Presentatie raad startnotitie energieprogramma 260107

Startnotitie energieprogramma It Petear 07-01-2026

Energietransitie in Noardeast-Fryslân • Decentraal energiesysteem  rol gemeente • Aanleiding energieprogramma: • Noodzaak verduurzaming (Klimaatwet) • Energie schaarser product (netcongestie) • Lokale economie en leefbaarheid

Wat speelt er? • Deelonderwerpen poppen in hoog tempo op: • Netcongestie • Opwekking zon en wind • Opslag • Aardgasvrij • Groen gas • Energiehubs • Etc. • Energieprogramma: samenhang borgen

Positionering energieprogramma

Omgevingsvisie en coalitieakkoord Omgevingsvisie:

• ‘Samen met de Mienskip …’ • ‘… Richting een haalbare, betaalbare en duurzame energievoorziening’ • ‘Via energiebesparing, opwekking en energie-infrastructuur’ • En: ‘… lasten en lusten combineren’ Coalitieakkoord:

• Streven zelfvoorzienendheid, nieuw onderstation, energiehubs Hallum en Betterwird (vanuit sociaal, economisch en maatschappelijk belang), bestrijden energiearmoede, warmteprogramma, proeftuin Eanjum, etc.

Startnotitie energieprogramma • Doel energieprogramma: 1. Bestuurlijk en maatschappelijke gedragen programma 2. Verduurzaming: duurzame energievoorziening in 2050 • Nieuwe ambitie (Q4 2026) 3. Fundament lokale economie 4. Handelingsperspectief bewoners (meeprofiteren) 5. Lobbyinstrument • Doel startnotitie: kaders meegeven (participatie)

Energietransitie in cijfers (2024)

Kaders startnotitie (1) 1. Friese Energievisie richtinggevend 2. Strategie voor de komende 10 jaar (t/m 2035) 3. Ruimtelijk expliciet: concretiseren in projecten 4. Focus op bewezen energietechnieken 5. Local-4-local principe (met kostprijs+ model)

Kaders startnotitie (2) 6. Meeprofiteren Mienskip: minimaal 50% lokaal eigendom 7. Ruime participatie, maar niet verder dan trede ‘adviseren’ 8. Separate participatietrajecten (OAR’s) Hallum en Betterwird

Participatie: burgerforum • Burgerforum voor brede traject energieprogramma • Advies uit dialoog burgers richting gemeente • Overige participatie intern, provincie, netbeheerders, energiecoöperaties, etc.

Energiehubs Hallum en Betterwird • Voorstel Omgevingsadviesraden (OAR) • Korte termijn: • Groepstransportovereenkomst (GTO) • Koppelen bestaande windturbines • Middellange termijn: • Nieuwe opwekking en opslag

Tot slot • Financiering uit CDOKE: geen nieuwe middelen • Relatie bestuursopdracht ANNO: rolneming gemeente • Scenario’s ambitie oktober/november 2026 • Evaluatie: verduurzaming én lokale economie