Tweede turap 2021 Noardeast Fryslân-2021 - 2

2e Tussentijdse Rapportage Noardeast-Fryslân 2021

1

Inhoudsopgave Inleiding.............................................................................................................................................................. 4 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer ............................................................................................................... 5 Programma 2: Mienskip ................................................................................................................................... 16 Programma 3: Soarch en Wolwêzen ............................................................................................................... 25 Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje ................................................................................................. 38 Programma 5: Wenjen en Omjouwing ............................................................................................................. 51 Programma 6: Iepenbiere Romte .................................................................................................................... 67 Programma Algemiene dekkingsmiddels ........................................................................................................ 77 Overhead .........................................................................................................................................................

81 Heffing Vennootschapsbelasting ..................................................................................................................... 83 Onvoorzien ...................................................................................................................................................... 84 Totaaloverzicht financieel effect 2e rapportage 2021 ...................................................................................... 85 Effecten voor de meerjarenraming 2022-2024 ................................................................................................ 87 Gevolgen voor de algemene reserve .............................................................................................................. 90 Corona ............................................................................................................................................................. 91

2

3

Inleiding Op basis van de financiële verordening wordt u doormiddel van tussentijdse rapportages tweemaal per jaar ingelicht over de voortgang van de programmadoelen en de financiële stand van zaken. Voor u ligt nu de tweede tussentijdse rapportage over 2021. Wat staat er in deze rapportage Per programma volgt een rapportage op de voortgang van de doelen, subdoelen en activiteiten uit de begroting 2021. Naast de doelen wordt er per programma een overzicht van de financiële afwijkingen gegeven. Afwijkingen groter dan € 50.000 worden toegelicht. Corona Aan deze rapportage is de paragraaf Corona toegevoegd. In deze paragraaf wordt ingegaan op de risico’s, de extra kosten die gemaakt worden en de compensatie vanuit het Rijk. Rapportage op voortgang doelen Daarna wordt ingegaan over de voortgang van de bestuurlijke activiteiten en de belangrijke terugkerende activiteiten, beleidswijzigingen en projecten in 2021. Door middel van stoplichten wordt de voortgang aangegeven, de betekenis van de icoontjes staan hieronder toegelicht. Groen: Realisatie doelstelling ligt op schema, er is geen toelichting vereist Oranje: Realisatie doelstelling loopt vertraging op, maar wordt nog wel gehaald Rood: Realisatie van de doelstelling wordt niet gehaald. Vinkje: Activiteit is gehaald / gereed Indien een stoplicht op oranje of rood staat dan is een toelichting verplicht.

Resultaat 2e rapportage Het resultaat van de 2e rapportage 2021 bedraagt € 4.709.000 voordelig. Daarmee wordt het voorlopige begrotingsresultaat 2021 € 4.083.000 voordelig.

Het college van burgermeester en wethouders.

4

Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? Portefeuillehouder(s) Programmaregisseur Programmamanager

: J.G. Kramer / T. Berends : D. de Jong / S. Elverdink : H. Verbunt

Inleiding: Dienstverlening is een kerntaak van de gemeente. Daaraan is in de afgelopen jaren dan ook de nodige aandacht besteed, wat onder andere tot uitdrukking kwam in de ontwikkeling en vaststelling van een aantal documenten, zoals de Besturings- en Organisatiefilosofie 2017 (BOF), Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast Fryslân 2018 en het nieuwe Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022. Vanuit het organisatiemotto ‘Samen, persoonlijk en in de buurt’ zal worden gewerkt aan het optimaliseren van onze dienstverlening. Daarbij wordt deze raadsperiode ingezet op de hierna onder 101.1 t/m 101.3 genoemde speerpunten. Eén van de opbrengsten van de programmamarkt van maart 2019 is daarbij dat er extra aandacht komt voor bewustwording over (digitale) laaggeletterdheid en hulp voor en doorverwijzing van mensen die daaraan behoefte hebben. Ten aanzien van interne dienstverlening en bedrijfsvoering worden alleen doelen of activiteiten opgenomen, als die bijdragen aan een betere (externe) dienstverlening aan de klant. Het belang van een goede interne bedrijfsvoering voor onze externe dienstverlening is onmiskenbaar.

Gebiedsgericht werken – een vorm van collectieve dienstverlening – maakt onderdeel uit van het programma Mienskip, maar een gebiedsgerichte benadering is natuurlijk ook terug te vinden bij de doelstellingen op het gebied van een krachtig en eigentijds bestuur. Ook veiligheid is een kerntaak van de overheid en in het bijzonder ook van de gemeente. Het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving is een terugkerend en actueel onderwerp en staat daarom altijd hoog op de politieke agenda. Hoewel de gemeente een regierol heeft als het gaat om veiligheid en ook de kaders voor het (integraal) veiligheidsbeleid vaststelt, opereert de gemeente in een speelveld met veel spelers (ketenpartners). In het veiligheidsdomein is het formuleren en realiseren van smart-doelstellingen door de afhankelijkheid van ketenpartners daarom niet altijd mogelijk. Bij het bepalen van de doelen, speerpunten en activiteiten is zoveel mogelijk aangesloten op het bestaande beleid en de actuele ontwikkelingen op het gebied van veiligheid. De inspanningen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving behoren in de regel tot de reguliere activiteiten en daar waar extra inspanning wordt gevraagd, zijn deze (door alle programma’s heen) expliciet op activiteitenniveau opgenomen (bijvoorbeeld bij jeugdoverlast en evenementen).

Tijdens de eerder gememoreerde programmamarkt, bleek dat toezicht en handhaving op het gebied van overlast in de openbare ruimte meer aandacht verdient. Een maatregel in dat kader is de aanstelling en inzet van BOA’s met taakaccent jeugd. De gemeentebesturen van de drie voormalige gemeenten hebben de afgelopen jaren ingezet op meer ruimte voor de samenleving als het gaat om zeggenschap over en invloed op het beleid en de eigen woon- en leefomgeving. Initiatieven vanuit de samenleving werden zoveel mogelijk ondersteund en gefaciliteerd. Noardeast-Fryslân trekt die lijn door. Bij de inrichting van de bestuurspraktijk en het functioneren van de bestuursorganen wordt er veel ruimte gegeven aan de samenleving. Zo biedt de nieuwe vergaderstructuur van de raad met ondermeer ‘It Petear’ en ‘It Poadium’ volop gelegenheid voor een actieve inbreng vanuit alle geledingen van de samenleving. Daarnaast wordt middels dialoogonderwerpen uit de raadsagenda het gesprek met de samenleving aangegaan. Ook het college wil zoveel mogelijk met inwoners, bedrijfsleven en andere partners werken aan het behouden en verbeteren van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de gemeente: ‘Samen, In de buurt, Persoonlijk!’. De bestaande internationale samenwerking en vriendschapsband vanuit voormalig Dongeradeel met Fulda en Crediton wordt voortgezet.

5

Op grond van het BBV wordt het financieel beleid (inclusief belastingen) jaarlijks verwerkt in de toelichting(en) en paragrafen bij de begroting en meerjarenraming (niet in de doelen). Hoofddoelstelling: De gemeente Noardeast-Fryslân is een resultaatgerichte organisatie met focus op klantgerichte dienstverlening, goed toegesneden op de toekomst en met als speerpunten het verbeteren van de dienstverlening, een veilige woon- en leefomgeving, een krachtig en eigentijds bestuur en een gezond financieel beleid voor de lange termijn. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven. Onderwerp: verbeteren van de dienstverlening Kerndoelen Het aanbod van producten en diensten dat digitaal wordt aangeboden, neemt verder toe Speerpunt: • optimaliseren digitale dienstverlening en benutten van kansen op dat gebied. Beter passende dienstverlening (maatwerk) en hoge kwaliteit en klanttevredenheid Speerpunten: • persoonlijke, servicegerichte en integrale dienstverlening, afgestemd op behoeften van inwoners en op doelgroepen (toegankelijkheid via meerdere kanalen); • hoge klanttevredenheid; • optimaliseren loketfunctie. Minder regels en meer efficiënte en effectieve (digitale) werkprocessen Speerpunten: • klantgerichte, efficiënte en effectieve bedrijfsvoering en werkprocessen; • deregulering.

Onderwerp: veilige woon- en leefomgeving Kerndoel De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte Speerpunten: • ondermijning veilige leefomgeving; • high Impact Crimes (overvallen, straatroven, geweldsdelicten en woninginbraken); • jeugd en veiligheid (jeugdgroepen en middelengebruik); • sociale veiligheid (waaronder personen met verward gedrag en overlast door buren); • evenementenveiligheid; • dorps- en wijkgerichte politiezorg. Onderwerp: open, transparant, interactief, integer en coöperatief bestuur Kerndoel Open, transparante, interactieve en integere bestuursorganen Speerpunten: • het bestuur is herkenbaar en toegankelijk, blijft dichtbij de inwoners en zorgt zo voor verbinding met de gemeente Noardeast-Fryslân; • de inwoners en samenleving staan centraal (van buiten naar binnen werken); • het bestuur geeft vorm en inhoud aan een open dialoog met de samenleving; • het bestuur biedt ruimte voor initiatieven en invloed vanuit de samenleving. Kerndoel De internationale samenwerking en vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet • het bestendigen en stimuleren van culturele uitwisseling en contacten met Fulda en Crediton Onderwerp: gezond financieel beleid voor de lange termijn Kerndoel Gezond financieel beleid voor de lange termijn

6

Nr

Smartdoelen

101.1

Het aanbod van producten en diensten dat digitaal wordt aangeboden neemt verder toe In 2021 kan 80% van alle producten en diensten digitaal worden aangevraagd.

101.2

Een beter passende dienstverlening (maatwerk) en hoge kwaliteit en klanttevredenheid De waardering van de dienstverlening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2022 minimaal een 7,0 (2018: 6,7).

De waardering van de klantbejegening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2022 minimaal een 7,0 (2018: 6,7).

Activiteiten

Voortgang Toelichting e 2e rapportage 2 rapportage

Het plan van aanpak dat in 2019 is opgesteld, is vertaald naar uitgangspunten voor implementatie van het zaaksysteem. In 2021 zullen nieuwe formulieren ontwikkeld worden bij de producten en diensten die via de website worden aangeboden, maar waarvoor nog geen digitale aanvraag mogelijk is (bv. evenementenvergunning).

Het nieuwe zaaksysteem zal in november in gebruik worden genomen waarbij formulieren vernieuwd en verbeterd worden. Tevens worden er voor veel meer werkprocessen formulieren ontwikkeld, zodat deze digitaal kunnen worden aangevraagd. De klant kan ook via zijn persoonlijke internetpagina inloggen en een aanvraag doen of zijn status bekijken.

Jaarlijks wordt de klanttevredenheid en -bejegening gericht op het verbeteren van onze dienstverlening gemonitord. In 2021 zal een tool aangeschaft worden waarmee vaker en nauwkeuriger kan worden gemeten.

Regionaal is een keuze gemaakt welke tools gebruikt kunnen worden. Op dit moment zijn we in overleg met de leverancier voor implementatie van de tools. De verwachting is dat eind 2021 de tool in gebruik is genomen. Met de resultaten hieruit willen we beter aansluiten op de wensen en behoeften van de klant. Regionaal is een keuze gemaakt welke tools gebruikt kunnen worden. Op dit moment zijn we in overleg met de leverancier voor implementatie van de tools. De verwachting is dat eind 2021 de tool in gebruik is genomen. Met de resultaten hieruit willen we beter aansluiten op de wensen en behoeften van de klant. Regionaal is een keuze gemaakt welke tools gebruikt kunnen worden. Op dit moment zijn we in overleg met de leverancier voor implementatie van de tools. De verwachting is dat eind 2021 de tool in gebruik is genomen.

Investeren in een organisatie-ontwikkelingsprogramma gericht leren denken en handelen vanuit de behoefte van de klant (klantbetrokken benadering) en de zelfredzaamheid van de klant bevorderen.

Cijfer klanttevredenheid Ontwikkeling actieve stuis in 2021 gestegen naar ring op managementineen 7,0 (2018: 6,6). formatie.

7

Nr

101.3

102

Smartdoelen

Activiteiten

Alle schriftelijke communicatie van de gemeenten is vanaf 2021 op B1 niveau (dit is het niveau van 80% van de Nederlanders).

Uitvoering en afronding project duidelijke taal (gestart in 2020).

Minder regels en meer efficiënte en effectieve (digitale) werkprocessen Vanaf 2020 voldoet 80% van de dienstverlening aan de vast te stellen servicenormen.

De in 2019 op basis van het dienstverleningsconcept vastgestelde servicenormen worden doorlopend gemonitord op naleving.

Effectieve implementatie van de Omgevingswet

Uitvoering van de Omgevingswet.

De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte Aanpak verkeersveiligheid in Noardeast- Fryslân (op naar nul slachtoffers) door vergroten van de feitelijke verkeersveiligheid én het verhogen van de verkeersveiligheidsbeleving (zie ook programma 6).

De integrale verbinding tussen verkeer & vervoer én veiligheid wordt geïntensiveerd door een structurele samenwerking te organiseren tussen deze beleidsafdelingen, aangevuld met de politie.

Voortgang Toelichting e 2e rapportage 2 rapportage Op de website wordt al een tool ingezet die metingen doet op het gebruik van duidelijk taal. Tevens worden momenteel taalcoaches getraind die collega’s kunnen ondersteunen bij het schrijven en zij bewaken ook de kwaliteit. Vanaf september wordt een applicatie Klinkende Taal in gebruik genomen die ondersteunt in het schrijven op het juiste taalniveau.

De vastgestelde servicenormen worden bij de implementatie van het nieuwe zaaksysteem opgenomen zodat er rapportages gemaakt kunnen worden in hoeverre voldaan wordt aan de servicenorm. Binnen het KCC wordt structureel gemonitord op de vastgestelde servicenorm en jaarlijks wordt hierover aan het bestuur gerapporteerd. De invoering van de Omgevingswet krijgt doorgang op 1 juli 2022. Met de Klankbordgroep uit de gemeenteraad zijn wij in goed gesprek over de invoering en de invoeringsinformatie die ook de gemeenteraad nodig heeft. Er zijn nog een aantal informatiebijeenkomsten gepland in 2021.

Het initiëren van het ambtelijk verkeersveiligheidsoverleg staat op de planning voor het najaar van 2021.

8

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Voortgang Toelichting e 2e rapportage 2 rapportage Verkeersveiligheid wordt Deze activiteit staat gepland structureel geagendeerd om in de loop van 2021 op in het operationeel veiligte pakken, in navolging van heidsoverleg met de polihet ambtelijk verkeersveiligtie én minstens eenmaal heidsoverleg. per jaar in de lokale gezagsdriehoek. Aanpak woninginbraken: Vergroten van het risicoPreventieve aanpak van worealiseren stabilisering bewustzijn én meldingsninginbraken is going convan het aanpak (wobereidheid door blijvende cern. De communicatieve inning)inbraken naar het inzet op inbraakprevenzet is onverminderd doorgeniveau van 2017. tie, met name rond de gaan. Er hebben vanzelf‘donkere dagen’ en vasprekend geen preventiebijkantieperiodes. Dit wordt eenkomst o.i.d. plaatsgegedaan door het inzetten vonden. In de eerste maanvan allerlei communicaden van 2021 zijn de cijfers tiemiddelen, maar ook rondom woninginbraken door het organiseren van laag, helaas is er rond de inbraakpreventieavonzomerperiode wel een piek den, het gebruiken van waarneembaar. lichtkranten of de inzet van bijvoorbeeld de ‘preventietruck’.

Preventief bestrijden van Er wordt op dit moment geheling door de verdere werkt aan de uitrol van het uitrol van het Digitaal DOR: bestuurlijke besluitOpkopers Register vorming, benaderen opko(DOR), waarmee de repers, maken van handhagistratieplicht van handevingsafspraken et cetera. laren in tweedehands goederen wordt gefaciliteerd. Insteken op buurtprevenDe aanvragen om Whatstie door de begeleiding, App-borden beschikbaar te facilitering en bekendmastellen worden in behandeking van WhatsApp ling genomen. Er ontbreekt groepen (onder andere echter een beleidsmatige door WhatsApp-borden basis. Voor het vierde kwarter beschikking te steltaal van 2021 staat de ontlen). wikkeling van integraal beleid rondom (buurt)preventie woninginbraken op de planning.

9

Nr

Smartdoelen De komende jaren wordt er ingezet op de aanpak van problematische jeugdgroepen en groepsgedrag door: het verminderen van criminaliteit en overlast het versterken van de sociale positie en de jongeren perspectief bieden het verstoren van de negatieve groepsdynamiek het voorkomen van aanwas het vergroten van het veiligheidsgevoel in de wijken en dorpen en onder de jongeren.

Een evenementenrijke gemeente met een gezond horecaklimaat, waarbij een veilig verloop vooropstaat. Overlast, geweld en excessief middelengebruik wordt zoveel als mogelijk voorkomen.

Activiteiten

Voortgang Toelichting e 2e rapportage 2 rapportage Implementatie en verHier wordt volop aan gedere ontwikkeling van de werkt vanuit diverse teams aanpak problematische en ketenpartners. Met de jeugdgroepen en groeps(tijdelijke) aanstelling van gedrag (inclusief jurieen jeugdboa per 1 maart jl. disch kader voor o.a. het wordt uitvoering gegeven delen van informatie). aan een pilot. De jeugdboa Hierbij is aandacht voor heeft als doel om sneller de capaciteit en beschikzicht te krijgen op jeugdbaarheid van jongerengroepen (preventief) en duiwerk en gemeentelijke delijke grenzen te stellen toezichthouders/ boa’s. aan het gedrag van jongeren (repressief). In de preventieve sfeer signaleert de jeugdboa in een vroegtijdig stadium zorggedrag. In het najaar volgen de eerste bevindingen van de pilot jeugdboa. Jeugdoverlast is een saGoing concern. Het aantal menspel en per cameldingen/gevallen van sus/groep wordt een jeugdoverlast is de afgeloconcrete aanpak ontwikpen maanden laag. keld. Daar waar sprake is van structurele overlast, worden (fysieke) maatregelen getroffen Blijven investeren in de Deze aanpak heeft structuaanpak op en rond het reel onze aandacht. Het inwater in Dokkum en aan tegrale draaiboek m.b.t. ‘waDe Swemmer. tergerelateerde overlast’ is in het voorjaar geactualiseerd en besproken in de veiligheidsdriehoek. Hier is in de zomerperiode uitvoering aan gegeven.

In 2020 is de behoefte Het evenementenbeleid is voor het ontwikkelen van eind 2020 vastgesteld door evenementenbeleid onhet college. In dit beleid zijn derzocht. Hierin is speciverschillende ambities/ verfiek aandacht voor de betervoorstellen bekrachtoenemende groei van tigd. De financiële gevolgen evenementen en de gehiervan worden opgenomen volgen voor gemeentein de perspectiefnota 2022. lijke inzet. De uitvoering van het vastgestelde beleid is daarmee afhankelijk van hoeveel financiële middelen er worden vrijgemaakt in de perspectiefnota.

10

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Onder regie van de gemeentelijke evenementencoördinator worden aanvragen voor evenementen nauwkeurig behandeld, waarbij we nauw samenwerken met onze adviespartners als de politie en Veiligheidsregio Fryslân (brandweer/ GHOR). Bij verschillende (grote) evenementen wordt een multidisciplinair veiligheidsteam ingericht, onder voorzitterschap vanuit het veiligheidsdomein (i.v.m. directe verantwoordelijkheid burgemeester). Dit veiligheidsteam monitort de uitvoering van het evenement en stuurt bij op beperking/ voorkoming van risicovolle situaties. Draagvlak voor een horecaconvenant – waarin veiligheidsafspraken tussen o.a. horecaondernemers, politie en gemeente worden vastgelegd – wordt nader onderzocht. De meerwaarde en het inrichten van de functie van een gemeentelijke horecacoördinator wordt verkend. De komende jaren moet Naast deelname aan de de overlast door verregionale aanpak wordt warde en overlast gelokaal ingezet op vende personen worden (multi)casuïstiek waarverminderd, het draagmee de overlast door vlak op straat en in de personen met verward buurt worden vergroot en gedrag wordt beperkt. een snellere toeleiding tot zorg en ondersteuning. Implementeren/ uitvoeren van de Wet verplichte ggz, waaronder het trainen van gemeentelijke medewerkers.

Voortgang Toelichting e 2e rapportage 2 rapportage Ten gevolge van de landelijke corona-maatregelen hebben er tot op heden weinig evenementen plaatsgevonden. De evenementen die al wel hebben plaatsgevonden, waaronder de finish van de Beneluxtour, zijn integraal voorbereid.

Ten gevolge van de landelijke corona-maatregelen hebben er tot op heden geen evenementen plaatsgevonden, waarbij de inzet van een veiligheidsteam noodzakelijk was.

Deze activiteit is nog niet opgepakt, dit wordt vermoedelijk het vierde kwartaal van 2021. De (nacht)horecabranche heeft op dit moment ook wel andere prioriteiten. Deze activiteit, afkomstig uit de meerjarig veiligheidsagenda, wordt in/vanaf 2022 opgepakt. Dit betreft een going concern activiteit.

Dit betreft een going concern activiteit.

11

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Medewerkers, inwoners en ondernemers herkennen ondermijnende criminaliteit en weten hoe en waar ze dit moeten melden. Er is hierbij specifiek aandacht voor het buitengebied.

Er wordt projectmatig ingezet op locaties, fenomenen en branches binnen de gemeente waar nog onvoldoende zicht op is. De zogenaamde witte vlekken en gelegenheden. Er wordt extra ingezet op de ambtelijke en bestuurlijke integriteit en weerbaarheid in relatie tot het thema ondermijning.

Het uitvoeren van onderzoeken die voortvloeien uit de in het ondermijningsbeeld genoemde signalen, bovenop de reguliere werkzaamheden.

Het consequenter inzetten van het beschikbaar bestuurlijk instrumentarium.

Er wordt extra ingezet op bewustwording van inwoners, ondernemers en de eigen organisatie

Voortgang Toelichting e 2e rapportage 2 rapportage Er wordt volop uitvoering gegeven aan het in begin 2021 vastgestelde uitvoeringsplan ondermijning. Hierbij is ook aandacht voor de witte vlekken en gelegenheden. In 2021 hebben diverse nieuwe medewerkers een basisworkshop ondermijning gevolgd, georganiseerd vanuit het team Feiligens. Eind augustus 2021 hebben de raadsleden een themabijeenkomst ondermijning en integriteit gehad. Er wordt inmiddels ingezet op actuele ondermijningscasuïstiek. Een schaarste aan capaciteit betekent wel dat er scherpe keuzes gemaakt (moeten) worden. In het najaar van 2021 wordt een lokale “ondermijningstafel” opgestart, waarbinnen deze activiteit wordt opgepakt. In de loop van dit jaar krijgt een tactisch ondermijningsoverleg tussen politie en gemeente vorm. De toepassing van o.a. wet Bibob en sluiting van drugspanden op grond van artikel 13b Opiumwet wordt steeds beter ingebed in onze organisatie. De recent opgeleverde weerbaarheidsscan moet nog ambtelijk en bestuurlijk worden besproken, maar geeft enkele handvaten voor verdere inzet van het bestuurlijk instrumentarium. Deze activiteit loopt (o.a. basis-workshop medewerkers en project veilig buitengebied). Daarnaast wordt een meldpunt ondermijning ingericht binnen de gemeente.

12

Nr

Smartdoelen

103.1

Raad en bestuur zijn open, transparant, interactief en integer De gemeente heeft een krachtig, eigentijds en integer bestuur dat een goede relatie met de burger onderhoudt en ruimte geeft aan nieuwe vormen van participatie en democratie vanuit een open dialoog met de samenleving.

Activiteiten

Op basis van de raadsagenda ‘In nije dei, mei elkoar foarút!’ worden deze raadsperiode nog 3 dialoogonderwerpen met de samenleving opgepakt, die kunnen leiden tot voorstellen aan en besluiten van de raad.

Het gaat om de volgende drie onderwerpen: • Cultuurnota --> startnotitie is vastgesteld door de raad. Cultuurnota komt dit jaar op de raadsagenda. • Formele en informele zorg --> onderzoek rekenkamer Leeuwarden loopt. • Verduurzaming woningen -> onderdeel van de Transitievisie Warmte die voor eind dit jaar op de raadsagenda staat.

Het onderwerp bestuurlijke integriteit heeft permanente aandacht en staat minimaal één keer per jaar op de agenda van raad en college.

Tijdens de raadsexcursie op 27 augustus zijn de raadsleden uitgebreid geïnformeerd over integriteit en ondermijning via presentaties, een dilemmaspel en een workshop. Van de huidige kinderburgemeester is/wordt afscheid genomen op 1 september. Haar opvolger wordt benoemd op 4 november. De gezamenlijke RKC is van start gegaan met onderzoek naar “Financiële informatievoorziening aan gemeenteraden”. Voor de komende jaren wordt een onderzoeksagenda opgesteld.

Om ook de stem van kinderen te (laten) horen wordt er jaarlijks een nieuwe kinderburgemeester benoemd. Er wordt een rekenkamer(commissie) ingesteld, zo mogelijk gezamenlijk met de gemeente Dantumadiel, die minimaal één onderzoek per jaar uitvoert naar doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur. 103.2

Voortgang Toelichting e 2e rapportage 2 rapportage

De internationale vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet Het Vriendschapscomité Dokkum wordt ondersteund bij het stimuleren van culturele uitwisseling en contacten met Fulda en Crediton.

Het Vriendschapscomité wordt ondersteund.

13

Nr

Smartdoelen

104

Gezond financieel beleid voor de lange termijn

Activiteiten

Voortgang Toelichting e 2e rapportage 2 rapportage

De gemeenteraad stelt jaarlijks een sluitende meerjarenbegroting vast. De Provincie toetst de begroting aan de financiele vereisten en baseert op basis daarvan de mate van haar wettelijke toezicht. Naast een sluitende begroting houdt de gemeente voldoende middelen in de Algemene Reserve om de risico’s die de gemeente loopt op te kunnen vangen.

De gemeente heeft een sluitende begroting 2021-2024 vastgesteld, die voldoet aan de gestelde eisen. De Algemene reserve is voldoende om de risico’s die de gemeente loopt op te vangen.

Onderwerp beleidsdocumenten Dienstverlening Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast-Fryslân (2018) Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Veilige woon- en leefomgeving Veiligheidsagenda Noardeast-Fryslân 2020 – 2023: Mei elkoar foar feiligens Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2020 – 2023 (Politie) Beleidsplan Veiligheid 2019 – 2022 (Veiligheidsregio Fryslân) Samenwerkingsovereenkomst Veiligheidshuis Fryslân Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (2019) Open, transparante, interactieve en integere bestuursorganen Raadsagenda ‘In nije dei, mei elkoar foarút’ Coalitieagenda ‘Trochpakke!, mei elkoar foarút’ Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast Fryslân (2018) Sociaal Economisch Masterplan en Agenda Netwerk Noordoost (ANNO) Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Gezond financieel beleid voor de lange termijn Financiële beleidsdocumenten (begroting, meerjarenraming, jaarrekening en perspectiefnota)

Verbonden partij Vereniging van Friese Gemeenten Vereniging van Nederlandse Gemeenten Vereniging van Waddenzeegemeenten Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid Shared Servicecentrum Leeuwarden

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen De VFG behartigt de belangen voor alle Friese gemeenten, totaal 18. De VNG behartigt de belangen voor alle Nederlandse gemeenten. Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle Waddenzeegemeenten. Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving Het SSL garandeert en faciliteert de ICTvoorzieningen en –dienstverlening voor de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Zij schept zoveel

14

Verbonden partij

Centrumregeling samenwerking Dantumadiel en Noardeast-Fryslân

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen mogelijk de randvoorwaarden voor een efficiënte bedrijfsvoering en een klantgerichte en effectieve dienstverlening. De gemeente Dantumadiel laat door de gemeente Noardeast-Fryslân in beginsel alle gemeentelijke taken uitvoeren, voor zover deze niet aan anderen zijn opgedragen en zoals omschreven in het dienstverleningshandvest (art 7 centrumregeling).

Overzicht baten en lasten 2021 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Onderwerpen (bedragen x € 1.000)

Baten Lasten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Geraamd resultaat

Primitieve begroting 2021

Begroting na wijziging

491 -7.018 -6.527 0 106 -6.421

549 -7.230 -6.681 0 285 -6.396

Wijziging 2e rapportage 368 -616 -248 0 0 -248

Begroting na 2e rapportage 917 -7.846 -6.929 0 285 -6.644

Toelichting op de wijzigingen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Bedragen x € 1.000

Baten Burgemeester en wethouders Er is kapitaal ontvangen voor het wethouderspensioen van een voormalig wethouder, dit bedrag wordt direct in de voorziening gestort, zie lastenkant. Totaal baten Lasten Burgemeester en wethouders Het ontvangen kapitaal voor het wethouderspensioen van een voormalig wethouder wordt gestort in de voorziening wethouderspensioenen, per saldo heeft dit geen effect op het resultaat. Burgemeester en wethouders In verband met wachtgeldverplichtingen door het vertrek van een wethouder is een storting in de voorziening wachtgelden nodig.

Afwijkingen 2e rapportage

368

Incidenteel (I) Structureel (S) I

368

-368

I

-248

I

Totaal lasten

-616

Totaal saldo wijzigingen

-248

15

Programma 2: Mienskip Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? Portefeuillehouder(s) Programmaregisseur Programmamanager

: F. Breeuwsma / J. D. de Vries : M. Jansen : L. Venekamp

Inleiding: In Noardeast-Fryslân staan inwoner en samenleving centraal en gaan we uit van de leefwereld van de inwoners in onze samenleving. Dat past bij de veranderende rollen die overheid, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties innemen. We ontwikkelen ons van een overheid die beslist en stuurt en daarbij waar nodig mensen en organisaties betrekt, naar een overheid die inwoners en instellingen faciliteert bij door hen aangedragen ideeën. De rol van de gemeente is binnen dit programma vaak die van: • een netwerkende overheid, die samenwerking zoekt met andere partijen en daarmee gezamenlijk doelen bepaalt; • een responsieve, participerende overheid, die ruimte geeft aan maatschappelijke initiatieven van onderop en deze ondersteunt. Vanwege de veranderende rol van de gemeente is een aantal doelen binnen dit programma opgenomen als procesdoelen: we gaan met initiatiefnemers en partners een (gebiedsgericht) proces in en het resultaat is niet vooraf te bepalen. De doelen zijn daarom soms minder ‘smart’ geformuleerd. Noardeast-Fryslân kent een rijk verenigingsleven en sterke mienskipssin. Activiteiten op het gebied van sport en cultuur, al dan niet in verenigingsverband, verbindt mensen en vergroot de levendigheid van de dorpen. Het is daarom belangrijk initiatieven blijvend aan te jagen en te ondersteunen.

Binnen de gemeente hebben we echter wel te maken met demografische ontwikkelingen: bevolkingsdaling, vergrijzing en ontgroening. Dit heeft gevolgen voor bijvoorbeeld voorzieningen als sportclubs, scholen, zorgvoorzieningen en wonen. En daarmee voor de leefbaarheid. Duidelijk is dat het niet mogelijk is alle voorzieningen of accommodaties in de regio te behouden. Er is discussie nodig over voorzieningenspreiding, op thematisch of meer integraal niveau. In alle gevallen is afstemming nodig, anders riskeert de gemeente de leefbaarheid en vitaliteit. Het realiseren van een toekomstige voorzieningenstructuur (voorzieningentransitie) vergt tijd en zal vorm moeten krijgen mét de betrokken partners (zoals schoolbesturen en sportverenigingen) en de dorpen (inwoners). Het is belangrijk betrokkenen te informeren over bevolkingsontwikkelingen en met elkaar de perspectieven voor de toekomst te bespreken. Hoofddoelstelling: Behouden en versterken van vitale gemeenschappen en van de leefbaarheid. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven. Onderwerp: sociale verbondenheid Kerndoelen Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Speerpunten: • aanbod van culturele activiteiten; • aanbod van cultuureducatie voor kinderen / jeugd; • sportactiviteiten; • verenigingsleven;

16

Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? •

vrijwillige inzet in dorpen.

Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van inwoners Speerpunten: • ondersteunen en versterken van initiatieven van onderop; • duidelijk gemeentelijk aanspreekpunt; • participatie van burgers; • samenhang in initiatieven waar mogelijk; • overheidsparticipatie / nieuw samenspel inwoners en overheid. Onderwerp: voorzieningenniveau Kerndoel Beter passend voorzieningenniveau Speerpunten: • onderwijs; • culturele voorzieningen (culturele infrastructuur); • sportvoorzieningen; • overige maatschappelijke voorzieningen (en combi’s). Onderwerp: talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kerndoelen Optimaliseren van de schoolloopbaan zodat kinderen beter voorbereid zijn op hun toekomst Speerpunten: • doelgroep jongeren; • aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt. Jongeren in de gelegenheid stellen hun talenten op het gebied van cultuur te ontdekken Speerpunten: • doelgroep 0-18 jarigen. Onderwerp: verbondenheid met het gebied Kerndoelen Versterken van de culturele identiteit van het gebied Speerpunten: • samenwerkingsverbanden; • richten op kinderen basisschoolleeftijd–educatie; • initiatieven aanjagen en faciliteren; • inwoners zijn trots op de streek/gemeente waar ze wonen. Kerndoelen Versterken van de Friese taal(cultuur) Speerpunten: • doelgroep kinderen basisschoolleeftijd; • tweetalige gemeentelijke organisatie; • zichtbaarheid van het Fries.

17

Nr

Smartdoelen

201.1

Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Het aantal mensen dat Nieuwe initiatieven op in aanraking komt en cultureel gebied worden betrokken is bij culturele gestimuleerd. activiteiten en/of culturele vorming is in 2022 toegenomen met 10% t.o.v. 2018. Samen met inwoners wordt nieuw cultuurbeleid opgesteld

Toename van het aantal door inwoners georganiseerde activiteiten al dan niet in verenigingsverband (o.a. cultuur en sport) gericht op de levendigheid van de dorpen.

Activiteiten

Er worden kennismakingslessen van diverse sporten op de scholen gegeven via de buurtsportcoach. Hierbij is aandacht voor de Fryske sporten. De plaatselijke verenigingen worden hierbij betrokken. Uitvoering van het lokaal Sportakkoord voor het ondersteunen van verenigingen met aandachtspunten: georganiseerde bredere omniactiviteiten. Inbreng (communicatie) bij met name grotere evenementen met publieke aandacht zoals de (fiets)Elfstedentocht, ludieke acties voor goede doelen etc. Hierin zal de evenementencoördinator een rol spelen.

Voortgang 2e rapportage

Toelichting 2e rapportage

Culturele evenementen en activiteiten zijn daar waar mogelijk gesubsidieerd (doorlopend proces).

Hier is en wordt aan gewerkt.

Er is een kaatsclinic geweest op de basisscholen. Schooljudo heeft ook weer plaatsgevonden. Door de coronamaatregelen zijn er wel minder kennismakingslessen geweest.

Het sportakkoord (gezondheidsakkoord) is inmiddels officieel in uitvoering. Op www.samenactiefnaargezondheid.nl staan de initiatieven die ook gericht zijn op proces omnivereniging/samenwerking sporten. De Beneluxtour is voorbereid en heeft plaatsgevonden. Onderdeel hiervan was de nevenactiviteit ‘sport en bewegen’ op basisscholen. Ook het project Doortrappen is gekoppeld aan de Beneluxtoer. Communicatie is nauw betrokken geweest.

18

Nr

Smartdoelen

201.2

Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van burgers Inwoners hebben meer mogelijkheden voor invloed op hun eigen leefomgeving.

Activiteiten

In 2021 ontvangen de dorpen en wijken een budget als basisondersteuning. Daarnaast kunnen dorpsbelangen en wijkraden incidenteel subsidie aanvragen voor leefbaarheidsinitiatieven.

Daar waar sprake is van een specifieke opgave wordt in overleg en in samenwerking met betrokkenen uit de samenleving een gebiedsagenda opgesteld (gebiedsgerichte aanpak). Initiatiefnemers / dorpen / wijken worden daarbij ondersteund en gefaciliteerd. Er wordt een Pilot Gebiedsgericht werken uitgevoerd

In het kader van de implementatie Omgevingswet wordt een organisatieontwikkelingsprogramma uitgevoerd gericht op een andere manier van werken (participatieve werkwijze)

Voortgang 2e rapportage

Toelichting 2e rapportage

De raad heeft een jaaroverzicht van 2020 ontvangen van alle leefbaarheidsinitiatieven, die gebruik hebben gemaakt van deze regeling. Het zichtbaar maken van allerlei initiatieven binnen dorpen en wijken is belangrijk. Door de dorpencoördinatoren is een poll opengesteld bij besturen van dorpsbelangen en wijkraden om te informeren naar hun behoefte aan die zichtbaarheid en op welke wijze ze dit graag willen zien. De grote voorkeur ligt bij de uitgave van een digitale nieuwsbrief. Dit plan wordt verder uitgewerkt. De grote vraag naar woningen heeft een behoorlijke toename opgeleverd aan initiatieven vanuit de dorpen op dit onderwerp. Vanuit de afdeling wordt gekeken hoe we hierop adequaat kunnen inspelen.

Er zijn intern veel ideeën opgehaald. Deze worden in nauwe samenwerking met het Fries Programma Waddenkust, Sense of Place, project versterken dijk Koehool-Lauwersmeer e.a. samenwerkingspartners verder onderzocht. De koppelkansen moeten nog verder verkend worden. Medewerkers volgen de basiscursus Omgevingswet; deze kan in eigen tempo worden gedaan tot eind van dit jaar. Er is een pakket opleidingmodules Omgevingswet ingekocht voor vakspecialisten (start september). De nieuwe manier van werken maakt ook hier onderdeel van uit.

19

Nr

Smartdoelen

202

Beter passend voorzieningenniveau De maatschappelijke voorzieningen (voor sport, cultuur en ontmoeten) zijn toekomstbestendig: betaalbaar en bereikbaar

Activiteiten

In verband met de vrijval van een aantal gebouwen wordt in Ferwert een gebiedsgericht proces doorlopen met inwoners, dorpen en initiatiefnemers, gericht op een toekomstbestendige voorzieningenstructuur. Initiatieven vanuit de samenleving gericht op een toekomstbestendige voorzieningenstructuur worden gestimuleerd. De ontwikkeling ‘Hallum’ wordt gefaciliteerd en ondersteund binnen de bestaande financiële randvoorwaarden. De scholen zijn toeIn 2021 wordt op basis komstbestendig, bevan vastgesteld Intetaalbaar en blijven goed graal Huisvestingsplan bereikbaar voor leerde planning beoordeeld lingen en wordt afgestemd welk project opgepakt / uitgevoerd wordt.

Onderwijs-, voorschoolse en andere maatschappelijke voorzieningen worden waar mogelijk geclusterd met het oog op meer samenwerking (ook met jeugdzorg) en multifunctioneel gebruik.

In 2021 is voor één locatie de clustering van maatschappelijke voorzieningen in uitvoering

Er wordt een proces doorlopen om te komen tot concentratie van onderwijsvoorzieningen (scholenpark) voor de regio in Dokkum.

Voortgang 2e rapportage

Toelichting 2e rapportage

Proces is gestart en loopt op schema.

Diverse initiatieven worden vanuit het dorpen en wijkenfonds ondersteund. De DOM’s zijn actief op 8 locaties. Project Bruisend Hart is bezig met uitvoering

De NEN keuringen zijn uitgevoerd en er is met een aantal scholen over nieuwe opties gesproken. Het OOGO, voor bespreken van bijgewerkte IHP, is ingepland. Vanwege financiele heroverweging is het stoplicht op oranje. In Oosternijkerk is de bouw van de school/kinderopvang in uitvoering. Voor Holwerd (scholenontwikkeling verbonden aan Mfc) loopt de aanbesteding: verwachte start bouw najaar 2021. Voor de overige geplande projecten wordt in het kader van het IHP de planning heroverwogen. De verdere ontwikkeling van het scholenpark in Dokkum is onderdeel van het IHP.

20

Nr

Smartdoelen

203.1

Optimaliseren van de schoolloopbaan zodat kinderen beter voorbereid zijn op hun toekomst Alle kinderen hebben in 2022 kennis gemaakt met nieuwe (technologische) ontwikkelingen en vaardigheden kunnen ontwikkelen die van belang zijn voor een goede aansluiting op de arbeidsmarkt. Jongeren in de gelegenheid stellen hun talenten op het gebied van cultuur te ontdekken Het aantal leerlingen van het primair- en voortgezet onderwijs dat gedurende hun schoolloopbaan in aanraking komt met meerdere culturele activiteiten is in 2022 met 5% toegenomen t.o.v. 2018. Versterken van de culturele identiteit Initiatieven en activiteiten zijn beter op elkaar afgestemd / met elkaar verbonden. Mensen vinden elkaar bij het voorbereiden van en bezoeken van culturele activiteiten. Het aantal scholen dat aandacht besteedt aan de cultuurhistorie van de regio is in 2022 toegenomen met 5% t.o.v. 2018. Behâld en fuortsterkjen fan de meartaligens, wêrûnder Frysk en streekeigen talen It tal trijetalige skoallen is yn 2024, neffens 2017, ferdûbele.

203.2

204.1

204.2

Activiteiten

Voortgang 2e rapportage

Toelichting 2e rapportage

De gemeente faciliteert en stimuleert sterk techniek onderwijs in basisen voortgezet onderwijs. De gemeente brengt partijen daartoe samen en zoekt aansluiting bij de Versnellingsagenda.

Projecten op het gebied van technologie en zorg zijn onderdeel geworden van de Regiodeal. De gemeente is betrokken bij ’sterk techniek onderwijs’. Alle scholen participeren hierin.

Opus3 zet i.s.m.de Wâldsang als vervolg op UurCultuur een gevarieerd cultuuraanbod voor het basissonderwijs op (onderdeel van de Cultuurnota).

De cultuurcoördinator werkt met Opus3 en een groot aantal partners aan een breed cultuuraanbod voor de scholen voor schooljaar ’21 / ’22.

Activiteiten uit de nieuwe Cultuurnota worden uitgevoerd.

Komt aan de orde in de nieuwe Cultuurnota.

In overleg met Markant Friesland de samenwerking tussen scholen, lokale musea en andere erfgoedinstellingen stimuleren.

Opgenomen in nieuwe beleidsplan van Markant Friesland.

Basisskoallen stimulearje om Frysk taalbelied in plak yn harren skoallebelied te jaan en harren stimulearje oan te slúten by it Netwurk Meartaligens.

Der is wurke oan in nijsbrief foar skoallen.

21

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Yn 2024 bin alle pjutteropfanglokaasjes en bernedeiferbliuwen twatalich sertifisearre.

Yn gearwurking mei it SFBO organisaasjes stimulearje twatalich te wurden. Dit jildt benammen foar nije organisaasjes. Kursussen Frysk foar it personiel.

De sichtberens fan it Frysk yn ‘e gemeente en de gemeentlike organisaasje fergrutsje Yn 2021 wurdt wurke Nei ynventarisaasje fan oan aktiviteiten foar it de gegevens oer de behâlden fan de streek- ferskillende talen yn de eigen taalkultueren (ûn- gemeente en it meitsjen der oaren it Dokkumers, fan harmonisearre taalKollumers en Pompbelied Frysk sept 2020 sters). wurdt fierder útfiering jûn oan de aktiviteiten sa as neamd yn dizze beliedsnota.

Voortgang 2e rapportage

Toelichting 2e rapportage Trochrinnend proses: 90% fan alle lokaasjes is twatalich sertifisearre.

Der sil begûn wurde mei kursussen Frysk foar it personiel yn oktober. Der is in earste brainstorm byienkomst west oer streektalen. De gemeente docht mei oan it projekt Keimpe op Reis fan de Afûk. It is in projekt foar horeka-ûndernimmers wat rjochte is op gesinnen mei bern dy’t komme te iten. It bernemenu kriget stâl troch gebrûk te meitsjen fan in placemat dy’t gasten oanbean krije by it trochjaan fan de bestelling. As sy wachtsje op harren miel, kinne hja mei-inoar (mear)talige spultsjes dwaan. Underwilens komme hja boartlik yn de kunde mei it Frysk (en de oanbelangjende streektaal). Oan de ein fan harren besite oan it restaurant krije se ek noch in lêsboekje mei De place-mates en it boekje binne ek yn it Dokkumers oersetten.

Onderwerp beleidsdocumenten Sociale verbondenheid Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022 Voorzieningenniveau Agenda voor onderwijsvoorzieningen in Noordoost Fryslân (2017) Atlas van Noordoost Fryslân Eindrapport (sept. 2015) Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2010-2030 (jan. 2014) Naar een regionale ontwikkelagenda voor onderwijsvoorzieningen in NO Friesland; Verkennend masterplan huisvesting DDFK Talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kennislab Verbondenheid met het gebied Nota Frysk Taalbelied Noardeast-Fryslân “Mei elkoar foarút mei it Frysk” Nog op te stellen Cultuurnota Noardeast-Fryslân

22

Verbonden partij Roobol Elan Onderwijsgroep

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs

Overzicht baten en lasten 2021 Programma 2: Mienskip Onderwerpen (bedragen x € 1.000)

Baten Lasten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Geraamd resultaat

Primitieve begroting 2021

Begroting na wijziging

158 -7.481 -7.324 0 277 -7.047

387 -9.537 -9.151 0 1.976 -7.174

Wijziging 2e rapportage 258 -460 -202 0 310 108

Begroting na 2e rapportage 645 -9.998 -9.353 0 2.286 -7.067

Toelichting op de wijzigingen Programma 2: Mienskip Bedragen x € 1.000

Baten Onderwijshuisvesting Voor de revitalisering dorpshuis Hantum betalen we € 75.000 aan de provincie. Dit bedrag ontvangen we van dorpshuis Hantum. Per saldo budgettair neutraal. Bewegingsonderwijs Bijstelling raming vergoeding klokuren omdat voortgezet onderwijsscholen niet over eigen gymlokalen beschikken. Vergoeding is voor schooljaar 2019-2020 en 2020-2021. Raming 2021-2022 zal in de 1e turap 2022 verwerkt worden. Sportbeleid en stimulering Van het rijk ontvangen we extra gelden voor Sportakkoord extra en Rijk Leefstijl. Hier staan uitgaven tegenover, per saldo budgettair neutraal. Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal baten Lasten Cultuur en sport Er is een tijdelijke subsidieregeling corona compensatie cultuur en sport ingesteld. Voor cultuur € 150.000 en voor sport € 75.000, totaal € 225.000. Deze subsidieregeling wordt gedekt uit de reserve Coronacompensatie. Per saldo budgettair neutraal. Onderwijshuisvesting Voor de revitalisering dorpshuis Hantum betalen we € 75.000 aan de provincie. Dit bedrag ontvangen we van dorpshuis Hantum. Per saldo budgettair neutraal.

Afwijkingen 2e rapportage

Incidenteel (I) Structureel (S)

75

I

66

I

97

I

20

I

258

-225

I

-75

I

23

Bedragen x € 1.000

Onderwijshuisvesting De gemeentelijke belstingen en heffingen zijn bijgesteld op basis van de werkelijke aanslagen. De bijstelling is structureel in de begroting 2022 verwerkt. Sportbeleid en stimulering Van het rijk ontvangen we extra gelden voor Sportakkoord extra en Rijk Leefstijl. Hier staan uitgaven tegenover, per saldo budgettair neutraal. Kunst- en cultuuractiviteiten Voor extra voorstellingen van de Wadopera is € 100.000 subsidie beschikbaar gesteld vanuit de reserve Coronacompensatie. Per saldo is dit budgetneutraal Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal lasten Onttrekkingen aan reserves Coronacompensatie Er is een tijdelijke subsidieregeling corona compensatie cultuur en sport ingesteld. Voor cultuur € 150.000 en voor sport € 75.000, totaal € 225.000. Deze subsidieregeling wordt gedekt uit de coronareserve, per saldo budgettair neutraal. Coronacompensatie Voor extra voorstellingen van de Wadopera is € 100.000 subsidie beschikbaar gesteld vanuit de coronareserve. Per saldo is dit budgetneutraal Verschillen kleiner dan € 50.000 Totaal onttrekkingen Totaal saldo wijzigingen

Afwijkingen 2e rapportage

-38

Incidenteel (I) Structureel (S) S

-97

I

-100

I

73 -460

225

100

-15 310 108

24

Programma 3: Soarch en Wolwêzen Waar gaat programma 3 ‘Soarch en Wolwêzen’ over? Portefeuillehouder(s) Programmaregisseur Programmamanager

: J.D. de Vries : E. Broos : J. Becker

Inleiding: De transitie als gevolg van het in werking treden van de Jeugdwet, Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 en de Participatiewet heeft de afgelopen jaren van onze inwoners/cliënten, zorgaanbieders, hulpverleners en gemeente grote inspanningen gevergd. Ook in de toekomst blijven deze inspanningen van de partijen gevraagd om het sociale domein verder te transformeren. Met deze transformatie van het sociaal domein wordt beoogd een nieuwe inrichting van ons zorgstelsel tot stand te brengen. We willen dat mensen zelfredzaam en samen-redzaam zijn en zelf de regie over hun leven kunnen behouden. De gemeente is verantwoordelijk voor het bieden van hulp en ondersteuning aan die inwoners die niet in staat zijn om dit op eigen kracht te doen. We investeren in zowel het algemeen welzijn als de zorg van onze inwoners. In 2019 kreeg de gemeente te kampen met grote tekorten op het sociaal domein. Wanneer we het sociaal domein bereikbaar èn betaalbaar willen houden dan moeten we anders werken. Sindsdien moet ingezet worden op kostenbeheersing d.m.v. een uitgebreide set maatregelen, die consequenties heeft voor beleid en uitvoering van welzijn en zorg. Anders werken is noodzakelijk om het sociaal domein bereikbaar én betaalbaar te houden.

Met het benutten van sturingsinformatie, een efficiëntere inzet van middelen en innovatie in de bedrijfsvoering willen we de beperkte middelen zo inzetten dat deze maximaal ten goede komt aan inwoners die het nodig hebben om te kunnen participeren in de samenleving. De gemeente Noardeast-Fryslân streeft naar een samenleving waar inwoners de mogelijkheid hebben om mee te doen, ongeacht belemmeringen of beperkingen. Dit is dan ook de hoofddoelstelling van dit programma. De hoofddoelstelling is uitgewerkt in een viertal kerndoelstellingen met bijbehorende speerpunten: • 301 Een gezondere levensstijl; • 302 Meer maatschappelijke participatie; • 303 Gunstiger opvoedklimaat; • 304 Beter organiseren zorg, welzijn en ondersteuning om dit duurzaam, bereikbaar en betaalbaar te houden. De punten uit de raads- en coalitieagenda van Noardeast-Fryslân m.b.t. dit programma zijn als volgt in de kerndoelstellingen verwerkt: In de raadsagenda is als dialoogonderwerp opgenomen: • Bereikbaarheid en inzet van formele zorg door gebiedsteams en informele zorgaanbieders (mantelzorg, voorzieningen in dorpen): Kerndoelstelling 304.

De volgende hoofdpunten zijn in de coalitieagenda is opgenomen: • Doelgerichte, proactieve en preventieve aanpak armoede, schulden, eenzaamheid; (netwerken, samenwerking met partners, herkenbare contactpersonen, armoede zichtbaar maken, aanpak laaggeletterdheid, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen waarderen): Kerndoelstelling 302; • Gezonde leefstijl; (preventieve aankap alcohol- en drugsgebruik jongeren, Mei Feste hân, voorkomen overgewicht, handhaven nulbeleid) : Kerndoelstelling 301; • Iedere inwoner kan rekenen op zorg die hij nodig heeft, nu en in de toekomst; (bereikbare zorg, één aanspreekpunt, contacten met huisartsen en wijkverpleging, schoolmaatschappelijk werk zonder wachtlijsten, ruimte voor nieuwe en kleine zorgvormen, makkelijker maken aanvragen WMO-voorziening, waardering en ondersteuning pleeggezinnen): Kerndoelstelling 303;

25

Waar gaat programma 3 ‘Soarch en Wolwêzen’ over? • •

Overschotten innovatief inzetten/ slimmer inzetten van geld; (overschotten voor sociaal domein reserveren, passende inzet, effectiviteit, efficiency, innovatie, monitoring en evaluatie aanpak om toekomstbestendig zorgaanbod te kunnen garanderen): Kerndoelstelling 304; Tegenprestatie (maatwerk gericht op bijdragen aan de samenleving met werk en als dat niet mogelijk is vrijwilligerswerk, maatwerk, aanpak jeugdwerkeloosheid met NEF, tegenprestatie naar vermogen bij uitkering, goede praktijkvoorbeelden uitdragen): Kerndoelstelling 302.

Onderstaand worden de speerpunten van de kerndoelen benoemd: Hoofddoelstelling: Inwoners in onze gemeente hebben de mogelijkheid om mee te doen, ongeacht belemmeringen of beperkingen. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven. Kerndoel Een gezondere levensstijl Speerpunten: Verbeteren van de leefstijl: • voorkomen onverantwoord gebruik van verslavende middelen als alcohol, drugs en tabak; • verbeteren psychisch welbevinden; • meer inwoners op gezond gewicht; • verbetering gezonde voeding en levensstijl bij kinderen en jong volwassenen; • verbeteren toegang tot zorg. Onderwerp: meer maatschappelijke participatie Kerndoel Meer maatschappelijke participatie Speerpunten: • zinvolle besteding van de dag; • inkomen zekerstellen; • schulden voorkomen; • ondersteunen van mantelzorgers; • bevorderen vrijwillige inzet; • eenzaamheid/sociaal isolement tegenaan; • vermindering laaggeletterdheid; • ondersteuning bij zorgvraag; • inclusieve samenleving. Onderwerp: gunstiger opvoedklimaat Kerndoel Gunstiger opvoedklimaat Speerpunten: • veilige passende leer- en leefomgeving (thuis en op school) met voldoende middelen voor persoonlijke ontwikkeling; • versterken ouderschap; • alle kinderen kunnen meedoen.

Kerndoel Beter organiseren zorg, welzijn en ondersteuning om dit duurzaam, bereikbaar en betaalbaar te houden Speerpunten: • opzet stuurinformatie; • optimaliseren werkwijzen en sturing.

26

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

301

Gezondere levensstijl Gezond gewicht (bewegen en voeding) In 2021 is het overgewicht onder jongeren, volwassenen en ouderen aantoonbaar afgenomen t.o.v. de vorige meting.

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 gericht op gezond gewicht van het nieuwe Gezondheidsbeleid (2020-2025), dat in 2020 aan de raad wordt aangeboden.)

Uitvoering van het basistakenpakket en het aanvullende pakket door GGD-Fryslân 2021. (Aanvullende pakket wordt jaarlijks herzien), gericht op gezond gewicht. JOGG gemeente worden (Jongeren op gezond gewicht); een programmatische aanpak waarbij bestaande en nieuwe initiatieven bijeengebracht worden, gericht op gezonde voeding en levensstijl). Uitvoeren projecten vanuit GIDS (terugdringen van gezondheidsachterstanden, met speciale aandacht voor lage sociale economische status). Alcohol en Drugs (middelen gebruik) en Rookvrije generatie In 2021 is het middelen gebruik onder jongeren, volwassenen en ouderen aantoonbaar afgenomen t.o.v. de vorige meting.

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 gericht op middelengebruik en rookvrije generatie, van het nieuwe Gezondheidsbeleid (2020-2025).

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 gericht op middelengebruik en rookvrije generatie, van het Preventie en Handhavingsplan 2020-2023.

Voortgang 2e rapportage

Toelichting 2e rapportage

Het beleidsplan 2021-2025 wordt eind september aangeboden aan de Raad in samenhang met het preventief handhavingsplan. Uitvoering van het activiteitenprogramma 2021 is gebaseerd op het staande gezondheidsbeleid. Reguliere uitvoering, op basis van het staande gezondheidsbeleid. Nieuw beleid wordt in september aangeboden ter besluitvorming.

Met ingang van 25 maart is de gemeente, ook een JOGG gemeente geworden. Deze activiteit is afgerond.

Projecten onder de vlag van GIDS worden doorgezet. NME De Klyster, IVN , buursportcoaches en sportverenigingen zijn betrokken bij de uitvoering van deze programma’s. Uitvoering van het activiteitenprogramma 2021 is gebaseerd op het staande gezondheidsbeleid. VNN, Het samenwerkingsverband Mei fêste hân en de GGD zijn partners die een rol spelen in de uitvoering van het activiteitenprogramma. Uitvoering van het activiteitenprogramma 2021 is gebaseerd op het staande gezondheidsbeleid. VNN, Het samenwerkingsverband Mei fêste hân en de GGD zijn partners die een rol spelen in de uitvoering van het activiteitenprogramma.

27

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Psychosociale gezondheid In 2021 zijn depressie gevoelens onder jongeren, volwassenen en ouderen aantoonbaar afgenomen t.o.v. de vorige meting.

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 gericht op psychosociale gezondheid van het nieuwe Gezondheidsbeleid 20202025 (dat in 2020 aan de raad wordt aangeboden).

Uitvoering activiteitenprogramma 2021 ‘Mei fêste hân’ gericht op grensoverschrijdend gedrag en cyberpesten.

302

Meer maatschappelijke participatie Het aantal huishoudens dat binnen de gemeente in armoede leeft neemt af. Het aantal huishoudens dat in 2021 van een (langdurig) laag inkomen moet leven is 3,2%

Aanpak armoede wordt verder geïntensiveerd met de volgende specifieke activiteiten in 2021: • Ontwikkelen en uitvoeren van nieuw vast te stellen integraal en kindgericht armoedebeleid; • Inzet van minimacoaches.

Voortgang 2e rapportage

Toelichting 2e rapportage Het beleidsplan 2021-2025 wordt eind september aangeboden aan de Raad in samenhang met het preventief handhavingsplan. Uitvoering van het activiteitenprogramma 2021 is gebaseerd op het staande gezondheidsbeleid. Via het project Mei fêste hân worden steeds meer scholen gemotiveerd initiatieven op te pakken. Ouders van leerlingen worden ook daarvoor benaderd. Nu de scholen weer volledig open zijn worden activiteiten weer opgestart en uitgevoerd zoals gepland. Met inachtneming van de RIVM richtlijnen.

Eind 2021 wordt het nieuwe beleidskader ‘Integraal en kindgericht armoedebeleid’aan de Raad voorgelegd ter besluitvorming. Dit beleidskader krijgt de vorm van een actieplan en is het vervolg op de eerder verschenen startnotitie. Met ingang van maart 2021 zijn drie minimacoaches ingezet binnen de ambtelijke organisatie. Zij worden intern opgeleid om taken binnen team Schulddienstverlening uit te voeren. Daarnaast gaan zij de applicatie Voorzieningenwijzer (implementatieplan hiervoor is inmiddels vastgesteld door de woningcorporaties, Bewonersraad en het College) gebruiken om betalingsproblemen bij inwoners op te lossen en te voorkomen. Trainingen vinden na de zomer plaats en medio oktober zal worden gestart met de inzet. Ook vroegsignalering is een taak van de minimacoach.

28

Nr

Smartdoelen

Activiteiten

Aanpak van schulden wordt verder geïntensiveerd met de volgende specifieke activiteiten in 2021: • Versterken samenwerking schuldhulpverlening, zowel intern (Geb.team) als met derden (woningstichtingen); • Intensiveren van vroegsignalering; • Inzetten op preventie

Het percentage inwoners Inzet werk- en activiteidat als vrijwilliger actief is tenprogramma Stichting bedraagt eind 2022 45%. het Bolwerk/Timpaan. Dat houdt een stijging in van 3% t.o.v. 2020. NB Friesland kent het hoogste % vrijwilligers landelijk.

In 2021 zijn er nieuw uitgangspunten voor het welzijnsbeleid (20212024) bepaald inclusief bijbehorende activiteiten, waarbij ingezet wordt op álle speerpunten benoemd in dit kerndoel. Het welzijnsbeleid omvat mantelzorg, volwassenen/ouderenwerk, jongerenwerk, vrijwillige inzet en samenlevingsopbouw.

Voortgang 2e rapportage

Toelichting 2e rapportage Begin 2021 is er een start gemaakt. Hierbij worden de partijen ROC Friesland College, RMC, NEF, Woningbouwcooperaties, het Bolwerk en de gebiedsteams betrokken. Daarnaast is het project Vroegsignalering begin 2021 van start gegaan. Het projectplan Vroegsignalering en preventie wordt in augustus voorgelegd aan het college ter besluitvorming. Medio september/oktober kan hieraan uitvoering gegeven worden. Binnen het project wordt intensief gewerkt aan de samenwerking tussen het Gebiedsteam, Schulddienstverlening en de woningcorporaties. Daarnaast wordt doorlopend gewerkt aan de verdere kwaliteitsverbetering van schuldhulpverlening. De doelstelling is in beginsel (te) ambitieus geformuleerd. Onze gemeente heeft een hoog percentage inwoners dat als vrijwilliger actief is. De inzet van de Welzijnsorganisaties Bolwerk en Timpaan bieden een gedegen ondersteuningsstructuur aan zowel verenigingen als (individuele) vrijwilligers Er is een start gemaakt met een nieuw integraal kader Welzijnsbeleid, met als doel een steviger koppeling met het Zorgbeleid. Het doel is om eind 2021 een kadernotitie aan te bieden.