Raadsvoorstel Friese Energievisie

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2024 / 2024-099949

Raadsvergadering d.d.

: 11 juli

Portefeuillehouder

: B. Koonstra

Programma

: (5) Wenjen en Omjouwing

Programmaonderdeel

: Duurzaamheid

Naam opsteller

: K. Boerema (E-mail: k.boerema@noardeast-fryslan.nl)

Onderwerp

: Concept Friese Energievisie

Begrotingswijziging

: Nee

Voorgesteld raadsbesluit 1. Kennis te nemen van het Kennisdocument, de Regioanalyse en de concept Friese Energievisie. 2. In te stemmen met bijgaande en als zodanig gewaarmerkte concept-reactiebrief richting de Friese Energietafel. Inleiding De ontwikkeling van de Friese Energievisie is inmiddels op streek, de Friese Energietafel (FET) heeft een concept-Energievisie opgesteld. Onlangs bent u als volksvertegenwoordiger geïnformeerd door de organisatie van de FET in een tweetal sessies, over het proces van de Energievisie. U krijgt nu als raad ook de mogelijkheid om wensen en bedenkingen mee te geven op de inhoud van de conceptversie van de Friese Energievisie. Beoogd effect Het maatschappelijke effect van de Friese Energievisie is dat er een visie ligt waar keuzes over de energietransitie gemaakt worden en de koers die we daarin varen. Argumenten 1. Integraal Programmeren Vier jaar geleden hebben alle overheden in Fryslân ingestemd met het Klimaatakkoord en daarmee met de noodzaak om tot een CO2-neutraal energiesysteem te komen. Naar aanleiding daarvan én omdat het huidige energiesysteem tegen zijn grenzen aanloopt, is besloten om aan de Friese Energietafel (FET) te starten met de aanpak van de energie-infrastructuur. Onder deze aanpak is het proces van Integraal Programmeren energie-infrastructuur opgestart.

Integraal programmeren betekent dat de investeringen in het energienetwerk om de ontwikkelingen van bedrijven, woningbouw, mobiliteit en de plannen van energieproductie, - opslag en energie-infrastructuur mogelijk te maken, nauwer op elkaar afgestemd worden qua plaats, planning, etc. Dit is noodzakelijk om de huidige en de verwachte toename van de netcongestie aan te pakken. Het vastlopen van het energiesysteem heeft schadelijke gevolgen voor de economie en de samenleving, zoals we van de bedrijven uit Hallum en Dokkum horen. Het proces van integraal programmeren gaat de komende jaren verschillende producten opleveren. 1. Het eerste product is het Kennisdocument ten behoeve van de Friese Energievisie (bijlage 1). 2. Het volgende project is de Regioanalyse die voor de ANNO gemeenten gemaakt is. Deze analyse wordt door Liander gebruikt om te zien waar ze zullen moeten investeren (bijlage 2). 3. Het derde product zal de Friese Energievisie zijn, waarvan nu dus de conceptversie ter inzage ligt. Deze Friese Energievisie speelt een belangrijke rol in het integraal programmeren: het geeft een doorkijk naar het energiesysteem tot 2050. Op basis hiervan kunnen de netbeheerder en andere partijen gerichte investeringen gaan doen in het energiesysteem.

Ook zal de visie input leveren voor onze activiteiten op het gebied van besparing, warmte, en opwekplannen Kerninhoud concept Friese energievisie De conceptversie van de Friese energievisie formuleert een gezamenlijke ambitie en een vijftal leidende principes voor de inrichting van een nieuw toekomstbestendig Fries energiesysteem. Deze ambitie en 1

leidende principes zijn de afgelopen periode binnen de Friese Energietafel in gezamenlijkheid tot stand gekomen. Zowel ambtelijk als bestuurlijk is de nodige input geleverd en de maatschappelijke partners verenigd in de Friese Energie Alliantie (FEA) hebben actief meegedacht. De ambitie en principes kunnen rekenen op draagvlak van alle deelnemers van de Friese Energietafel. De gezamenlijke ambitie is dat: 1. We voor 2050 volledig overgestapt zijn op schone energie en niet meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. 2. Fryslân in 2050 evenveel duurzame energie opwekt als er gebruikt wordt. 3. We een goed werkend systeem hebben, zonder netcongestie. De vijf leidende principes voor de bouw van het energiesysteem van de toekomst in Fryslân zijn: 1. Fryslân stimuleert energie voor en door de gemeenschap; 2. Fryslân zet maximaal in op energiebesparing; 3. Alle bronnen zijn nodig, naast kleinschalige is ook grootschalige productie nodig; 4. Fryslân past de energie-infrastructuur goed in, zowel in het landschap als in het energiesysteem; 5. Fryslân versterkt de flexibiliteit van het energiesysteem. De Friese Energievisie maakt alleen keuzes over de energietransitie en de koers die we daarin varen. Ruimtelijke keuzes maakt de Energievisie niet. Die ruimtelijke keuzes zullen straks in de Provinciale Omgevingsvisie (POVI) worden gemaakt. 2.

Besluit College van B&W Het college van B&W heeft twee wensen en bedenkingen met betrekking tot de conceptversie Friese Energievisie. We zien wrijving ontstaan als we invulling gaan geven aan de klein- en grootschaligheid van de energieproductie en opslag in het landschap (leidend principe 4). Dit wordt nu in de provinciale omgevingsvisie ‘gestuurd’ door de instructienormen van met name het aantal hectare grond voor een opweklocatie en de hoogte van een windmolen, dat niet is gerelateerd aan de specifieke situatie. In een reactiebrief doen we de aanbeveling om in het traject na de totstandkoming van de energievisie te onderzoeken of er een meer integraal afwegingskader tot stand kan komen voor de definiëring van de kleinen grootschaligheid van energieproductie en opslag. Een integraal afwegingskader dat rekening houdt met zowel de lokale (economische) omstandigheden, het energiesysteem als de impact op het landschap. Hierbij dient voorafgaand aan deze afweging de opwekpotentie en vraag in het gebied centraal te staan. Wensen en bedenkingen Omdat alle Friese gemeenten zijn vertegenwoordigd in de FET en de Friese Energievisie straks ook bepalend wordt voor het gemeentelijke beleid, is het van belang dat ook de raad wensen en bedenkingen kan inbrengen.

We vragen u om kennis te nemen van de conceptversie van de Friese Energievisie en in te stemmen met de concept reactiebrief en eventueel uw wensen of bedenkingen aan ons mee te geven. Het college van B&W heeft twee wensen en bedenkingen met betrekking tot de conceptversie Friese Energievisie: 1. In het Kennisdocument wordt op pagina 17 beschreven, wat als het huidige provinciaal beleid uitgangspunt is voor 2050. Er staat: “Voor wind wordt er ingezet op het ophogen van buurtmolens tot 100 m tiphoogte en op bedrijventerreinen”. Hier kunnen we ons in vinden. Dit is echter niet het huidige provinciale beleid. In de voorliggende wijzigingsverordening wordt dit alleen toegestaan op de bedrijventerreinen van Sneek, Leeuwarden, Heerenveen en Drachten. 2. Wetende dat dit gaat over ruimtelijke keuzes en dat dit in de provinciale omgevingsverordening is belegd en dat het hier gaat om de energievisie, zien we hier met name wrijving ontstaan als we uitvoering willen gaan geven aan de concept-Friese Energievisie. Willen we invulling geven aan de klein- en grootschaligheid van de energieproductie en opslag in het landschap (leidend principe 4) door alleen de instructienormen van een provinciale omgevingsverordening te hanteren, dan wordt alleen gestuurd vanuit het ruimtelijk perspectief.

Zo bepaalt de hoogte van een windmolen en het aantal hectares voor een zonnepark in belangrijke mate de energie infrastructuur voor 2050 en de economische en sociale ontwikkelingen van een gemeenschap op lange termijn. Het belang van de energie-infrastructuur en de lokale energy hubs onder andere voor de lokale economie, vraagt om meerdere instructienormen dan enkel de ruimtelijke.

2

V 1.0

Bij de aanbieding van de conceptvisie door de FET, is verzocht om bij het verzoek voor wensen en bedenkingen aan alle volksvertegenwoordigers deze vragen te stellen: • Heeft u aan- of opmerkingen, of wensen en bedenkingen over de gezamenlijke ambitie? • Heeft u aan- of opmerkingen, of wensen en bedenkingen over de leidende principes? • Heeft u overige aan- of opmerkingen? Wij gaan graag, tijdens It Petear, met u in gesprek over de concept-reactiebrief en over de conceptversie van de Friese Energievisie. Kanttekeningen en risico’s De Friese Energievisie geeft een toekomstvisie op het energiesysteem van Fryslân in 2050, maar de ruimtelijke consequenties die dat heeft, zullen moeten landen in de Provinciale Omgevingsvisie. Die zal het komende jaar worden herijkt en in 2026 worden vastgesteld door Provinciale Staten. Het kan zijn dat in die afweging niet de benodigde ruimte wordt geboden om de Energievisie goed ten uitvoering te kunnen brengen. Het is daarom zaak om ook in het traject van de Provinciale Omgevingsvisie als gemeente goed aan te haken en waar mogelijk input te leveren. Financiën Niet van toepassing. Vervolg en planning Na de besluitvorming in de gemeenteraad zal de reactiebrief verzonden worden naar de Friese Energietafel.

Nadat ook Provinciale Staten de mogelijkheid hebben gehad wensen en bedenkingen mee te geven, zullen Gedeputeerde Staten (GS) in december de (eventueel aangepaste versie van) Energievisie vaststellen. GS gebruiken deze Energievisie vervolgens als bouwsteen voor de herijking van de Provinciale Omgevingsvisie (POVI). De POVI zal vervolgens een eigen traject volgen en uiteindelijk worden vastgesteld door Provinciale Staten. Communicatie + Participatie Op 14 mei is er een persmoment geweest over de start van de consultatie van de concept-Energievisie. Dit was met de covoorzitters Sijbe Knol (gedeputeerde), Evert Stellingwerf (wethouder Leeuwarden), Ingrid van der Vegte (FEA), Liander en het Wetterskip, nadat (in ieder geval) GS en college B&W van Leeuwarden de concept-visie hebben besproken. Op dat moment werd de conceptvisie ook openbaar. Bijlagen 1. Kennisdocument t.b.v. de Friese Energievisie; 2. Regioanalyse ANNO regio; 3. Concept-energievisie NL; 4. Concept-energievisie Fries; 5. Publieksversie Energievisie NL; 6. Publieksversie Energievisie Fries; 7. Analyse ambassadeur Energieke gevoelens. Dokkum, 21 mei 2024 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

3

V 1.0

Raadsbesluit 2024 / 2024-099949

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 21 mei 2024;

Besluit: 1. Kennis te nemen van het Kennisdocument, de Regioanalyse en de concept Friese Energievisie. 2. In te stemmen met bijgaande en als zodanig gewaarmerkte concept-reactiebrief richting de Friese Energietafel.

Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 11 juli 2024. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

Signed By: Dijkstra, Sytze <s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl>

Signed By: Kramer, Johannes <j.kramer@noardeast-fryslan.nl>

17/07/2024 16:55:12 CEST {{Signer1}}

17/07/2024 20:45:13 CEST {{Signer2}}

ID: 6625dec0-ce8f-4540-8488-9a8306c98bd3

ID: 6625dec0-ce8f-4540-8488-9a8306c98bd3

Auth: Scribble

Auth: Scribble

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

4

V 1.0