Technische vragen CU-GBNF-VVD-FNP-PvdA-GROENnof-ALL met antwoorden college (is zelfde bijlage als bij punt 7)

Raadsvragen n.a.v. It Petear 27-1 Via de volgende link krijgt u toegang tot het getoond animatiefilm, Energietransitie in NoardeastFryslân: https://vimeo.com/493354047/27f01fa9eb

Vragen m.b.t. PvA Energietransitie, PvA Transitievisie Warmte en ambitiebepaling 2030 (punt 7 en 8 van It Beslút van 18 februari 2021) ChristenUnie Vraag 1. Hoe gaan we om met opslag van energie?

Antwoord De opslag van energie begint een steeds urgentere kwestie te worden. Op het midden van een zonnige zomerdag wordt er soms al zoveel duurzame energie opgewekt dat de netbeheerder de elektriciteit niet kwijt kan. Wanneer er nog meer (met name) zonneenergie bijkomt, dan is er opslag nodig. Dit kan met grote accu’s of misschien met waterstof. De netbeheerders en het Rijk buigen zich met name over de kwestie van opslag, omdat er een nationaal opslagnetwerk moet komen. Hier heeft de gemeente (nog) geen actieve rol in. Wel kunnen we in de tussentijd alvast oplossingen aandragen die de druk op het net verlagen. Zo zorgt meer windenergie voor een betere balans in het netwerk dan wanneer we ons alleen focussen op zonne-energie. Daarnaast verkennen we ook mogelijkheden waarbij de opgewekte duurzame energie direct in een dorp wordt gebruikt voor een collectieve warmtepomp. Hiermee kan vervolgens het dorp warmte afnemen van een warmtenet. Met dusdanige slimme oplossingen is geen extra verzwaring van het elektriciteitsnet nodig.

Gemeentebelangen Vraag 1. Gaswinning: kunnen we Ternaard en Wierum energieneutraal maken met het geld van de gaswinning?

Antwoord De Gebiedscommissie Ternaard i.o. onder onafhankelijk voorzitterschap van Bart Bakker bereid de spelregels/criteria voor, voor de besteding van de middelen die vrijkomen bij de gaswinning.Het toetsen van projectaanvragen gebeurt uiteindelijk door de Gebiedscommissie, op basis van de opgestelde spelregels. Energietransitie is een van de 3 thema’s voor besteding van de middelen. Binnen dit thema ’ achten wij het energieneutraal worden van Ternaard en Wierum als kansrijk.

Pagina 1 van 5

2. In het dictum van het raadsvoorstel inzake het PvA Energietransitie staat een looptijd tot en met 2021, is dit juist?

3. Is er met oog op de toekomstige investeringen een combinatie mogelijk met de DOM systematiek?

Eerst zal echter nog moeten worden besloten of tot gaswinning wordt overgegaan en hangt het dus af van de nog op te stellen criteria. De middelen, uit de December Circulaire 2019, zijn beschikbaar tot en met 2021. Onderdeel hiervan is het op te stellen Programma plan voor de periode ’22-’30. Naar aanleiding van de gemaakt opmerking wordt het dictum aangepast. Deze systematiek kan ons zeker helpen in de aanpak op dorps- en of wijkniveau. De kennis die in de organisatie is opgedaan nemen we ook mee bij de implementatie van de Transitievisie Warmte, bij de Wijkuitvoeringsplannen of bij de verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed.

VVD Vraag 1. Is er voldoende personeel om aan de uitdaging van de Energietransitie te kunnen voldoen?

Antwoord Binnen onze organisatie zal er de komende jaren meer mankracht nodig zijn voor de energietransitie. Adviesbureau Berenschot heeft doorgerekend dat we zo’n 15 fte nodig hebben (huidige aantal is 4). Er zal met name veel extra fte nodig zijn voor het aardgasvrij maken van de wijken. We verwachten dan ook extra financiën van het Rijk om de wettelijke taken te kunnen uitvoeren. Naast het interne personeel, is het ook zaak dat er voldoende technisch personeel is om onze plannen te kunnen uitvoeren. Netbeheerders zijn bijvoorbeeld dringend op zoek naar technisch geschoold personeel om de benodigde netverzwaringen uit te voeren. De Energietransitie vergt dus ook dat we ons onderwijs daar adequaat op aanpassen.Binnen de ‘Versnelingsagenda’ zetten we daartoe stappen om dat daadwerkelijk te realiseren.

FNP Vraag 1. Is het mogelijk om in Dokkum stadswarmte aan te leggen?

Antwoord De Transitievisie warmte moet per buurt duidelijkheid geven over het alternatief van aardgas. Daarbij zal duidelijk worden of een collectief warmtenet in Dokkum een serieuze optie is. Een warmtenet moet rendabel zijn, de grond moet geschikt zijn voor de leidingen en er moet draagvlak zijn voor de oplossing. Dit vergt nader onderzoek. Pagina 2 van 5

Voor de zomervakantie wordt u opnieuw geïnformeerd over de Transitievisie Warmte. PvdA Vraag 1. Op de voorkant van het Plan van aanpak staat “Beleid werkt niet bij transitie”. Wat wordt hiermee bedoeld?

2. Wat is de stand van zaken met de ontwikkeling van een zonnepark op de locatie Munnekezijl vm. munitiefabriek?

3. Uit de tabel op pagina 27 van het PvA energietransitie blijkt dat een substantieel deel van de middelen wordt ingezet voor de inhuur van externen. Dat moet toch anders kunnen, waarom is hiervoor gekozen?

Antwoord Het betreft een citaat van Derk Loorbach, directeur bij Drift. De stellingname is dat de verandering van onze omgeving, de transitie, ook andere instrumenten vereist dan enkel het ontwikkelen van beleid gebaseerd op bestaande kennis en kunde. Een onderbouwing hiervoor is te vinden via de volgende link: https://drift.eur.nl/app/uploads/2020/11/ Essay_Draagvlak.pdf Ter aanvulling een kort citaat van Jan Rotmans, uit de “De opgave waar we voor staan is groot en complex’ een essaybundel over aardgasvrije wijken door negen professoren, januari 2020” (www.aardgasvrijwe wijken.nl) “Transities zijn complexe processen, omgeven door onzekerheden, die grillig en maar ten dele voorspelbaar en voorzienbaar zijn. Het is dan ook lastig om transities te sturen, in de klassieke sturende zin. We kunnen transities wel beïnvloeden, via slimme interventies, hoe subtieler hoe beter. Daar zijn allerlei instrumenten voor, van geld, regels & wetten, tot gedrag en instituties.” De provincie Fryslan is in gesprek met de initiatiefnemer over de inpassing van een zonnepark van ongeveer 45 ha grenzend aan het Nationaal Park Lauwersmeer. De vereiste ontheffing in het kader van de Verordening Romte en de NBW dient eerst te worden afgegeven alvorens een aanvraag voor een Omgevingsvergunning kan worden aangevraagd bij de gemeente. Dat het deze vraag op roept is begrijpelijk.

Echter in de fase waarin we ons bevinden, het verkrijgen van grip en inzicht op de benodigde inzet van mens en middelen voor deze transitie opgave, maakt dat we hiervoor hebben gekozen. Er was slechts structureel 1,3 fte beschikbaar eind 2019, in de loop van 2020 is dit door terugkeer verhoogd naar 2,09 fte. Eerder uitgevoerd onderzoek door Berenschot (7 juni 2019) geeft ons inzicht in de vereiste fteinzet voor beide gemeenten samen. Hierin is sprake van 15,4 tot 18,9 fte voor dit vakgebied in 2021. Pagina 3 van 5

We konden (en kunnen) ons deze 15 fte (op dit moment niet veroorloven, ondanks deze constatering is gezocht naar een werkwijze waarin een effectievere inzet van mens en middelen met een klein en effectief team kan worden opgepakt. De ondersteuning met de incidentele middelen vanuit de December Circulaire 2019 hebben dit mede mogelijk gemaakt. De eigen bezetting was en is hiervoor te beperkt in omvang en de tijdelijke inzet van externen is daarom noodzakelijk.De werkzaamheden voor 2021 kunnen met de structurele bezetting van 2,09 fte aangevuld met de incidentele externe ondersteuning van 2 fte (3 personen) passend bij het voorgestelde ambitieniveau van het college. Het voorgestelde Programmaplan ’22-’30 geeft inzicht in de benodigde structurele uitbreiding van het team energietransitie en duurzaamheid na 2021 en daarmee in de toename van de structurele kosten. Groen NOF Vraag 1. Hoeveel werkgelegenheid kunnen we genereren met de Energietransitie?

Antwoord In het rapport ‘Energietransitie en werkgelegenheid’ stelt de Sociaal Economische Raad dat de banen in fossiele energie in de periode 2014-2017 is gedaald van 83.000 arbeidsjaren naar 73.000 arbeidsjaren. De werkgelegenheid in duurzame energie groeide van 46.000 naar 52.000 arbeidsjaren. Naar verwachting is de werkgelegenheid momenteel al bijna hetzelfde, terwijl we nog altijd meer fossiele energie gebruiken. Omdat het aandeel duurzame energie alleen nog maar meer gaat stijgen, zullen er steeds meer banen bijkomen. Er zijn vooral veel nieuwe installateurs benodigd. Dit vergt dus ook in het onderwijs extra scholing op dat gebied,

ALL Vraag 1. Om hoeveel energiecoöperaties gaat het in onze gemeente?

Antwoord Zes.

2. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat er extra energiecoöperaties bij komen?

Het oprichten van een energiecoöperatie ontstaat vanuit een groep enthousiaste mensen. De gemeente kan hier faciliterend in op treden.

Pagina 4 van 5

3. Wat hebben de middelen die we in de ANNO-samenwerking hebben gestoken opgeleverd voor de duurzaamheidsdoelen?

Gezien de transitieopgave waar we voor gesteld worden als samenleving is het belang groot dit samen met inwoners te doen. Deze vorm van participatie ontstaat door het bieden van handelingsperspectief aan inwoners. Het PvA Energietransitie biedt hiervoor verschillende kaders, waaronder de opgave in de gebouwde omgeving en het verminderen van het eigen verbruik. Door met en door inwoners samenwerking te stimuleren ontstaan de energiecoöperaties. In oktober jl. is de raad reeds geïnformeerd over het evaluatierapport ‘Energietransitie in de ANNO-regio’. Hierin is niet alleen een algemene stand van zaken (helaas tot 2017 vanwege vertraging data) gegeven, maar ook zijn de uitgevoerde projecten van ANNO II geëvalueerd. Deze projecten konden wel tot 2020 worden doorgerekend. Uitkomst is dat met de projecten 29.000 MWh zonne-energie is opgebracht. Dit is de helft van alle zonne-energie in de gehele ANNO-regio. Met de ingezette financiën van 400.000 euro (waarvan slechts 2.500 euro door elke gemeente werd ingelegd) is dus een mooi resultaat behaald. Desalniettemin was dit onvoldoende voor de ANNO-ambitie van 40% duurzame energie, met name omdat deze ambitie onrealistisch bleek.

Pagina 5 van 5