Raadsvoorstel Meicirculaire 2022

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2022 / 2022-134995

Raadsvergadering d.d.

: 7 juli 2022

Portefeuillehouder

: J.D. de Vries

Programma

: (99) Algemene dekkingsmiddelen

Programmaonderdeel

: Algemene uitkering

Naam opsteller

: S. Pietersma (E-mail: s.pietersma@noardeast-fryslan.nl)

Onderwerp

: Meicirculaire 2022

Begrotingswijziging

: ja

Voorgesteld raadsbesluit De raad wordt voorgesteld de volgende besluiten te nemen: 1. De effecten van de meicirculaire 2022 voor kennisgeving aan te nemen. 2. De effecten over 2022 middels begrotingswijziging 11 te verwerken. Inleiding Jaarlijks verschijnen meestal drie circulaires, de meicirculaire, de septembercirculaire en de decembercirculaire. In de meicirculaire staat de vertaling van de Voorjaarsnota van de Rijksoverheid, in de septembercirculaire de vertaling van de Miljoenennota en in december de afronding van het uitkeringsjaar. De meicirculaire 2022 is op 1 juni gepubliceerd. Deze circulaire bevat informatie over de invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds per 1 januari 2023 en de actualisatie van het accres op basis van de Voorjaarsnota 2022. De meicirculaire wordt jaarlijks structureel over alle jaarschijven verwerkt in de begroting. Bij de september- en decembercirculaire wordt alleen het lopende jaar incidenteel verwerkt. Beoogd effect Informeren over de effecten van de meicirculaire 2022. Argumenten 1.1 Effect op gemeentelijke begroting Het is belangrijk om de ontwikkelingen vanuit het Rijk te volgen en te weten welk effect dit heeft op de gemeentelijke begroting.

1.2 Nieuwe verdeling van het gemeentefonds De afgelopen jaren hebben de fondsbeheerders samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), gemeenten en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) gewerkt aan de nieuwe verdeling van het gemeentefonds. De invoering van de nieuwe verdeling van het gemeentefonds zal plaatsvinden per 1 januari 2023. De meicirculaire geeft hierover aanvullende informatie. 2.1 Positief saldo verwerken in de begroting De meicirculaire 2022 heeft een positief effect op de begroting. Een aantal posten in de meicirculaire worden gereserveerd, in totaal € 3.170.000. Het gaat om gelden voor de energietoeslag, uitvoeringskosten klimaatakkoord, Gezond in de stad en participatie. In totaal blijft er € 3.420.000 hiervan over wat algemeen middel is, welke aan het begrotingsresultaat wordt toegevoegd. Kanttekeningen en risico’s 1.1. Vanaf 2026 een andere accressystematiek Vanaf 2026 zal het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek geïndexeerd worden. Er wordt geen volume-accres meer verstrekt, alleen nog maar een nominaal accres voor de loon- en prijsontwikkeling. 1.2. De opschalingskorting verdampt in 2026 Nederlandse gemeenten zouden volgens de regering tot grotere eenheden van meer dan 100.000 inwoners moeten fuseren (opschalen).

Er kan dan efficiënter worden gewerkt waardoor er minder geld uit het gemeentefonds hoeft te worden betaald (opschalingskorting). De opschalingskorting blijft vanaf 1

2026 structureel gehandhaafd. Dit betekent voor de gemeente een daling van de uitkering ten opzichte van 2025 met € 1.800.000. Financiën Op 1 juni is de meicirculaire verschenen. In de circulaire zijn de accressen van het gemeentefonds voor de jaren 2022-2025 op basis van de voorjaarnota bijgesteld. Samengevat: Effect op de begroting De effecten van de meicirculaire ten opzichte van de begroting zijn als volgt: 2022 2023 2024 100.635.790 92.567.453 91.908.270 107.225.000 105.743.000 108.526.000 6.589.210 13.175.547 16.617.730 1.287.000 2.426.000 2.980.000 610.000 0 0 4.693.000 10.750.000 13.638.000 6.590.000 13.176.000 16.618.000 3.170.000 213.000 220.000 3.420.000 12.963.000 16.398.000

In begroting Meicirculaire Subtotaal Septembercirculaire 2021 Decembercirculaire 2021 Meicirculaire 2022 Effect op de begroting Reserveringen vorige septembercirculaire/decembercirculaire/meicirculaire Toevoegen aan algemeen middel

2025 2026 91.889.162 91.889.162 110.772.000 103.876.000 18.882.838 11.986.838 3.723.000 0 0 0 15.160.000 0 18.883.000 11.986.838 204.000 0 18.679.000 11.986.838

De effecten over 2022 worden door middel van begrotingswijziging 11 verwerkt. Hierbij wordt € 3.420.000 toegevoegd aan het begrotingsresultaat, zie bijlage 1 voor de specificering. De effecten over 2023 en verder zijn verwerkt in de perspectiefnota. De meicirculaire wordt structureel verwerkt in de begroting. € Verwachte begrotingsresultaat stand 1ste tussentijdse rapportage

3.252.000

Toevoeging Meicirculaire 2022

3.420.000

Nieuwe verwachte begrotingsresultaat 2022

6.672.000

De hoogtepunten uit de meicirculaire worden hieronder toegelicht. Een hoger accres van bijna € 14 miljoen in 2025 De accressen zijn ten opzichte van de septembercirculaire 2021 flink gestegen. Dit ligt ten eerste aan een hogere bijstelling voor de ontwikkeling van de lonen en prijzen op basis van het Centraal Economisch Plan 2022. Maar er is ook sprake van flink hogere volume-accressen (accressen geschoond voor de loon- en prijsontwikkeling) als gevolg van het regeerakkoord en de nadere aanpassing ervan. De volume-accressen 2023-2025 voor het gemeentefonds zijn ook ten opzichte van de indicatieve accressen 2022-2025 uit de Startnota kabinet Rutte IV flink gestegen. Op dit accres wordt in deze periode ieder jaar een bedrag in mindering gebracht voor de voeding aan het Volkshuisvestingsfonds (€ 400.000) en de Woningbouwimpuls (€ 270.000). Het accres wordt tot 2025 grotendeels op basis van bestaande afspraken berekend. Een aantal investeringsfondsen (klimaat, ontsluiten nieuwbouwwoningen en stikstof) worden uitgezonderd op de accresrelevante uitgaven. Het Rijk is in gesprek met de gemeente- en provinciekoepels over het vastzetten van het volumedeel van het accres voor de periode tot en met 2025. Vanaf 2026 een andere accressystematiek Vanaf 2026 zal het gemeentefonds niet langer via de normeringssystematiek geïndexeerd worden.

Er wordt geen volume-accres meer verstrekt, alleen nog maar een nominaal accres voor de loon- en prijsontwikkeling. Opschalingskorting Het kabinet heeft besloten deze kabinetsperiode voor zowel gemeenten als provincies de oploop van de opschalingskorting te schrappen voor de periode 2022 tot en met 2025. Vanaf 2026 blijft de opschalingskorting dus structureel gehandhaafd. Dit betekent voor de gemeente een daling van de uitkering ten opzichte van 2025 met € 1.800.000.

2

V 1.0

Energietoeslag Gemeente Noardeast-Fryslân krijgt een eenmalig bedrag van € 1.500.000 voor de compensatie van de gestegen energiekosten voor huishoudens met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum. Extra middelen jeugdzorg in 2023 Voor het jaar 2023 zijn de extra middelen jeugdzorg van € 6.000.000 aan de algemene uitkering toegevoegd. In de begroting was hiervoor al een stelpost van € 2.500.000 opgenomen, dus een incidentele meevaller van € 3.500.000. Deze incidentele extra middelen zijn verwerkt in de perspectiefnota. Wat ontbreekt in de meicirculaire zijn de toevoegingen van de extra middelen aan de algemene uitkering voor de jaren 2024-2027 conform het advies van de Commissie van Wijzen. Hierover is nog geen uitspraak gedaan. Op grond van overleg met de toezichthouder kunnen we de stelpost van 75% zoals vorig jaar afgesproken vooralsnog handhaven voor deze jaren. De provincie is nog in overleg met ministerie van Binnenlandse Zaken over deze stelpost. Herverdeling gemeentefonds Hoofddoel voor een nieuw verdeelstelsel was om dat eenvoudig en uitlegbaar te maken en dat beter aansluit bij de noodzakelijke kosten die gemeenten maken (dat was vooral nodig in het sociaal domein). De indeling van de clusters is logischer en globaler gemaakt en het aantal maatstaven is gehalveerd.

De effecten van de herverdeling van het gemeentefonds zijn geactualiseerd naar de stand per 1 januari 2023. Oorspronkelijk was er sprake van een herverdeling van € 15,00 per inwoner en voor 2024 en 2025 aanvullend maximaal € 15,00 per inwoner. Dit is later voor 2023 bijgesteld naar maximaal € 7,50 per inwoner vooruit of achteruit. Voor 2024 en 2025 bedraagt de aanvulling maximaal € 15,00 per inwoner. Tot en met 2025 gaan gemeenten er hierdoor maximaal € 37,50 op vooruit of achteruit. Deze bedragen zijn alleen gebaseerd op gegevens uit 2017. Voor 2023 is hierop een herberekening gemaakt. Deze eerder genoemde bedragen zijn alleen daaruit niet meer te herleiden. In voorgaande berichtgeving vanuit het Rijk werd het effect per inwoner gepresenteerd. Deze systematiek wordt bij de meicirculaire 2022 niet op die wijze gepresenteerd. We gaan nog met het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) in overleg over de berekeningssystematiek. Voor gemeente Noardeast-Fryslân pakt de herverdeling positief uit oplopend tot € 2.900.000 voor 2024 en 2025. Het ingroeipad is beperkt tot drie jaar. In 2025 wordt namelijk de herverdeling gemeentefonds geëvalueerd. De uitkomsten voor 2026 en verder zijn dan ook onzeker. Vervolg en planning Na besluitvorming wordt de begrotingswijziging doorgevoerd. Communicatie + Participatie N.v.t. Bijlagen 1. Bijlage effecten meicirculaire 2022 2.

Meicirculaire 2022 Dokkum, 21 juni 2022 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

3

V 1.0

Raadsbesluit 2022 / 2022-134995

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 juni 2022;

Besluit: 1. 2.

De effecten van de meicirculaire 2022 voor kennisgeving aan te nemen. De effecten over 2022 middels begrotingswijziging 11 te verwerken.

Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 7 juli 2022. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

Signed By: Dijkstra, Sytze <s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl> {{Signer1}} 08/07/2022 14:32:15 CEST

Signed By: Kramer, Johannes <j.kramer@noardeast-fryslan.nl> {{Signer2}} 08/07/2022 14:50:21 CEST

ID: cae7b6ef-c882-493c-9015-860bafade64a Auth: Scribble

ID: cae7b6ef-c882-493c-9015-860bafade64a Auth: Scribble

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

4

V 1.0