1. Bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern Nieuw Roden
Tekst van het document
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden ontwerp
bestemmingsplan
Herontwikkeling dorpskern, NieuwRoden ontwerp
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Inhoudsopgave
Toelichting
5
Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Algemeen 1.2 Ligging van het plangebied 1.3 Vigerende bestemmingsplannen 1.4 Leeswijzer
7 7 7 8 9
Hoofdstuk 2 Planbeschrijving 2.1 Bestaande situatie 2.2 Nieuwe situatie
11 11 12
Hoofdstuk 3 Beleid 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Gemeentelijk beleid
15 15 16 18
Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 Luchtkwaliteit 4.2 Milieuzonering 4.3 Bodem 4.4 Water 4.5 Ecologie 4.6 Archeologie 4.7 Cultuurhistorie 4.8 Externe veiligheid 4.9 Kabels en leidingen 4.10 Geluid 4.11 Verkeer en parkeren 4.12 M.e.r.-beoordeling 4.13 Ladder voor duurzame verstedelijking
23 23 24 25 27 31 33 34 36 37 37 38 42 43
Hoofdstuk 5 Juridische vormgeving 5.1 Inleiding 5.2 Bestemmingsplanregels
47 47 47
Hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid 6.1 Economische uitvoerbaarheid 6.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid
51 51 51
Bijlagen toelichting
53
Bijlage 1
Situatietekening
55
Bijlage 2
Beknopte natuurtoets
59
Bijlage 3
Bodemonderzoek
71
Bijlage 4
Watertoets
139
Bijlage 5
AERIUS-berekening
147
Bijlage 6
Archeologisch onderzoek
173
Bijlage 7
Akoestisch onderzoek
197
3
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Bijlage 8
Verkeerstellingen t.b.v. paragraaf verkeer en parkeren
235
Bijlage 9
Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling
243
Bijlage 10
Nota zienswijzen
257
Regels
263
Hoofdstuk 1 Artikel 1 Artikel 2
Inleidende regels Begrippen Wijze van meten
265 265 273
Hoofdstuk 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5
Bestemmingsregels Tuin Verkeer - Verblijfsgebied Wonen
275 275 277 279
Hoofdstuk 3 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10
Algemene regels Anti-dubbeltelregel Algemene bouwregels Algemene gebruiksregels Algemene afwijkingsregels Overige regels
283 283 285 287 289 291
Hoofdstuk 4 Artikel 11 Artikel 12
Overgangs- en slotregels Overgangsrecht Slotregel
293 293 295
Bijlagen regels
297
Bijlage 1
298
Staat van bedrijven
4
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Toelichting
5
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
6
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Algemeen
In de dorpskern van Nieuw-Roden, gelegen aan de Beukenlaan en Dorpsstraat, worden 22 woningen gerealiseerd. Ook wordt een nieuwe woonstraat door het plangebied aangelegd. Deze nieuwe woningen zijn op grond van de regels van de huidige bestemmingsplannen 'Kern Nieuw-Roden' en 'Nieuw-Roden 1969 Partiële Herziening' niet toegestaan. Voorliggend bestemmingsplan vormt de juridische en planologische onderbouwing voor het herzien van de huidige bestemmingsplannen, waarbij een bouwrecht en gebruiksrecht voor de woningen op de genoemde locatie mogelijk worden gemaakt.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied is gelegen in Nieuw-Roden, in de gemeente Noordenveld. Nieuw-Roden ligt ten westen van Roden en is door nieuwbouwwijken vastgegroeid aan Roden. Het plangebied ligt aan de westelijke rand van de dorpskern van Nieuw-Roden. Op de onderstaande afbeelding is de ligging van het plangebied globaal weergegeven.
Afbeelding 1.1: Globale ligging plangebied (bron: GoogleMaps) De oppervlakte van het plangebied is circa 7.500 m2 . Het plangebied wordt begrensd door andere woningen. Ook zijn enkele detailhandelfuncties en restaurants nabij het plangebied gelegen, evenals basisschool De Poolster en een supermarkt. Direct grenzend (ten zuidwesten) aan het plangebied stond de voormalige Meester de Vriesschool. Met het bestemmingsplan 'Dorpsstraat 22 te Nieuw Roden' (vastgesteld op 6 juni 2018) is deze school getransformeerd tot woningen. De oude gymzaal staat er nog. Deze gymzaal staat in het plangebied van voorliggend bestemmingsplan. Deze gymzaal zal worden gesloopt, waarna het perceel wordt meegenomen in de ontwikkeling van de 22 woningen.
7
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
1.3
Vigerende bestemmingsplannen
Een deel van de gronden (westkant) is in het bestemmingsplan 'Kern Nieuw-Roden' (vastgesteld 27 oktober 2010) bestemd als ‘Maatschappelijk’. Het oostelijke deel van de gronden maakt deel uit van het bestemmingsplan 'Nieuw-Roden 1969 Partiële Herziening' (vastgesteld 28 maart 1969). Deze gronden hebben een woonbestemming. De voorgenomen ontwikkeling past niet in deze bestemmingsplannen.
Afbeelding 1.2: Uitsnede vigerend bestemmingsplan 'Kern Nieuw-Roden'; plangebied met rode arcering aangeduid (bron: ruimtelijkeplannen.nl)
8
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Afbeelding 1.3: Uitsnede vigerend bestemmingsplan 'Nieuw-Roden 1969 Partiële Herziening', plangebied met rode arcering gobaal aangeduid (bron: ruimtelijkeplannen.nl) Daarnaast is het bestemmingsplan 'Parkeren Noordenveld' (vastgesteld op 20 juni 2018) van toepassing op het plangebied. De parkeerregelgeving wordt in dit bestemmingsplan overgenomen.
1.4
Leeswijzer
Deze toelichting kent zes hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk komt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige en toekomstige situatie aan de orde. Hoofdstuk 3 bevat het beleidskader op rijksniveau, provinciaal niveau en gemeentelijk niveau. Het daarop volgende hoofdstuk 4 behandelt de toetsing aan de omgevingsaspecten. Hoofdstuk 5 bevat de juridische vormgeving en hoofdstuk 6 gaat ten slotte in op de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan.
9
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
10
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Hoofdstuk 2 2.1
Planbeschrijving
Bestaande situatie
De locatie ligt in het westen van de dorpskern van Nieuw-Roden. In de bestaande situatie is het plangebied grotendeels onbebouwd. Het plangebied is grotendeels onbebouwd, omdat de oorspronkelijke woningen/ dorpsbebouwing met winkelfunctie hier in de dorpskern van Nieuw-Roden door de eigenaar gesloopt zijn, vooruitlopend op herontwikkeling van dit gebied. Zoals eerder vermeld, stond direct grenzend aan het plangebied de voormalige Meester de Vriesschool (zuidwesten). Deze school is getransformeerd tot woningen. De oude gymzaal, welke gelegen is in het westen van het plangebied, staat er nog. De gymzaal is niet meer in gebruik. Daarnaast zijn er een aantal parkeerplaatsen gelegen in het plangebied. De openbare parkeerplaatsen (destijds overwegend aangelegd voor het publiek van de inmiddels niet meer bestaande winkelfuncties in de dorpskern), in de vorm van haventjes met beukenhagen erom verspreid langs de Dorpsstraat, zijn toen uitgevoerde publieke herinrichtingsmaatregelen op basis van het integraal basisplan dorpsvernieuwing Nieuw-Roden (1995). Tot slot loopt in het zuiden van het plangebied een sloot. Deze sloot wordt in voorliggend bestemmingsplan gewaarborgd middels een aanduiding 'water'. Hieronder is een luchtfoto van het plangebied opgenomen.
Afbeelding 2.1: Luchtfoto plangebied; begrenzing met rode arcering aangegeven (bron: GoogleMaps) Voorheen is het plangebied bebouwd geweest. Op basis van de luchtfoto van 2005 was circa 3.300 m2 van het plangebied bebouwd. De luchtfoto is hieronder opgenomen.
11
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Afbeelding 2.2: Luchtfoto 2005 plangebied (bron: gemeente Noordenveld)
2.2
Nieuwe situatie
Planopzet De gymzaal zal worden gesloopt. Het initiatief bestaat uit het realiseren van grondgebonden, levensloopbestendigde woningen. In totaal zullen 22 woningen worden gebouwd, waarvan twee vrijstaande woningen en 20 twee-aaneen gebouwde woningen. Daarbij wordt een nieuwe woonstraat tussen de Beukenlaan en Dorpsstraat gerealiseerd. In afbeelding 2.3 is de situatietekening van de nieuwe ontwikkeling opgenomen. Stedenbouwkundige onderbouwing Sinds enkele jaren ligt in het centrum van Nieuw-Roden, op de hoek van de Dorpsstraat en de Beukenlaan, een groot braak liggend terrein te wachten op een passende invulling. Het terrein wordt aan de westzijde begrensd door het terrein van de recent tot appartementen getransformeerde Meester de Vriesschool. Aan de zuidzijde wordt het terrein begrensd door Beukenlaan 3. In lijn met de gemeentelijke 'Dorpsvisie Nieuw-Roden' (2008) is een zorgvuldige inpassing belangrijk, en specifiek voor het deel "in het hart van de kromming in de Dorpsstraat" (tegenover de kerk) nog steeds met sterke nadruk op een verspringende rooilijn.
Het merendeel van de stedenbouwkundige criteria uit deze gemeentelijke 'Dorpsvisie Nieuw-Roden' is nog steeds van toepassing, maar met het verschil dat er aan de Dorpsstraat geen winkel-/centrumfuncties meer worden gerealiseerd en daarmee samenhangend de nieuw te bouwen woningen niet langer aaneengesloten als gevelwand mogen worden gerealiseerd. De noordzijde van de Dorpsstraat wordt op deze locatie gekenmerkt door een grote diversiteit aan dorpse bebouwing. Verschillend van formaat, kapvorm, kleurstelling en terreininrichting. Alleen de lage gootlijn verbindt deze bebouwing enigszins. Het nieuwe plan voorziet aan de zuidzijde van de Dorpsstraat in een uniformer beeld. De ruimtes tussen de eveneens dorpse bebouwing is wat beperkter waardoor er langs de Dorpsstraat en tegenover de kerk een wat sterkere, maar nog steeds gekromde rooilijn aanwezig is. Deze relatief ondiepe woningen met breed front hebben betrekkelijk ondiepe achtertuinen, passend bij het levensloopbestendige woningtype dat hier zal worden gebouwd. Op deze plek is er ook ruimte voor twee
12
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
vrijstaande woningen die de nieuw te vormen straat aan weerszijden markeren en qua maat en schaal aansluiten op de bebouwing aan de noordzijde. Deze vrijstaande woningen hebben een overhoekse oriëntatie zodat ook aan de nieuwe straat levendige gevels ontstaan. Aan de Beukenlaan wordt tevens voorzien in de behoefte aan levensloopbestendige woningen met opnieuw relatief korte achtererven, maar een brede gevel en oriëntatie op straat én tuin. Met de langskappen geeft het ook een gevarieerder beeld aan de Beukenlaan, waar de dwarskap tot nu toe overheersend is geweest. Qua rooilijn komt de nieuwe bebouwing, net als aan de overzijde, iets dichter op de straat te staan. Om de achtererven visueel enigszins af te schermen wordt gewerkt met een extra groenversterking. In de nieuw te vormen straat worden twee verschillende type 2-onder-1-kapwoningen gerealiseerd. Aan de zuidzijde eengezinswoningen met een lage goot aan de straat en een hoge goot aan de achterzijde. Aan de noordkant van de straat worden 2-onder-1-kapwoningen gerealiseerd met een dwarskap die zowel interessant is voor de starter als voor de senior met behoefte aan een levensloopbestendige woning. Voor alle nieuwe woningen geldt dat deze een hoofdoriëntatie hebben op de straat, zowel aan de Dorpsstraat, de Beukenlaan als de nieuw te vormen straat.
Deze nieuwe straat krijgt een ruim profiel met een goed toegankelijk voetpad tegenover de nieuw te bouwen woningen. Ook wordt er een groenstrook, inclusief bomen, aangelegd en komen er enkele plekken voor bezoekersparkeren. De verkeers- en parkeersituatie in het plangebied wordt in paragraaf 4.11 nader uitgewerkt. Onderstaande situatietekening is eveneens opgenomen in Bijlage 1. In de nieuwe opzet wordt gestreefd naar samenhang in materialisering, kleurgebruik en goothoogte, wat zorgt voor eenheid in beeld en een dorpse uitstraling. De sfeer die aan de buitenzijde van het plan (Dorpsstraat / Beukenlaan) zichtbaar is, wordt hier in de kern doorgezet. Zo ontstaat er voor verschillende doelgroepen, in verschillende omgevingen, toch een buurtgevoel. Ten behoeve van de aanleg van het 'openbare gebied' (weg, parkeerplaatsen, groenstrook, e.d.) zal door de gemeente een programma van eisen opgesteld worden met daarin aangegeven aan welke vereisten (maatvoering, materiaalkeuze, kleurstelling, etc.) dit gebied moet voldoen. De gevels van de woningen zijn voornamelijk van metselwerk, in rood/bruin tinten. De kozijnen en goten zijn antraciet, aansluitend bij de antraciete pan op de duidelijk in het straatbeeld aanwezige dakvlakken. De draaiende delen hebben een aantal verschillende markante kleuren (honinggeel, kerriegeel, roodoranje).
Dit plan voor de dorpskern van Nieuw-Roden verbindt de bestaande en diverse omgeving en vormt een nieuwe buurt op een plek die het verdient om weer 'buurt' genoemd te worden.
13
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Afbeelding 2.3: Stedenbouwkundige uitwerking woningen (bron: Buro van Plan)
14
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Hoofdstuk 3
Beleid
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie
Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van kracht geworden. De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt de NOVI als structuurvisie uit onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als de Nationale Omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. De NOVI bevat de hoofdzaken van het beleid voor de fysieke leefomgeving. Uit de Omgevingswet volgt dat al het strategische beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, én het nieuwe strategische beleid op het beleidsterrein van de fysieke leefomgeving worden opgenomen in de NOVI. Het Nationaal Milieubeleidsplan (NMP4, 2001) en de Rijksnatuurvisie 2014 gaan op in en worden vervangen door de NOVI en het bijbehorende Nationaal Milieubeleidskader. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervalt geheel, behalve paragraaf 4.9 Caribisch Nederland en Caribische Exclusieve Economische Zone. De NOVI geldt verder als wijziging van enkele onderdelen van het Nationaal Waterplan 2016-2021 (NWP) op grond van de Waterwet. In zijn totaliteit kent de NOVI in totaal 21 nationale belangen en opgaven die het verder uitwerkt.
Die opgaven zijn niet meer op zichzelf staand op te lossen, maar grijpen in elkaar. Met de NOVI zoekt het Rijk een perspectief om de grote opgaven aan te pakken, om Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Om die reden worden binnen de NOVI prioriteiten gesteld. De NOVI stelt daarbij een integrale aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen werkt het Rijk aan de vier prioriteiten: 1. 2. 3. 4.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Centraal bij de afweging van belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving, zowel van de boven- als van de ondergrond. De NOVI onderscheidt daarbij drie afwegingsprincipes: 1. 2. 3.
Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; en. Afwentelen wordt voorkomen.
Het Rijk zal bij de uitvoering van de NOVI zichtbaar maken hoe de afwegingsprincipes benut worden. Met de NOVI presenteert het Rijk een integrale, op samenwerking gerichte aanpak. De NOVI geeft een gebiedsgericht afwegingskader en sturende visie in een, gericht op het realiseren van een gezond, leefbaar, herkenbaar en economische sterk Nederland. Het initiatief is niet strijdig met de NOVI. 3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is opgenomen dat gemeenten en provincies verplicht zijn om in de toelichting van een ruimtelijk besluit de zogenaamde 'ladder voor duurzame verstedelijking' op te nemen, wanneer een zodanig ruimtelijk besluit een nieuwe stedelijke ontwikkeling (zie artikel 1.1.1 Bro) mogelijk maakt. De Ladder wordt doorlopen in paragraaf 4.13.
15
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Drenthe
Provinciale Staten hebben op 2 juli 2014 ingestemd met de Actualisatie Omgevingsvisie Drenthe 2014. Deze visie is in 2018 nogmaals geactualiseerd en vastgesteld op 3 oktober 2018. De Omgevingsvisie Drenthe is een centraal visiedocument. De visie formuleert de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijke domein. In de visie zijn vier wettelijk voorgeschreven provinciale planvormen samengenomen: de provinciale structuurvisie op grond van de Wet ruimtelijke ordening (Wro); het provinciaal milieubeleidsplan op grond van de Wet milieubeheer (Wm); het regionaal waterplan op grond van de waterwetgeving; het Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan op grond van de Planwet verkeer en vervoer. De Omgevingsvisie is hét kader voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe voor de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode erna. Als in de tekst wordt gesproken over ‘lange termijn’, betreft het de periode na 2030. De Omgevingsvisie heeft voor de provincie vooral een interne binding. Dit betekent dat de provincie bij de uitoefening van haar taken aan de Omgevingsvisie gebonden is.
Missie De volgende missie is geformuleerd: "Het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij deze kernkwaliteiten." De kernkwaliteiten dragen bij aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Het provinciaal belang ligt in het behouden en waar mogelijk ontwikkelen van deze kernkwaliteiten. Deze missie is ingegeven door wat inwoners, medeoverheden en maatschappelijke partners belangrijk vinden voor de toekomst van Drenthe. De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Samen met vertegenwoordigers van overheden, belangengroepen, marktpartijen en inwoners heeft de provincie de volgende kernkwaliteiten van Drenthe benoemd: rust, ruimte, natuur en landschap; oorspronkelijkheid (authenticiteit, Drents eigen); noaberschap; kleinschaligheid (Drentse schaal); menselijke maat; veiligheid. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteiten. In hoofdstuk 4 van de Omgevingsvisie is voor alle kernkwaliteiten een uitwerking naar meer concrete indicatoren gemaakt, namelijk landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Zorgvuldig Ruimtegebruik In Drenthe kunnen mensen nog ruimte beleven. Dat wil de provincie bewaken, ook wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn.
Zorgvuldig ruimtegebruik is van provinciaal belang. Milieu- en leefomgevingskwaliteit De provincie streeft naar een gezonde en veilige leefomgeving voor mens, plant en dier. Het beschermen van de kwaliteit van milieu en leefomgeving is veelal op Europees en nationaal niveau geregeld. Daarbij zijn diverse taken en verantwoordelijkheden bij de provincies neergelegd. Deze taken, gericht op het beschermen van de kwaliteit van lucht, water en bodem en het verbeteren van de verkeersveiligheid, waterveiligheid en externe veiligheid, zijn daarmee van provinciaal belang. Kaarten en doelstellingen
16
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Op kaarten behorende bij de Omgevingsvisie Drenthe zijn de kernkwaliteiten nader weergegeven. Op een aantal kaarten (wanneer relevant) is het plangebied als volgt aangeduid: Landschap De kwaliteit en de diversiteit van het Drentse landschap dragen sterk bij aan een aantrekkelijk milieu om in te wonen, te werken en te recreëren. Binnen Drenthe zijn zes landschapstypen te onderscheiden. Het plangebied is onderdeel van het landschap van de veenkoloniën. Het meest voorkomende landschapstype in de provincie is het hoogveenontginningslandschap. Van provinciaal belang is de orthogonale samenhang tussen het systematische ontginningspatroon van grootschalige openheid met kenmerkende wijkenstructuur en de bebouwingslinten met daaruit opgaande percelen. Het provinciaal beleid is gericht op het behouden en versterken van de samenhang en de openheid met de wijken en de rechtlijnige landschapsstructuur. Het initiatief tast het landschap niet aan. Het perceel is in het verleden bebouwd geweest en is momenteel grotendeels onbebouwd (met uitzondering van de voormalige gymzaal). De bebouwing aan de Dorpsstraat wordt weer opnieuw ingevuld. Cultuurhistorie Het cultuurlandschap, met daarin het gebouwde erfgoed als ankerpunt, is sterk bepalend voor hoe men de leefomgeving ervaart. Het geeft er betekenis aan en is zo direct verbonden met het beeld van de Drentse identiteit.
Daarom heeft de provincie de Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS), die het provinciaal belang vastlegt, met daarin drie sturingsniveaus. Het beleid van de provincie Drenthe ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in de beleidsnota Cultuurhistorisch Kompas Drenthe. Het plangebied is gelegen binnen het deelgebied Kop van Drenthe. Dit gebied wordt gekenmerkt door een centraal deel met een van oorsprong middeleeuws esdorpensysteem en randveenontginningen, gekoppeld aan een hoefijzervormig beekdalstelsel dat via het Peizerdiep afwatert naar het noorden. Richtinggevend voor dit deelgebied is het herkenbaar houden van een oud cultuurlandschap. Het generieke beleid 'eisen stellen' is van toepassing. Gebieden waar de provincie eisen stelt kenmerken zich in het algemeen door grotere en meer planmatige ontwikkelingen. Bovendien zijn dit gebieden waar de cultuurhistorische samenhang zeer groot is. In deze gebieden wil de provincie de ontwikkelingen in de vanuit cultuurhistorie gewenste richting kunnen (bij)sturen. Van de initiatiefnemers wordt verwacht dat de cultuurhistorische samenhang als dé drager voor nieuwe plannen wordt gebruikt. Ontwikkelingen bouwen voort op de bestaande cultuurhistorische samenhang. Zoals eerder is opgemerkt, is het perceel in het verleden bebouwd geweest en is momenteel grotendeels onbebouwd (met uitzondering van de voormalige gymzaal).
De cultuurhistorische waarden worden door het initiatief niet aangetast. Archeologie Het provinciaal beleid voor de Drentse archeologie is gericht op instandhouding, bescherming, beleven en benutten. Het archeologisch erfgoed behoort tot het ruimtelijk erfgoed en is een belangrijke bouwsteen van de ruimtelijke kwaliteit en identiteit van Drenthe. Het plangebied heeft het beschermingsniveau '1: Generiek'. Het beschermingsniveau Generiek richt zich op het algemene uitgangspunt dat alle behoudenswaardig archeologische vindplaatsen (waarden) die op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) van Drenthe staan en de nieuw ontdekte behoudenswaardige vindplaatsen niet ongezien kunnen verdwijnen. Het aspect archeologie wordt nader beschreven in paragraaf 4.6. Aardkundige waarden Drenthe heeft een eigen karakter, een eigen (ruimtelijke) identiteit, die door inwoners en bezoekers hoog wordt gewaardeerd. Het aardkundige landschap van Drenthe is hiervoor in belangrijke mate bepalend. De provincie wil deze waarden behouden en, waar mogelijk, herstellen. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteit aardkundige waarden. De provincie wil inhoud geven aan ruimtelijke kwaliteit, om de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe te behouden en te versterken. Het doel is de archiefwaarde van de bodem te behouden en de landvormen, die karakteristiek
17
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
zijn voor het Drentse landschap, te behouden en te versterken, als onderdeel van de kernkwaliteit oorspronkelijkheid. Het plangebied heeft het beschermingsniveau Generiek. In deze gebieden wil de provincie de lokale, aardkundige kenmerken voor de toekomst bewaren. Dit wordt door gemeenten doorvertaald in bestemmingsplannen. Bij ontwikkelingen kunnen aardkundige kwaliteiten als inspiratiebron worden gebruikt. Zoals eerder is opgemerkt, is het perceel in het verleden bebouwd geweest en is momenteel grotendeels onbebouwd Aardkundige waarden worden door het initiatief niet aangetast. Het aspect archeologie wordt nader beschreven in paragraaf 4.6. Overige waarden Het plangebied heeft tot slot nog een specifieke waarde ten aanzien van de milieukwaliteit en het watersysteem. Beide thema's komen in hoofdstuk 4 nader en gespecificeerd aan de orde. 3.2.2
Omgevingsverordening Drenthe
In de Provinciale Omgevingsverordening vertaalt de provincie Drenthe zijn Omgevingsvisie (deels) door naar concrete regels. Op 3 oktober 2018 is de actualiseerde versie door Provinciale Staten vastgesteld. In de omgevingsverordening is het perceel gelegen binnen een gebied aangeduid als 'Bestaand Stedelijk Gebied'. Binnen 'Bestaand Stedelijk Gebied' ligt de verantwoordelijkheid ten aanzien van woningbouw primair bij de gemeente. Artikel 2.17 stelt dat een ruimtelijk plan kan voorzien in nieuwe woningbouw, mits de behoefte op basis van de gemeentelijke woonvisie kan worden aangetoond en het aansluit bij bestaand stedelijk gebied. De woonvisie komt in de volgende paragraaf 3.3 aan bod. Daarnaast is het gebied via artikel 4.1 van de POV aangewezen ten behoeve van de intrekgebieden van de openbare grondwaterwinningen. Deze gebieden worden aangewezen ter bescherming van de kwaliteit van het grondwater met het oog op de drinkwaterwinning. Het waterschap is middels de watertoets op de hoogte gebracht van de ontwikkeling (paragraaf 4.4). De verordening geeft verder geen specifieke bepalingen voor de voorgenomen ontwikkeling.
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Woonbeleid
Op 20 april 2016 is de gemeentelijke woonvisie ‘Kaderstelling geactualiseerd woonbeleid gemeente Noordenveld’ door de gemeenteraad vastgesteld, waarvan een woningmarktonderzoek van Companen intrinsiek deel uitmaakte. Op 9 december 2020 heeft de gemeenteraad het document van Companen vervangen door het woningmarktonderzoek van KAW van 16 maart 2020 ‘Woningmarktonderzoek Noordenveld 2020-2030’ als de onderlegger voor het geactualiseerde woningmarktbeleid. De woonvisie formuleert dat bouwen voor de behoefte het uitgangspunt is. Dat wil zeggen dat zowel kwantitatief als kwalitatief de reële behoefte leidend is. Om dat inzichtelijk te hebben is periodiek woningmarktonderzoek onontbeerlijk. Qua woningmarkt is Nieuw-Roden een samenhangend en daarmee integraal onderdeel van de grote kern Roden. Volkshuisvestelijk wordt Nieuw-Roden daarom niet beschouwd als een kleine kern. Het recent uitgevoerde woningmarktonderzoek van KAW toont aan dat er nog een substantiële behoefte is in Roden / Nieuw-Roden aan grondgebonden woningen. Met name in Roden / Nieuw-Roden signaleert KAW een tekort aan locaties. Verder is relevant dat de locatie waar het hier omgaat, vermeld staat op de planningslijst woningbouw. Het programma dat in opdracht van de Regio Groningen-Assen volgens een vast format elk jaar wordt geactualiseerd en leidend is voor het regionale woonbeleid.
Het initiatief is kortom in lijn met het gemeentelijke woonbeleid.
18
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
3.3.2
Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan
Het Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan (hierna: GVVP) beschrijft hoe het gemeentelijk beleid op het gebied van verkeer en vervoer eruit ziet. In 2013 is het oude GVVP geëvalueerd en is besloten het GVVP te actualiseren. De actualisatie is uitgevoerd in 2014 en het geactualiseerde GVVP 2015-2025 is op 22 april 2015 vastgesteld door de gemeenteraad. De belangrijkste wijziging ten opzichte van het oude GVVP is het uitgangspunt "Noordenveld zet de fiets op 1". Dit is ook de titel van het nieuwe GVVP geworden. De hoofddoelstelling van het gemeentelijk beleid luidt als volgt: Noordenveld voert een integraal verkeeren vervoerbeleid dat is gericht op het in stand houden of verbeteren van de (economische)bereikbaarheid, het vergroten van de verkeersveiligheid en het verbeteren van het (leef)milieu. Het bestemmingsplan 'Parkeren Noordenveld' (vastgesteld op 20 juni 2018) is gebaseerd op het GVVP en is van toepassing op het plangebied. Deze parkeerregelgeving wordt in dit bestemmingsplan overgenomen. Toetsing aan het GVVP vindt plaats in paragraaf 4.11. 3.3.3
Omgevingsvisie Noordenveld 2030
In februari 2017 is de Omgevingsvisie Noordenveld 2030 vastgesteld. Deze visie geeft het ambitiebeeld weer van Noordenveld in 2030. De gemeente gaat voor een transparante, leefbare, groene, ondernemende en duurzame samenleving in 2030. In 2030 wil Noordenveld onder andere een duurzame, fietsvriendelijke gemeente zijn, met een vitale samenleving. Van belang is dat de voorzieningen voor de bevolking in balans moeten zijn. Nieuw-Roden is een kleine kern. De ambitie voor Nieuw-Roden luidt dat de dorpskern van Nieuw-Roden een nieuwe invulling heeft die zorgvuldig is ingepast en gezamenlijk met belanghebbenden tot stand is gekomen. Het dorpshart is herkenbaar en heeft grote beeldkwaliteit. Woningbouw in de kleine kernen is mogelijk, op basis van maatwerk en aangetoonde behoefte. Gestreefd wordt naar levensloopbestendige woningen. Zoals hiervoor al aangegeven worden er enkele levensloopbestendige woningen gebouwd. Dit sluit aan bij de demografische ontwikkelingen, waarbij het aantal ouderen zal toenemen in de gemeente. Het initiatief is daarmee niet strijdig met de Omgevingsvisie. De behoefte is aangetoond met de Ladder voor duurzame verstedelijking (paragraaf 4.13) en met het woonbeleid (paragraaf 3.3.1). 3.3.4
Gemeentelijk Rioleringsplan
Op 16 januari 2013 is het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan vastgesteld door de gemeenteaad van de gemeente Noordenveld. Op 1 januari 2008 is de Wet gemeentelijke watertaken (Wgw) in werking getreden. Deze nieuwe wetgeving stelt de gemeente beter in staat een bijdrage te leveren aan de aanpak van watervraagstukken in bebouwd gebied. De gemeente heeft met deze wet de zorgplichten gekregen voor hemel- en grondwater binnen bebouwd gebied. De gemeente dient in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP), naast de gebruikelijke zorg voor de riolering, vast te leggen hoe zij deze wettelijke zorgplichten voor hemelwater en grondwater in gaat vullen. We noemen dit GRP dan ook het verbrede GRP (vGRP) vanwege de uitbreiding met de nieuwe zorgplichten. Toetsingskader gemeentelijke watertaken Doelen gemeentelijke watertaken: 1. 2. 3. 4. 5.
Doelmatig inzamelen en transporteren van stedelijk afvalwater naar een geschikt lozingspunt. Doelmatig inzamelen van regenwater (daar waar de perceelseigenaar redelijkerwijs niet in staat is dit zelf te doen). Doelmatig verwerken van het ingezameld regenwater. Voorkomen dat grondwater de bestemming van een gebied structureel belemmert. Voorkomen van overlast voor de omgeving (in de brede zin van het woord).
In de bestuursakkoorden Water (NBW/RBW3) is vastgelegd dat moet worden ingespeeld op de verwachte klimaatsverandering. Het watersysteem moet robuust worden gemaakt. De 'droge voeten'-agenda worden met deze akkoorden vormgegeven. Daarom is inzicht in de stedelijke wateropgave noodzakelijk, zodat
19
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
bepaald kan worden waar en hoe eventueel extra berging gecreëerd kan worden. Afkoppelen van schone oppervlakken, zodat relatief schoon regenwater niet meer naar de rioolwaterzuiveringsinrichting wordt getransporteerd, is een aanpak die past in de huidige ontwikkelingen. De tritsen 'vasthouden-bergen-afvoeren' en 'schoonhouden-scheiden- schoonmaken' zijn daarbij leidend. Het voormalige ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer heeft een regenwaterbrief uitgebracht, die aangeeft hoe de regenwaterproblematiek bij gemeenten het best kan worden aangepakt. Er zijn vier pijlers van het regenwaterbeleid benoemd: 1. 2. 3. 4.
aanpak bij de bron: het voorkomen van verontreiniging van regenwater; regenwater vasthouden en bergen; regenwater gescheiden van afvalwater afvoeren; integrale afweging op lokaal niveau.
Vanuit het hemelwaterbeleid wordt naar redelijkheid een inspanning gevraagd van bewoners, bedrijven en overheid. Hiervoor wordt bij ontwikkelingen onderscheid gemaakt naar een toename van het verhard oppervlak en een ontwikkeling zonder toename van verhard oppervlak. Onder dit laatste valt het opbreken van verharding, terugplaatsen van dezelfde of nieuwe verharding en sloop en nieuwbouw van gebouwen. In die zin zijn er drie situaties te onderscheiden voor de omgang met hemelwater: 1. 2. 3.
afkoppelen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een reeds bebouwde locatie; afkoppelen/bergen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een nieuw aangelegde locatie; afkoppelen van hemelwater afkomstig van bestaande bebouwing.
Het afkoppelen/bergen van hemelwater is geregeld voor de eerste twee situaties. Het afkoppelen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een reeds bebouwde locatie is een verplichting die volgt uit de aan te vragen omgevingsvergunning. Het afkoppelen/bergen van hemelwater afkomstig van nieuwbouw op een nieuw aangelegde locatie is een verplichting op basis van de watertoets die gekoppeld is aan de ontwikkeling van een nieuwbouwlocatie. Uitvoerend beleid zorgplicht grondwater Het doel om te voorkomen dat grondwater de doel van een gebied structureel belemmert, vormt de invulling van de zorgplicht voor het grondwater. Grondwater speelt tenslotte een belangrijke rol binnen de stedelijke openbare ruimte. De ruime omschrijving van dit doel is noodzakelijk omdat de oorzaken en oplossingen van grondwaterproblemen liggen op het grensvlak van stedelijk waterbeheer en ruimtelijke ordening. Op eigen terrein heeft de burger nadrukkelijk zelf een verantwoordelijkheid om het grondwaterprobleem op te lossen en te voorkomen. Bij herontwikkeling is er sprake van gedeeltelijke of gehele sloop en komt er vervangende nieuwbouw voor terug. De grondwaterhuishouding wijzigt mogelijk als gevolg van de ingreep in het gebied. De beleidsregels voor een herontwikkeling zijn in eerste instantie gelijk aan de beleidsregels voor nieuwbouw.
Via een doelmatige afweging wordt per project bepaald of minder strenge ontwateringnormen noodzakelijk of mogelijk zijn. Vaker dan bij nieuwe ontwikkelingen, zullen bouwkundige maatregelen nodig zijn om nieuwe overlastsituaties te voorkomen. Ten behoeve van de nieuwe ontwikkeling is een watertoets uitgevoerd, waarin aandacht wordt besteed aan bovengenoemde aspecten. De watertoets is verder toegelicht in paragraaf 4.4. 3.3.5
Welstandsnota
Op 18 december 2008 heeft de gemeenteraad de Welstandsnota voor de gemeente Noordenveld vastgesteld. De welstandsnota beoogt versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Bepalend voor de ruimtelijke kwaliteit zijn onder meer het uiterlijk van individuele gebouwen en bouwwerken en de kwaliteit van het totaalbeeld van de gebouwen. De welstandstoets is een belangrijk instrument voor de sturing van deze kwaliteiten. Bij aanvragen van een omgevingsvergunning worden bouwplannen getoetst aan de welstandscriteria. In de nota is onderscheid gemaakt in verschillende deelgebieden, waarvoor verschillende welstandscriteria zijn opgenomen. De criteria spitsen zich toe op materiaalgebruik, ligging, vorm en massa. Bouwmogelijkheden die het bestemmingsplan geeft, kunnen echter niet door welstandscriteria worden tenietgedaan. Het plangebied maakt onderdeel uit van de gebiedsspecifieke welstandscriteria 'Nieuw-Roden'.
20
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Ontwikkelingen in het plangebied moeten voldoen aan de bijbehorende criteria. Het voornemen zal hieraan worden getoetst. 3.3.6
Nota duurzaamheid
In deze nota geeft de gemeente aan hoe ze in de jaren 2015-2020 invulling wil geven aan duurzaamheid. De focus ligt daarbij op energiebesparing en duurzame energie, omdat hier op korte termijn de grootste winst te behalen is. De sectoren waarop wordt ingezet zijn woningen, bedrijven, duurzame energieproductie en de eigen organisatie. De verantwoordelijkheid voor energiebesparing en duurzame energie ligt in eerste instantie bij de sectoren zelf. De rol van de gemeente zal een faciliterende en ondersteunende zijn. De ambitie van de gemeente is om in 2025 een 'duurzame' gemeente te zijn. De gemeente heeft in de Nota duurzaamheid doelstellingen opgesteld voor woningen, bedrijven, eigen organisatie en duurzame energieproductie. In de voorgenomen ontwikkeling is sprake van nieuwbouw. Hiervoor gelden de nieuwbouweisen uit het Bouwbesluit, ook wat betreft isolatie- en duurzaamheidsmaatregelen. Daarnaast geldt nu de Wet Voortgang Energietransitie (Wet VET), welke de basis vormt voor het verbod op aardgas in nieuwbouw. Hiermee is de gasaansluitplicht voor kleingebruikers bij nieuwbouw, bij bouwaanvragen na 1 juli 2018 geschrapt. Het voornemen moet voldoen aan de meest recente eisen wat betreft duurzaam bouwen. 3.3.7
Noordenveldse Kwaliteitsgids
De Noordenveldse Kwaliteitsgids is in februari 2020 vastgesteld. In de kwaliteitsgids zijn het landschap en de dorpen in de gemeente Noordenveld en hun karakteristieken op hoofdlijnen beschreven. De gids wordt betrokken bij de afweging van ruimtelijke ontwikkelingen en initiatieven. De kwaliteitsgids is een document met basisinformatie. Per landschapstype en per kern zijn een aantal overzichtelijke gidsprincipes geformuleerd. Deze gidsprincipes geven aan hoe bij ontwikkelingen omgegaan kan worden met de aanwezige karakteristieken. Zij zijn open en kwalitatief geformuleerd, zodat ruimte is voor afweging en verschillende uitkomsten mogelijk zijn. Een flexibele en op maatwerk gerichte aanpak is vereist om tot een afweging en ontwikkeling te komen. Nieuw-Roden is onderdeel van het esdorpenlandschap. Omdat Nieuw-Roden een uitzondering vormt op de voor het esdorpenlandschap kenmerkende ontstaans- en ontginningsgeschiedenis en het een beperkt gebied betreft, is er om praktische redenen voor gekozen het dorp toch te beschrijven bij de esdorpen. Er zijn een aantal gidsprincipes opgesteld voor Nieuw-Roden, waaronder bijvoorbeeld het inspelen van (vervangende) nieuwbouw op het heersende bebouwingsbeeld in de omgeving en het principe van het storende gat met bebouwing in de dorpskern met een dorpse dichtheid, maat en schaal bebouwen. Het initiatief sluit hierop aan.
De woningen worden gebouwd op een nu onbebouwd perceel. Zo wordt het stukje dorpskern, zoals voorheen, weer bebouwd. 3.3.8
Groenvisie Noordenveld
De Groenvisie Noordenveld is in 2002 vastgesteld door de gemeente. In de Groenvisie wordt het huidige groen naar inrichting en beheer in beeld gebracht. De visie legt de groenstructuur en de gewenste kwaliteit voor het groen in de gemeente vast, door een visie op hoofdlijnen en basisstrategieën uiteen te zetten. Het geeft een aanzet voor de toekomst en fungeert als basis voor vervolgplannen. De visie reikt handvatten aan. Op basis van de kaart 'gewenste groenkwaliteit Noordenveld - Roden' is het plangebied aangeduid als bebouwing. Het heeft geen kwaliteitsniveau hoog. Er zijn geen specifieke vereisten dan wel doelstellingen genoemd voor Nieuw-Roden dan wel de aanduiding bebouwing. Daar waar mogelijk sluit het plan aan op de Groenvisie.
21
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
22
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Hoofdstuk 4 4.1
Omgevingsaspecten
Luchtkwaliteit
Wettelijk kader De Wet luchtkwaliteit is bedoeld om de negatieve effecten op de volksgezondheid aan te pakken, als gevolg van te hoge niveaus van luchtverontreiniging. Anderzijds heeft de wet tot doel mogelijkheden te creëren voor ruimtelijke ontwikkeling. Volgens de nieuwe regeling vormt luchtkwaliteit in beginsel geen belemmering voor het uitoefenen van een ruimtelijk project als aan minimaal één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; een project leidt, al dan niet per saldo, niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; een project draagt 'niet in betekenende mate' (nibm) bij aan de luchtverontreiniging; een project past binnen het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) of binnen een regionaal programma van maatregelen. In de AMvB-nibm is vastgelegd dat na vaststelling van het NSL of een regionaal programma een grens van 3% verslechtering van de luchtkwaliteit (een toename van maximaal 1,2 µg/m3 NO2 of PM10 ) als 'niet in betekenende mate' wordt beschouwd. Planvoornemen In het plan worden 22 woningen mogelijk gemaakt. De CROW-publicatie 381 (2018) heeft voor verschillende variabelen kerncijfers. Dit gebied is geclassificeerd als weinig stedelijk en is gelegen in de schil centrum.
Voor de verkeersgeneratie van een twee-aaneen gebouwde koopwoning is minimaal 7,3 en maximaal 8,1 per etmaal opgenomen. Voor de verkeersgeneratie van een vrijstaande koopwoning is minimaal 7,7 en maximaal 8,5 per etmaal opgenomen. Als wordt uitgegaan van de bouw van 20 twee-aaneen gebouwde koopwoningen en 2 vrijstaande koopwoningen, leidt dit tot een gemiddelde verkeersgeneratie van 170 ritten per etmaal. Onderzoek nibm-tool Voor kleinere ruimtelijke en verkeersplannen die effect kunnen hebben op de luchtkwaliteit heeft het ministerie van Infrastructuur en Milieu in samenwerking met Kenniscentrum InfoMil de nibm-tool 2020 ontwikkeld. Daarmee kan op een eenvoudige en snelle manier worden bepaald of een plan niet in betekenende mate bijdraagt aan luchtverontreiniging. Met behulp van deze rekentool is de toename van de stoffen NO2 en PM10 bepaald.
23
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Uit de berekeningen met de nibm-tool blijkt dat het plan de grens van 3% (een toename van 1,2 µg/m3 NO2 of PM10 ) niet overschrijdt. Het project kan derhalve worden beschouwd als een nibm-project. Nader onderzoek naar de luchtkwaliteit vanwege de toename van het verkeer is niet noodzakelijk. Onderzoek achtergrondniveau Hoewel geconstateerd is dat het project een zogenaamd nibm-project betreft, dient ook te worden bezien of de luchtkwaliteit in het besluitgebied niet zodanig is dat de normen voor een goed woonklimaat worden overschreden. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van de Grootschalige Concentratiekaarten Nederland 2011. De meest relevante luchtkwaliteitseisen voor ruimtelijke plannen zijn stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM10 ). De grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM10 ) uit de wet zijn opgenomen in de navolgende tabel.
Getoetst dient te worden aan de norm voor NO2 per 1 januari 2015. Vanaf die datum moet blijvend aan de norm van NO2 worden voldaan. Per 21 juni 2011 moet aan de grenswaarden voor fijnstof worden voldaan. Uit de Grootschalige Concentratiekaarten blijkt dat in het gebied de achtergrondniveaus voor NO2 en PM10 ruimschoots onder de grenswaarden liggen. Conclusie Het initiatief kan worden beschouwd als een nibm-project. Daarnaast is de luchtkwaliteit in en rond het plangebied zodanig dat de normen voor een goed woonklimaat worden gewaarborgd.
4.2
Milieuzonering
Wettelijk kader
24
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering wordt het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds verstaan. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Als uitgangspunt voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt veelal de VNG-uitgave Bedrijven en Milieuzonering uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar.
De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke indicatieve richtafstand. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het plan mogelijk is. Onderzoek Het plan voorziet in de realisatie van woningen. Deze woningen leiden van zichzelf niet tot milieuhinder voor omliggende functies, maar zijn andersom als woonfunctie wel gevoelig voor milieuhinder van omliggende bedrijven. De woningen kunnen ook een belemmering vormen voor deze bedrijven. De directe omgeving van het plangebied bestaat uit woningen, detailhandelfuncties, horecfuncties, een kerk, het dorpshuis, een supermarkt en basisschool De Poolster. Functie
Categorie
Grootste afstand categorie Daadwerkelijke o.b.v. VNG-uitgave bebouwing
Detailhandel
1
10 m
20 m
Kerk
2
30 m
30 m
Dorpshuis
2
30 m
140 m
Café/restaurant 1
10 m
20 m
Supermarkt
1
10 m
100 m
Basisschool
2
30 m
220 m
50 m
120 m
Sportvelden bij 3.1 basisschool
afstand
t.o.v.
Alle functies liggen op voldoende afstand. Bovendien geldt voor de hierboven genoemde functies dat op kortere afstand van deze functies al andere woningen staan. Kortom, de woningen belemmeren niet de functies in de omgeving. Andersom belemmeren de functies niet de woningen. Conclusie Het initiatief is uitvoerbaar wat betreft het aspect milieuzonering.
4.3
Bodem
Wettelijk kader Het Besluit Bodemkwaliteit streeft naar duurzaam bodembeheer waarbij een balans gezocht wordt tussen
25
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
bescherming van de bodemkwaliteit voor mens en milieu enerzijds en het gebruiken van de bodem voor maatschappelijke ontwikkelingen anderzijds. Het Besluit bevat regels voor kwaliteitsborging (Kwalibo), bouwstoffen, grond en baggerspecie. Bij het mogelijk maken van ruimtelijke initiatieven moet de vraag worden gesteld of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het huidige of toekomstige gebruik van die bodem en of deze optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Het uitgangspunt hierbij is dat aanwezige bodemverontreiniging geen onaanvaardbaar risico oplevert voor de gebruikers van de bodem en dat de bodemkwaliteit niet verslechtert door grondverzet (bijvoorbeeld graafwerkzaamheden). Dit is het zogenaamde stand still-beginsel. Onderzoek Woningen zijn gebouwen waarin voortdurend of nagenoeg voortdurend mensen (langer dan twee uur per dag) verblijven. De milieuhygiënische bodemkwaliteit moet dan ook geschikt zijn voor de gewenste functie. Voor de locatie is dan ook een verkennend bodemonderzoek verricht. Het onderzoek is opgenomen in Bijlage 3 en hieronder is een samenvatting van de uitkomst van het onderzoek opgenomen. Het verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en vast te stellen of er sprake is van bodemverontreiniging.
Aan de hand van dit onderzoek wordt inzicht verkregen in hoeverre het bodemgebruik van de locatie heeft geleid tot verontreiniging. In het verleden hebben al diverse bodemonderzoeken en bodemsaneringen plaatsgevonden om de bodemkwaliteit in het plangebied geschikt te maken. Ook waren er asbestverontreinigingen op het terrein aanwezig, die zijn gesaneerd. Op basis van de resultaten van het verkennend bodemonderzoek blijkt dat de locatie niet geheel vrij is van bodemverontreiniging. De bovengrond en het grondwater bevat enkele stoffen verhoogd ten opzichte van de achtergrondwaarde resp. de streefwaarde. Deze lichte verontreinigingen overschrijden de tussenwaarde/bodemindex-waarde (>0.5) niet en geven daardoor geen formele aanleiding tot het instellen van een nader onderzoek. De onderzoeksresultaten stemmen overeen met de gestelde hypothese, de vooraf gestelde hypothese “verdacht” wordt aanvaard. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat er beïnvloeding van de bodemkwaliteit heeft plaatsgevonden. Advies RUD Het bovengenoemde onderzoek is verricht in het kader van de huidige bestemmingsplanprocedure. Bij het onderzoek is het volledige plangebied onderzocht. In het opgeboorde bodemmateriaal zijn bij een aantal boringen zintuiglijk resten baksteen aangetroffen. Op het maaiveld en in het opgeboorde bodemmateriaal is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen.
Uit de analyseresultaten blijkt dat de bovengrond en het grondwater licht verontreinigd zijn. In een deel van het plangebied (MM1) zijn de concentraties wel dusdanig hoog dat de bodemkwaliteit wordt ingedeeld in de kwaliteitsklasse Industrie. Dit betekent dat de bodemkwaliteit hier niet geschikt is voor de beoogde functie Wonen. In de ondergrond zijn geen verontreinigingen aangetoond.
26
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Afbeelding 4.1: Plangebied MM1 Conclusie In het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor de nieuwbouw van woningen is bodemonderzoek noodzakelijk. In artikel 2.4 van de Regeling omgevingsrecht is bepaald dat bij een aanvraag omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen een bodemonderzoek moet worden gevoegd. Conform artikel 2.1.5 van de Bouwverordening betreft dit een recent (niet ouder dan 5 jaar) milieuhygiënisch bodemonderzoek verricht volgens NEN 5740. Het bodemonderzoek dient te worden verricht door een daartoe erkend bureau. Het onderzoek dat ten behoeve van het bestemmingsplan is verricht kan voor een deel van het plangebied voor de aanvragen omgevingsvergunning worden ingediend. Op het deel van het terrein waarvan de bodemkwaliteit op dit moment nog niet geschikt is voor de beoogde functie (zie afbeelding hierboven) dient nog onderzoek plaats te vinden na afloop van de te nemen (sanerings)maatregelen. Daarnaast is er nog geen onderzoek verricht ter plaatse van de gymzaal. Hier dient nog aanvullende bodemonderzoek plaats te vinden nadat deze is gesloopt. Hiervoor kunnen aanvullende voorwaarden worden opgenomen in de omgevingsvergunning voor de nieuwbouw van woningen op deze locatie: 'Het bodemonderzoek heeft alleen uitpandig plaatsgevonden. De kwaliteit van de bodem onder het bestaande pand is nog onbekend.
Om deze reden nemen wij een voorschrift op voor het uitvoeren van een aanvullend bodemonderzoek na de sloop. De kwaliteit van de bodem onder het pand dient minimaal 3 weken voor de start van de bouwwerkzaamheden bekend te zijn en aan de gemeente te worden gemeld. Dit is geregeld in artikel 2.7, lid 3 van de MOR. Het bodemonderzoek dient te worden verricht door een daartoe erkend bureau.'
4.4
Water
Wettelijk kader Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet bij ruimtelijke plannen een waterparagraaf worden opgenomen. Bij ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder verbouw- en nieuwbouwplannen, wordt getoetst welke consequenties deze plannen hebben voor de waterhuishouding en hoe in de plannen wordt omgegaan met aspecten van water. Waterschappen hebben op grond van de Waterwet een belangrijke taak met betrekking tot het waterbeheer. In een waterbeheerplan geven zij functies aan het water waarbij afstemming wordt gezocht met het ruimtelijk beleid. Als leidende principes voor een duurzaam waterbeheer geldt een tweetal ‘tritsen’:
27
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
waterkwantiteit: vasthouden, bergen en afvoeren; waterkwaliteit: schoonhouden, scheiden en zuiveren. Het plangebied ligt binnen het beheergebied van Waterschap Noorderzijlvest. Het beleid van waterschap Noorderzijlvest is verwoord in het Waterbeheerprogramma 2016 - 2021 en in de Notitie Water en Ruimte 2013. Onderzoek Via de Digitale Watertoets is het Waterschap Noorderzijlvest van onderhavig initiatief op de hoogte gebracht. Op 18 januari 2021 is de Digitale Watertoets doorlopen. Het watertoetsdocument is als Bijlage 4 opgenomen. De normale procedure moet worden gevolgd. Het waterschap, de gemeente en initiatiefnemer hebben overleg gevoerd over het initiatief. De uitkomsten van dit overleg zijn eveneens hieronder verwerkt. Toename verhard oppervlak Door toename van verhard oppervlak stroomt regenwater, als het wordt verzameld via kolken en goten, sneller af richting oppervlaktewater waardoor afvoeren en piekwaterstanden toenemen. Dit kan leiden tot wateroverlast. Bij een toename van het verhard oppervlak met meer dan 750 m2 (in de bebouwde kom, binnen gemeentelijke uitbreidingsplannen en in glastuinbouwgebieden) of 2.500 m2 (in overige gebieden) is compensatie door aanleg van waterberging nodig. Niet voor elk ruimtelijk plan is het noodzakelijk op gedetailleerde wijze de waterberging te berekenen.
Om versnelde afvoer te voorkomen is afwatering op het aangrenzende maaiveld of berm een optie. Ook gebruik van waterpasserende bestrating, aanleg van wadi’s en infiltratiestroken of andere voorzieningen kunnen bijdragen aan het voorkomen van versnelde afvoer. Waterschap Noorderzijlvest kan daarin adviseren. Aan de hand van de volgende regels kan bepaald worden hoe de waterberging berekend dient te worden: Voor plannen waarvan de bruto oppervlakte kleiner is dan 10 hectare kan de waterberging volgens de volgende praktische vuistregel berekend worden: Het extra te realiseren wateroppervlak is gelijk aan 10% van de toename van het verhard oppervlak dat versnelde afvoer veroorzaakt. De initiatiefnemer kan dit direct opnemen in de waterparagraaf. Voor plannen met een bruto oppervlakte van 10 - 200 hectare stelt waterschap Noorderzijlvest vast hoeveel berging vereist is. Waterschap Noorderzijlvest berekent de benodigde waterberging op basis van regenduurlijnen (inclusief klimaatverandering). Bij omvangrijke gebieden die groter zijn dan 200 hectare is het noodzakelijk om een waterhuishoudingsplan op te stellen. Onderdeel hiervan is een gedetailleerde modellering van het watersysteem. Een waterkwaliteits- en hydraulische modellering kunnen hier onderdeel van uitmaken. Daarin wordt klimaatverandering meegenomen.
Uit het overleg volgt dat het waterschap de huidige, onverharde situatie als uitgangspunt hanteert voor de bepaling van versnelde afvoer van hemelwater, omdat het plangebied meer dan 5 jaar braak ligt. Dat betekent dat indien het totaal aan verhardingen in het plan groter is dan 750 m2 , daarvoor gecompenseerd moet worden. Gezien de (waterhuishoudkundige) situering is het graven van extra water niet erg realistisch. Maar op andere manieren is het wel mogelijk om versnelde afvoer binnen het plan te voorkomen. Dat kan bijvoorbeeld door hemelwater te infiltreren of af te laten stromen op onverharde delen. De nieuwe weg voorzien van een waterpasserende verharding in combinatie met bergingskratten onder de weg behoort ook tot de mogelijkheden. Afvoer van riool- en hemelwater Via een (verbeterd) gescheiden stelsel, hemelwater wordt geïnfiltreerd. Het beleid van waterschap en gemeente is dat afvalwater en schoon hemelwater gescheiden moeten
28
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
worden afgevoerd. Indien de bodem geschikt is voor infiltratie, is dat een goede manier voor het afvoeren van schoon hemelwater. De initiatiefnemer dient te onderzoeken of infiltratie mogelijk is. Afstemming met de gemeente is nodig voor het afvoeren van het afvalwater naar de riolering. Uit het overleg volgt dat het waterschap als uitgangspunt bij nieuwbouw hanteert: gescheiden afvoeren van huishoudelijk afvalwater en schoon hemelwater. Thans ligt er een gemengd rioolstelsel. De gemeente is voornemens om de regenwaterriool aan te leggen in de Beukenlaan. Het waterschap kan daarom akkoord gaan met een tijdelijke afvoer van hemelwater op het gemengd stelsel. Het waterschap benadrukt dat deze tijdelijk is en zo snel mogelijk aangepast dient te worden. Grondwater Houdt bij nieuwe ontwikkelingen rekening met de drooglegging. Om grondwateroverlast te voorkomen, kan worden gewerkt met de volgende indicatieve droogleggingsnormen. Drooglegging Woningen met kruipruimte
1,30 m
Woningen zonder kruipruimte
1,00 m
Gebiedsontsluitingswegen
0,80 m
Erftoegangswegen
0,80 m
Groenstroken / ecologische zones
0,50 m
Meer informatie is te vinden in paragraaf 5.3 Grondwater van de notitie Water en Ruimte 2013. Uit het overleg volgt dat met de sloop- en opruimwerkzaamheden van de oude situatie het plangebied grotendeels enkele decimeters is afgegraven. Om voldoende drooglegging te kunnen realiseren en overlast te voorkomen door afstromend hemelwater, zal het maaiveldniveau weer omhoog gebracht moeten worden. Aandachtspunt daarbij is dat aangrenzende percelen niet worden vernat door deze ontwikkeling. Aanwezige sloten/greppels Uit het overleg volgt dat de aanwezige greppel- en slootstructuur van belang is voor de ontwatering en afwatering. Zowel voor de bestaande woningen en percelen als de nieuwe. De gemeente onderkent dat ook en wil daarom de sloten op de plangrens aanduiden als 'water'. Het waterschap gaat hiermee akkoord. De sloten mogen niet gedempt worden volgens de Keur van waterschap Noorderzijlvest. De huidige afvoer van de sloten aan de zuidzijde van het plan, richting de riolering in de Beukenlaan is klein: een PVC-buis 110 mm. Een robuuste afvoer naar het nieuwe regenwaterriool verdient de voorkeur.
29
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
Afbeelding 4.2: Luchtfoto met de huidige situatie + sloten met afvoerrichting en duikers (naar riolering) (bron: Waterschap Noorderzijlvest)
Afbeelding 4.3: Hoogtekaart-AHN3 (d.d. 2019) met het slotenpatroon, waterpeil en gemiddeld maaiveldniveau plangebied (bron: Waterschap Noorderzijlvest) Conclusie Vanuit het aspect water is het planvoornemen uitvoerbaar.
30
bestemmingsplan Herontwikkeling dorpskern, Nieuw-Roden
4.5
Ecologie
4.5.1
Wettelijk kader
WET NATUURBESCHERMING Onderdeel van de Wet natuurbescherming is soortenbescherming van planten en dieren. Dit betreffen: alle van nature in Nederland in het wild voorkomende vogels die vallen onder de Vogelrichtlijn (Wnb art. 3.1-3.4); dier- en plantensoorten die beschermd zijn op grond van de Habitatrichtlijn en de verdragen van Bern en Bonn (Wnb art. 3.5-3.9); nationaal beschermde dier- en plantensoorten genoemd in de bijlage van de wet (Wnb art. 3.10-3.11). Van deze laatst genoemde groep beschermde soorten mogen provincies een zogenaamde 'lijst met vrijstellingen' opstellen (Wnb art. 3.11). Voor de soorten op deze lijst geldt een vrijstelling van de verboden genoemd in art. 3.10 eerste lid van de Wnb. Ook de bescherming van specifieke natuurgebieden is in de Wet natuurbescherming geregeld. Het betreft de Natura 2000-gebieden, die een internationale bescherming genieten. Plannen en projecten met negatieve effecten op deze gebieden zijn vergunningplichtig. Relevant daarbij is dat de Wnb een externe werking kent. Van externe werking is sprake als activiteiten buiten een Natura 2000-gebied van invloed zijn op de natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. NATUURNETWERK NEDERLAND Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland en vormt de basis voor het natuurbeleid.
Het NNN is als beleidsdoel opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing, ontwikkeling en bescherming van het NNN. WEIDE- EN AKKERVOGELLEEFGEBIED Vanuit het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid wordt buiten de NNN-gebieden bij ruimtelijke plannen specifiek ingezet op de bescherming van weide- en akkervogelleefgebied. Hiertoe zijn specifieke gebieden aangewezen. 4.5.2
Ecologische inventarisatie
Om de uitvoerbaarheid van dit plan te toetsen voor het aspect ecologie, is in november 2020 door een ecoloog van BügelHajema Adviseurs B.V. een beknopte natuurtoets (een zogenaamde quick scan) uitgevoerd. Het onderzoek is opgenomen in Bijlage 2; hieronder volgt een samenvatting. 4.5.2.1 Plangebied Het plangebied bestaat uit een aantal kadastrale percelen begrensd door Beukenlaan, Dorpstraat, tuinen aan de Beukenlaan en een complex aan de Dorpstraat in Nieuw-Roden. Het grootste gedeelte van het plangebied bestaat uit een braakliggend terrein. Daarnaast is bebouwing aanwezig in de vorm van een leegstaande gymzaal. 4.5.2.2 Soortenbescherming In het plangebied zijn geen beschermde plantensoorten aangetroffen en gezien de terreinomstandigheden ook niet te verwachten. Er treedt geen negatief effect op voor deze soortgroep. In het verleden is onderzoek gedaan naar de aan- of afwezigheid van nestplaatsen van de huismus in verband met de toen geplande sloop van de oude gymzaal. Bij de gymzaal zijn toen geen in gebruik zijnde nestplaatsen van huismus aangetroffen. Tijdens het nader onderzoek in 2018 naar de aan- of afwezigheid van huismus rondom de voormalige school werden geen huismussen waargenomen op het dak van de school of in de directe omgeving van de school(waar ook de gymzaal onder valt), waaruit geconcludeerd kan worden dat de gymzaal niet gebruikt wordt door huismus.