Technische vragen GB-S!N met antwoorden - Begroting 2026

Technische vragen Begroting 2026 It Beslút 6 november 2025

Nr.

Fractie

Vraag

Antwoord college

1.

Bladzijde Programma Onderwerp Blz 55 05.1-1

GBNF

Het percentage….verlaagd….?? Is hier een stuk tekst weg gevallen?

De tekst die vermeldt moet worden bij 505.1-1 luidt: “De energiearmoede wordt zodanig verlaagd dat in 2026 alle inwoners blijvend in hun energiebehoefte kunnen voorzien. “

2.

Blz 84 e.v.

GBNF

Afvalstoffendekking moet 100% kostendekkend zijn. De stijging van deze heffing wordt gedempt door te putten uit de egalisatievoorziening om zo de kosten beheersbaar te houden. Dit geldt ook voor de rioolheffing. Op blz 151 is aan de stand van de voorzieningen te zien dat er grote bedragen uit worden gehaald. Is het dan niet wenselijk indien er meer dan 100% wordt opgehaald, dit dan ook weer aan die voorziening toe te voegen? Voorbeeld: in 2024 is er meer dan 160.000 euro extra opgehaald. Hiervan is maar 26.000 euro toegevoegd aan de reserve, en de rest 134.000 euro? Graag krijgen we hier meer duidelijkheid over.

Wanneer op rekeningbasis blijkt dat er per saldo – dus na verrekening van alle baten en lasten – een overschot is, wordt dit toegevoegd aan de voorziening voor huishoudelijk afval. In de begroting voor 2024 was een onttrekking van € 360.000 uit de voorziening opgenomen. In de tweede verantwoordingsrapportage werd, vanwege een incidentele vrijval van rente en afschrijvingen op investeringen, een toevoeging van € 26.000 aan de voorziening geraamd. Uiteindelijk bleek het saldo voor huishoudelijk afval in 2024 € 56.000 lager uit te vallen dan begroot, waardoor de werkelijke onttrekking aan de voorziening uitkwam op € 416.000.

De exploitatielasten bij de afvalstoffenheffing zijn behoorlijk gestegen. Een stijging van bijna 700.000 euro in drie jaar. Hoe kan dit en is hier niets aan te doen?

De stijging van de exploitatielasten wordt veroorzaakt door onder andere hogere kosten voor de verwerking van afval, waaronder de afvalstoffenbelasting, die vanuit het Rijk wordt opgelegd voor het verbranden van afval.

De stijging van de afvalstoffenheffing bedraagt 12,54% wordt dit veroorzaakt door die stijgende exploitatielasten of is daar een andere reden voor?

Op Prinsjesdag 2025 is voor de komende jaren een vergaande verhoging van de afvalstoffenbelasting aangekondigd. Omdat deze kosten moeten worden toegerekend aan de afvalstoffenheffing (ASH) heeft dit een autonome stijging van de ASH tot gevolg. Door te werken aan de VANG- doelstellingen en daarmee het verlagen van de hoeveelheid te verbranden restafval kan dit effect mogelijk worden gedempt.

3.

Blz 85 Kwijtscheldingbeleid

GBNF

Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen wordt gefinancierd door de burgers die deze belastingen wel betalen. Echter, kwijtschelding valt onder armoedebeleid en zou uit die voorziening betaald moeten worden. Waarom gebeurt dat niet?

Het budget voor kwijtschelding valt onder het armoedebeleid en wordt al jarenlang opgenomen binnen programma 3: Soarch en Wolwêzen. De kosten die voortvloeien uit de kwijtschelding worden gedekt via kostentoerekening aan de afvalstoffenheffing en de rioolheffing.

4.

Blz 94 e.v.

GBNF

Ondanks een afname van de schulden is er toch een stijging te constateren van de schuldenquote naar 94%. Hoe zit dit?

De schulden nemen vanaf het jaar 2024 elk jaar toe, behalve in 2029. In de geprognotiseerde balans op pagina 141 is te zien dat de schulden tot en met 2028 blijven groeien, en dus niet afnemen. Dat is ook terug te zien in de schuldenquote.

5.

Blz 109

GBNF

Overdracht stedelijk water. De gemeente voert dagelijks/jaarlijks onderhoud uit aan diverse watergangen en krijgt hiervoor de kostprijs vergoedt. Worden deze vergoedingen ook periodiek geïndexeerd?

De vergoeding wordt op 2 manieren aangepast: 1. Elke 4 jaar evalueren we de Overdracht Stedelijk Water. Dan worden ook de nieuwe bedragen voor de komende 4 jaar berekend. 2. De vergoedingen worden jaarlijks geïndexeerd op basis van de GWW-indexering.

6.

Blz 127

GBNF

NV Kabeltelevisie Noord. In verband met de uitrol van glasvezel is er vanaf 2016 geen dividend meer

Kabel Noord is momenteel bezig met een omvangrijk glasvezelproject, waarbij de

7.

Tarieven liggelden

GBNF

uitgekeerd. De uitrol van glasvezel is al zeer ver gevorderd. Wanneer start weer de dividend uitkering?

investeringen voorafgaan aan de inkomsten. Deze aanzienlijke uitgaven kennen een lange terugverdientijd: in de eerste jaren wordt verlies geleden, waarna de financiële resultaten geleidelijk verbeteren. Het omslagpunt naar winstgevendheid wordt verwacht in 2028. Om het project te financieren zijn diverse leningen afgesloten bij zowel banken als de provincie. Aandeelhouders komen pas in aanmerking voor een eventuele winstuitkering wanneer aan verschillende financiële ratio’s, waaronder solvabiliteit, is voldaan. Zelfs dan is een dividenduitkering alleen mogelijk als er voldoende vrij beschikbare kasstroom aanwezig is. De vroegst mogelijke uitkering van dividend wordt voorzien vanaf 2030. Ook dan moet zorgvuldig worden afgewogen of de winst wordt uitgekeerd aan aandeelhouders, of dat deze wordt ingezet om bijvoorbeeld de tarieven laag te houden, een keuze die ten goede komt aan de maatschappij.

De nieuwe tarieven voor de liggelden zijn op dit moment nog niet bekend. Navraag leert dat deze over een paar weken bekend gemaakt worden. In de begroting staan daarom nog de bedragen voor bruggelden vermeld. In hoeverre kan dit van invloed zijn op de begroting?

De verordening lig- en staangeld is aangepast aan het nieuwe havenbeleid. Met ingang van 1 januari 2026 is de gemeente weer zelf verantwoordelijk voor het havenmeesterschap en de inning van liggelden in onder andere Dokkum. In het nieuwe havenbeleid is voorgesteld om het bruggeld af te schaffen en dit te verrekenen in het liggeldtarief. Bij het vaststellen van het nieuwe tarief voor passanten is hiermee rekening gehouden. Om het verlies aan bruggeldinkomsten te compenseren, is het tarief voor passanten wel iets verhoogd. Deze maatregel zorgt dus voor een verschuiving in de opbrengsten. Het is nog onzeker wat het exacte financiële effect zal zijn.

Dit zal gevolgd moeten worden. Tegelijkertijd blijft het van groot belang dat de gemeente aantrekkelijk blijft voor watersporters die hier willen verblijven. De daadwerkelijke ontwikkeling wordt pas eind 2026 duidelijk, waarna een betere inschatting mogelijk is. 8.

De factie van S!N heeft regelmatig vragen gesteld over de "Zorg op Maat" leerlingen bij Impuls (Pieter Jelles) in Kollum.

a.

S!N

Hoeveel leerlingen volgen op dit moment het "Zorg op Maat". traject in Kollum?

101 leerlingen

b.

S!N

Hoeveel leerlingen komen niet uit onze gemeente en welke gemeenten zijn dit?

Aantallen per gemeente: Dantumadiel : 7 Achtkarspelen : 21 Leeuwarden : 19 Tytsjerksteradiel : 9 Opsterland : 2 Smallingerland : 3 Westerkwartier : 4 Waadhoeke : 2 Ameland : 1 Schiermonnikoog : 1 Groningen : 1

c.

S!N

Met ingang van dit schooljaar zouden facturen worden gestuurd naar de gemeenten waar de leerlingen vandaan komen. Is dit al in gang gezet? Zo ja over welke kosten gaat het en wat heeft dit inmiddels opgeleverd?

Dit is alleen met de gemeente Leeuwarden in gang gezet. Zowel vanuit onze gemeente áls vanuit de ontvangende gemeente worden specifieke (juridische) eisen gesteld aan de vorm en inhoud van de factuur. Met alle betrokken gemeenten zijn gesprekken geweest en men is bereid de kosten te betalen.

Over de manier waarop we die kosten gaan declareren vinden in dit kwartaal nog nadere gesprekken plaats. d.

S!N

Wanneer gemeenten verzuimen de facturen betalen, wat voor vervolgstappen onderneemt onze gemeente?

Op dit moment wordt onderzocht welke stappen er ondernomen kunnen worden, indien dit het geval is.

e.

S!N

De genoemde leerlingen zijn ondergebracht in het oude gemeentehuis van Kollumerland c.a. Voor welke periode zijn de huurafspraken afgesloten en wie betaald de huren?

Deze afspraken zijn voor twee schooljaren gemaakt, en de huren worden betaald door de scholengemeenschap (OVO Fryslân Noord).

f.

S!N

In het oude gemeentehuis heeft een verbouwing plaats gevonden om schoollokalen te realiseren. Door wie zijn deze kosten betaald?

Deze zijn ook door OVO Fryslân Noord betaald.

g.

S!N

Wat zijn de prognoses voor deze groep leerlingen?

Er wordt jaarlijks een instroom van tussen de 12 en de 20 leerlingen verwacht. Dit is instroom in leerjaar 1 vanuit de basisscholen en (waar mogelijk) zij-instroom vanuit collega VO scholen. Ook in Leeuwarden wordt een soortgelijke maatwerkvoorziening ontwikkelt. Het doel is dat deze voorziening per schooljaar 2026-2027 gaat starten. Over de huidige ‘Leeuwarder leerlingen’ in Kollum in leerjaar 1 zijn met ouders/verzorgers en de gemeente Leeuwarden afspraken gemaakt. Zij overbruggen leerjaar 1 op dit moment in Kollum en zullen per volgend schooljaar instromen in Leeuwarden. Ook met de overige leerlingen uit Leeuwarden zal gekeken worden of een overstap naar Leeuwarden een mogelijkheid is. Hierdoor zullen er per volgend schooljaar tussen de 5 en de 10 leerlingen uitromen en

wordt er geen nieuwe instroom vanuit Leeuwarden en directe omgeving meer verwacht. Het doel is om in Kollum maatwerk aan te bieden voor de leerlingen uit Noardeast- Fryslân en nabij gelegen gemeenten. h.

9.

S!N

Wat zijn de ervaringen met genoemde leerlingen dat zij ondergebracht zijn in het oude gemeentehuis?

De ervaringen zijn positief. Het gebouw is prettig en voelt na de gedane aanpassingen echt als een onderwijssetting. Ook de buitenruimte rondom het gebouw wordt als zeer prettig ervaren. De fractie van S!N wil graag technische vragen stellen voor de Begrotingsraad op 6 november a.s. De bezuinigingsvoorstellen 3.04a wordt een budget geschrapt van 1,1 miljoen euro voor huisvesting van extra Statushouders. Bij 3.04b wordt gesproken van een herbestemming budget voor wettelijke taakstelling over huisvesting Statushouders t.b.v. 350.000,00 euro. Een bezuiniging van 750.000,00 euro.

a.

S!N

Nu er een extra bijdrage van 3 miljoen euro is binnen gekomen van het Rijk, is deze drastische bezuiniging wel nodig, ook omdat er nu geen AZC komt?

De extra bijdrage (September circulaire Rijk) is incidenteel en is een compensatie die betrekking heeft op hogere jeugdzorgkosten in 2023 en 2024. Dit bedrag ontvangt de Gemeente in het jaar 2025. De voorgestelde bezuiniging is structureel en bedoeld voor de jaren 2026 en verder. Om de begroting sluitend te krijgen vanaf 2026 is onder andere deze maatregel nodig.

b.

S!N

Wat is de wettelijke verplichting van onze gemeente en is de 350.000,00 euro toereikend?

De wettelijke verplichting/ opgave voor de huisvesting van statushouders voor 2025 is 70. Tot op heden zijn daarvan 54 gerealiseerd (stand september). De laatste jaren hebben we niet volledig kunnen voldoen aan de taakstelling. Het bedrag van

c.

S!N

Wordt de wettelijke verplichting voor het huisvesten van Statushouders gehaald?

€ 350.000 is ervoor bedoeld om te kunnen voldoen aan de wettelijke taak. Het is op dit moment op voorhand niet in te schatten of dit bedrag voldoende is, mede omdat wij de toekomstige taakstelling nog niet weten. Zie het antwoord hierboven.