Raadsvoorstel Tijdelijke huisvesting Dalton Dokkum

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2022-266655

Raadsvergadering d.d.

: 9 februari 2023

Portefeuillehouder

: Dhr. J. D. de Vries

Programma

: (2) Mienskip

Programmaonderdeel

: Beter passend voorzieningenmodel

Naam opsteller

: Renske Boekhout (E-mail: r.boekhout@noardeast-fryslan.nl)

Onderwerp

: Tijdelijke huisvesting Dalton Dokkum

Begrotingswijziging

: ja

Voorgesteld raadsbesluit 1. De spoedaanvraag van OVO Fryslân-Noord voor Dalton Dokkum voor tijdelijke uitbreiding toe te kennen. 2. Voor de bekostiging van de tijdelijke huisvesting een bedrag van € 417.044 te onttrekken aan de Algemene Reserve en beschikbaar te stellen via begrotingswijziging nummer 5 ten laste van de begroting 2023. Inleiding Dalton Dokkum heeft ruimtetekort. Dit komt omdat het leerlingenaantal van de school sterk is gegroeid. Het ruimtetekort wordt permanent opgelost in het project ‘Scholenpark Dokkum’. Onderdeel van dit project is het realiseren van een permanente uitbreiding van Dalton Dokkum. Het kost echter tijd om tot gedegen plannen en uitwerking te komen. Het kost tijd om tot gedegen plannen en uitwerking te komen. Dalton Dokkum maakt daarom al een aantal jaar gebruik van tijdelijke units op hun terrein. De tijdelijke units zijn op dit moment bekostigd tot aan de zomer van 2022. In het voorjaar van 2019 heeft de gemeenteraad (gedeeltelijk) middelen beschikbaar gesteld voor de bekostiging van units voor de periode zomer 2019 t/m zomer 2022. Het toekennen of afwijzen van een spoedaanvraag is formeel een collegebevoegdheid. Voor de toekenning van deze spoedaanvraag is budget nodig. Het beschikbaar stellen van dit budget is een raadsbevoegdheid. Daarom wordt deze huisvestingsaanvraag voorgelegd aan de raad.

Beoogd effect Voldoende en adequate onderwijshuisvesting. Een acceptabele tijdelijke huisvestingssituatie voor Dalton Dokkum. Argumenten 1.1 De aanvraag heeft een urgent karakter Het beschikbaar stellen van budget (voor bijvoorbeeld huisvestingsaanvragen van scholen) is een raadsbevoegdheid. Als zich gedurende het jaar een calamiteit voordoet waardoor de voortgang van het onderwijs in het geding komt (zoals bij een brand), dan mag het college besluiten om een spoedprocedure te volgen. Het toekennen of afwijzen van een spoedaanvraag is formeel een collegebevoegdheid. Het college heeft daarbij de ruimte om in situaties met een urgent karakter, onderbouwd te kunnen besluiten om de spoedprocedure te volgen om andere redenen dan de voortgang van het onderwijs. In het geval van OVO-Fryslan duurt de reguliere procedure (via het huisvestingsprogramma 2024) te lang, waardoor de voortgang van het onderwijs in het geding komt. Want als uw raad via het huisvestingsprogramma 2024 budget beschikbaar zou stellen, dan zou de school daar pas begin 2024 over kunnen beschikken. Terwijl deze middelen nu nodig zijn om de huur van de units voort te kunnen zetten. Het college heeft daarom geoordeeld dat de bovengenoemde situatie het gebruik van de spoedprocedure rechtvaardigt en heeft daarom de spoedaanvraag in behandeling genomen.

Voor de toekenning van deze spoedaanvraag is echter budget nodig en daarom leggen wij hem aan uw raad voor. 1.2 Op basis van het gegroeide leerlingenaantal heeft Dalton Dokkum extra ruimtebehoefte. Op 1 oktober 2022 (officiële teldatum) had Dalton Dokkum 411 leerlingen havo / vwo. De ruimtebehoefte op basis van dit leerlingenaantal is 3.364 M². Het permanente gebouw heeft 1.922 M². Dit betekent dat er een ruimtetekort is van 1.442 M². Dalton Dokkum heeft hiermee recht op tijdelijke uitbreiding. 1

Formeel gezien zijn de prognoses van een school de basis voor het toekennen van een uitbreiding. Voor Dalton Dokkum liggen de prognoses echter stelselmatig lager dan het daadwerkelijke leerlingenaantal: 1 oktober 2020 1 oktober 2021 1 oktober 2022

Leerlingenaantal prognoses 322 (prognoses 2019) 371 (prognoses april 2021) 375 (prognoses april 2021)

Daadwerkelijke leerlingenaantal 371 432 411

Verschil + 49 + 63 + 36

Daarom is ons voorstel om het leerlingenaantal van de formele teldatum 1 oktober 2022 als uitgangspunt te nemen. 2.1 De units kosten voor de periode 1 juli 2022 – 1 juli 2025 minimaal € 585.122 euro. Momenteel huurt Dalton Dokkum units. Deze units zijn in totaal 1.026 M². De ruimtebehoefte van de school volgens de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs (vanaf nu: de verordening) is groter dan de beschikbare ruimten (permanent gebouw + units). Daarom nemen we deze unitruimten als uitgangspunt: de school redt zich hiermee in deze tijdelijke situatie. Er zijn twee huurdelen, omdat de units op twee momenten aanbesteed zijn. Er is per huurdeel onderzocht wat de goedkoopste optie is (koop met terugkoop of huur). De minimale totaalkosten voor 3 jaar (zomer 2022 – zomer 2025) zijn € 585.122. Voorgesteld wordt om met dit voorstel aansluiting te zoeken op units die al gerealiseerd zijn. De gemeente was dus niet bij de aanbesteding en de keuze betrokken. Wel is het een keuze óf de gemeente financieel bijdraagt aan deze units. De basis van de gemeentelijke bekostiging wordt nader uiteengezet in argumenten 3.2 2.2 Dalton Dokkum heeft kwaliteitskeuzes gemaakt die ervoor zorgen dat de kosten relatief hoog liggen. Het schoolbestuur heeft voor Dalton Dokkum bepaalde kwaliteitskeuzes gemaakt met betrekking tot de units. Dit betekent dat de units duurder zijn dan sobere units.

De gemeente is niet betrokken bij deze kwaliteitskeuzes. In Kollum is ook ervaring met units, en om die reden zijn de kosten vergeleken. In Kollum wordt 214,72 M² aan units gehuurd voor € 27.000 per jaar. Op basis van dat kostenplaatje zouden de units bij Dalton Dokkum ongeveer € 387.044 kosten (1.026 M², 3 jaar). Omdat het in Dokkum gaat over een groot aantal units, zijn hierbij wel toiletruimten nodig. De kosten van twee blokken sanitair zijn ongeveer € 30.000 (3 jaar). Dit brengt de totaalkosten van dit scenario op € 417.044. 2.3 Er is nog geen permanente uitbreiding gerealiseerd, terwijl dit een aantal jaar geleden wel het uitgangspunt was. Dalton Dokkum heeft de afgelopen jaren grote kosten gemaakt voor de huur van de units. In het besluit om units te huren woog voor Dalton Dokkum mee dat de verwachting was dat er snel permanente uitbreiding gerealiseerd zou zijn. In 2019 heeft de school de units gehuurd / verlengd, met het uitgangspunt dat in de zomer van 2022 permanente uitbreiding gerealiseerd zou zijn. De gemeente droeg toen bij in 1/3e van de kosten. De gemeentelijke financiën en de planvorming waren nog niet ver genoeg om deze permanente uitbreiding nu gerealiseerd te hebben. In november 2022 is duidelijk geworden dat er financiën in de begroting 2023 beschikbaar zijn om permanente uitbreiding te realiseren.

Ook worden er stappen gezet in de planvorming in het project ‘Scholenpark Dokkum’. Voorgesteld wordt om mee te denken met Dalton Dokkum in financiering van de tijdelijke huisvesting, omdat zij nu nog wel een periode moeten overbruggen. 2.4 Er worden middelen beschikbaar gesteld op basis van sobere en doelmatige onderwijsruimte. Voorgesteld besluit is om middelen beschikbaar te stellen op basis van een doorrekening van de units in Kollum: € 417.044 voor de periode zomer 2022 tot zomer 2025. Dit zou voldoende moeten zijn voor sobere en doelmatige onderwijsruimten. De rekening voor de ‘extra kwaliteit’ waarvoor Dalton Dokkum heeft gekozen, ligt op die manier bij de school zelf. Kanttekeningen en risico’s 1.2 Op basis van de prognoses heeft Dalton Dokkum recht op permanente uitbreiding. Voorgesteld wordt om tijdelijke uitbreiding toe te kennen. Parallel aan deze aanvraag loopt het proces om tot permanente uitbreiding te komen voor Dalton Dokkum in het kader van het project ‘Scholenpark Dokkum’. De gemeente, OVO Fryslân-Noord, Fierder, BMS Onderwijs en Roobol zijn gezamenlijk bezig met de planvorming. Planvorming en realisatie kost nog een aantal jaar. Eventuele nu te treffen maatregelen lossen de permanente huisvestingsuitdagingen niet op.

Maar omdat de planvorming voor het Scholenpark nog een proces is, is het nodig om nu eerst een tijdelijke oplossing te vinden voor de urgente extra ruimtebehoefte. 2

V 1.0

1.2 Afwijken van de formele ruimtebehoefte volgens de verordening kan tot precedentwerking leiden. In dit voorstel kiezen we ervoor om de ruimtebehoefte niet vast te stellen op basis van prognoses. Volgens de verordening moeten we (tijdelijke) ruimtebehoefte vaststellen op basis van het minimale leerlingenaantal van vier jaar. Daar wijken we van af in dit voorstel. Er is aangetoond dat de prognoses namelijk (veel) lager liggen dan de daadwerkelijke leerlingenaantallen. Als we blijven vasthouden aan de formele prognoses, voldoen we niet aan onze wettelijke plicht om te voldoen aan voldoende en adequate onderwijshuisvesting. Afwijken van de methode in de verordening kan leiden tot precedentwerking. Hierbij zijn voor dit voorstel wel twee omstandigheden van groot belang: 1) de prognoses wijken langdurig en significant af en 2) voldoende en adequate onderwijshuisvesting is in het geding. Hierbij speelt mee dat de financiering gebaseerd is op de daadwerkelijke units. Het gaat om minder vierkante meter dan waar de school recht op heeft op basis van de leerlingenaantallen. Gezamenlijk met de school is afgestemd dat dit voldoende is voor goed onderwijs in deze tijdelijke situatie. 2.1 Er is gedeeltelijke verwijzing mogelijk.

Wanneer een school ruimtetekort heeft, moet eerst onderzocht worden of verwijzing naar leegstaande ruimten in de buurt mogelijk is (Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs, Bijlage 1, A.3.1). Dit is voor Dalton Dokkum het geval. In de afgelopen jaren was er sprake van een daling van het aantal leerlingen bij het Dockinga en stijging van het aantal leerlingen bij Dalton Dokkum. Dit betekent dat er leegstand is ontstaan bij Dockinga College. Een aantal lokalen van Dockinga College wordt gezien de staat niet meer gebruikt (zeer slechte luchtkwaliteit etc.). Deze ruimte laten we buiten beschouwing. Er zijn bij Dockinga twee acceptabele lokalen vrij of vrij te roosteren. Voorgesteld wordt toch om deze buiten beschouwing te laten. Dalton Dokkum gebruikt namelijk minder vierkante meters (hoofdgebouw + units) dan waar ze formeel gezien recht op hebben. De school geeft aan dat ze hiermee uitkomen in deze tijdelijke situatie. 2.2 Koop door de gemeente voor vervolggebruik is ook onderzocht. Een van de onderzochte mogelijkheden is om de units als gemeente aan te kopen, om ze na het onderwijsgebruik elders in te zetten. Dit is afgestemd met collega’s van o.a. vastgoed en het yngenieursbureau. Ook is de planning van onderwijshuisvesting bekeken. Het ligt op dit moment niet in de lijn der verwachting dat we na de zomer van 2025 elders units nodig hebben. Daarom valt deze optie af.

Financiën Via begrotingswijziging nummer 5 ten laste van de begroting 2023 een bedrag van EUR 417.044 te onttrekken aan de Algemene Reserve ten behoeve van tijdelijke huisvesting Dalton Dokkum. Vervolg en planning Het toekennen of afwijzen van een spoedaanvraag is formeel een collegebevoegdheid. Voor de toekenning van deze spoedaanvraag is budget nodig. Het beschikbaar stellen van dit budget is een raadsbevoegdheid. Daarom wordt het huisvestingsprogramma voorgelegd aan de raad. Na besluitvorming zal Dalton Dokkum een beschikking ontvangen. Aangezien de units al geplaatst zijn en het om bekostiging van deze units gaat, is er geen verdere afstemming nodig over uitvoering. Het beschikbaar gestelde bedrag wordt in één keer uitbetaald. Los van de tijdelijke huisvesting is de gemeente samen met de schoolbesturen bezig met de planvorming voor Scholenpark Dokkum. Hierover wordt de raad in de eerste helft van 2023 bijgepraat. Communicatie + Participatie Dit voorstel is vooraf afgestemd met het schoolbestuur. Dhr. Bangma is akkoord met het voorstel. De aanvraag en de voorgestelde beoordeling zijn voorgelegd aan de schoolbesturen in een mail, bij wijze van ‘digitaal OOGO’. De overige schoolbesturen waren akkoord of hebben niet gebruik gemaakt van de gelegenheid om reactie te geven. Bijlagen

3

V 1.0

Dokkum, 10 januari 2023 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

4

V 1.0

Raadsbesluit 2022 / 2022-266655

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 10 januari 2023; gelet op het bepaalde in de artikelen 2 en hoofdstuk 3 van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs; Besluit: 1. De spoedaanvraag van OVO Fryslân-Noord voor Dalton Dokkum voor tijdelijke uitbreiding toe te kennen. 2. Voor de bekostiging van de tijdelijke huisvesting een bedrag van € 417.044 te onttrekken aan de Algemene Reserve en beschikbaar te stellen via begrotingswijziging nummer 5 ten laste van de begroting 2023. Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 9 februari 2023. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

Signed By: Dijkstra, Sytze <s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl>

Signed By: Kramer, Johannes <j.kramer@noardeast-fryslan.nl>

10/02/2023 14:38:19 CET {{Signer1}}

10/02/2023 15:36:15 CET {{Signer2}}

ID: cd5b42fc-44c0-4e86-ae0e-181ea7576691

ID: cd5b42fc-44c0-4e86-ae0e-181ea7576691

Auth: Scribble

Auth: Scribble

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

5

V 1.0