ontwikkeling van de tarieven kan als volgt worden weergegeven:
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
99
Tarief maal de WOZ-waarde geeft het aanslagbedrag De verschillende tarieven, in combinatie met de WOZ-waarde, bepalen de uiteindelijke hoogte van de aanslag OZB. Ter vergelijking zijn hieronder de OZB-bedragen opgenomen voor alle Drentse gemeenten in het jaar 2022 bij een gemiddelde woningwaarde:
Gemeentelijke woonlasten De gemeentelijke woonlasten per huishouden bedroegen in 2022 gemiddeld € 793:
VOOR WAARMERKINGSDOELEINDEN BDO Audit & Assurance B.V. Datum: 22-06-2023 Paraaf:
100