Raadsvoorstel Deelname experiment centraal tellen bij de gemeenteraadsverkiezingen 2022

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2021 / 2021-081970

Raadsvergadering d.d.

: 16 december 2021

Portefeuillehouder

: Burgemeester

Programma

: (1) Ynwenner en Bestjoer

Programmaonderdeel

: Burgerzaken en verkiezingen

Naam opsteller

: S. Bennassar (E-mail: s.bennassar@noardeast-fryslan.nl)

Onderwerp

: Deelname experiment centraal tellen bij de gemeenteraadsverkiezingen 2022

Begrotingswijziging

: nee

Voorgesteld raadsbesluit De raad wordt voorgesteld het volgende besluit te nemen: deel te nemen aan het experiment met centrale stemopneming bij de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022. Inleiding De vorige vijf verkiezingen hebben we mee gedaan aan het experiment met het centraal tellen van de stemmen. Uit de evaluatie is gebleken dat de medewerkers van de gemeenten en de stembureauleden positief waren over de vele voordelen van deze centrale stemopneming. Beoogd effect Doel van het centraal tellen van de stembiljetten is dat het telproces efficiënter, betrouwbaarder, transparanter en dus beter te controleren is. Argumenten Wat houdt het experiment in? In een gemeente die meedoet aan het experiment voeren de stembureaus na de sluiting van de stemming om 21.00 uur in het stemlokaal alleen een voorlopige telling op lijstniveau uit. Op grond daarvan kan op de avond van de stemming de voorlopige uitslag van de verkiezing bekend worden gemaakt. Die dient ook als referentie voor de definitieve tellingen. Het centraal tellen van de stembiljetten van de gemeente Noardeast-Fryslân zal de dag na de verkiezingen in de eigen gemeente plaatsvinden op een geschikte locatie. ’s Avonds na het sluiten van de stembureaus en het tellen van de stembiljetten op lijstniveau worden de verkiezingsbescheiden door de voorzitter naar het gemeentehuis gebracht.

De volgende dag worden deze bescheiden naar de tellocatie gebracht waar de telling op kandidaat niveau zal worden gedaan. Het stembureau telt dus niet de stemmen op kandidaatsniveau. Dat gebeurt de volgende dag op de tellocatie door een daarvoor ingesteld gemeentelijk stembureau. Het stembureau stelt de uitslag vast en maakt aan het eind een proces-verbaal op van de stemopneming. Wat zijn de voordelen van centraal tellen? Voordelen van deze procedure zijn dat het tellen van de stembiljetten uniform, gestructureerd en onder toezicht kan worden georganiseerd. De stemmen worden geteld door personen die er niet al een lange werkdag op hebben zitten. Dit gebeurt op een locatie met voldoende faciliteiten. Ook kan bij het centraal tellen eenvoudig hulp worden verleend als dat nodig is. Telfouten kunnen daardoor beter worden voorkomen en sneller worden ontdekt. Het risico op een hertelling door het centraal stembureau neemt daardoor af. Op de dag van de stemming zijn de stembureauleden, als het goed is, eerder klaar met tellen. Kanttekeningen en risico’s Gemeenten komen vaak knelpunten tegen met het tellen van de stembiljetten door de stembureaus. Dit blijkt uit de evaluaties van de verkiezingen die het ministerie van BZK de afgelopen jaren heeft gehouden. Het tellen van de stemmen is een tijdrovende klus die begint om 21.00 uur ’s avonds.

Het tellen moet worden uitgevoerd door tellers die er al een lange dag op hebben zitten. Soms zijn stembureaus pas ver na middernacht klaar met de telling. De snelheid wint het dan soms van de zorgvuldigheid. Het is dan ook niet vreemd dat de processen-verbaal vaak fouten bevatten.

1

Enkele jaren geleden heeft het ministerie daarom het initiatief genomen voor een tijdelijke experimentenwet die het mogelijk maakt te experimenteren met een centrale stemopneming. Doel van het centraal tellen van de stembiljetten is dat het telproces efficiënter, betrouwbaarder, transparanter en dus beter te controleren is. Het tellen van de stembiljetten op kandidaatsniveau zal de dag na de verkiezingen op een tellocatie in de gemeente Noardeast-Fryslân plaatsvinden. ’s Avonds na het sluiten van de stembureaus en het tellen van de stembiljetten op lijstniveau worden de verkiezingsbescheiden door de voorzitter naar het gemeentehuis van de gemeente gebracht. De volgende dag worden deze bescheiden naar de centrale tellocatie gebracht waar de telling op kandidaatsniveau zal worden gedaan. Financiën Gemeenten die willen meedoen aan het experiment ontvangen een vergoeding van € 10.000,- per verkiezing. We gaan ervan uit dat deze vergoeding voldoende is voor het uitwerken van een aantal praktische zaken, zoals het aanwijzen van een tellocatie, het instellen van een gemeentelijk stembureau en het werven van tellers. Vervolg en planning N.v.t. Communicatie + Participatie Alle benoemde stembureauleden en direct betrokkenen worden op de hoogte gebracht van de gewijzigde procedure. Bijlagen Dokkum, 23 november 2021 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

2

V 1.0

Raadsbesluit 2021 / 2021-081970

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 23 november 2021; gelet op artikel 2.2. Tijdelijke experimentenwet stembiljetten en centrale stemopneming; Besluit: deel te nemen aan het experiment met centrale stemopneming bij de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022. Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 16 december 2021. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

Signed By: Dijkstra, Sytze <s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl> {{Signer1}} 17/12/2021 16:16:52 CET

Signed By: Kramer, Johannes <j.kramer@noardeast-fryslan.nl> {{Signer2}} 20/12/2021 10:05:41 CET

ID: d5af9d17-d8d3-44b2-941d-92d5f4dce72f Auth: Scribble

ID: d5af9d17-d8d3-44b2-941d-92d5f4dce72f Auth: Scribble

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

3

V 1.0