Procesnotitie Scholenpark Dokkum

Afbeelding: Theo de Witte, Holland.com

Scholenpark Dokkum Procesnotitie informeren gemeenteraad

Datum: 3 mei 2021 Versie: 2.0 Opstellers: Maureen Baidjoe, Renske Boekhout 1

Inhoud 1.

Inleiding en probleemstelling. ....................................................................................................3 1.1 Probleemstelling: huisvestingsuitdagingen voor Voortgezet en Primair Onderwijs ............3 Voortgezet onderwijs.....................................................................................................3 Basisonderwijs ...............................................................................................................4 1.2 Definitieve probleemstelling ................................................................................................5 1.3 Contouren procesnotitie.......................................................................................................5 1.4 Status procesnotitie.............................................................................................................5

2. Het Idee: Scholenpark Dokkum ...........................................................................................................6 Op locatie A....................................................................................................................6 Op locatie B....................................................................................................................6 Op locatie C....................................................................................................................6 3. Een terugblik........................................................................................................................................7 4. Stakeholdersanalyse............................................................................................................................9 5. Een vooruitblik ..................................................................................................................................10 5.1 Bouwspoor..........................................................................................................................10 5.2 Onderwijsspoor ..................................................................................................................10 5.3.

Globale Planning................................................................................................................11 5.4 Financieel............................................................................................................................11

2

1. Inleiding en probleemstelling. 1.1 Probleemstelling: huisvestingsuitdagingen voor Voortgezet en Primair Onderwijs Voortgezet onderwijs Dokkum kent twee scholen voor Voortgezet Onderwijs: Dockinga College Dokkum (Scholenbestuur Dockinga) en Piter Jelles Dalton Dokkum (Scholenbestuur OVO Fryslân-Noord). Beide scholen hebben een urgent huisvestingsprobleem dat op korte termijn een permanente oplossing behoeft. DALTON DOKKUM: Piter Jelles Dalton Dokkum is een school, op openbare grondslag, voor vmbo-kader plus, vmbo-theoretisch en havo. De school werkt vanuit een Daltonconcept, wat betekent dat ze vanuit de kernwaarden samenwerking, vrijheid en verantwoordelijkheid, zelfstandigheid en reflectie hun onderwijs vormgeven. Voor een goede navolging van het Daltonconcept is het voor de huisvesting van belang dat alle leerlingen in of nabij het hoofdgebouw worden gehuisvest. Dalton Dokkum is een school met momenteel 371 leerlingen. De school is de afgelopen jaren zeer hard gegroeid in leerlingenaantal. Zo hadden ze in oktober 2018 nog 246 leerlingen en in oktober 2019 323 leerlingen. Uit de 1 oktober tellingen van DUO van de afgelopen jaren blijkt dat het aantal leerlingen op het Dockinga College gedaald is. Het aantal leerlingen bij Piter Jelles is gestegen.

Beide schoolbesturen hebben in het overleg met de gemeente aangegeven dat het tot 2020 ging om marktaandeel van elkaar en niet om nieuwe leerlingen van elders uit de regio. Het gaat om communicerende vaten. In de zomer van 2020 is daarnaast Christelijke Mavo de Saad (Damwâld) gesloten. Een deel van die leerlingen zitten nu ook op Dalton Dokkum en het Dockinga College in Dokkum. De meest recente prognoses tonen aan dat de school ook de komende twaalf jaar een leerlingenaantal van tussen de 270 en 335 leerlingen houdt. Momenteel is de permanente ruimtebehoefte van Dalton Dokkum groter dan de capaciteit van hun onderwijsgebouw. Ze maken daarom sinds 2019 gebruik van tijdelijke units (gedeeltelijk bekostigd door de gemeente). Deze units zijn in principe geschikt tot zomer 2023. Er moet een oplossing komen voor de extra ruimtebehoefte van Dalton Dokkum, in de vorm van een permanente uitbreiding. Begin 2021 heeft OVO Fryslân-Noord een huisvestingsaanvraag ingediend voor het huisvestingsprogramma 2022, opnieuw voor tijdelijke uitbreiding. Het lukt de school niet – zo heeft het bestuur aangegeven in een oriënterend gesprek – om de periode tot aan de permanente uitbreiding te overbruggen met hun huidige gebouw en units. Momenteel zijn we in overleg met het schoolbesturen over mogelijke tijdelijke oplossingen ter overbrugging van de periode tot aan permanente uitbreiding.

DOCKINGA COLLEGE: Het Dockinga College is een school, op protestants-christelijke grondslag, met op dit moment drie locaties in Dokkum: de VMBO-vakschool (Birdaarderstraatweg), een afdeling VMBO-gt (Woudweg) en een afdeling HAVO/VWO (Woudweg en Parklaan). Dockinga is de grootste school voor voortgezet onderwijs in de stad, met in totaal bijna 1.800 leerlingen. 3

Het Dockinga College maakt gebruik van twee sterk verouderde gebouwen aan de Woudweg. De gemeente en het schoolbestuur praten bijna tien jaar over de nodige vervangende nieuwbouw. De gebouwen voldoen niet meer aan de eisen voor modern, gezond onderwijs. Er is gezien de staat van de gebouwen noodzaak tot vervangende nieuwbouw van de afdelingen VMBO-gt en HAVO/VWO onderbouw.

Basisonderwijs Dokkum kent als gemeentekern negen basisscholen. Twee daarvan, de Burgerschool (Scholenbestuur Roobol) en de Bonifatiusschool (Scholenbestuur BMS), hebben een huisvestingsprobleem én hebben interesse geuit om met nieuwe huisvesting verbindingen met het VO te zoeken. Beide scholen hebben een regiofunctie. Ze willen graag meedenken over de mogelijkheid van huisvesting op het Scholenpark. BURGERSCHOOL: De Burgerschool is een openbare basisschool aan de O. van Keulenlaan. De school verzorgt een doorgaande leerlijn 2-13 jaar en heeft veel aandacht voor passend onderwijs voor hoogbegaafde kinderen. Het aantal leerlingen op de Burgerschool stijgt sterk. De school is vanaf 2017 met 62 leerlingen gegroeid naar op dit moment 250 leerlingen (1 okt. 2020). De school heeft een vrij stabiel leerlingenaantal voor de komende jaren. In de afgelopen jaren zijn er vanwege de groei van het leerlingenaantal units bijgeplaatst, omdat ze in hun huidige gebouw niet alle leerlingen passende huisvesting kunnen geven. De Burgerschool staat midden in een woonwijk. Er zijn geen mogelijkheden meer om te groeien op de huidige locatie en de wijk heeft meerdere malen onvrede geuit over de groeiende school. In het IHP Basisonderwijs heeft de Burgerschool daarom uitzicht gekregen op vervangende nieuwbouw, zodat ze geen capaciteitsproblemen meer hebben.

Scholenbestuur Roobol heeft interesse in huisvesting op het Scholenpark en wil graag meedenken over de mogelijkheden. BONIFATIUSSCHOOL: De Bonifatiusschool is een katholieke basisschool aan de Kapellaan in Dokkum. De school is bezig met doorontwikkeling naar een IKC en geeft Jenaplanonderwijs. De Bonifatiusschool is sterk gegroeid in leerlingenaantal vanwege de aantrekkende werking van hun Jenaplanconcept. De school heeft momenteel 154 leerlingen (1 okt. 2020) en heeft een vrij stabiel leerlingenaantal voor de komende jaren. De school is momenteel te klein om al haar leerlingen te huisvesten. De school is verouderd, het gebouw is momenteel 54 jaar oud. Het biedt niet de ruimte of gelegenheid om door te groeien tot een IKC of om het onderwijs op een moderne manier in te richten. In het IHP heeft de Bonifatiusschool uitzicht gekregen op vervangende nieuwbouw. BMS wil mee in het proces om gezamenlijk te onderzoeken of huisvesting op het scholenpark een verrijking is voor hun onderwijs. Begin 2021 heeft BMS een huisvestingsaanvraag ingediend voor het huisvestingsprogramma 2022, voor tijdelijke uitbreiding. Deze aanvraag is in 2019 ook ontvangen, toen is deze toegekend en is de school voor haar extra ruimtebehoefte verwezen naar de naastgelegen school de Bron. CBS de Bron heeft leegstand. Momenteel zijn we in overleg met het schoolbestuur over hun huidige huisvestingsaanvraag.

4

OVERIGE SCHOLEN: In het OOGO hebben alle schoolbesturen de gelegenheid gehad om mee te lezen in en mee te denken over een conceptversie van deze procesnotitie. Ook is expliciet de vraag gesteld of er ook andere schoolbesturen zijn die interesse hebben in huisvesting op het Scholenpark. De overige schoolbesturen hebben zich positief geuit over de planvorming en hebben uitgesproken op de hoogte te willen worden gehouden van de ontwikkelingen. De overige schoolbesturen willen niet actief participeren en wensen voor de scholen onder hun schoolbestuur geen huisvesting op het Scholenpark.

1.2 Definitieve probleemstelling Het onderwijs in Dokkum heeft op dit moment te weinig ruimtelijke kansen om goed samen te werken. De vier genoemde scholen hebben op dit moment verouderde, ongeschikte of (permanent) te weinig huisvesting om hun leerlingen op een acceptabele manier te huisvesten en om hun onderwijsconcepten voldoende tot hun recht te laten komen.

1.3 Contouren procesnotitie Het idee van de oplossing voor de geschetste (huisvestings)uitdaging is bekend: de ontwikkeling van een Scholenpark Dokkum. Dit idee heeft gedurende de afgelopen twee jaar vorm gekregen en is gaan leven in de gemeente en onder schoolbestuurders. In deze procesnotitie wordt uitgewerkt hoe we het proces verder vorm geven, om tot concretisering van de visie en uiteindelijk realisatie van het Scholenpark te komen. Er wordt gesproken over twee sporen: het bouwspoor (kader stellend) en het onderwijsspoor (visionair). BOUWSPOOR: Er wordt een gemeentelijke projectorganisatie opgetuigd. De gemeente heeft een regierol

in de verdere planvorming. Daarnaast moet er gecommuniceerd worden met het college en de raad: draagvlak bij de raad is een kerndoel gedurende het gehele proces. De formele besluitmomenten voor het college en de raad moeten ook gedefinieerd worden. ONDERWIJSSPOOR: De basis van het Scholenpark ligt bij de schoolbesturen die enthousiast zijn over het idee van inhoudelijke samenwerking en gezamenlijke huisvesting. De ideeën die leven onder de schoolbesturen moeten nader uitgewerkt worden. Hier worden werkvormen voor gezocht en uitgevoerd. Daarnaast wordt er breder gekeken en onderzocht of er andere kind- en onderwijsgerelateerde partijen inhoudelijk of qua huisvesting kunnen aansluiten bij het Scholenpark.

1.4 Status procesnotitie Deze procesnotitie wordt opgesteld met als doel de interne en externe stakeholders (oa. gemeenteraad en schoolbesturen) te informeren over de aanpak en de planning. Deze procesnotitie geeft aanleiding tot verder overleg en afstemming. De procesnotitie is daarom een dynamisch document, wat zal evolueren naar aanleiding van de stappen die hierin beschreven zijn. De procesnotitie wordt geactualiseerd gedurende de voortgang van het project.

5

2. Het Idee: Scholenpark Dokkum In de afgelopen twee jaar is een idee ontstaan van de realisatie van een Scholenpark, waarbij we kunnen spreken van drie locaties, voor nu locatie A, B en C. Inhoudelijk heeft het Scholenpark sterke samenhang. De vorm van Scholenpark wordt geambieerd, waarmee bedoeld wordt: een clustering van scholen, mogelijk ook met andere kind- en onderwijsgerelateerde voorzieningen.

Op locatie A wordt georiënteerd op de mogelijkheid van geschikte onderwijshuisvesting voor Dalton Dokkum, Dockinga College, de Burgerschool en de Bonifatiusschool, mogelijk gezamenlijk met andere maatschappelijke, kind- en onderwijsgerelateerde voorzieningen en bij voorkeur op zo’n manier dat de huisvesting helpt bij het versterken van samenwerking en doorgaande leerlijnen, los van vorm en inhoud.

Op locatie B hebben ROC Friese Poort, Dockinga college VMBO-vak en PRO Dokkum Praktijkonderwijs huisvesting. Er moet nader onderzocht worden of hier in het kader van Sterk Techniek Onderwijs (STO) en de Versnellingsagenda binnen de Regiodeal nog huisvestingsopgaven liggen. Qua huisvesting ligt hier nu geen noodzaak vanwege ruimtegebrek, maar op termijn moet wel naar de praktijklokalen van het Dockinga College worden gekeken. Bovendien kan het gebouw ('de flat') aan de Rondweg, gezien de huidige leerlingenaantallen, worden onttrokken aan het onderwijs. PRO Dokkum, de Vakschool en de MBO locatie weten elkaar steeds beter te vinden. De doorlopende leerlijnen en versnelde routes die hier gecreëerd worden kunnen in de toekomst leiden tot de wens om ook een fysieke verbinding aan te gaan tussen Dockinga Vakschool en ROC Friese Poort.

Op locatie C is de Bouw- en Metaalcampus. Hier worden kansen gezocht vanuit middelen bedrijven, regiodeal en sterk techniekonderwijs. Locatie C valt buiten de scope van het project. Er wordt een samenhangende visie op onderwijs gevormd, waar alle drie locaties van het scholenpark bij aangehaakt zijn.

6

3. Een terugblik Dit project begint niet op het 0-punt: er zijn al gesprekken gevoerd en het idee van het Scholenpark ligt al op de tekentafel. In dit hoofdstuk van de procesnotitie wordt kort teruggeblikt op de stappen die al gezet zijn. 2016 - 2020 Groei in leerlingenaantal voor Dalton Dokkum, Burgerschool, Bonifatiusschool. Er worden tijdelijke oplossingen gecreëerd: - De Burgerschool realiseert units op eigen terrein, gedeeltelijk gefinancierd door de gemeente. - Dalton Dokkum realiseert units op eigen terrein, gedeeltelijk gefinancierd door de gemeente. Dalton Dokkum dient voor het programma 2022 opnieuw een huisvestingsaanvraag in. - De Bonifatiusschool is voor haar extra ruimtebehoefte verwezen naar naastgelegen school de Bron. 2017 Dockinga vraagt vervangende nieuwbouw aan voor haar locaties in Dokkum. Er wordt dan al langere tijd gesproken over de noodzaak hiertoe. 2019 Kennismaking wethouder De Vries met Schooldirecteuren VO en PO. Wens tot geclusterde huisvesting en gezamenlijk optrekken krijgt gestalte. 2019 De eerste stappen richting een IHP Basisonderwijs Noardeast-Fryslân worden gezet. De PO besturen en gemeente vormen gezamenlijk een visie op basisonderwijs in Dokkum en de gehele gemeente. 2020 Er worden eerste, oriënterende gesprekken gevoerd met PO, VO en MBO en ‘Scholenpark Dokkum’ krijgt gestalte.

Kernwoorden: onderwijs dichtbij huis, samenwerken in doorlopende leerlijnen, Sterk Techniekonderwijs, voor elk kind een passende route. De gemeenteraad stelt €100.000 beschikbaar om oriëntatie en voorbereiding op Scholenpark Dokkum te bewerkstelligen. 8 okt. ‘20 Het IHP wordt formeel door de Gemeenteraad vastgesteld. Hierin is een visie op Dokkum opgenomen. Er wordt gesproken over een Scholenpark met een a, b en c locatie. In het IHP staat daarnaast beschreven dat Roobol met de Burgerschool de ambitie heeft om mee te gaan in het Scholenpark en dat BMS met interesse wil kijken of zij met de Bonifatiusschool passen bij het Scholenpark. Jan / feb ‘21 Er worden ‘kick-off’ gesprekken gevoerd met de schoolbesturen van het Dockinga College, Piter Jelles Dalton Dokkum, de Burgerschool en de Bonifatiusschool. 4 maart ‘21 Er wordt een Op Overeenstemming Gericht overleg gevoerd tussen alle schoolbesturen. Hierin wordt een conceptversie van deze procesnotitie besproken. De schoolbesturen spreken hun steun uit voor de ideeën over het Scholenpark en de manier waarop het wordt opgepakt. De ‘overige’ schoolbesturen (buiten Dockinga, OVO Fryslân-Noord, BMS en Roobol) geven definitief aan niet mee te gaan in huisvesting op het Scholenpark. 6 april ‘21 Eerste gezamenlijke bijeenkomst Scholenpark Dokkum, waarbij aanwezig: gemeente (ambtelijk), Dockinga College, OVO Fryslân-Noord, BMS en Roobol.

De uitgangspunten

7

8 april ‘21

worden onderzocht en de eerste kaders van een intentieverklaring worden gezamenlijk opgesteld. Raadsdebat over de financiële uitwerking van het IHP. Gezien de nieuwe informatie over de financiële positie van de gemeente moeten de planning in het IHP en de financiële uitwerking ervan nader bekeken worden.

8

4. Stakeholdersanalyse Doordat er al stappen zijn gezet en er al een beeld is van het Scholenpark, is er ook al een beeld van de stakeholders. Het is zeer waarschijnlijk dat gedurende het proces deze stakeholdersanalyse wordt uitgebreid, bijvoorbeeld omdat er andere maatschappelijke partijen geïnteresseerd raken in betrokkenheid bij of huisvesting in het Scholenpark. Deze Stakeholdersanalyse wordt daarom mogelijk gedurende het proces aangevuld.

9

5. Een vooruitblik Het project wordt opgepakt in een bouwspoor (kader stellend) en een onderwijsspoor (op inhoud, visionair).

5.1 Bouwspoor Binnen de gemeente wordt een projectorganisatie opgericht. Aanspreekpunten voor de schoolbesturen zijn Maureen Baidjoe en Renske Boekhout. De gemeenteraad wordt actief meegenomen in het proces. Hiervoor zijn al een aantal momenten gepland en een aantal ijkpunten uitgezet. 8 april 2021

De financiële doorrekening IHP wordt in het Debat besproken in de gemeenteraad. Het Scholenpark wordt hier in meegenomen. 20 mei 2021 De Procesmemo wordt in it Petear besproken in de Raad. Ambtelijke presentatie. 10 juni 2021 De Procesmemo wordt in het Beslút behandeld in de Raad. Zomer 2021 De financiële doorrekening IHP (inclusief Scholenpark) wordt opnieuw aan de gemeenteraad voorgelegd. Nov / dec 2021 In 2021 wordt er gezamenlijk een visie op het Scholenpark en op de vertaling van de visie naar gebouwen gevormd met de externe stakeholders (zie hoofdstuk 5). Eind 2021 worden de resultaten hiervan gedeeld met de raad. Communicatiemoment. Tussenliggende communicatiemijlpalen nader te bepalen. 2023 - 2024 Communicatie / feestelijke momenten bouw: eerste paal, oplevering, opening. 2025 / 2026 Projectafronding naar Raad – informerend.

5.2 Onderwijsspoor In 2020 is er een eerste ronde gemaakt langs een deel van de schoolbesturen om te inventariseren wat de ideeën van de schoolbesturen over het Scholenpark zijn. Aan de hand van verschillende werkvormen / droomsessies wordt nu inhoudelijk gestalte gegeven aan het Scholenpark. Er zullen sessies in verschillende samenstellingen worden georganiseerd, voor onder andere onderwijspartijen (bestuurlijk, huisvestingsadviseurs, scholenteams), de bewoners van Dokkum en andere maatschappelijke partijen. De volgende hoofdvragen worden onderzocht in deze sessies:  

  

Hoe willen we onderwijs geven in het Scholenpark? Welke maatschappelijke partijen kunnen betrokken worden bij het Scholenpark? Hoe versterken al deze partijen elkaar? Belangrijke partij voor met name de PO-scholen zijn de kinderopvangorganisaties. Hoe behalen we de grootst mogelijke maatschappelijke waarde voor de stad en de regio in het Scholenpark? Hoe werken we samen? HOE VERTALEN WE ONZE DROMEN NAAR DE INVULLING VAN DE GEBOUWEN?

Deze bijeenkomsten in het voorjaar en in de zomer van 2021 georganiseerd. Er zullen verschillende go / no go momenten zijn, waarbij we de aangehaakte partijen de vraag stellen of ze betrokken willen blijven bij het proces.

10

De eerste bijeenkomst heeft plaatsgevonden in het voorjaar. Hiervoor zijn de vier aangehaakte schoolbesturen uitgenodigd. In deze bijeenkomst is aanzet gemaakt tot formulering van basisrandvoorwaarden en uitgangspunten. INTENTIEVERKLARING: In de tweede helft van 2021 wordt er een officieel moment gepland ter ondertekening van een intentieverklaring.

5.3. Globale Planning Vanwege de staat van de huisvesting van Dockinga en de groeiende leerlingenaantallen van Dalton Dokkum, de Burgerschool en de Bonifatiusschool, is het belangrijk om de gang in dit project te houden. In de voorgaande hoofdstukken is omschreven dat begin 2021 deze procesnotitie wordt gedeeld en vastgesteld door de Raad en dat er verder in 2021 visiebijeenkomsten worden georganiseerd die nader moeten beslissen hoe het Scholenpark wordt ingericht qua visie en letterlijker, qua gebouwen. Eind 2021 moet er een formeel ‘go-moment’ zijn met alle partijen die aansluiten bij het Scholenpark. In de planning is eerst uitgegaan van een gefaseerde bouw, waarbij het VO prioriteit heeft. Wat de gemeente betreft staat de visie op de gebouwen nog open. Deze fasering kan aangepast worden, wanneer blijkt dat de schoolbesturen bijvoorbeeld voorkeur hebben voor gezamenlijke ruimten of gezamenlijke gebouwen. In onderstaande schema wordt het tijdspad heel generiek geschetst. 2021 2022 2023 2024 - 2025

Visievorming, vertaling naar gebouwen, officiële ‘go’ met alle partijen. Duidelijkheid verkrijgen over financiering, benodigde middelen. Beslissing bouwheerschap, specificering fasering, concretisering gebouwen en architectenselectie, aanbesteding VO Bouw VO. Communicatiemomenten / feestelijke momenten bouw VO. Bouw PO. Communicatiemomenten / feestelijke momenten bouw PO, oplevering Scholenpark.

5.4 Financieel In de financiële uitwerking van het IHP is het Scholenpark meegenomen. Dit is op basis van de ruimtebehoefte en de normbedragen. Tijdens het vorm geven van de gebouwen wordt gezamenlijk gezocht naar een zo efficiënte uitgaven van de middelen. De schoolbesturen hebben in het eerste gezamenlijke gesprek bijvoorbeeld aangegeven de mogelijkheden tot het delen van ruimten (bijvoorbeeld specifieke vaklokalen) te willen onderzoeken. Daarnaast is het Dockinga College intern in overleg over de mogelijkheden VMBO-GT en de uitbreidingsmogelijkheden van de huidige gebouwen op de locatie van Scholenpark A. Dergelijke besparingen zijn inhoudelijke keuzes die gezamenlijk met de schoolbesturen worden onderzocht.

11