Presentatie sessie 2 gemeenteraad - Noardeast-Fryslân

Wonen, Welzijn & Zorg Visie Regio Noordoost Friesland ANNO 2024-2030

1

Programma 19:30 Welkom raadsvergadering door voorzitter 19:35 Welkom door wethouder 19:40 Korte terugblik 19:45 Toelichting transitievraagstuk zorg 20:00 Denkrichtingen visie wonen, zorg en welzijn 20:15 Pauze en wissel van ruimte 20:20 Interactieve sessie: Aan tafel! 21:15 Korte plenaire terugkoppeling 21:30 Afsluiting

2

Aanleiding •

Aanzienlijke verschuiving in de woonzorgvraag- en aanbod komende jaren

•

Nationale woon- en bouwagenda: Programma ‘weer thuis’ en ‘wonen en zorg voor ouderen’

•

Verplichting gemeentelijke woonzorgvisie per 1 januari 2026 vanuit Wet regie op Volkshuisvesting

•

Rijksopgave toevoegen ouderenhuisvesting

Welk resultaat leveren we op? Regionale woonzorgwelzijnsvisie

Uitvoeringsagenda

Het doel van de visie is het formuleren van een regionaal dekkend en

In de uitvoeringsagenda kijken we gebiedsgericht (in de wijken en

passend woon-, welzijn- en zorgaanbod voor ouderen en

dorpen) met alle belangrijke stakeholders samen, naar de opgave en

aandachtsgroepen met een zorg- en ondersteuningsvraag. Samen met

definiëren we wat er nodig is op het gebied van wonen, welzijn en zorg

betrokken partijen, omdat inwoners zich niet aan geografische grenzen

(passend bij de inhoud van de woonzorgwelzijnsvisie).

houden en door wetten heen bewegen. De uitvoeringsagenda is het gezamenlijke plan dan wel regionaal en/of lokaal voor de toekomst, op basis waarvan concrete business cases kunnen worden ontwikkeld en projecten opgestart. De uitvoeringsagenda bevat concrete afspraken over het vervolgproces: de verdeling van rollen, taken, verantwoordelijkheden en risico’s.

4

Voor wie werken we? Ouderen

Aandachtsgroepen

Ouderen met een zorg- en ondersteuningsvraag (Wmo , Zvw en

• Mantelzorgverleners en -ontvangers,

Wlz).

• Mensen met een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking of psychische kwetsbaarheid,

• Uitstromers uit intramurale zorginstellingen (maatschappelijke opvang, opvang van slachtoffers van geweld in huiselijke kring/ ‘vrouwenopvang’, opvang van slachtoffers van mensenhandel, beschermd wonen, instellingen voor klinische geestelijke gezondheidszorg en forensische zorg, instellingen voor jeugdzorg),

• Woningzoekenden na detentie, (dreigend) dakloze mensen, stoppende sekswerkers, statushouders, arbeidsmigranten, studenten en woonwagenbewoners.

5

4 STAPPENPLAN

1. Opstartfase

2. Visievorming

Acties § Verkennen partners § Oprichten governance § Verkrijgen inzicht in de opgave: analyse § Opmaken procesplanning

Acties § Overeenkomen opgave § Verkennen visie partners § Definiëren ontwikkelrichtingen § Vaststellen

Organiseren Kick-off

toekomstscenario’s

§

Resultaat § Inzicht opgave § Commitment samenwerking

Resultaat § Vastgestelde woonzorgvisie § Toekomstscenario’s voor modelwijken en –dorpen. § Toetsingskader initiatieven.

3. Gebiedsgerichte aanpak

4. Vastleggen uitvoeringsagenda

Acties § Wijkoverleg voeren – analyse op lokaal niveau. § Planmonitor vullen § Lokaal knel-/ kanslocaties in beeld brengen

Acties § Vaststellen aantal te realiseren en type woningen per doelgroep. § Vaststellen projecten op thema’s

§

Inspirerende oplossingen verzamelen

Resultaat § Lokaal goed zicht op de risico’s en kansen

§

Vaststellen rol stakeholders

Resultaat § Vastgesteld uitvoeringsprogramma: acties en afspraken op een rij met de woonzorgvisie als basis.

Opgave wonen, welzijn en zorg regio Noordoost Friesland

Demografische ontwikkeling

Tot 2040 is er sprake van een demografische overgang. Het aantal jongeren in Noordoost Friesland neemt af en het aantal 65-plussers zal toenemen.

8 Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz, regio Noordoost Friesland, juli 2021

2020 HUIDIGE BEVOLKING

2030 PROGNOSE BEVOLKING

96.000 0 t/m 64 jarigen, 27.500 65-plussers, 12.000 75-plussers

-9.000 0 t/m 64 jarigen, +5.500 65-plussers, +3.500 75-plussers

9

2030 2020 Doorkijk 2040 HUIDIGE ZORGVRAAGPROGNOSE ZORGVRAAG PROGNOSE ZORGVRAA (t.o.v. 2020) Zvw (huisarts + wijkverpleging) 4.600 65-plussers

Zvw (huisarts + wijkverpleging) +1.500 65-plussers

Zvw (huisarts + wijkverpleging +2.600 65-plussers

Wmo (oa. Huishoudelijke hulp) 7.600 60-plussers

Wmo (oa. Huishoudelijke hulp) +2.300 60-plussers

Wmo (oa. Huishoudelijke hulp) +3.700 60-plussers

Wlz (verzorging & verpleging) 1.200 inwoners met zorg Wlz

Wlz (verzorging & verpleging) +400 inwoners met zorg Wlz

Wlz (verzorging & verpleging) +700 inwoners met zorg Wlz

10

2020 (PROF.) HULPVERLENERS

2030 (PROF.) HULPVERLENERS

Professionals = 2.000 tekort Huidig aanbod 12.000 Huidige vraag 14.000

Professionals = + 2.000 extra tekort Toekomstig aanbod 13.500 Toekomstige vraag 17.500

Mantelzorgers (50-64jr.) = 10 per oudere beschikbaar

Mantelzorgers (50-64jr.) = 5 per oudere beschikbaar Dus krimp van -5 in potentieel 11

Prognose zorgvastgoed

12

Meer kwetsbare mensen in de wijk

We zien een verschuiving van intramurale zorg naar meer extramurale zorg. Een groeiende groep inwoners, met name ouderen, woont langer zelfstandig thuis, ook als de zorgvraag toeneemt.

13

3X WOONVORMEN

Huidige woningvoorraad ZELFSTANDIG NIET-GECLUSTERD

1.750 NULTREDENWONINGEN (LEVENSLOOPBESTENDIG) 3.800 APPARTEMENTEN, MET EN ZONDER LIFT 47.800 OVERIGE WONINGEN MET TRAPPEN

ZELFSTANDIG GECLUSTERD

ONZELFSTANDIG GECLUSTERD

1.800 AANLEUN/ SENIORENWONINGEN

1.110 VERPLEEGHUISPLEKKEN

85% van de woningvoorraad is mogelijk niet levensloopbestendig en zorggeschikt

Grote vervangingsopgave (in ieder geval 980 plekken in verpleeghuizen tot 2040) 14

Opgave tot 2030

WONEN MET ZORG EN WELZIJN VOOR OUDEREN 3X WOONVORMEN

ZELFSTANDIG NIET-GECLUSTERD

ZORGVRAAG VERDEELD OVER WOONVORMEN

ZELFSTANDIG GECLUSTERD

WMO (OA. HUISHOUDELIJKE HULP) ZVW (OA. WIJKVERPLEGING)

7.600 + 2.300 4.600 + 1.500

WLZ THUIS

100? + 400

ONZELFSTANDIG GECLUSTERD

WLZ INTRAMURAAL 1.100 + 0

Vervangingsopgave (in ieder geval 980 Groei zorg, maar minder personeel = Inzet op clustering/aanbod plekken in verpleeghuizen tot 2040) reguleren, bredere inzet welzijn en buurthulp Beleid = behoud huidig aantal, geen uitbreiding

15

NoardeastFryslân

Prognose zorgvraag Wlz V&V Prognose 2050: 765 Uitgaande van +75%

De vraag naar Wlz, V&V zal tot 2030 zo’n 37% toenemen.

Prognose 2040: 700 Uitgaande van +63%

De bovengrens toont het scenario volgens

Prognose 2030: 590 Uitgaande van +37%

demografische ontwikkeling. De ondergrens is het scenario volgens een afname naar vraag van ouderenzorg.

Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.

Opgave ouderenhuisvesting Rijk Tot 2030

Gemeenten

Zorggeschikte- Geclusterde woningen woningen

Nultredenwoningen

Totaal ouderenhuisvesting

Achtkarspelen

65

115

210

390

Dantumadiel

115

115

185

415

Noardeast-Fryslân

120

110

220

450

Tytsjerksteradiel

90

155

285

530

Totaal regio Noordoost Friesland

390

+/- 500

900

+/- 1.790

17

Knelpunten vertaald naar opgaven Met welke knelpunten in het wonen met welzijn en zorg moeten we rekening houden?

•

Een toenemend aantal alleenwonende inwoners met een zorg- en/of ondersteuningsvraag;

•

Oplopende personeelstekorten in de zorg- en welzijnsbranche;

•

Verpleeghuizen in de toekomst alleen nog toegankelijk voor de zwaarste zorgvragers;

•

Verduurzamingsopgave verpleeghuisvoorraad is groot;

•

Grotere behoefte aan woningen en woonomgevingen die geschikt zijn voor het leveren van zorg.

Opgaven

1. Stimuleren van vitale en leefbare dorpen en wijken; 2. Inzetten op een passende woningvoorraad en woonomgevingen; 3. Creëren van een houdbaar zorg- en ondersteuningsaanbod. 18

Denkrichtingen visie

19

Hoe zien we de toekomst? De buurt is de basis

Ontwikkelen kleinschalige geclusterde woonzorginitiatieven

ZELFSTANDIG NIET-GECLUSTERD

ZELFSTANDIG GECLUSTERD

Verpleeghuis inzetten als Hospice+

ONZELFSTANDIG GECLUSTERD

Kwetsbare inwoners zo lang mogelijk of weer zelfstandig thuis in een passende woning en woonomgeving met een sterke sociale basis en de zorg en ondersteuning die ze nodig hebben.

20

3X UITGANGSPUNTEN Kwetsbare inwoners kunnen zo lang mogelijk of weer zelfstandig thuis wonen met regie over hun eigen leven ondersteund door het lokale netwerk Kwetsbare inwoners kunnen passend wonen, zowel qua woning als woonomgeving

Kwetsbare inwoners ontvangen de zorg en/of ondersteuning die zij nodig hebben.

3X OPGAVEN

12X ACTIES

Opgave 1 Vitale en leefbare dorpen en wijken

1. 2. 3. 4.

Inzetten op een sterke sociale basis Preventief handelen Zelfredzaam en veerkrachtig blijven Vergroten leefbaarheid

Opgave 2 Een passende woning en woonomgeving

5. 6. 7. 8.

Passend wonen Voorzieningen behouden Kleinschalige woonzorginitiatieven Inzet technologie thuis

Opgave 3 Houdbaar aanbod zorg en ondersteuning

9. Efficiënt inzetten van zorg- en ondersteuningsaanbod 10. Flexibele inzet zorg en ondersteuning 11. Specialistisch vastgoed behouden en anders inzetten 12. Aanbod acute zorg vergroten 21

Opgave 1: Vitale en leefbare dorpen en wijken

• Actie 1: Inzetten op een sterke sociale basis • Actie 2: Preventief handelen • Actie 3: Zelfredzaam en veerkrachtig blijven • Actie 4: Vergroten leefbaarheid

22

Opgave 2: Een passende woning en woonomgeving

• Actie 5: Passend wonen • Actie 6: Voorzieningen behouden • Actie 7: Geclusterde woonvormen/kleinschalige • woonzorgvormen • Actie 8: Inzet technologie thuis

23

Opgave 3: Houdbaar aanbod zorg en ondersteuning

• Actie 9: Efficiënt inzetten van zorg- en ondersteuningsaanbod

• Actie 10: Flexibele zorg en ondersteuning rondom het netwerk van de inwoners

• Actie 11: Specialistisch vastgoed behouden en anders inzetten

• Actie 12: Aanbod acute zorg vergroten

24

Randvoorwaarden

• Samenwerken • Vertrouwen • Durven te veranderen • Eerlijkheid

25

Denkrichting vertaling visie naar praktijk

26

Regionaal organisatiemodel

Drie modellen wonen met zorg en welzijn 1. Basis

Variant – Basis Zelfstandig wonen met ontmoetingsplek/welzijnssteunpunt

3. Compleet

2. Medium

Variant – Medium Wlz thuis, geclusterde woonvorm (mix vitaal/zvw/wlz), en welzijnssteunpunt.

Variant – Compleet Wlz thuis, geclusterde woonvorm (mix vitaal/zvw/wlz), en welzijnssteunpunt incl. een voorziening voor specialistische zorg.

Zelfstandig Thuis: zorgvraag (Zvw wijkverpleging en zoveel als mogelijk Wlz VV 4,5 thuis in de oorspronkelijke woning) Geclusterd wonen: zorgvraag (doelgroepen met een laagcomplexe wlz, met name ouderen VV4 en VV5), zelfstandig wonen. Verpleeghuis: Inwoners met intensieve/complexe zorgvraag (Wlz V&V VV5+ t/m 10) + ONZ+ crisis // huisvesting geclusterd aandachtsgroepen steunpunt – opbouwwerk, thuiszorgteam & huisartsenpraktijk nabij Zorgsteunpunt acute zorg / logeerzorg (ELV) Ontmoetingsplek / Welzijnsfunctie

Extra toelichting organisatiemodel

Drie modellen wonen met zorg en welzijn 1. Basis

• • • •

Variant – Basis Je woont zelfstandig Een ontmoetingspunt Alleen geplande zorg mogelijk Woning en woonomgeving niet perse zorggeschikt

3. Compleet

2. Medium

•

• •

Variant – Medium Mix van zelfstandig en geclusterd zelfstandig wonen (=zorggeschikt) Een ontmoetingspunt Alleen geplande zorg mogelijk, maar ondersteuning en zorg nabij.

•

• •

Variant – Compleet Mix van zelfstandig en onzelfstandig wonen, sowieso deels zorggeschikt. Ontmoetingspunt in de buurt en in het verpleeghuis. 24/7 zorg mogelijk, inclusief (specialistische) zorg

Regionaal organisatiemodel

BASIS

Hoe werkt het? • De kern is een laagdrempelige ontmoetingsplek en steunpunt voor (buurt)bewoners. Deze plek staat open voor alle inwoners in de buurt, voor een kop koffie of ontmoeting. • Vanuit de kern werkt ook de opbouwwerker, met veel aandacht voor gezondheid en samenredzaamheid en in samenwerking met de zorg wordt georganiseerd wat nodig is. • In zelfstandige (geclusterde) woningen rondom de kern krijgen mensen de zorg en ondersteuning die zij nodig hebben. • Kwetsbare inwoners wonen bij voorkeur zo nabij mogelijk van de voorzieningen / levendigheid. Praktische uitwerking • In een zone werkt een beperkte groep inwoners, zorgaanbieders, woningcorporaties, vastgoedeigenaren en welzijnsaanbieders samen. Samen houden ze het voorzieningenniveau per variant in stand.

MEDIUM

COMPLEET

• Een buurthuis en een verpleeghuis, kijken samen naar de voorzieningen die nodig zijn. Het aanbod is zoveel mogelijk generiek, voor alle doelgroepen. • Een verpleeghuis kan zijn voorzieningen open stellen naar de omgeving toe. Wanneer dit niet goed mogelijk is (bijv. i.v.m. de doelgroep die gehuisvest is) dan is er in de zone een andere centrale plek voor ontmoeting en welzijn nabij.

Huidige situatie VPH = Verpleeghuis GW = Geclusterd wonen AL = Aanleunwoningen GHZ = Locatie gehandicaptenzorg GGZ = Locatie geestelijke gezondheidszorg = zone compleet = zone medium = zone basis De woondorpen die niet gemarkeerd zijn, hebben geen woonzorg aanbod. Maar er kan wel een welzijnsgebouw zijn.

Overzicht mogelijk niet compleet

Interactieve sessie: Aan tafel!

31

32

Zitten we op de goede koers? Wat wil de raad ons nog meegeven?

Vragen? m.devries2@noardeast-fryslan.nl info@jildoudejong.nl