Raadsvoorstel - Uitbreiding Brede Campus Kollum

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

:

2025 / 2025-023736

Raadsvergadering d.d.

:

16 april 2025 (It Debat op 3 april 2025)

Portefeuillehouder

:

Lysbeth Vellinga-Zeilstra

Programma

:

(2) Mienskip

Programmaonderdeel

:

203.1-1: De onderwijs- en voorschoolse voorzieningen zijn toekomstbestendig, betaalbaar en blijven goed bereikbaar voor leerlingen

Naam opsteller

:

W. Hokken (E-mail: w.hokken@noardeast-fryslan.nl)

Onderwerp

:

Brede Campus Kollum

Begrotingswijziging

:

Ja

Voorgesteld raadsbesluit 1. Aanvullend € 8.5 miljoen beschikbaar te stellen voor de realisatie uitbreiding Brede Campus Kollum inclusief nieuwbouw dorpshuis, bibliotheek en kinderopvang. 2. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten en overige kosten ad € 206.000 per jaar te verwerken in de Meerjarenbegroting. Inleiding In 2021 heeft het bestuur van de Campus Kollum een extra aanvraag gedaan voor noodlokalen om de stijgende leerlingenaantallen te kunnen huisvesten. Dit tekort aan ruimte is voor de gemeente NoardeastFryslân aanleiding geweest om een proces te starten om hierin te voorzien. Het gebouw van de campus is eigendom van de Stichting Campus Kollum die hiervoor een lening heeft afgesloten bij de Bank Nederlandse Gemeenten. De gemeente staat garant voor die lening. De BNG heeft in 2023 kenbaar gemaakt dat zij de continuïteit van de lening ter discussie stelt. Dit zou kunnen resulteren in een beroep op de garantstelling van de lening. Vanuit de gemeente Noardeast-Fryslân en het stichtingsbestuur Campus Kollum is aangeven dat er wordt gewerkt aan de Campus Kollum. De BNG ziet daarmee dat zowel de stichting als de gemeente zich inzetten voor de Campus Kollum en wacht daarom het vervolg af. In de brief van 3 oktober 2023 en het Petear van 12 oktober 2023 is uw raad geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen de Brede Campus Kollum.

Aangegeven is dat een integraal plan aan de raad zal worden voorgelegd, waarna bij instemming t.z.t. verdere formele besluitvorming ter uitvoering wordt gevraagd. Dit plan zou volgens de oorspronkelijke planning in het najaar 2024 aan uw raad worden voorgelegd. Vanwege de vernieuwing van het college is dit doorgeschoven naar het eerste kwartaal van 2025. Het nu voorliggende plan is conform de presentatie in oktober 2023 aan de raad gebouwd op de volgende pijlers: • De campus wordt een monofunctioneel onderwijsgebouw. Het gebouw zal hiertoe worden uitgebreid en de door bibliotheek en dorpshuis gebruikte ruimten krijgen een onderwijsbestemming. Het gebouw van de campus wordt extern met ongeveer 2.000 m2 uitgebreid. • Er wordt nieuwbouw gerealiseerd voor dorpshuis, bibliotheek en kinderopvang nabij het huidige kindcentrum. Deze nieuwbouw bedraagt 1.900 m2 (inclusief gymzaal/grote zaal). De nieuwbouw voor dorpshuis, bibliotheek en kinderopvang is benodigd om voldoende ruimte voor de uitbreiding van de onderwijshuisvesting in de Campus Kollum te realiseren. Beoogd effect Wij willen een toekomstbestendige locatie maken voor het voortgezet onderwijs. Daarnaast willen we door verhuizing van dorpshuis en bibliotheek beide instellingen een grotere bijdrage laten leveren aan de leefbaarheid van Kollum.

Het huisvesten van de kinderopvang in combinatie met dorpshuis en bibliotheek zal de functie van alle instellingen in het gebied versterken en draagt bij aan de revitalisering van de Voorstraat.

1

Argumenten 1.1 De gemeente is verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting. Dit volgt uit de Wet op het primair onderwijs en de Wet op het voortgezet onderwijs. Hiervoor stelt de gemeente een Integraal Huisvestingsplan op waar ook het gebouw van de Campus Kollum onderdeel van uitmaakt. De scholen binnen de Campus Kollum hebben aangegeven onvoldoende ruimte te hebben voor de huisvesting van het, in de prognose, voorspelde aantal leerlingen. In de prognose wordt verwacht dat de scholen doorgroeien naar een aantal tussen de 600-700 leerlingen. Er is bij de bouw van de huidige campus rekening gehouden met 450 leerlingen. 1.2 Om te komen tot een unilocatie is verhuizing van het dorpshuis en de bibliotheek nodig. De uitbreiding van de Campus Kollum kan voorzien in de ruimtebehoefte van de scholen indien het dorpshuis en de bibliotheek worden verhuisd. 1.3 Het past binnen het dorpshuizenbeleid. Een belangrijk uitgangspunt van gemeentelijk beleid is het gegeven dat een dorpshuis door de gemeenschap moet worden gedragen en selfsupporting moet zijn. In de huidige constructie binnen de campus is dat onvoldoende mogelijk. Dat kan in de nieuwe situatie worden gerealiseerd. De huidige vormgeving vraagt een bezetting van het dorpshuis vanaf opening school tot einde dorpshuisgebruik in de avond. Deze vormgeving dwingt tot professioneel beheer.

Dat is voor een dorpshuis binnen de kaders van Noardeast-Fryslân een ongewenste situatie. Bij de nieuwbouw wordt hier rekening mee gehouden. 1.4 De gemeente zet in op het realiseren van Integrale Kindcentra. In het Integraal Huisvestingsplan heeft de gemeente aangegeven in te willen zetten op integrale kindcentra. Dit betekent dat er, naast de onderwijsvoorzieningen, ook ruimte is voor de kinderopvang. Daarom wordt voorgesteld om een kinderopvanglocatie toe te voegen aan deze nieuwbouwlocatie. De kinderopvang draagt in dit voorstel haar eigen kapitaal- en exploitatielasten door kostendekkende huur. 1.5 Constructiefouten in huidig gebouw. De gemeente is op basis van de onderwijswetgeving verantwoordelijk voor het herstel van constructiefouten in geval van onderwijshuisvesting. Als gevolg van financiële keuzes tijdens het bouwproces van de huidige campus zijn constructiefouten ontstaan. Dit zijn problemen aan de klimaatinstallatie. Naast de investering voor uitbreiding van de Campus Kollum en de nieuwbouw wordt daarom ook geld gevraagd voor het herstel van de constructiefouten. 1.6 Aankoop grond. Vanwege de uitbreiding van de campus moet er extra grond worden aangeschaft ten behoeve van de parkeerfunctie. Hiermee wordt ook voorgesorteerd op de Aanpak Kollum en de verbetering van de Voorstraat in Kollum.

Toetsing aan de Omgevingsvisie De planvorming van de campus is nadrukkelijk onderdeel van de Aanpak Kollum. De Aanpak Kollum loopt vooruit en anticipeert op de opstelling van een omgevingsprogramma voorzieningen Kollum die komend jaar wordt opgesteld. Kanttekeningen en risico’s 1.1. Er is bezwaar tegen de verplaatsing van het dorpshuis uit de Campus Kollum. Bezwaren tegen het aanpassen van de huidige campus richten zich vooral op de relatie tussen de verbreking van de banden tussen dorpshuis en grote zaal in de campus. In overleg tussen het bestuur van stichting Campus Kollum en plaatselijk belang is naar voren gekomen dat de noodzakelijke gymzaal ook voor theaterachtige functies kan worden gebruikt. 1.2 De Brede Campus Kollum kan alleen doorgaan als alle partners instemmen. Dit risico is ondervangen door alle partners uitvoerig mee te nemen in het hele proces. Er is nu voldoende draagvlak. Mocht de gemeenteraad een go geven, dan worden de juridische overeenkomsten opgesteld. Deze dienen door elke partij te worden geaccordeerd alvorens tot bouw zal worden overgegaan. 1.3 De kinderopvang is een commerciële activiteit. Er wordt kostendekkend ruimte verhuurd aan een commerciële partij, de kinderopvang. Mocht de huurder de activiteiten staken, dan is dat een risico voor de gemeente.

Ook met de kinderopvang worden afspraken gemaakt over de langjarige huur alvorens tot bouw wordt overgegaan.

2

V 1.0

1.4 Het dorpshuis kan in de huidige situatie de exploitatie niet structureel rond krijgen. Dat zal dan leiden tot een vraag aan de gemeente om bij te springen. Dat risico wordt verminderd door samen met de lokale welzijnsinstelling en betrokken inwoners uit Kollum te werken aan een goede exploitatieopzet van het dorpshuis. Ook hierbij worden afspraken met de betrokken partijen gemaakt alvorens tot de bouw wordt overgegaan. 1.5 De gemeente blijft verantwoordelijk voor de onderwijshuisvesting en de constructiefouten. Mocht de raad besluiten niet met dit voorstel in te stemmen dan moet de gemeente, gezien de wettelijke verantwoordelijkheden, nog steeds een oplossing zoeken voor de huisvesting van de leerlingen en het herstel van de constructiefouten. Daar zitten ook financiële consequenties aan vast. Ook bestaat er dan het risico dat we de lening van de BNG tegen een hogere rente moeten herfinancieren, omdat zij aanspraak maken op de garantstelling.

3

V 1.0

Financiën Financiële onderbouwing en analyse : 1 2 3 4 5 6

De financiële onderbouwing en analyse gaat in op onderstaande 6 punten. Investeringskrediet Impact Incidenteel ( Reserves ) Impact Structureel ( Meerjarenbegroting ) BTW Subisidies Uitwerking van de 3 O 's

Ad 1 : onderbouwing Investeringskrediet : Kosten Brede Campus Kollum (functie : voortgezet onderwijs) Aanpassing en uitbreiding Campus : Herstel klimaat installatie in bestaande Campusgebouw : Kosten voorzieningen in omgeving (grond/parkeren/vergunningen) : Grond parkeervoorziening : Onvoorzien :

€ € € € €

7.000.000 1.000.000 500.000 1.500.000 1.000.000

€

11.000.000

€ € € €

1.500.000 1.500.000 2.000.000 2.000.000

€ €

2.200.000 1.000.000

€

10.200.000

Totale Investering / Benodigd Investeringskrediet

€

21.200.000

Begroting / Dekking Investering (via IHP-OHP)

€

12.700.000

Niet in begroting / bedrag van de extra investering:

€

-8.500.000

Kosten Brede Campus Kollum (functie : Onderwijs en Mienskip) Bibliotheek : Dorpshuis : Gymzaal / tevens te gebruiken als theaterzaal : Kosten voorzieningen in omgeving (parkeren/inrichting openbare ruimte) : ( grond/ terrein is reeds in eigendom van de gemeente ) Kinderopvang : Onvoorzien :

Conclusie : de extra investering bedraagt € 8,5 mln. Hiervoor is geen dekking in de meerjarenbegroting en in de bijbehorende IHP/OHP , hetgeen tot gevolg heeft dat de gemeente additioneel € 8,5 mln. dient te lenen. Zie verder Ad.2 en Ad. 3 hieronder de impact. Ad 2 : Impact Incidenteel ( Reserves ) + + +

Het totale benodigde investeringskrediet is € 8,5 mln. hoger dan begroting. Aangezien de stichtingskosten van Brede Campus Kollum het uitgangspuntspunt zijn voor de activering op de balans is er geen impact voor de reserves vanwege een mogelijke afwaardering door lagere marktwaarden. In de reserves is geen post opgenomen om de kapitaalslasten van de financiering van bovengenoemde extra investering te dekken. Hetgeen betekent dat de kapitaalslasten (rente en afschrijving) van deze extra investering dienen te worden verwerkt in de Meerjarenbegroting ; gebaseerd op een rentepercentage van 1,61% en een afschrijvingstermijn van 40 jaren . Dit wordt verder uitgewerkt bij Ad 3. Conclusie : Het investeringvoorstel heeft geen impact op huidige reserves.

4

V 1.0

Het College verzoekt de Raad om de extra lasten (zoals hierboven vermeldt) te verwerken in de Meerjarenbegroting, hetgeen de volgende impact zal hebben:

5

V 1.0

+

Op dit moment staat de gemeente NF garant voor de huidige lening die de stichting Campus Kollum is aangegaan bij BNG. De hoofdsom is afgerond 8 mln. € en de kapitaalslasten inzake deze lening worden door de gemeente aan de stichting vergoed, en zijn meegenomen in de gemeente begroting. Verdere Impact op de meerjarenbegroting van de gemeente :

+

Scholen : de gemeente is verantwoordelijk voor de stichtingskosten, de scholen zijn verantwoordelijk voor de jaarlijkse exploitatie, inclusief onderhoud. Aangezien in de voorgestelde constructie de gemeente economisch eigenaar wordt heeft de gemeente vezekeringslasten voor wat betreft de brand/opstal verzekering. De extra verzekeringskosten ten aanzien van de investering boven budget, bedragen bij benadering : € 5.000 per jaar, en zijn verwerkt in dit voorstel.

+

Bibliotheek Uitgangspunt is dat de exploitatiekosten voor rekening van de gebruiker zijn (de huidige Stichting). De gemeente subsidieert de bibliotheek in Kollum, is reeds meegnomen in de begroting. Uitgangspunt bij dit raadsvoorstel is dat de gemeente de eigenaarskosten niet doorbelast aan de bibliotheek ( zijnde de kapitaalslasten en verzekeringslasten ). Hiernaast ter info een onderbouwing voor deze lasten voor de gemeente NF tav. de bibliotheek.

Investering Bibliotheek Jaarlijkse kapitaalslasten bibliotheek rente: afschrijving: Verzekeringspremie Totaal extra lasten gemeente NF :

+

+

+

Dorpshuis Uitgangspunt is dat de exploitatiekosten voor rekening van de gebruiker zijn. Het dorpshuis maakt onderdeel uit van de huidige stichting Campus Kollum. Uitgangspunt bij dit raadsvoorstel is dat de gemeente de eigenaarskosten niet doorbelast aan het dorpshuis ( zijnde de kapitaalslasten en verzekeringslasten ). Hiernaast ter info een onderbouwing voor deze lasten voor de gemeente NF tav. het dorpshuis.

Gymzaal (tevens te gebruiken als theaterzaal) Deze zaal wordt overdags gebruikt door de scholen / onderwijsfunctie : 20 uren per week, dit is de primarie functie van het gebouw. s Avonds en in het weekend is deze zaal beschikbaar om te verhuren aan mienskip Kollum en Sport en/of verenigings activiteiten. Daarvoor zal een huur berekend moeten worden waarbij kostendekkendheid het uitgangspunt is ; voorzichtheidshalve in dit model nemen we geen huurbaten bij, omdat onvoldoende informatie op dit moment aanwezig om iets te zeggen over de omvang van de verhuur uren. De scholen bekostigen het grootste gedeelte van de exploitatiekosten (schatting 75% aandeel); het overige kwart moet worden bekostigd uit de verhuurbaten van de medegebruikers. Hiernaast ter info een onderbouwing voor deze lasten voor de gemeente NF tav. de gymzaal.

Kinderopvang Het ter beschikking stellen van een gedeelte van het gebouw aan een Kinderopvang organisatie is geen wettelijke taak van de gemeente. Dat betekent dat minimaal een volledig kostendekkende huurconstructie moet worden toegepast. De Kinderopvang organisatie zal zelf de exploitatie kosten moeten dragen. De gemeente, als economisch eigenaar van het gebouw zal alle eigenaarslasten doorbelasten, hiernaast een schatting van de baten en lasten

Investering Dorpshuis Jaarlijkse kapitaalslasten dorpshuis rente: afschrijving:

€ € € € € € €

1.500.000 24.150 1,61% 37.500 61.650 750 62.400 1.500.000

Verzekeringspremie

€ € € €

24.150 1,61% 37.500 61.650 750

Totaal extra lasten gemeente NF :

€

62.400

Gymzaal ( tevens theaterzaal)

€

2.000.000

Jaarlijkse kapitaalslasten Gymzaal (theaterzaal) rente: € afschrijving: € € Verzekerinspremie € Totaal extra lasten gemeente NF : €

Investering Kinderopvang € Jaarlijkse kapitaalslasten Kinderopvang rente: € afschrijving: € € Verzekerinspremie € Totaal extra lasten gemeente NF : € Verwachte huur : € ( 600 M2 - a 150 € )

32.200 1,61% 50.000 82.200 1.000 83.200

2.200.000 35.420 1,61% 55.000 90.420 1.150 91.570 90.000

Inzake de ambtelijke uren is in dit project een bedrag van € 761.000 opgenomen voor de totale duur van het project. Deze kosten zijn integraal opgenomen in bovenvermelde totale investeringssom. Ad 4 BTW gevolgen De huidige stichting Campus Kollum loopt het risico dat een stuk BTW vooraftrek uit voorgaande jaren ten aanzien van de huidige school moet worden terugbetaald aan de Belastingdienst. Dit bedrag is ingeschat op € 123.000. De dekking van dit bedrag maakt deel uit van de post onvoorzien welke is meegenomen in de investeringsbegroting van de nieuwe Campus. Ad 5 Subsidies In het voorliggende raadsvoorstel hebben we geen subsidiebaten meegenomen. Ad 6 Uitwerking van de 3 O’s Onvoorzien Bij het opstellen van het IHP was niet voorzienbaar welke implicaties de uitbreiding van de Brede Campus zou hebben op de omgeving, de noodzakelijke verhuizing van het dorpshuis en de bibliotheek. Onvermijdelijk De huidige campus is op termijn niet duurzaam. De exploitatie biedt onvoldoende verdienmogelijkheden voor het bestuur van de campus om de lasten van de campus blijvend te kunnen dragen. Hierdoor komt de lening die de campus heeft bij de BNG in gevaar en kan de BNG de lening opzeggen (rest ongeveer € 8 miljoen, 6

V 1.0

rente 2,2%) waarna de gemeente vanuit de garantstelling de lening moet aflossen. Herfinanciering is op dit moment aanzienlijk duurder. Als de functiewijzigingen worden doorgezet, dan is de BNG bereid de lening onder de huidige voorwaarden voort te zetten mits het bestuur van de campus hierom vraagt. Onuitstelbaar De voormalige schoollocatie aan de Bogermanstraat wordt op dit moment gebruikt voor het onderwijs. Dat betekent dat herbestemming van deze locatie niet mogelijk is zolang het onderwijsgebruik voortduurt. Bovendien is de locatie sterk verouderd. Op iets langere termijn kan voortgezet gebruik onvoorziene kosten met zich brengen. Het renoveren van de locatie aan de Bogermanstraat voor onderwijsgebruik is financieel naar alle zekerheid niet haalbaar. Vervolg en planning Na besluit van de raad over de voortgang, zullen de volgende documenten worden opgesteld: - Overeenstemming over beheersvorm huidige Campus (incl. uitbreiding). - Aanpassen dan wel opheffen acte stichting Campus Kollum. - Het opstellen van een huur- en beheersovereenkomst met alle partijen voor de nieuw te bouwen voorziening. - Overeenstemming kostendekkende huur met kinderopvangorganisatie. De principe-afspraak hiervoor is gemaakt. - Huurovereenkomst bibliotheek (omzetting huidige overeenkomst naar nieuwe locatie). - Beheersovereenkomst met een op te richten stichting beheer en exploitatie dorpshuis.

Hierbij wordt in overleg met Yfke gewerkt aan een zelfstandige stichting die zonder gemeentelijke bijdrage (muv de standaard gemeentelijke bijdragen) kan functioneren. - Aanschrijven architecten voor uitwerking van de plannen. - Voordat tot bouw wordt overgegaan, dienen de onder hiervoor bedoelde documenten door het college te zijn vastgesteld. Dit resulteert in de volgende planning: 1. Opstellen juridische documenten – t/m Q3 2025. 2. Ruimtelijke procedure – 2025. 3. Voorbereiden aanbesteding waaronder selectie architect en of keuze bouwteam – Q3 en Q4 2025. 4. Aanbesteding bouw – 2026. 5. Oplevering gebouwen – 2027. Communicatie + Participatie De hele planvorming loopt in nauw overleg met alle betrokken partijen. Plaatselijk Belang speelt een centrale rol. Er zijn intussen diverse voorlichtingsavonden in Kollum georganiseerd in samenwerking met plaatselijk belang. Er zal in overleg met plaatselijk belang verder overleg plaatsvinden. Bijlagen 1. Kadernotitie Uitbreiding Brede Campus Kollum; 2. Presentatie gemeenteraad 12.10.2023. Dokkum, 25 februari 2025 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

7

V 1.0

Raadsbesluit 2025-023736

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 25 februari 2025; gelet op o.a. het bepaalde in de Wet op het Voortgezet Onderwijs, artikel 6.13 en de gemeentelijke verordening onderwijshuisvesting Noardeast-Fryslan;

Besluit: 1. Aanvullend € 8.5 miljoen beschikbaar te stellen voor de realisatie uitbreiding Brede Campus Kollum inclusief nieuwbouw dorpshuis, bibliotheek en kinderopvang. 2. De hieruit voortvloeiende kapitaallasten en overige kosten ad € 206.000 per jaar te verwerken in de Meerjarenbegroting.

Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 16 april 2025. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

{{Signer1}}

{{Signer2}}

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

8

V 1.0