Presentatie Liander 10 mei 2023
Tekst van het document
Informatiebijeenkomst raad NoardeastFryslân – april 2023
2ChChr
Renée Barbilion – relatiemanager publieke sector Fryslân
Agenda 1. Wie zijn we en wat doen we 2. Ontwikkelingen Nederland/Fryslân 3. Wat betekent transportschaarste voor u 4. Wat doet Liander om het op te lossen 5. Samenwerking 6. Vragen?
Wie zijn we en wat doen we?
3
Onze rol
als netbeheerder
Van netbeheerder naar ontwerper energiesysteem
4
Onze organisatie
Netbeheerder
5
5
Netwerkactiviteiten o.a.
Verzorgingsgebied Liander Bovengronds We onderhouden 93.000 km elektriciteitskabels. Dat is twee keer de aarde rond! Gas 42.000 km
Ondergronds We onderhouden 47.600 middenspanningsruimtes
145 gemeenten
5,8 miljoen aansluitingen
7.500 medewerkers
315 stations
Hoe werkt het elektriciteitsnet?
7
Het elektriciteitsnet schematisch
8
Werk van de netbeheerder
Gereguleerd, spelregels worden door de overheid bepaald Gereguleerd domein netbeheerders
§ § §
Regionaal transport van elektriciteit en gas Betrouwbaar, bereikbaar, betaalbaar Sneller meer infrastructuur § § §
§
Ruimte op het net beter verdelen en benutten § §
10
Netuitbreiding Standaardiseren en modulair bouwen Programmeren en plannen in de regio Congestiemanagement Maatwerkafspraken
Vrije marktdomein
§
Gebruik/opwek van energie §
§
Oplossingen bij de klant “achter de meter” § §
§
Elektriciteit, warmte, biogas Energiemanagement: vermogensvraag verlagen of spreiden Waterstof, batterijen
Gebiedsoplossingen §
Lokale energie gemeenschappen, lokaal uitwisselen van warmte
Ontwikkelingen Nederland
11
De drukte op het elektriciteitsnet neemt snel toe Van fossiele naar hernieuwbare en andere CO2-arme energieproductie
Kolen- en gascentrales 12
Grootschalige en decentrale opwek hernieuwbare stroom
De drukte op het elektriciteitsnet neemt snel toe Nederland groeit, verlaat fossiel en elektrificeert
13
Elektrificatie bedrijven en industrie
Elektrificatie industriële warmte
Transitie glastuinbouw
Elektrisch transport
Aardgasloze nieuwbouw
Digitalisering samenleving
Op meerdere plekken in het elektriciteitsnet ontstaan knelpunten: transportschaarste
14
Knelpunten op het elektriciteitsnet Transportschaarste voor ondernemers speelt overal
geen capaciteit beschikbaar geen capaciteit, congestieonderzoek loopt beperkte capaciteit beschikbaar capaciteit beschikbaar
Levering elektriciteit
Teruglevering elektriciteit
Stand van zaken per 16 februari 2023
Levering van elektriciteit Noardeast-Fryslân Verdeelstation Dokkum heeft maximale capaciteit bereikt voor levering van elektriciteit
Rood: geen ruimte meer Oranje: max cap bereikt- onderzoek Geel: beperkt ruimte Transparant: geen congestie
16
Teruglevering van elektriciteit Noardeast-Fryslân Hoogspanningsnet heeft maximale capaciteit bereikt voor teruglevering van elektriciteit
Rood: geen ruimte meer Oranje: max cap bereikt - onderzoek Geel: beperkt ruimte Transparant: geen congestie
17
Wat doet Liander om meer capaciteit op het elektriciteitsnet te creëren? 18
Welke stappen ondernemen we? 19
•
Stationsuitbreiding OS Dokkum – eind 2031
•
Netverzwaring – 2022-2026
•
Ontwikkeling andere (warmte) oplossingen
•
Innovatietrajecten
•
We werken samen met betrokken partijen o.a. in beeld brengen ontwikkelingen
Transportschaarste voor levering vanaf verdeelstation Dokkum
Gevolgen •
Geldt alleen voor grootverbruik (groter dan 3x80A);
•
Bestaande contracten behouden hun capaciteit;
•
Nieuwe aanvragen komen op de wachtlijst;
•
Uitbreidingen van bestaande contracten komen op de wachtlijst;
•
Liander gaat onderzoek doen naar beschikbaarheid flexibele capaciteit;
•
Liander en TenneT werken samen aan uitbreiding/vernieuwing verdeelstation Dokkum.
20
Sneller het elektriciteitsnet verzwaren – programma NuLelie Regio Friesland Noordoostpolder •
Totale upgrade van het net in Friesland en de Noordoostpolder
•
In Friesland investering ongeveer € 250 miljoen
•
In totaal wordt ruim 1.000 kilometer sleuf gegraven, 2.100 kilometer middenspanningskabel gelegd en circa 300 transformatorhuisjes vervangen of geplaatst
•
Gefaseerde uitvoering, naar verwachting eind 2026 klaar.
21
Sneller het elektriciteitsnet uitbreiden en verzwaren Waarom duurt dit zo lang?
Gebrek aan ruimte
Lange procedures en inspraak
Tekort aan maakcapaciteit (arbeid en materiaal)
Liander werkt aan efficiëntere processen om meer werk te verzetten met het huidige aantal mensen, optimaliseert de samenwerking met marktpartijen en is volop op zoek naar technische medewerkers. 23
Regioanalyse ANNO gemeenten Onderzoek naar toekomstige behoefte • Gezamenlijk onderzoek ANNO gemeenten • Verwachte start eind Q2, afronding Q4 2023 • Data levering door Liander • Brede uitvraag naar verwachte ontwikkelingen op het gebied van: Woningbouw Bedrijvigheid Mobiliteit Landbouw Opwek
• Gecombineerd met prognoses van de netbeheerder • Basis voor toekomstige investeringen (uitbreiding/nieuwbouw) Liander en TenneT – waaronder verdeelstation Dokkum 24
Andere oplossingen/ innovatie en samenwerking Onderzoek naar o.a. Alternatieve warmtebronnen / infrastructuur Andere contractvormen met grootverbruikers Pilots energiehubs Juridische mogelijkheden Opslagmogelijkheden …
Samen met overheden en/of andere partijen Ontwikkelingen in beeld brengen: bv regioanalyses (Q3 2023 ANNO gemeenten) Programmeren en prioriteren Vroegtijdig overleg m.b.t. locaties, vergunningtrajecten etc. 25
Impact op de straten en wijken Het netwerk uitbreiden
Traditionele woningen
Toekomstige woningen
135 woningen per kabel
25 woningen per kabel
max. belasting gem. belasting
Er kunnen steeds minder woningen op 1 kabel omdat het verbruik per woning toeneemt.
26
Impact op de omgeving: ruimtelijke inpassing Boven én onder de grond
Voor de aanleg van kabels en de bouw van transformatorhuisjes is (fysieke) ruimte nodig. Onder de grond maar ook in de wijk. We doen er alles aan om hinder te beperken. Toch kunnen werkzaamheden overlast veroorzaken voor inwoners. Intensieve samenwerking en afstemming tussen gemeente en Liander is noodzakelijk om deze boven- en ondergrondse opgave mogelijk te maken.
27
Samengevat
Drukte op het net
28
Netuitbreiding gepland
Beter benutten net
Samenwerking nodig
Vragen?