Raadsvoorstel Herzien Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2021

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2020 / Z297532-2020

Raadsvergadering d.d.

: 4 maart 2021

Portefeuillehouder

: Dhr. J. D. de Vries

Programma

: (2) Mienskip

Programmaonderdeel

: Beter passend voorzieningenmodel

Naam opsteller

: Renske Boekhout (E-mail: r.boekhout@noardeast-fryslan.nl)

Onderwerp

: Herzien Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2021

Begrotingswijziging

: nee

Samenvatting De Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Noardeast-Fryslân (vanaf nu: de verordening) stelt het kader voor onderwijshuisvesting in de gemeente Noardeast-Fryslân. De verordening vormt de basis voor het toekennen van voorzieningen onderwijshuisvesting. Elk jaar worden de normbedragen in de verordening geïndexeerd. De methode van indexeren staat vastgelegd in de verordening en de VNG heeft hierin een ondersteunende een adviserende rol. Voorgesteld wordt om de normbedragen die gemoeid gaan met bouwen voor 2021 te verhogen met 33,9 procent. Deze verhoging bestaat uit drie componenten: Verordening naar VNG-niveau brengen: eenmalig 17,92 procent Reguliere indexering 2021: 6,38 procent Verhoging vanwege nieuwe bouwbesluit-eisen voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG): eenmalig 9,6 procent. Daarnaast worden er enkele inhoudelijke wijzigingen doorgevoerd, die ofwel tekstueel zijn ofwel volgen uit eerdere wetswijzigingen in de bekostiging van voortgezet onderwijs en speciaal (voortgezet) onderwijs. Met het doorvoeren van deze wijzigingen wordt het advies van de VNG gevolgd. Besluit De raad besluit: - de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Noardeast-Fryslân 2021 vast te stellen.

Motivering van het besluit De verordening is het kader voor onderwijshuisvesting in de gemeente Noardeast-Fryslân, onder andere voor de aan te vragen voorzieningen onderwijshuisvesting, het proces van huisvestingsaanvragen en de normbedragen van de voorzieningen. Elk jaar wordt de verordening geïndexeerd volgens de in de verordening beschreven methode. Reguliere indexering van de verordening is een bevoegdheid van het college van B&W. Voor het jaar 2021 wordt geadviseerd meer wijzigingen door te voeren, wat betekent dat de nieuwe verordening moet worden vastgesteld door de gemeenteraad. Verhoging normbedragen Het college van B&W stelt voor aan de gemeenteraad om de normbedragen te verhogen met in totaal 33,9 procent. Resultaat van deze verhoging is dat de normbedragen op hetzelfde niveau zullen liggen als de normbedragen in de VNG adviesverordening 2021. De verhoging bestaat uit drie componenten: 1. Eenmalige verhoging om verordening op niveau VNG-adviesverordening te brengen. In 2019 zijn de normbedragen eenmalig verhoogd omdat de normbedragen sterk uiteenliepen met realistische bouwkosten. De VNG adviseerde eind 2018 een eenmalige verhoging van 40%, maar omdat op moment van onderzoek en advisering (begin 2019) de bouwprijzen in onze regio lager lagen, heeft de gemeenteraad in november 2019 besloten de normbedragen met 30% te verhogen.

Gedurende 2019 en 2020 zijn de bouwkosten ook in onze regio sterk opgelopen en de bevindingen van de tweede helft van 2020 zijn dat het achterblijven op de VNG-normbedragen in de praktijk niet meer in lijn is met realistische bouwkosten. Bij de voorbereidingen op de bouw van de basisscholen in Oosternijkerk en Holwerd is gebleken dat de benodigde middelen boven de normbedragen lagen. De exacte benodigde 1

middelen zijn altijd afhankelijk van omstandigheden, schaal en ontwerp, maar voor beide projecten geldt dat de bouwkosten 30 tot 40 procent boven de normbedragen niveau 2020 lagen. Voorgesteld wordt daarom om de normbedragen in de verordening van de gemeente Noardeast-Fryslân gelijk te trekken met de normbedragen in de VNG adviesverordening. Dit betekent dat de bouwnormbedragen van 2020 om deze reden eenmalig verhoogd worden met 17,92 procent. Dit is meer dan 10% (verschil VNG advies destijds 40% – onze verhoging van 30%), omdat er in de tussentijd indexering heeft plaatsgevonden. 2. Reguliere indexering. In de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs staat vastgesteld hoe de normbedragen elk jaar geïndexeerd worden. De VNG biedt hier ondersteuning in, door de percentages volgens deze methode te berekenen. Voor 2021 is de indexering 6,38 procent voor alle normbedragen die gemoeid gaan met de bouw. De normbedragen voor de eerste inrichting worden ook geïndexeerd, met 1,6 procent voor 2021. 3. Verhoging vanwege bouweisen BENG Vanaf 2021 is het bouwbesluit aangepast en worden er strengere eisen gesteld aan de energieprestaties van schoolgebouwen. Schoolgebouwen moeten Bijna Energie Neutraal (BENG) opgeleverd worden.

Als de gemeente bijvoorbeeld vervangende nieuwbouw toekent, ligt de verantwoordelijkheid voor het financieel mogelijk maken van een gebouw dat aan het bouwbesluit voldoet, ook bij de gemeente. De VNG adviseert hierom een eenmalige verhoging van 9,6 procent door te voeren. In dit advies wordt het VNG-advies opgevolgd en wordt de gemeenteraad gevraagd deze eenmalige verhoging te verwerken. Niveau normbedragen Op dit moment zijn de bouwkosten voor de projecten Oosternijkerk en Holwerd iets hoger dan het niveau van de voorgestelde normbedragen in de verordening (afhankelijk van formaat project, ongeveer 2 tot 7 % hoger). Het is dus mogelijk dat ook toekomstige projecten duurder uitvallen dan op basis van de normbedragen ingeschat kan worden. Er wordt niet geadviseerd om daarom de normbedragen hoger in te zetten dan de door de VNG geadviseerde normbedragen. De reden hiervoor is dat het in de lijn der verwachting is dat de bouwkosten kunnen dalen, ten gevolge van de Coronacrisis. Door (te) ruim in te zetten met de normbedragen, kan het zijn dat de maatstaaf ‘sober en doelmatig’ uit het oog wordt verloren. In gevallen waar het noodzakelijke budget voor een sober en doelmatige school hoger ligt dan de normbedragen, voorziet artikel 4 van de verordening: het college kan beredeneerd afwijken van de normbedragen, wanneer de situatie dit verlangt.

Bij substantiële afwijkingen moet het budget van een project (opnieuw) aan de raad voorgelegd worden. Overige wijzigingen In de voorgestelde nieuwe verordening (bijlage 1a en b) en de was-wordt tabel (bijlage 2) staan ook een aantal andere voorgestelde wijzigingen. Deze wijzigingen zijn deels tekstueel en ter herstel / verduidelijking van de oude verordening. Daarnaast is de bekostiging van het voortgezet onderwijs en van het speciaal (voortgezet) onderwijs gewijzigd, wat tot andere ruimtebehoefteberekeningen en normbedragberekeningen voor deze onderwijscategorieën leidt. Al deze wijzigingen worden voorgesteld in navolging van de VNG adviesverordening. Welk programmadoel wordt hiermee gediend? Mienskip – beter passend voorzieningenmodel. Wat gebeurt er als we het niet doen? Als de normbedragen niet op de juiste manier geïndexeerd en aangepast worden aan BENG-eisen en andere omstandigheden, lopen de normbedragen te ver uiteen met de bouwkosten. De gemeente is verantwoordelijk voor voldoende en adequate onderwijshuisvesting voor alle kinderen die naar school gaan in de gemeente. Het is belangrijk dat de normbedragen realistisch zijn, omdat in het eerste kwartaal van 2021 het IHP nader financieel uitgewerkt wordt. Voor een realistische inschatting van de kosten van toekomstige projecten, is een realistisch niveau van de normbedragen een belangrijk startpunt.

Door de verordening zoals hierboven beschreven te wijzigen, wordt er voorzien in de instrumenten voor een realistische inschatting van de kosten van toekomstige projecten. Daarnaast worden elk jaar voorzieningen aangevraagd door schoolbesturen via het huisvestingsprogramma en – overzicht. Het is belangrijk dat bij toekenning (plaatsing op programma) realistische bedragen worden toegekend. 2

V 1.0

Financiële aspecten De indexatie van de normbedragen heeft geen directe financiële consequenties voor de reeds beschikbaar gestelde kredieten. Communicatie en participatie De herzieningen zijn voorgelegd aan de schoolbesturen in de vorm van een digitaal OOGO. Schoolbesturen konden schriftelijke reacties indienen: deze zijn gebundeld in bijlage 3. Bijlagen 1a. Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Noardeast-Fryslân – 2021 – rood aangegeven wijzigingen; 1b. Raadsbesluit: Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Noardeast-Fryslân – 2021; 2. Was-wordt tabel; 3. Schriftelijke reacties OOGO. Dokkum, 19 januari 2021 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

3

V 1.0