Oplegnotitie raad gemeentelijk havenbeleid It Debat 8 mei 2024

Oplegnotitie Aan:

Gemeenteraad Noardeast-Fryslân

Onderwerp:

Havenbeleid Noardeast-Fryslân 2024

Datum:

8 mei 2024

1.

Aanleiding gemeentelijk havenbeleid

Doelstelling van programma 4 Wurk, bedriuw en rekreaasje is om de aantrekkelijkheid en gastvrijheid van de gemeente om te recreëren en te verblijven te vergroten. De ambitie is om de komende jaren meer bezoekers, overnachtingen en bestedingen te realiseren in Noardeast-Fryslân. De waterrecreatiesector kan hier een belangrijke bijdrage aan leveren. Ons vaarwegennetwerk biedt kansen om meer waterrecreanten te trekken en hen langer in het gebied te laten verblijven. Water in de stad en in de dorpen zorgt voor sfeer en is aantrekkelijk voor bezoekers. Voor inwoners willen we een prettig woon- en leefklimaat realiseren. In het takomstperspektyf van de omgevingsvisie staat Noardeast-Fryslân op de kaart als een aantrekkelijk en gastvrij (water)recreatiegebied. Dokkum is een mooie en sterke regiostad en de dorpen zijn vitaal en leefbaar, de voorzieningen bereikbaar. Met de speerpunten uit het havenbeleid voor de regelgeving in havens, de kwaliteit van het voorzieningenniveau en de dienstverlening willen we een impuls geven aan de waterrecreatie. We streven naar een aantrekkelijk waterrecreatiegebied met kwalitatief goede haven- en aanlegvoorzieningen.

2.

Het havenbeleid geeft invulling aan de doelen uit de omgevingsvisie

Recreatie en de toeristische sector is een economische sector die steeds belangrijker wordt. Waterrecreatie valt hier ook onder. In de omgevingsvisie wordt als kracht genoemd dat er aantrekkelijke routes in onze gemeente zijn en dat veel vaarwegen bevaarbaar zijn voor motorboten, sloepen, sup-boards en kano’s. We willen de waterrecreatie bevorderen door te zorgen voor een betere bevaarbaarheid en recreatieve voorzieningen langs de (op)vaarten. Voor regiostad Dokkum staat het vaarwater als toeristische parel benoemd met als doel dat dit goed aangesloten moet blijven op het recreatieve routenet. Kollum wordt als wisselplaats genoemd waar land- en waterrecreatie bij elkaar komen. In het havenbeleid zijn Dokkum en Kollum, net als Burdaard, als grote passantenhavens benoemd en wordt er invulling gegeven aan deze kwaliteiten uit de visie. Ons vaarwegennetwerk biedt kansen om meer waterrecreanten te trekken en hen langer in het gebied te laten verblijven. Water in de stad en in de dorpen zorgt voor sfeer en is ook aantrekkelijk voor bezoekers. Voor inwoners willen we een prettig woon- en leefklimaat realiseren. Het doel van het havenbeleid is om een eenduidig beleid voor de gemeentelijke havens te creëren. Passanten moeten zich welkom voelen in de gemeente en gastvrij worden ontvangen.

De voorzieningen die we bieden moeten up-to-date zijn en in de behoefte van de waterrecreant voorzien. Het havenmeesterschap en de inning van liggelden moet voor Dokkum, maar ook voor

Oplegnotitie Havenbeleid Noardeast-Fryslân 2024

1

andere plekken in de gemeente op een goede wijze worden uitgevoerd. Er moeten duidelijke regels komen voor ligplaatsen en de tarieven die gelden.

3.

Raadsbehandeling van het havenbeleid

Tijdens het Petear van 14 maart jl. is een presentatie gegeven over de achtergrond, de opzet en de speerpunten van het nieuwe havenbeleid. De raadsbehandeling staat gepland voor It Debat op 8 mei en It Beslút op 20 juni, waarbij wij graag uw reactie op het havenbeleid horen en in het bijzonder de volgende beleidspunten onder uw aandacht willen brengen: 1. Vanaf 1 januari 2025 gaan we de heffing van bruggelden afschaffen en de gemiste inkomsten deels compenseren met de heffing van hogere liggelden in o.a. Dokkum. 2. Het havenmeesterschap in Dokkum e.o. gaan we in eigen hand nemen en we stellen hiervoor een medewerker aan. 3. Bij wijze van proef stellen we voor 1 jaar het sanitairgebouw Woudpoort en de Watergeus in de binnenstad jaarrond open voor bezoekers van de binnenstad.

Achtergrond bij de beleidspunten: 1. Bij de brug in het centrum van Burdaard en de Altenabrug in Dokkum wordt via een klompje bruggeld geheven voor de passage. In Burdaard is dit per doorvaart door de twee bruggen een bedrag van € 3,50 en in Dokkum van € 5,-. Jaarlijks levert de heffing van bruggelden een bedrag aan inkomsten op van circa € 90.000,- . Indien we deze heffing stop zetten dan missen we deze bron van inkomsten. We willen dit verrekenen in het liggeldtarief van de haven in Dokkum. Het afschaffen van bruggelden is aantrekkelijk voor toeristen en inwoners op het water. De verhoging van liggelden in de gemeentelijke havens kan daarentegen negatief uitpakken voor de watersporters om hier te verblijven. In de verenigingshavens en particuliere havens kan de gemeente geen liggeld heffen. 2. Het havenmeesterschap en de inning van liggelden in Dokkum e.o. is sinds lange tijd uitbesteed aan een ondernemer. Rekening houdend met een overgangsperiode van twee jaar heeft de gemeente met ingang van 1 januari 2025 deze overeenkomst opgezegd. Vanaf die datum is het de bedoeling dat de gemeente zelf een havenmeester in dienst neemt. De havenmeester is verantwoordelijk voor het toezicht en gebruik van de gemeentelijke havens, de vervulling van het gastheerschap richting bezoekers en de inning van liggelden.

Naast de invulling van het havenmeesterschap is de gemeente dan ook weer zelf verantwoordelijk voor het inzamelen van afval en het dagelijks beheer van de toiletgebouwen. 3. De raad heeft in een motie het college opgeroepen om de toiletgebouwen bij de Woudpoort en de Watergeus in de binnenstad jaarrond open te stellen voor bezoekers van de binnenstad. Dit als voorziening voor bezoekers en winkelend publiek met hoge nood. Het idee is om bij wijze van proef tijdens winkeltijden, zowel in de zomerperiode als in de winterperiode, de gebouwen voor alle bezoekers aan de stad open te stellen. Voor deze openstelling zal waar mogelijk verwarming nodig zijn en extra schoonmaak / beheer in de winterperiode. Openstelling kan mogelijk leiden tot een grotere kans op vernielingen.

Oplegnotitie Havenbeleid Noardeast-Fryslân 2024

2

4.

Voor het havenbeleid is een onderzoek en consultatie gehouden

Het havenbeleid is in de basis gericht op het beleid ten aanzien van de gemeentelijke (passanten)havens en aanlegvoorzieningen. De belangrijkste doelgroep is de watersporter die Dokkum en onze regio per boot aandoet en hier enkele dagen verblijft. Voor het beleid is een onderzoek gehouden naar de passantenhaven in Dokkum en de verschillende havens en aanlegvoorzieningen in de gemeente. Een inventarisatie is gehouden onder de havenverenigingen om gegevens te krijgen over de havens, de aanwezige voorzieningen en mogelijke problemen of aandachtspunten die hier spelen. Verder is informatie verkregen uit gesprekken met de huidige havenmeester, een waterrecreatie expert en is geput uit de eigen kennis en ervaring van medewerkers. Tot slot is kennis opgehaald bij diverse gemeenten in de provincie Fryslân en Groningen over hoe zij het havenbeleid op dit moment vorm en inhoud geven.

5.

Uitvoering maatregelen / actieplan en kosten

In het havenprogramma is een actieplan opgenomen met maatregelen op de korte (2024/2025) en middellange termijn (na 2025). Voor een aantal zaken betekent dit een tijdsinvestering vanuit de bestaande formatie. In sommige gevallen is budget nodig voor de uitvoering. Voor deze maatregelen zijn via de kadernota voor 2024 al enige middelen (€ 60.000,-) in de begroting beschikbaar gesteld. Andere onderdelen worden meegenomen in de kadernota voor 2025 en verder. Na de vaststelling van het omgevingsprogramma kunnen we starten met de uitvoering van de maatregelen en activiteiten in het actieplan voor de korte termijn (2024/2025). Het belangrijkste is om voor de start van het vaarseizoen 2025 in ieder geval de volgende zaken gereed te hebben: de invulling van de functie van havenmeester voor Dokkum e.o.; dagelijks beheer van de sanitair gebouwen en de afvalinzameling; invoering van het digitaal liggeldsysteem. Verder moeten de verordeningen voor de heffing van liggelden en de afschaffing van de bruggelden, alsook de mandaatbesluiten worden aangepast aan de nieuwe situatie. Belangrijk onderdeel dat structureel terugkomt is de invulling van de functie van havenmeester, de kosten van dagelijks beheer en schoonmaak sanitair gebouwen. Naar verwachting kan het grootste deel van deze kosten gedekt worden met de inkomsten uit het liggeld.

Dit blijkt op grond van de jaaropgaven die we van de havenmeester rond de inning van liggeld ontvangen. We kunnen dit niet met zekerheid zeggen, daar we hier zelf nog geen ervaring mee hebben.

Oplegnotitie Havenbeleid Noardeast-Fryslân 2024

3