Presentatie - Wob - 220922

De praktijk van de Wob in de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel

September 2022

Aanleiding onderzoek • NVRR – Doe Mee onderzoek • Wet open overheid (Woo) op 1 mei 2022. • Uitgangspunt Woo: belang van een goede informatiehuishouding overheid. • In dat kader is het goed om: • te kijken naar de wijze waarop de Wob wordt uitgevoerd, en • de raad hierover te informeren.

Onderzoeksvragen • Centrale onderzoeksvraag : “Hoe geven de overheden vorm aan de afhandeling van Wob-verzoeken, in hoeverre gebeurt dit rechtmatig, hoe wordt hierover verantwoording afgelegd, hoe is actieve openbaarmaking geregeld en hoe verhoudt zich dat tot de eisen die de Wet open overheid (Woo) straks gaat stellen?” • Deelvragen

Aanpak • DoeMee onderzoek NVRR – door ProFacto: • 93 rekenkamer(commissie)s – 8 provinciale, 2 waterschaps en 83 gemeentelijke • Interviews en 2 vragenlijsten, 10 dossiers, jurisprudentieonderzoek, documenten, websites enz. • Onderzochte periode: 2018 -2020 • door RKC NE-F/DD • Toegespitst op NE-F en DD • Ambtelijk wederhoor

Paar feiten NE-F en DD • aantallen:

66 (50) in 2018, 57 (43) in 2019 en 37 (28) in 2020 ongeveer 75% NE-F en 25% DD

• herkomst:

burgers (55%), journalisten (35%), Ngo’s (5%) en raadsleden (5%)

• onderwerpen:

niet bijgehouden schatting: 75% fysiek domein , 5% sociaal domein, 5% politiek-bestuurlijk en 5% anders

Deelvragen 1 t/m 3 • Hoe is afhandeling passieve openbaarheid beleidsmatig en organisatorisch vormgegeven? • geen beleid , wel (interne) procesbeschrijving •

•

Tot welke resultaten heeft dit geleid? • M.n. een kwestie van uitvoering door de ambtelijke organisatie. • organisatie werkt overeenkomstig procesbeschrijving (geen onregelmatigheden) • oordeel: beschikbare capaciteit (matig), kennis (zeer goed), vaardigheden (goed) en taakverdeling en samenwerking (goed) Rechtmatig? • Niet altijd in onderzochte periode; schriftelijke indiening o.g.v. procesbeschrijving (NB: 2022 aangepast)

Deelvraag 4 Hoe wordt informatie openbaar gemaakt over de uitkomsten van besluiten op afzonderlijke Wob-verzoeken?

• De gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel publiceren geen Wobverzoeken, Wob-besluiten en openbaar gemaakte informatie op Wob-verzoeken. • Geen informatie op site (slechts 2 regels), terwijl wel aangekondigd. (is inmiddels aangepast: er staan drie Wob-besluiten van 2022 op de site)

Tekst op sites NE-F en DD (tot 1 september): Op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) mag iedereen om informatie vragen over alle bestuurlijke onderwerpen van de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Op deze pagina treft u Wob-besluiten van de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel aan.

Deelvraag 5 Hoe worden raden geïnformeerd over Wob-verzoeken?

• Geen afspraken en beleid • Geen actieve informatie richting gemeenteraden • Informatieverstrekking alleen als raden erom vragen.

Deelvraag 6 Hoe is de actieve openbaarmaking van informatie beleidsmatig en organisatorisch vormgegeven?

•

Geen beleid voor actieve informatievoorziening

•

Geen interne werkinstructies / procesbeschrijvingen

•

Verantwoordelijkheid niet belegd in ambtelijke organisatie

Deelvraag 7 Hoe verhouden de antwoorden op de eerste 6 deelvragen zich tot de eisen die Woo stelt?

• In Woo is actieve informatieverstrekking een inspanningsverplichting. • Deze informatie betreft in ieder geval informatie over het beleid, inclusief de voorbereiding, uitvoering, naleving, handhaving en evaluatie. • Overgangsrecht: onderdelen actieve openbaarheid NE-F en DD:

• Bij actieve informatieverstrekking nog grote stappen te zijn, o.a. organisatorische inbedding, beleid enz. • Werkgroep NE-F/DD bezig met voorbereiding Woo

Conclusies en aanbevelingen (1) Algemene conclusie NE-F en DD • Wob wordt goed uitgevoerd. • Zorgpunt: de zeer geringe informatie die actief over de Wob wordt gegeven. • Geen informatie op websites (m.u.v. 2 regels) over procedure enz. ; belangrijke info voor iemand die indiening Wob-verzoek overweegt. Aanbeveling De rekenkamercommissie adviseert beide gemeenten om essentiële informatie over de indiening van Wob-verzoeken, de procedure, rechtsbescherming enz. op hun websites te plaatsen.

Conclusies en aanbevelingen (2) Conclusie 2 • NE-F en DD maken Wob-verzoeken en besluiten daarop niet openbaar. (Net als 75% van de andere gemeenten)

• Gevolg o.a.: een derde-belanghebbende die niet weet dat er een Wob-verzoek is, kan ook geen zienswijze geven of bezwaar maken. Aanbeveling 2 • Publiceer alsnog de Wob-verzoeken en de besluiten op Wob-verzoeken sinds 2019 • (sinds kort staan Wob-besluiten 2022 inmiddels op site)

Conclusies en aanbevelingen (3) Conclusie 3 • Actieve voorbereiding NE-F en DD op Woo • Een striktere invulling passieve openbaarheid nodig (bv openbaar maken Wobbesluiten) • Beleid actieve openbaarheid nodig • Inbedding actieve openbaarheid in organisatie • Zorgpunten: matige capaciteit en huidige (te lange) beslistermijnen Aanbeveling 3 • In voorbereiding op de Woo meenemen: • Beleid actieve openbaarheid; • Verantwoordelijkheid aan afdeling toewijzen • Aandacht : capaciteit, (beslis)termijnen, bijhouden gegevens

Conclusies en aanbevelingen (4) Conclusie 4 • Informatie aan raad is summier Aanbeveling 4 • Paragraaf jaarverslag wijden aan Woo-verzoeken (verplicht ogv Woo)

Vragen?