Raadsvoorstel Begroting 2022, jaarstukken 2020 en 1e begrotingswijzing 2021 Veiligheidsregio Fryslân

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2021 / Z310918-2021

Raadsvergadering d.d.

: 27 mei 2021

Portefeuillehouder

: J.G. Kramer

Programma

: (1) Ynwenner en Bestjoer & (3) Soarch en Wolwêzen

Programmaonderdeel

: Veiligheid & Gezondheid

Naam opsteller

: B. Jager (E-mail: bernd.jager@noardeast-fryslân.nl)

Onderwerp

: Begroting 2022, jaarstukken 2020 en 1e begrotingswijzing 2021 VRF

Begrotingswijziging

: nee

Samenvatting De gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân (hierna: VRF) heeft haar jaarstukken aangeboden aan de colleges en de raden. Het dagelijks bestuur vraagt de gemeenteraden om uiterlijk 25 mei 2021 hun eventuele zienswijze op deze financiële stukken in te dienen. Bij de jaarstukken is eveneens een raadsbrief over het thema taakdifferentiatie bij de brandweer toegestuurd. Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld om kennis te nemen van deze stukken en hierover geen zienswijze bij de Veiligheidsregio Fryslân kenbaar te maken. Besluit De raad besluit: 1. Kennis te nemen van het jaarverslag en de jaarrekening over 2020, de eerste begrotingswijziging voor 2021 en de programmabegroting voor 2022 van de Veiligheidsregio Fryslân. 2. Geen zienswijze in te dienen over deze jaarstukken, maar wel een algemene opmerking te plaatsen over de stijging van de gemeentelijke bijdrage in relatie tot de financiële situatie van de gemeente. 3. Kennis te nemen van de raadsbrief over de taakdifferentiatie bij de brandweer. Motivering van het besluit Aan de hand van de jaarstukken over 2020 wordt door de VRF verantwoording afgelegd over de resultaten van dat jaar. De plannen voor 2022 staan in de programmabegroting. De impact van eerdere besluiten op de lopende begroting zijn vertaald in de eerste begrotingswijziging van 2021.

De jaren 2020, 2021 en 2022 laten relatief grote financiële afwijkingen zien. Dit heeft een aantal redenen:  meerkosten ten gevolge van de coronacrisis (compensatie door ministerie VWS in 2020 en 2021);  in te halen werk (uitgesteld vanwege drukte met corona);  vrijval van kapitaallasten;  autonome ontwikkelingen (lagere loon/prijsontwikkeling en lagere rente);  investeringen in 2022 in informatiemanagement (conform eerder genomen besluiten);  ombuigingen bij de brandweer vanwege structureel teruglopende inkomsten. Genoemde ontwikkelingen maken het mogelijk om de gemeentelijke bijdragen in 2022 op hetzelfde niveau te houden én de egalisatiereserve aan te vullen tot iets boven de onderkant van de afgesproken bandbreedte (2 - 5%). Bovendien kan met ingang van 2023 de bekostiging van de eerder afgesproken investering in toekomstbestendige bedrijfsvoering (in totaal € 1,2 miljoen structureel) plaatsvinden zonder verhoging van de gemeentelijke bijdragen. Jaarverslag en jaarrekening 2020 De jaarstukken laten veel corona gerelateerde activiteiten zien. GGD Fryslân heeft een spilfunctie in het bestrijden van het coronavirus in onze provincie. Belangrijke taken zijn de advisering over infectieziektebestrijding, verschaffen van epidemiologisch inzicht, het testen, het uitvoeren van bron- en contactonderzoek en de voorbereiding op de vaccinatiecampagne. 1

Ook op de rest van de organisatie heeft de coronacrisis impact gehad. De crisisorganisatie heeft vrijwel het gehele jaar op volle toeren gedraaid. En de ondersteunende diensten hadden hun handen vol aan het inrichten van testlocaties, het afhandelen van persvragen en het werven van meer dan 300 nieuwe medewerkers. Ondertussen bleven de vitale processen in de lucht en waren er incidenten naast de coronacrisis die ook goed gecoördineerd bestreden dienden te worden. Deze extra inzet heeft € 12,5 miljoen aan extra kosten met zich meegebracht. Veiligheidsregio Fryslân heeft een coördinerende rol gespeeld bij het maken van afspraken met het ministerie over de wijze van declareren. Het resultaat hiervan is dat alle coronakosten die voortkomen uit de landelijke opdracht, kunnen worden gedeclareerd bij het Rijk. Voor de overige taken resteert een positief resultaat van € 3,79 miljoen. Dit is te verklaren doordat veel regulier werk is blijven liggen vanwege de inzet voor de coronacrisis. Het voorstel is om dit resultaat te reserveren voor met name het inhalen van werk (€ 2,31 miljoen) en voor de toekomstige kosten van het verplichte zogenaamde 2e loopbaanbeleid bij de brandweer (€ 0,54 miljoen). Het restant van € 0,94 miljoen kan worden toegevoegd aan de egalisatiereserve. Dit zorgt ervoor dat de egalisatiereserve wordt aangevuld richting de afgesproken ondergrens.

Eerste begrotingswijziging 2021 Met de eerste begrotingswijziging van 2021 wordt de lopende begroting in lijn gebracht met de begroting van 2022. Denk daarbij aan de incidentele investering in de Omgevingswet, een hogere uitkering van het Rijk en de start van de noodzakelijke beleidsvoorstellen informatiemanagement. Daarnaast wordt een deel van de in de jaarrekening gereserveerde middelen voor met name in te halen werk uit de reserves gehaald. Ten slotte is er een voordeel op kapitaallasten en rente. Per saldo leiden deze aanpassingen tot een voordeel van € 0,73 miljoen. Er wordt voorgesteld om deze toe te voegen aan de egalisatiereserve. Daarmee komt de egalisatiereserve iets boven de afgesproken ondergrens van 2% van het begrotingstotaal. Programmabegroting 2022 In de begroting worden de beleidsmatige en autonome ontwikkelingen benoemd die eerder ook al zijn benoemd in de Kaderbrief 2022. Overigens worden de eerder aangekondigde beleidsvoorstellen met betrekking tot toekomstbestendige bedrijfsvoering nu voor het eerst met een uitwerking van de bedragen voorgelegd. Bij de vaststelling van de begroting 2021 heeft het Algemeen bestuur ingestemd met een structurele kwaliteitsinjectie van € 2,5 miljoen in de ondersteunende diensten voor toekomstbestendige bedrijfsvoering.

€ 1,3 miljoen daarvan werd direct beschikbaar gesteld, de overige € 1,2 miljoen voor informatiemanagement vroeg om nadere onderbouwing. Een deel van deze onderbouwing is inmiddels via beleidsvoorstellen gepresenteerd aan ons bestuur. Het Algemeen bestuur heeft daarom besloten de bedragen hiervoor op te nemen in de begroting 2022. Opgemerkt wordt dat de bedragen voor deze afgesproken investering in informatiemanagement nu via de begroting voor het eerst onder ogen komen. Met de toevoegingen aan de egalisatiereserve is de stand eind 2022 boven de gewenste minimale 2%. Gelet op de risico’s die in de drie documenten worden benoemd en de onzekerheden rondom de coronacrisis wordt dit percentage minimaal nodig geacht. Er is namelijk nog veel onduidelijk over de toekomstige coronakosten en de afwikkeling van de coronavirusbestrijding als het merendeel van de bevolking straks is gevaccineerd. Ook valt niet uit te sluiten dat tijdens de hectiek in het begin van de crisis besluiten zijn genomen die langer zullen doorwerken, zoals lopende huurcontracten of zieke medewerkers waarvan contracten niet op het gewenste moment kunnen worden beëindigd. Taakdifferentiatie brandweer Het dagelijks bestuur VRF informeert de gemeenteraden over het landelijke vraagstuk van taakdifferentiatie bij de brandweer.

Het huidige systeem van een aparte rechtspositie voor brandweervrijwilligers is in strijd met de Europese wet- en regelgeving. Daarom past de huidige vorm van vrijwilligheid bij de brandweer niet binnen het juridische kader. Op landelijk niveau is in 2019 – 2020 denkrichting voor taakdifferentiatie tot stand gekomen, waarbij het behoud van vrijwilligheid het uitgangspunt is. In december 2020 is besloten tot nadere uitwerking van deze denkrichting te komen. Kortweg moet het verschil in taken tussen vrijwilligers en beroepskrachten concreet worden beschreven. In vergelijking met andere veiligheidsregio's heeft de 2

V 1.0

voorgestelde denkrichting voor Fryslân beperkt impact. Het zou in Fryslân voor 10 van 65 brandweerposten voor verandering zorgen. Echter laat onderzoek naar de invoering van de denkrichting zien dat dit in negatieve zin invloed kan hebben op de gedrevenheid en motivatie van vrijwilligers. Voor Fryslân kan de denkrichting uitstroom van vrijwilligers betekenen (volgens de opiniepeiling 10%). Dit kan op termijn gevolgen hebben voor de paraatheid en beschikbare brandweerzorg in Fryslân. In de loop van 2021 wordt (landelijke) besluitvorming verwacht over het vervolg. Zowel het bestuur van de VRF als het landelijke veiligheidsberaad hebben onlangs geconcludeerd dat de minister als systeemverantwoordelijke aan zet is op het gebied van regelgeving en financiën. De verwachting is dat op zijn vroegst in oktober nieuwe vervolgstappen worden gezet. Welk programmadoel wordt hiermee gediend? De Veiligheidsregio Fryslân is een wettelijk verplichte gemeenschappelijke regeling van alle Friese gemeenten, om taken op het gebied van de brandweerzorg en de publieke gezondheidszorg provinciaal uit te voeren. De inzet van deze verbonden partij dient diverse programmadoelen uit de programma’s (1) Ynwenner en Bestjoer & (3) Soarch en Wolwêzen.

Wat gebeurt er als we het niet doen? De financiële stukken zijn een uitwerking van al eerder vastgesteld beleid en heeft geresulteerd in bijgaande begroting en bijgaand voorstel tot een begrotingswijziging. De jaarstukken beschrijven de resultaten. Middels de programmaverantwoording wordt verantwoording afgelegd over elk van de vier programma’s, te weten gezondheid, brandweer, risicobeheersing en organisatie. In de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Fryslân is geregeld dat de ontwerpbegroting en de jaarstukken twee maanden voordat het bestuur deze vaststelt, worden voorgelegd aan de raden van de deelnemende gemeenten. Deze kunnen hun zienswijze over deze stukken doen blijken aan het dagelijks bestuur. Deze zienswijzen worden gezamenlijk met de betreffende stukken aangeboden aan het algemeen bestuur ter vaststelling. Als er niet kan worden ingestemd met genoemde stukken, kan de gemeenteraad een zienswijze inbrengen bij het dagelijks bestuur van de veiligheidsregio. Financiële aspecten Jaarstukken 2020 De jaarstukken 2020 tonen een positief resultaat van € 3,8 miljoen. Er wordt voorgesteld het jaarrekeningresultaat als volgt te bestemmen: - € 2,05 miljoen – inhaalwerk door corona - € 0,3 miljoen – dekking lagere opbrengsten brandweer - € 0,55 miljoen – 2e loopbaalbeleid. Voorgesteld wordt om het restant van € 0,9 miljoen ten laste van de egalisatiereserve te brengen.

De egalisatiereserve heeft voor resultaatbestemming een omvang van 0,5% van het begrotingstotaal. In het beleid is vastgelegd dat de egalisatiereserve een omvang van tussen de 2% tot 5% van het begrotingstotaal heeft. Eerste begrotingswijziging 2021 De eerste begrotingswijziging 2021 toont een positief resultaat van € 726.000. Dit resultaat ontstaat onder andere door de vrijval van kapitaallasten. Daarnaast wordt bij de begrotingswijziging € 2 miljoen onttrokken aan de bestemmingsreserve in te halen werk. Voorgesteld wordt om het positief resultaat toe te voegen aan de egalisatiereserve. Begroting 2022 De totale financiële bijdrage voor de gemeente Noardeast-Fryslân in 2022 komt uit op € 4.866.000: Bijdrage 2022 opgenomen in Bijdrage 2022 opgenomen (bedragen x € 1.000) meerjarenraming in begroting VRF Gezondheid 1.858 1.895 Crisisbeheersing en Brandweer 2.901 2.971

3

V 1.0

(bedragen x € 1.000) Totale begrotingsbijdrage Noardeast-Fryslân

Bijdrage 2022 opgenomen in meerjarenraming

Bijdrage 2022 opgenomen in begroting VRF

4.759

4.866

De begrotingsbijdrage voor 2022 stijgt met € 107.000 ten opzichte van de bijdrage die al opgenomen is in de meerjarenraming 2022. De stijging van de bijdrage zal meegenomen worden bij de opstelling van de perspectiefnota. De begroting 2022 toont een positief resultaat van € 394.000. Voorgesteld wordt dit resultaat toe te voegen aan de egalisatiereserve, zodat incidentele schommelingen in het resultaat opgevangen kunnen worden. In onderstaande tabel wordt het meerjarig verloop van de egalisatiereserve weergeven. (bedragen x € 1.000) Saldo Egalisatiereserve 31-12-2020 Resultaat 2020 Saldo egalisatiereserve 1-1-2021 Verwacht saldo 1e begrotingswijziging 2021 Saldo egalisatiereserve 31-12-2021 Verwacht saldo begroting 2022 Saldo egalisatiereserve 31-12-2022

Bedrag 428 939 1.367 726 2.093 394 2.487

% van begrotingstotaal 0,5 + 1,6 + 2,4 + 2,9

Communicatie en participatie Het bestuur VRF vraagt de gemeenteraden om uiterlijk 25 mei 2021 hun eventuele zienswijze op deze financiële stukken in te dienen. De gemeentelijke afdelingen Meidwaan & Soarch en Bedriuwsfiering zijn betrokken en werken samen op dit onderwerp. In overleg met de VRF is afgesproken dat onze gemeente direct na raadsbehandeling op 27 mei 2021 zal reageren. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief begroting, jaarstukken en begrotingswijzing VRF; 2. Jaarverslag en jaarrekening 2020 VRF; 3. Eerste Begrotingswijziging 2021 VRF; 4. Programmabegroting 2022 VRF; 5. Raadsbrief taakdifferentiatie brandweer VRF; 6. Ontwerp reactiebrief VRF.

Dokkum, 27 april 2021 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

4

V 1.0

Raadsbesluit 2021 / Z310918-2021

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 27 april 2021; Besluit: 1. Kennis te nemen van het jaarverslag en de jaarrekening over 2020, de eerste begrotingswijziging voor 2021 en de programmabegroting voor 2022 van de Veiligheidsregio Fryslân. 2. Geen zienswijze in te dienen over deze jaarstukken, maar wel een algemene opmerking te plaatsen over de stijging van de gemeentelijke bijdrage in relatie tot de financiële situatie van de gemeente. 3. Kennis te nemen van de raadsbrief over de taakdifferentiatie bij de brandweer.

Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 27 mei 2021. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

Signed By: Dijkstra, Sytze <s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl> {{Signer1}} 28/05/2021 14:11:03 CEST

Signed By: Kramer, Johannes <j.kramer@noardeast-fryslan.nl> {{Signer2}} 01/06/2021 21:19:33 CEST

ID: 2892a2bc-62c6-4f2c-940e-1e9c93eeef77 Auth: Scribble

ID: 2892a2bc-62c6-4f2c-940e-1e9c93eeef77 Auth: Scribble

mr. S.K. Dijkstra

mr. J.G. Kramer

5

V 1.0