Raadsvoorstel Uitbreiding van capaciteit BOA Domein (It Beslút 5 oktober 2023)

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2023 / Zaaknummer: 2023-156047

Raadsvergadering d.d.

: 5 oktober 2023

Portefeuillehouder

: J. Kramer

Programma

: (1) Ynwenner en bestjoer

Programmaonderdeel

:-

Naam opsteller

: A. Kroes i.c.m. M. van der Kloet (m.vanderkloet@noardeast-fryslan.nl)

Onderwerp

: Uitbreiding toezichthouders publyk domein.

Begrotingswijziging

: Begrotingswijziging

Voorgesteld raadsbesluit De huidige formatie van toezichthouders publyk domein te verhogen met 2 FTE en de kosten van € 132.000 structureel te verwerken in de primitieve begroting 2024. Inleiding In de raadsvergadering van 15 juni jl. zijn raadsvragen gesteld, inzake de inzet van de boa’s domein I / toezichthouders publiek domein in Noardeast-Fryslân. Er wordt in steeds grotere mate overlast ervaren van foutparkeerders en vanuit mensen die een parkeerontheffing hebben (en daarvoor betalen) zien dat er geen parkeercontrole is op het kopen van een parkeerkaart in de binnenstad van Dokkum. Het voorstel aan de raad is naar onze mening daarom ook onvermijdbaar, omdat de raad om actie vraagt. En daarom ook onuitstelbaar. Beoogd effect 1.1 Door in te stemmen met het voorstel, zal de veiligheid en leefbaarheid worden vergroot. Door de inzet van tijdelijk externe boa’s wordt verwacht dat er op korte termijn verbetering zichtbaar zal zijn qua handhaving op foutief parkeren en het niet kopen van een parkeerkaartje. 1.2 Door de personeelsuitbreiding zal daarnaast geanticipeerd worden op de toenemende taakstelling van de gemeentelijke boa’s vanuit politie. Argumenten 1.1 Onvoldoende zichtbaar, ook na de ontvlechting. De zichtbaarheid van de toezichthouders/boa’s wordt door de gemeenschap als onvoldoende ervaren. Wij zijn een grote gemeente, met een grote oppervlakte.

De inzet van de gemeente op het gebied van handhaving wordt steeds belangrijker, waarbij ook de hulpdiensten meer inzet van ons vragen. Wij kunnen nu en in de toekomst niet inspelen op verwachtingen en nieuwe samenwerkingen. In totaal heeft Noardeast-Fryslân op dit moment vier toezichthouders/boa’s in dienst en staat er nog een vacature open. Een van de boa’s zit op dit moment in de ziektewet, een is volledig bevoegd en in dienst en de overige twee toezichthouders zijn al wel in dienst, maar nog niet volledig bevoegd. Na de ontvlechting met Dantumadiel blijft er in de toekomst 4,4 fte over. Dit is inclusief de jeugdboa. 4,4 fte zal in de toekomst ook onvoldoende zijn om in de gemeente goed zichtbaar te kunnen zijn en alle werkzaamheden uit te voeren. Een voorbeeld is reeds in de actualiteit gekomen: het parkeren in Dokkum. De pakkans voor foutparkeren is relatief laag, omdat de collega’s niet alleen de focus op Dokkum kunnen leggen. Er zijn meer zaken die in de gehele gemeente opgepakt moeten worden. Doordat de boa’s niet overal kunnen zijn, kan niet alles opgepakt worden. De gemeente wil werken aan een duurzame oplossing voor de korte én lange termijn. De gemeente wil zich uiteraard inzetten om de knelpunten aan te pakken. En is voornemens om op korte termijn inhuur te plegen om in de maanden augustus tot oktober in het weekend controles uit te voeren.

Voor op langere termijn kan dit op gelost worden door structureel twee extra boa’s in te zetten. 1.2 Verschuiving van werkzaamheden van politie naar gemeente. De politie doet steeds een groter beroep op de boa’s. Boa’s worden ingezet voor werkzaamheden waar de politie geen capaciteit voor heeft. Een voorbeeld hiervan is, kortgeleden, de inzet van BOA domein I bij een fatale aanrijding aan de Roptawei in Mitselwier tussen een auto en een fietser. En het opruimen van drugsafval bij een sportveld waar kinderen aan het spelen waren. 1

1.3 Verantwoordelijkheden van de gemeente worden groter. De ontwikkeling, inzake intensivering van taken van boa’s voor de politie, speelt niet alleen bij de gemeente Noardeast-Fryslân. Dit is een landelijke trend, die met de krappe arbeidsmarkt in een stroomversnelling komt. Er ontstaat een spanning in de brede taakstelling van de politie. Er lijkt meer en meer een praktijk te ontstaan dat bepaalde taken niet meer voor rekening van de politie, maar voor rekening van de boa’s domein I / toezichthouders publiek domein komen. Zij worden gezien als een oplossing om uit dit spanningsveld te komen. Door de toename van werkzaamheden, worden verantwoordelijkheden groter. Ook een landelijke trend die vanuit de grote steden naar alle regio’s zich aan het uitbreiden is. Het visiedocument ‘Boa en politie, niet naast elkaar maar met elkaar’, geeft deze ontwikkelingen duidelijk weer. 1.4 Publyk domein Boa’s leveren ook geld op. Het handhaven op onder andere parkeren zorgt ook voor een inkomende financiële stroom voor de gemeente. Met name worden er op korte termijn meer inkomsten verwacht, gezien het huidige naleefgedrag. Na verloop van tijd zal dit naar alle verwachtingen stabiliseren. Een voorbeeld: in juni zijn op een vrijdagavond 21 bekeuringen in een deel van de binnenstad uitgedeeld. 1.5 Verbreding takenpakket.

Voorheen was het zogenoemde leefbaarheidscriterium als begrenzing voor Boa-inzet een uitgangspunt, maar de precieze begrenzing ervan wordt onderwerp van gesprek tegen de context van de lokale situatie en huidige tijd. Ondanks dat het leefbaarheidscriterium in theorie een duidelijke afbakening biedt van de taken en verantwoordelijkheden van boa’s, blijkt een dergelijk onderscheid in de praktijk vaak lastiger. Gemeenten categoriseren handhavingstaken niet altijd op een vergelijkbare manier en in algemene termen is sprake van een verbreding van het takenpakket van boa’s. Dit vraagt om een verduidelijking van de huidige taakstelling en verdeling tussen politie en gemeente. 1.6 Inwoners zijn mondiger. De boa’s merken dat burgers mondiger worden. Dit betekent ook dat het een taak is die niet iedereen wil en kan uitvoeren. Nieuwe collega’s werven valt niet mee in deze markt. De gemeente moet ook wel iets te bieden hebben om nieuwe mensen aan te trekken. 1.7 Toenemende verantwoordelijkheden en salarisinschaling marktconform. Realiteit is dat er steeds meer beroep gedaan wordt door de politie op de inzet van de toezichthouders/boa’s uit de gemeente Noardeast-Fryslân. Na de ontvlechting zal de gemeente beschikken over 4,4 fte Publyk Domein. Dit is inclusief jeugd-BOA. Deze functie is op dit moment, conform HR 21, ingeschaald in schaal 6 of 7.

Vanwege de toenemende verantwoordelijkheden worden boa’s steeds vaker, bij omliggende gemeenten, ingeschaald in schaal 8. De functie kan dan opnieuw ingebracht worden voor een functiewaarderingstraject. 1.8 De span of control per boa is significant groter in vergelijking met andere gemeenten. De gemeente Noardeast-Fryslân is, met een totale oppervlakte van 51.645 hectare, een grote gemeente in vergelijking met andere gemeenten in Nederland. Een benchmark is gedaan bij omliggende, vergelijkbare Friese gemeenten.

Oppervlakte

Noardeast- Dantumadiel Waadhoeke Fryslân per 01-01per 01-012024 2024 51.645 8.753 31.582

De Fryske Marren

Súdwest-Fryslân

Smallingerland

54.910

12.617

1.344

Inwoners

45.812

19.173

46.725

52.009

90.786 (52.270 land) 90.876

Adressen per km2 Woonplaatsen

467

458

469

557

852

52

10

41

51

89

14

Aantal boa’s

4,4 fte

3 fte

4,5-5 fte

6 fte

16 fte

8,75 fte

Inwoners per boa

10.412

6.391

9.345

8.668

5.680

6.411

(hectare)

56.098

In Noardeast-Fryslân is er 1 boa per 10.412 inwoners. Het gemiddelde bij de referentiegemeenten ligt op 7.898 inwoners per boa. Gemeente De Fryske Marren is per 1-1-24 het beste te vergelijken met NoardeastFryslân, alleen hebben ze geen parkeertoezicht. Met een aanvulling van 2 fte zou Noardeast-Fryslân in vergelijking met de andere Friese gemeenten rond het gemiddelde uitkomen.

2

V 1.0

1.9 Met meer inzet boa’s kunnen we als gemeente ook meer leveren op terreinen als ondermijning, woonoverlast. Wanneer er extra boa’s en financiële middelen beschikbaar gesteld worden, kunnen we meer bereiken en de samenwerking met de politie en de afdeling Feiligens opzetten. Daar is nu weinig tot geen uitwisseling mogelijk. De boa’s worden ingezet op onderwerpen als ondermijning, evenementen, crisis, woon- en zwemoverlast. 1.10 Inhuren voor tijdelijke oplossing. Er worden van 1 augustus tot 1 oktober extra boa’s ingehuurd voor de parkeercontrole en het plaatsen van de hekken in de binnenstad Dokkum en controle op uitvoering van de vergunning bij evenementen. Kanttekeningen en risico’s 1. Het voorstel is onuitstelbaar. Wanneer er geen extra boa’s en financiële middelen beschikbaar gesteld worden, herijken we de prioriteiten. De focus ligt dan op de uitvoering controles die annex zijn met de APV, parkeercontroles (af en toe) en het afhandelen van de meldingen. We kunnen dan niet een extra stap zetten om de samenwerking met de afdeling Veiligheid volledig op te zetten, zodat de boa’s ook veel meer ingezet kunnen worden op onderwerpen als ondermijning, evenementen, crisis, woonoverlast. Indien er geen extra boa’s komen, kunnen we ook minder vaak stand-by staan bij de politie. De samenwerking met de politie willen we juist intensiever gaan opzetten.

We hebben allemaal hetzelfde belang: veilige leefomgeving. 2. Het voorstel was onvoorzien. Er is in de perspectiefnota 2024 geen voorstel gedaan voor extra inzet van boa’s. De vraag van de raad en de maatschappelijke ontwikkelingen van de laatste tijd vragen extra inzet. Dit was onvoorzien. Financiën De reguliere Planning & Control cyclus van de gemeente Noardeast-Fryslân is zo ingericht dat nieuwe beleidvoorstellen en wensen ingediend dienen te worden bij de Kadernota. Op deze manier kan er een integrale afweging gemaakt worden van alle nieuwe beleidsvoorstellen en wensen in relatie tot de beschikbare ruimte. Het voorstel voor extra formatie voor BOA’s is niet opgenomen in de Kadernota 2024. Als het voorstel voldoet aan de criteria onvoorzien, onuitstelbaar en onvermijdbaar (3 O’s) kan het voorstel ook los van de reguliere Planning & Control cyclus doorgang krijgen. Kosten zijn onvoorzien als niet kan worden voorzien dat deze kosten gemaakt moeten worden. De maatschappelijke ontwikkelingen zijn de laatste tijd niet extreem anders geworden, waardoor wij niet kunnen beoordelen of deze kosten te voorzien waren. Kosten zijn onvermijdelijk als het gaat om uitgaven die op basis van de wet, contract of overeenkomst uitgegeven moeten worden, dit is hier niet het geval.

Kosten zijn onuitstelbaar als het direct noodzakelijk is om de uitgaven te maken en dat dit niet uitgesteld kan worden. Bij de kanttekening wordt aangegeven dat de prioriteiten bijgesteld kunnen worden, hierdoor zijn de kosten niet onuitstelbaar. Op basis van bovenstaande beoordeling voldoet de aanvraag voor 2 FTE extra formatie BOA’s vanaf 2024 niet aan de 3 O’s. De Kadernota 2024 is 13 juli 2023 vastgesteld. Er is structureel geen ruimte aanwezig om deze extra kosten uit te dekken. Indien de raad instemt met deze extra 2 FTE BOA’s dan zullen de structurele kosten van € 132.000 ten laste komen van het exploitatiesaldo, wetende dat het saldo meerjarig negatief is. Deze structurele kosten zullen primitief verwerkt worden in de begroting 2024. Op basis van bovenstaand voorstel ziet het meerjarenperspectier er als volgt uit: Bedragen (x € 1.000)

Structureel exploitatiesaldo (obv Kadernota 2024) Extra inzet BOA's Bijgesteld structureel exploitatiesaldo 2024-2027

2024 5.834 -132 5.702

2025 6.664 -132 6.532

2026 -1.414 -132 -1.546

2027 -2.735 -132 -2.867

De kosten voor de extra inhuur 2023 kunnen gedekt worden binnen het bestaande budget. Vervolg en planning Zodra de raad in oktober akkoord is met het voorstel, volgt daarna het openstellen van de vacature.

3

V 1.0

Communicatie + Participatie N.v.t. Bijlagen Dokkum, 25 juli 2023 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân, de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

4

V 1.0

Raadsbesluit 2024 / 2023-156047

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 25 juli 2023;

Besluit: de huidige formatie van toezichthouders publyk domein te verhogen met 2 FTE en de kosten van € 132.000 structureel te verwerken in de primitieve begroting 2024.

Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering van 5 oktober 2023. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

{{Signer1}}

{{Signer2}}

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

5

V 1.0