Raadsvoorstel plan van aanpak energiearmoede Noardeast-Fryslân

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2022-231274

Raadsvergadering d.d.

: 15 december 2022

Portefeuillehouder

: R. Slijver

Programma

: (5) Wenjen en Omjouwing

Programmaonderdeel

: Duorsumens

Naam opsteller

: S. Elverdink

E-mail

: s.elverdink@noardeast-fryslan.nl

Onderwerp

: Plan van aanpak energiearmoede

Begrotingswijziging

: Ja

Voorgesteld raadsbesluit 1. In te stemmen met het bijgevoegde en als zodanig gewaarmerkte plan van aanpak energiearmoede. 2. De ontvangen budgetten vanuit de specifieke uitkeringen energiearmoede en het Nationaal Isolatieprogramma ter waarde van € 1.442.340 euro via begrotingswijziging 14 toe te kennen aan beleidsproduct milieu (duurzaamheid). Inleiding Met de huidige energieprijzen hebben steeds meer huishoudens in Nederland moeite de energierekening te betalen. De combinatie van een laag inkomen en de hoge energiekosten maken dat zij in energiearmoede leven. Ook in Noardeast-Fryslân is energiearmoede een groot probleem. Circa 10% van onze huishoudens heeft hiermee te maken. Daarmee staan we in de top-3 van Friese gemeenten. Als gemeente hebben wij een belangrijke taak in het bestrijden van energiearmoede, om de huishoudens te ondersteunen die vaak vanuit zichzelf niet de financiële ruimte hebben om te investeren in verduurzaming. Vanuit het Rijk hebben wij € 1.442.340 euro ontvangen voor deze opgave. Daarnaast is vanuit de gemeentelijke begroting € 1.100.000 euro extra aangevraagd voor energiearmoede, een geldloket en maatwerkfonds en het verduurzamen van sportverenigingen, dorpshuizen, etc. Hiervan is € 400.000 specifiek bedoeld voor het plan van aanpak energiearmoede.

Het doel van het bijgevoegde plan van aanpak is om het totaalbedrag van € 1.842.340 zo effectief mogelijk in te zetten. Beoogd effect Het beoogde effect van het plan van aanpak is om de energiearmoede in Noardeast-Fryslân naar een lager niveau te brengen. Specifiek is het doel, conform programmadoel 505 van programma ‘Wenjen en Omjouwing’, om de energiearmoede in 2030 zodanig te verminderen dat alle inwoners blijvend in hun energiebehoefte kunnen voorzien op basis van een maatschappelijk verantwoord niveau van levensonderhoud. De besteding van de middelen die hiervoor vanuit dit raadsvoorstel worden gereserveerd, is een belangrijke eerste stap in dit hoofddoel. Het doel van het plan van aanpak is dan ook om deze middelen zo effectief mogelijk in te zetten. Argumenten 1.1 Het plan van aanpak draagt actief bij aan de programmadoelen van programma ‘Wenjen en Omjouwing’. Gezien de urgentie is energiearmoede als een apart thema benoemd in programma 5. Naast het hoofddoel om energiearmoede zodanig te verminderen dat in 2030 alle inwoners blijvend in hun energiebehoefte kunnen voorzien, zijn er aanvullende subdoelen om de energielasten en het aandeel verduurzaamde woningen in 2026 op het provinciale gemiddelde te krijgen en om huishoudens meer inzicht te geven in de eigen energielasten en mogelijkheden tot verduurzaming.

Het plan van aanpak is een belangrijke eerste stap om deze doelen te bereiken. In de toekomst zijn wellicht aanvullende stappen nodig, maar indien nodig komen we daar bij u op terug. 1.2 Het plan van aanpak beschrijft welke maatregelen beschikbaar komen en voor welke doelgroep. Het plan van aanpak gaat met name in op de maatregelen die we aanbieden, en voor welke doelgroep deze maatregelen bedoeld zijn. Kort samengevat zijn er 3 sporen van maatregelen, namelijk grote isolatiemaatregelen, kleine energiebesparende maatregelen en een witgoedregeling. Deze sporen zijn bedoeld voor de inkomensgroep tot 150% van het sociaal minimum, in combinatie met hoge energiekosten. Daarnaast gaat het plan van aanpak in op de communicatiestromen die nodig zijn om onze aanpak onder 1

aandacht te brengen. Tot slot zijn per spoor van maatregelen de uitvoeringsstappen beschreven, die ertoe moeten leiden dat de beschikbare middelen zoveel mogelijk in 2023 worden besteed. 1.3 Met de aanpak kan een groot deel van de beoogde doelgroep worden ondersteund. Naar schatting zijn er momenteel 2.000 tot 3.000 huishoudens in onze gemeente die te maken hebben met energiearmoede. Vanuit het spoor isolatiemaatregelen worden circa 400 huishoudens ondersteund, bij het spoor kleine maatregelen circa 2.000 huishoudens en met de witgoedregeling circa 250 huishoudens. Met de huidige aanpak kan dus een groot percentage van de doelgroep worden geholpen. 1.4 Het plan van aanpak vergt het vaststellen van een begrotingswijziging door u als raad Tijdens de begrotingsmarkt van 12 oktober jl. is de aanpak in hoofdlijnen aan u gepresenteerd. Daarin deelden wij met u dat wij voornemens waren het plan van aanpak te laten vaststellen door het college, met name zodat eerder gestart kon worden met de uitvoering. Echter, gezien het budgetrecht van u als raad dient u toch in te stemmen met het plan van aanpak. Ondanks de benodigde begrotingswijziging via dit raadsvoorstel is het college wel alvast gestart met de uitvoering.

Enerzijds omdat de middelen reeds geoormerkt waren voor energiearmoede en anderzijds omdat energiearmoede een urgent thema is en onze inwoners al op zeer korte termijn, het liefst nog voor de naderende winter, behoefte hebben aan ondersteuning. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Er zijn onvoldoende middelen om alle huishoudens in energiearmoede te ondersteunen. Hoewel met de huidige aanpak een groot percentage van de doelgroep kan worden ondersteund, zijn de middelen onvoldoende om alle huishoudens te helpen. Vooral met het spoor isolatiemaatregelen en de witgoedregeling, is het beschikbare budget onvoldoende om de gehele doelgroep te ondersteunen. Dat betekent dat sommige huishoudens, hoewel ze er in principe wel aanspraak op maken, niet kunnen worden geholpen omdat de middelen op zijn. Het is daarom belangrijk goed te motiveren, waarom we met de beperkte middelen keuzes hebben moeten maken qua doelgroep. Daarnaast zijn er ook huishoudens die bijvoorbeeld alleen kleine energiebesparende maatregelen ontvangen, wat onvoldoende is om een huishouden uit energiearmoede te helpen. Desalniettemin is het plan van aanpak een belangrijke eerste stap en kan een groot deel van de doelgroep hiermee worden ondersteund. Financiën Het plan van aanpak energiearmoede behelst in totaal € 1.842.340. De dekking voor dit bedrag is tweeledig: 1.

We hebben van het Rijk in 2022 een specifieke uitkering ontvangen die wij via de SiSa-methodiek moeten verantwoorden (C55), tezamen € 1.442.340, inclusief de middelen voor het Nationaal Isolatieprogramma. Hiervoor hebben we in juli 2022 een gewijzigde beschikking ontvangen vanuit het Rijk. Deze geoormerkte middelen dienen uiterlijk 31 december 2023 te zijn besteed en met de jaarstukken 2023 te worden verantwoord richting Rijk. In 2022 niet bestede middelen zullen via de 1e Turap 2023 ter begroting worden gebracht, ter dekking van de kosten per 1 januari 2023. Met dit raadsvoorstel brengen we een bedrag van € 1.442.340 ter begroting op product 503 Milieu (duurzaamheid) via begrotingswijziging nummer 14. 2. Daarnaast is vanuit de programmabegroting 2023 € 400.000 euro extra toegekend via de wensenlijst, als onderdeel van wens nummer 18. Deze eigen middelen staan op dit moment begroot in programma 3. Bij de 1e Turap 2023 zullen we voorstellen deze middelen te verplaatsen van programma 3 naar programma 5, product 503 Milieu uit oogpunt van sturing en verantwoording. Deze middelen blijven beschikbaar zolang het plan van aanpak in uitvoering is. Vervolg en planning Per spoor van maatregelen zijn verschillende uitvoeringsstappen gedefinieerd. Deze zijn nader beschreven in hoofdstuk 8 van het plan van aanpak. Het doel is om de middelen zoveel mogelijk in 2023 uit te geven.

Communicatie + Participatie Goede communicatie is van groot belang om de doelgroep te bereiken met onze aanpak energiearmoede. We zetten in op drie verschillende communicatiestromen: • Algemene communicatie vanuit de gemeente; • Algemene communicatie via actieve Mienskip; • Gerichte communicatie per spoor van maatregelen. De communicatiestrategie is beschreven in hoofdstuk 7 van het plan van aanpak. Bijlagen 1. Plan van aanpak energiearmoede Noardeast-Fryslân

2

V 1.0

Dokkum, 15 november 2022 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

3

V 1.0

Raadsbesluit 2022-231274

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 8 november 2022;

Besluit: 1. In te stemmen met het bijgevoegde en als zodanig gewaarmerkte plan van aanpak energiearmoede. 2. De ontvangen budgetten vanuit de specifieke uitkeringen energiearmoede en het Nationaal Isolatieprogramma ter waarde van € 1.442.340 euro via begrotingswijziging 14 toe te kennen aan beleidsproduct milieu (duurzaamheid). Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 15 december 2022. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

Signed By: Dijkstra, Sytze <s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl>

Signed By: Kramer, Johannes <j.kramer@noardeast-fryslan.nl>

16/12/2022 14:04:24 CET {{Signer1}}

16/12/2022 15:03:03 CET {{Signer2}}

Id: e99e209f-07dc-4ccb-883d-ab6c6a6f9c66

Id: e99e209f-07dc-4ccb-883d-ab6c6a6f9c66

Auth: Scribble

Auth: Scribble

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

4

V 1.0