Raadsvoorstel Gezondheidsbeleid

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2021 / Z319102-2021

Raadsvergadering d.d.

: 28 oktober 2021

Portefeuillehouder

: J.D. de Vries

Programma

: (3) Soarch en wolwêzen

Programmaonderdeel

: Gezondheid

Naam opsteller

: E. Broos

E-mail

: e.broos@noardeast-fryslan.nl

Onderwerp

: Gemeentelijk gezondheidsbeleid 2021-2025

Begrotingswijziging

: nee

Voorgesteld raadsbesluit In te stemmen met bijgevoegd en als zodanig gewaarmerkt gezondheidsbeleidsplan 'Sûnens foar elkoar' gemeentelijk gezondheidsbeleid 2021 - 2025. Inleiding In de Wet publieke gezondheid is bepaald dat de gemeenten vierjaarlijks een beleidsplan opstellen waarin wordt aangegeven op welke manier uitvoering wordt gegeven aan de gemeentelijke taken in het publieke gezondheidsdomein. Uw Raad wordt gevraagd in te stemmen met de bijgaande kadernota 'Sûnens foar elkoar'. Uw Raad is op 24 juni tijdens een voorlichtingsbijeenkomst op hoofdlijnen geïnformeerd over de inhoud van deze kadernota. Met het gezondheidsbeleid 2021-2025 'Sûnens foar elkoar' richten wij ons als gemeente op een drietal gezondheidsvraagstukken: gezond gewicht, alcohol- en drugspreventie en voorkomen en verminderen van (mee)roken én psychosociale gezondheid. Hierbij zoeken we lokaal de verbinding met sport en beweging, partners in psychosociale gezondheid, welzijn én de partners die ondersteuning bieden bij onze preventieaanpak op het terrein van alcohol en drugs. Beoogd effect Gemeenten hebben op grond van de Wet publieke gezondheid de wettelijke taak de gezondheid van alle inwoners te bevorderen en te beschermen. Het merendeel van deze kerntaken wordt door GGD Fryslân uitgevoerd.

Onze gemeente is evenwel ook zelf verantwoordelijk om via preventieactiviteiten te bevorderen dat haar inwoners een levendige en vitale samenleving vormen. Deze wettelijk verplichte nota ‘Sûnens foar elkoar’ voorziet daarin en geeft richting aan het gezondheidsbeleid van onze gemeente. In de nog op te stellen Gezondheidsagenda kunnen accenten worden gelegd. Argumenten De kadernota ‘Sûnens foar elkoar’ laat zien op welke gezondheidsvraagstukken wij (en de gemeente Dantumadiel ) ons de komende vier jaren gaan richten om de gezondheid van onze inwoners te bevorderen. Bij het opstellen van deze nota is rekening gehouden met landelijke, provinciale en lokale kaders zoals het Nationaal Preventieakkoord, de Friese Preventieaanpak, het Sportakkoord ‘Samen actief naar Gezondheid’, nota ‘Integraal en kindgericht armoedebeleid’ en het Preventie- en Handhavingsplan. Ook sluit deze nota aan op eerdere gemeentelijke nota’s gezondheidsbeleid. De gezondheidsproblemen of een ongezonde leefstijl die in deze nota zijn geschetst worden vaak veroorzaakt door onderliggende factoren zoals eenzaamheid, ongunstige woon- en/of sociale omstandigheden, armoede, schulden, werkloosheid of een fysieke of verstandelijke beperking. Onze gemeente heeft de ambitie te streven naar gelukkige en gezonde inwoners.

Een positieve ontwikkeling is dat onze inwoners steeds ouder worden, maar dit gaat steeds vaker gepaard met één of meer chronische aandoeningen.

1

Het is positief te constateren dat inwoners in Friesland en dus ook in onze gemeente tot de gelukkigste mensen in Nederland behoren en ook dat het ‘mienskipsgevoel’ hoger is dan in de rest van Nederland. Daarentegen zien we dat: 1. het aantal inwoners met overgewicht te hoog is, 2. het aantal inwoners dat rookt en (risicovol) alcohol en drugs gebruikt te weinig afneemt, 3. er een grote groep inwoners is met risico op een depressie of angststoornis, wat kan leiden tot suïcidaal gedrag, en met een matige tot ernstige vereenzaming. De gemeente legt met deze kadernota de focus daarom de komende vier jaren op de volgende interventies: ➢

Gezond Gewicht • Gezond eten. • Meer en beter sporten. • Een gezondere omgeving (beweegvriendelijker, verbinden preventie en zorg).

➢

Verminderen en voorkomen van (risicovol) alcoholgebruik, druggebruik en roken • Minder alcohol- en drugsgebruik onder jongeren (waaronder verhogen startleeftijd, minder (binge)drinken en minder (hard)drugsgebruik). • Strengere norm van ouders en opvoeders over alcoholgebruik van jongeren. • Betere naleving leeftijdsgrens bij verkoop van alcohol. • Minder alcohol gerelateerde incidenten. • Verhogen bewustwording risico’s van alcohol- en druggebruik alle leeftijdsgroepen. • Vroegsignalering van alcohol- en drugsgebruik en misbruik in alle leeftijdsgroepen. • Verminderen alcoholgebruik aanstaande ouders voorafgaand aan, tijdens en na zwangerschap in het kader van Kansrijke Start. • Rookvrije generatie.

➢

Versterken psychosociale gezondheid • Het versterken van netwerksamenwerking zoals bij suïcidepreventie. • Het trainen van professionals om nog beter signalen van vereenzaming, depressie en suïcidaal gedrag te herkennen en te bespreken. • Het begeleiden van kwetsbare gezinnen voor, tijdens en na de zwangerschap (Kansrijke Start; Nu Niet Zwanger).

Kanttekeningen en risico’s Een kanttekening is dat artikel 43a van de Drank- en horecawet de vaststelling regelt van het preventie- en handhavingsplan door de gemeenteraad. Ditzelfde artikel bepaalt ook dat het plan gelijktijdig met de vaststelling van de lokale nota gezondheidsbeleid (artikel 13 WPG) wordt aangeboden. Echter het preventieen handhavingsplan is nog in ontwikkeling en kan daardoor niet tegelijkertijd met de kadernota Gezondheidsbeleid worden aangeboden ter vaststelling. Financiën De gemeente Noardeast-Fryslân investeert op diverse wijzen in de gezondheid van haar inwoners. Dat gebeurt vaak op een integrale wijze. Denk maar aan de omgevingsvisie die nu in voorbereiding is en waarover in deze nota een korte toelichting wordt gegeven. Vaak gebeurt dat ook rechtstreeks door het bekostigen van organisaties en specifieke activiteiten zoals: sportstimulering, het instandhouden van goede sportvoorzieningen, cofinanciering buurtsportcoaches, het welzijnswerk, GGD Fryslân, Verslavingszorg Noord Nederland, het onderwijs etc. In de financiële paragraaf wordt niet uitputtend een overzicht gegeven van alle uitgaven van Noardeast-Fryslân (maar ook die van de gemeente Dantumadiel) die (in)direct betrekking hebben op het bevorderen van de gezondheid van haar inwoners.

De paragraaf beperkt zich tot de wettelijke taken die door GGD Fryslân worden uitgevoerd, de autonome taken die beide gemeenten uitvoeren via tijdelijke regelingen als G!DS (‘Gezondheid in de Stad’; impulsregeling van het rijk tot en met 2021), en de jaarlijkse inkoop of het subsidiëren van specifieke preventieve interventies c.q. activiteiten die door externe organisaties worden uitgevoerd. De genoemde bedragen zijn gebaseerd op de gemeentebegrotingen 2021. De budgetten lopen per gemeente uiteen en zijn daarom niet een op een te vergelijken.

2

V 1.0

Vervolg en planning Na het vaststellen van deze nota wordt er een Gezondheidsagenda opgesteld voor een periode van 1 of 2 jaar. In deze agenda kunnen accenten worden gelegd, zoals nu ook al gebeurt. De agenda zal worden samengesteld op basis van de al lopende activiteiten en de nieuwe interventies dan wel initiatieven uit deze nota. Communicatie + Participatie Niet van toepassing. Bijlagen - Kadernota gezondheid ‘Sûnens foar elkoar’, gemeentelijk gezondheidsbeleid 2021 – 2025. Dokkum, 8 juni 2021 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

3

V 1.0

Raadsbesluit 2021 / Z319102-2021

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 8 juni 2021;

Besluit: in te stemmen met bijgevoegd en als zodanig gewaarmerkt gezondheidsbeleidsplan 'Sûnens foar elkoar', gemeentelijk gezondheidsbeleid 2021 - 2025.

Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 28 oktober 2021. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

Signed By: Dijkstra, Sytze <s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl> {{Signer1}} 29/10/2021 14:06:56 CEST

Signed By: Kramer, Johannes <j.kramer@noardeast-fryslan.nl> {{Signer2}} 29/10/2021 14:12:11 CEST

ID: 8bcbf65c-5f5a-44a0-b9fd-7b5a27205a0d Auth: Scribble

ID: 8bcbf65c-5f5a-44a0-b9fd-7b5a27205a0d Auth: Scribble

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

4

V 1.0