Jaarrekening Noardeast-Fryslân 2022

Jaarstukken Noardeast-Fryslân 2022

-1-

Voorwoord Dit zijn de jaarstukken 2022 van de gemeente Noardeast-Fryslân. Zoals hoort volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag en een jaarrekening. Jaarrekening In deel II van de jaarstukken vindt u de jaarrekening. De jaarrekening bestaat uit de balans met toelichting, een kort overzicht van baten en lasten en een aantal bijlagen. De jaarrekening sluit in 2022 met een positief saldo van afgerond € 11,4 miljoen. In het hoofdstuk Rekeningresultaat leest u de belangrijkste oorzaken van het positieve saldo van de jaarrekening. Dit bedrag ziet u op de balans terug onder het eigen vermogen. In het Raadsvoorstel bij de jaarrekening hebben wij een voorstel gedaan hoe dit saldo besteed kan worden. Jaarverslag In deel I van de jaarstukken vindt u het jaarverslag. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording. In de programmaverantwoording staan niet de hoofdfuncties, maar werken we met de ( door de gemeenteraad ) vastgestelde programmastructuur en thema’s. Programmaverantwoording Voor elk programma is omschreven waarover het programma gaat, wat de doelen en speerpunten zijn. U leest hier ook: ‒ ‒ ‒

De voorgenomen bestuurlijke activiteiten in 2022, zoals die in de begroting zijn vastgesteld. Een omschrijving van de voortgang van de doelen. Een weergave van de stand van zaken per doelstelling/activiteit. We werken met de verkeerslichten: Vinkje: realisatie doelstelling is gehaald/gereed; going concern Groen: realisatie doelstelling ligt op schema

Oranje: realisatie doelstelling loopt vertraging op Rood: realisatie doelstelling is niet gehaald ‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒

Een beschrijving van wat er in 2022 is bereikt en wat daarvoor is gedaan in 2022. Een overzicht wat de uitvoering van de doelstelling/activiteiten heeft gekost. Zoals ook in de begroting gebeurt, zijn de baten en lasten per thema genoemd. Wanneer de afzonderlijke verschillen van baten en lasten per thema groter zijn dan € 100.000, of een noemenswaardige oorzaak hebben, worden deze verschillen verder toegelicht. Wanneer een ‘min‘ teken voor een bedrag is afgedrukt betekent dit een nadeel. In de tabellen worden cijfers afgerond op duizendtallen, daardoor kunnen er afrondingsverschillen ontstaan in de tabellen. Een totaaloverzicht met daarbij de eventuele afwijkingen van opnames of stortingen in de reserves.

Wij willen iedereen bedanken voor zijn of haar inzet bij het maken van de jaarstukken 2022.

-2-

Inhoudsopgave Voorwoord ......................................................................................................................................................... 2 Programmaverantwoording ............................................................................................................................ 6 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer ............................................................................................................... 7 Programma 2: Mienskip ................................................................................................................................... 20 Programma 3: Soarch en Wolwêzen ............................................................................................................... 34 Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje ................................................................................................. 54 Programma 5: Wenjen en Omjouwing ............................................................................................................. 70 Programma 6: Iepenbiere Romte .................................................................................................................... 88 Algemiene dekkingsmiddels ............................................................................................................................

99 Overhead ....................................................................................................................................................... 103 Heffing Vennootschapsbelasting ................................................................................................................... 106 Onvoorzien .................................................................................................................................................... 107 Rekeningresultaat .......................................................................................................................................... 109 Analyse begrotingsrechtmatigheid ................................................................................................................ 110 Paragrafen .................................................................................................................................................... 112 Paragraaf lokale heffingen ............................................................................................................................. 113 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................... 119 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................

124 Paragraaf financiering.................................................................................................................................... 133 Paragraaf bedrijfsvoering............................................................................................................................... 136 Paragraaf verbonden partijen ........................................................................................................................ 143 Paragraaf grondbeleid ................................................................................................................................... 161 Jaarrekening ................................................................................................................................................ 165 Grondslagen voor waardering en resultaatsbepaling .................................................................................... 166 Balans per 31 december................................................................................................................................ 173 Toelichting op de balans per 31 december 2022 .......................................................................................... 177 Schatkistbankieren ........................................................................................................................................

206 Niet in de balans opgenomen verplichtingen................................................................................................. 208 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................................... 209 Overzicht van baten en lasten 2022 .............................................................................................................. 210 WNT-verantwoording 2022 Gemeente Noardeast-Fryslân ........................................................................... 212 Verantwoording ten aanzien van SiSa .......................................................................................................... 214 Vaststellingsbesluit ........................................................................................................................................ 222

-3-

-4-

Jaarverslag Noardeast-Fryslân 2022

-5-

Programmaverantwoording

-6-

Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? Portefeuillehouder(s): Johannes Kramer & Bert Koonstra

Inleiding: Dienstverlening is een kerntaak van de gemeente. Daaraan is in de afgelopen jaren dan ook de nodige aandacht besteed, wat onder andere tot uitdrukking kwam in de ontwikkeling en vaststelling van een aantal documenten, zoals de Besturings- en Organisatiefilosofie 2017 (BOF), Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast Fryslân 2018 en het nieuwe Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022. Vanuit het organisatiemotto ‘Samen, persoonlijk en in de buurt’ zal worden gewerkt aan het optimaliseren van onze dienstverlening. Daarbij wordt deze raadsperiode ingezet op de hierna onder 101.1 t/m 101.3 genoemde speerpunten. Eén van de opbrengsten van de programmamarkt van maart 2019 is daarbij dat er extra aandacht komt voor bewustwording over (digitale) laaggeletterdheid en hulp voor en doorverwijzing van mensen die daaraan behoefte hebben. Ten aanzien van interne dienstverlening en bedrijfsvoering worden alleen doelen of activiteiten opgenomen, als die bijdragen aan een betere (externe) dienstverlening aan de klant. Het belang van een goede interne bedrijfsvoering voor onze externe dienstverlening is onmiskenbaar.

Gebiedsgericht werken – een vorm van collectieve dienstverlening – maakt onderdeel uit van het programma Mienskip, maar een gebiedsgerichte benadering is natuurlijk ook terug te vinden bij de doelstellingen op het gebied van een krachtig en eigentijds bestuur. Ook veiligheid is een kerntaak van de overheid en in het bijzonder ook van de gemeente. Het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving is een terugkerend en actueel onderwerp en staat daarom altijd hoog op de politieke agenda. Hoewel de gemeente een regierol heeft als het gaat om veiligheid en de kaders voor het (integraal) veiligheidsbeleid vaststelt, opereert de gemeente in een speelveld met veel spelers (ketenpartners). In het veiligheidsdomein is het formuleren en realiseren van smart-doelstellingen door de afhankelijkheid van ketenpartners daarom niet altijd mogelijk. Bij het bepalen van de doelen, speerpunten en activiteiten is zoveel mogelijk aangesloten op het bestaande beleid en de actuele ontwikkelingen op het gebied van veiligheid. De inspanningen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving behoren in de regel tot de reguliere activiteiten en daar waar extra inspanning wordt gevraagd, zijn deze (door alle programma’s heen) expliciet op activiteitenniveau opgenomen (bijvoorbeeld bij jeugdoverlast en evenementen).

De gemeentebesturen van de drie voormalige gemeenten hebben de afgelopen jaren ingezet op meer ruimte voor de samenleving als het gaat om zeggenschap over en invloed op het beleid en de eigen woon- en leefomgeving. Initiatieven vanuit de samenleving werden zoveel mogelijk ondersteund en gefaciliteerd. Noardeast-Fryslân trekt die lijn door. Bij de inrichting van de bestuurspraktijk en het functioneren van de bestuursorganen wordt er veel ruimte gegeven aan de samenleving. Zo biedt de vergaderstructuur van de raad met onder meer ‘It Petear’ en ‘It Poadium’ volop gelegenheid voor een actieve inbreng vanuit alle geledingen van de samenleving. Daarnaast wordt middels dialoogonderwerpen uit de raadsagenda het gesprek met de samenleving aangegaan. Het college wil zoveel mogelijk met inwoners, bedrijfsleven en andere partners werken aan het behouden en verbeteren van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de gemeente: ‘Samen, In de buurt, Persoonlijk!’. De bestaande internationale samenwerking en vriendschapsband vanuit voormalig Dongeradeel met Fulda en Crediton wordt voortgezet.

-7-

Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? Op grond van het BBV wordt het financieel beleid (inclusief belastingen) jaarlijks verwerkt in de toelichting(en) en paragrafen bij de begroting en meerjarenraming (niet in de doelen).

Hoofddoelstelling: De gemeente Noardeast-Fryslân is een resultaatgerichte organisatie met focus op klantgerichte dienstverlening, goed toegesneden op de toekomst en met als speerpunten het verbeteren van de dienstverlening, een veilige woon- en leefomgeving, een krachtig en eigentijds bestuur en een gezond financieel beleid voor de lange termijn. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven. Onderwerp: verbeteren van de dienstverlening Kerndoelen Het aanbod van producten en diensten dat digitaal wordt aangeboden, neemt verder toe Speerpunt: • optimaliseren digitale dienstverlening en benutten van kansen op dat gebied. Beter passende dienstverlening (maatwerk) en hoge kwaliteit en klanttevredenheid Speerpunten: • persoonlijke, servicegerichte en integrale dienstverlening, afgestemd op behoeften van inwoners en op doelgroepen (toegankelijkheid via meerdere kanalen); • hoge klanttevredenheid; • optimaliseren loketfunctie. Minder regels en meer efficiënte en effectieve (digitale) werkprocessen Speerpunten: • klantgerichte, efficiënte en effectieve bedrijfsvoering en werkprocessen; • deregulering.

Onderwerp: veilige woon- en leefomgeving Kerndoel De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte Speerpunten: • Verkeersveiligheid; • Aanpak (woning) inbraken; • Jeugd en overlast; • Evenementen en horeca; • Personen met onbegrepen gedrag; • Ondermijning. Onderwerp: open, transparant, interactief, integer en coöperatief bestuur Kerndoel Open, transparante, interactieve en integere bestuursorganen Speerpunten: • het bestuur is herkenbaar en toegankelijk, blijft dichtbij de inwoners en zorgt zo voor verbinding met de gemeente Noardeast-Fryslân; • de inwoners en samenleving staan centraal (van buiten naar binnen werken); • het bestuur geeft vorm en inhoud aan een open dialoog met de samenleving; • het bestuur biedt ruimte voor initiatieven en invloed vanuit de samenleving. Kerndoel De internationale samenwerking en vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet • het bestendigen en stimuleren van culturele uitwisseling en contacten met Fulda en Crediton

-8-

Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over?

Onderwerp: gezond financieel beleid voor de lange termijn Kerndoel Gezond financieel beleid voor de lange termijn Nr

Smartdoelen activiteiten

101.1

Doel: Het aanbod van producten en diensten dat digitaal wordt aangeboden neemt verder toe. Smartdoel: In 2022 kan 80% van alle producten en diensten digitaal worden aangevraagd. Activiteit: Het plan van aanpak dat in 2019 is opgesteld, is vertaald naar uitgangspunten voor implementatie van het zaaksysteem. In 2022 zullen nieuwe formulieren ontwikkeld worden bij de producten en diensten die via de website worden aangeboden, maar waarvoor nog geen digitale aanvraag mogelijk is (bv. evenementenvergunning). Doel: Een beter passende dienstverlening (maatwerk) en hoge kwaliteit en klanttevredenheid. Smartdoel 1: De waardering van de dienstverlening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2022 minimaal een 7,0 (2018: 6,7). Activiteit: Jaarlijks wordt de klanttevredenheid en -bejegening gericht op het verbeteren van onze dienstverlening gemonitord. Smartdoel 2: De waardering van de klantbejegening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2022 minimaal een 7,0 (2018: 6,7). Activiteit: Investeren in een organisatie-ontwikkelingsprogramma gericht leren denken en handelen vanuit de behoefte van de klant (klantbetrokken benadering) en de zelfredzaamheid van de klant bevorderen. Smartdoel 3: Cijfer klanttevredenheid is in 2022 gestegen naar een 7,0 (2018: 6,6). Activiteit: Ontwikkeling actieve sturing op managementinformatie.

101.2

Voortgang Toelichting jaarrekenin Jaarrekening g

In oktober 2022 is het sociaal domein live gegaan met het digitaal werken, daardoor zijn er weer nieuwe digitale aanvraagformulieren bij gekomen.

In 2022 is de waardering van de dienstverlening aan de balie een 8,2. De klanttevredenheid wordt continu gemeten via Klant in Focus.

In 2022 is de waardering van de dienstverlening aan de balie een 8,2. De klanttevredenheid wordt continu gemeten via Klant in Focus.

In 2022 is de waardering van de dienstverlening aan de balie een 8,2. De klanttevredenheid wordt continu gemeten via Klant in Focus.

-9-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Smartdoel 4: Alle schriftelijke communicatie van de gemeenten is vanaf 2022 op B1 niveau (dit is het niveau van 80% van de Nederlanders). Activiteit: Inzet van taalcoaches die medewerkers trainen om op B1 niveau te schrijven. 101.3

Doel: Minder regels en meer efficiënte en effectieve (digitale) werkprocessen. Smartdoel 1: In 2022 voldoet 80% van de dienstverlening aan de vast te stellen servicenormen. Activiteit: De in 2019 op basis van het dienstverleningsconcept vastgestelde servicenormen worden doorlopend gemonitord op naleving.

Smartdoel 2: Effectieve implementatie van de Omgevingswet. Activiteit: Uitvoering van de Omgevingswet.

102

Doel: De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte. Smartdoel 1: Aanpak verkeersveiligheid in Noardeast- Fryslân (op naar nul slachtoffers) door vergroten van de feitelijke verkeersveiligheid én het verhogen van de verkeersveiligheidsbeleving (zie ook programma 6). Activiteit 1A: De integrale verbinding tussen verkeer & vervoer én veiligheid wordt geïntensiveerd door een structurele samenwerking te organiseren tussen deze beleidsafdelingen, aangevuld met de politie. Activiteit 1B: Verkeersveiligheid wordt structureel geagendeerd in het operationeel veiligheidsoverleg met de politie én minstens eenmaal per jaar in de lokale gezagsdriehoek.

Voortgang Toelichting jaarrekenin Jaarrekening g

Binnen de gemeente is een groep van negen taalcoaches opgeleid om medewerkers te begeleiden bij het opstellen van stukken in B1.

Servicelevel Telefonie: KKS SD: 70,4%, KKS Fergunnings 74,8% en KKS Boargersaken 77%. Dit is een gemiddelde van 74% over de telefonie. Er ontstonden regelmatig wachtrijen door stijging van het aantal gesprekken door de Energie toeslag. Dit heeft het servicelevel negatief beïnvloed.

De interne processen lopen volgens planning. Intern wordt geoefend met de werkwijze en instrumenten. De Rijksoverheid heeft echter aangekondigd om de implementatie uit te willen stellen tot 1 januari 2024.

Deze actie is niet tot stand gekomen vanwege andere prioriteiten.

Er is gekozen voor een aanpak waarbij verkeersveiligheid wordt geagendeerd op basis van urgentie. In 2022 is dit onderwerp enkel besproken in de driehoek als dit het geval was.

-10-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Smartdoel 2: Aanpak woninginbraken: realiseren stabilisering van het aanpak (woning)inbraken naar het niveau van 2017. Activiteit 2A: Vergroten van het risicobewustzijn én meldingsbereidheid door blijvende inzet op inbraakpreventie, met name rond de ‘donkere dagen’ en vakantieperiodes. Dit wordt gedaan door het inzetten van allerlei communicatiemiddelen, maar ook door het organiseren van inbraakpreventieavonden, het gebruiken van lichtkranten of de inzet van bijvoorbeeld de ‘preventietruck’. Activiteit 2B: Preventief bestrijden van heling door de verdere uitrol van het Digitaal Opkopers Register (DOR), waarmee de registratieplicht van handelaren in tweedehands goederen wordt gefaciliteerd. Activiteit 2C: Insteken op buurtpreventie door de begeleiding, facilitering en bekendmaking van WhatsApp groepen (onder andere door WhatsApp-borden ter beschikking te stellen).

Smartdoel 3: De komende jaren wordt er ingezet op de aanpak van problematische jeugdgroepen en groepsgedrag door: • het verminderen van criminaliteit en overlast • het versterken van de sociale positie en de jongeren perspectief bieden • het verstoren van de negatieve groepsdynamiek • het voorkomen van aanwas • het vergroten van het veiligheidsgevoel in de wijken en dorpen en onder de jongeren Activiteit 3A: Implementatie en verdere ontwikkeling van de aanpak problematische jeugdgroepen en groepsgedrag (inclusief juridisch kader voor o.a. het delen van informatie). Hierbij is aandacht voor de capaciteit en beschikbaarheid van jongerenwerk en gemeentelijke toezichthouders/ boa’s. Activiteit 3B: Jeugdoverlast is een samenspel en per casus/groep wordt een concrete aanpak ontwikkeld. Daar waar sprake is van structurele overlast, worden (fysieke) maatregelen getroffen.

Voortgang Toelichting jaarrekenin Jaarrekening g

Going concern.

De DOR is uitgerold.

Going concern.

Going concern.

Going concern.

-11-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Activiteit 3C: Blijven investeren in de aanpak op en rond het water in Dokkum en aan De Swemmer. Smartdoel 4: Een evenementenrijke gemeente met een gezond horecaklimaat, waarbij een veilig verloop vooropstaat. Overlast, geweld en excessief middelengebruik wordt zoveel als mogelijk voorkomen. Activiteit 4A: Uitvoering geven aan in 2020 vastgesteld evenementenbeleid, waaronder het opstellen van verschillende locatieprofielen in 2022. Activiteit 4B: Onder regie van de gemeentelijke evenementencoördinator worden aanvragen voor evenementen nauwkeurig behandeld, waarbij we nauw samenwerken met onze adviespartners als de politie en Veiligheidsregio Fryslân (brandweer/ GHOR). Activiteit 4C: Bij verschillende (grote) evenementen wordt een multidisciplinair veiligheidsteam ingericht, onder voorzitterschap vanuit het veiligheidsdomein (i.v.m. directe verantwoordelijkheid burgemeester). Dit veiligheidsteam monitort de uitvoering van het evenement en stuurt bij op beperking/ voorkoming van risicovolle situaties. Activiteit 4D: De meerwaarde en het inrichten van de functie van een gemeentelijke horecacoördinator wordt verkend. Smartdoel 5: De komende jaren moet de overlast door verwarde en overlast gevende personen worden verminderd, het draagvlak op straat en in de buurt worden vergroot en een snellere toeleiding tot zorg en ondersteuning.

Activiteit: Naast deelname aan de regionale aanpak wordt lokaal ingezet op (multi)casuïstiek waarmee de overlast door personen met verward gedrag wordt beperkt.

Voortgang Toelichting jaarrekenin Jaarrekening g Going concern.

In 2022 is uitvoering gegeven aan het evenementenbeleid. De locatieprofielen zijn in 2022 onderzocht en zullen in 2023 worden opgesteld en vastgesteld. Going concern.

Bij de Admiraliteitsdagen en Kerstfair is een veiligheidsteam ingezet.

In 2022 is dit, vanwege andere prioriteiten, niet opgepakt. Dit is vermeld in de tweede turap van 2022. In 2023 is gestart met deze verkenning.

Continu proces. Constatering is wel dat er meer verwarde personen/overlast gevende personen zijn dan in de vorige jaren. Dit was in 2022 ook het geval. Instellingen zitten vol, mensen kunnen minder snel verplaatst worden. Door de coronacrisis, maatschappelijke veranderingen en onzekerheden verwachten we ook in 2023 meer verwarde personen/overlast gevende mensen. (voorstel om te verwijderen)

-12-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Smartdoel 6: Medewerkers, inwoners en ondernemers herkennen ondermijnende criminaliteit en weten hoe en waar ze dit moeten melden. Er is hierbij specifiek aandacht voor het buitengebied. Activiteit 6A: Er wordt projectmatig ingezet op locaties, fenomenen en branches binnen de gemeente waar nog onvoldoende zicht op is. In 2022 gaat dit om een project bedrijventerreinen en een project recreatieterreinen. Ook wordt er een zgn. branchescan uitgevoerd op een specifieke bedrijfstak. Activiteit 6B: Er wordt extra ingezet op de ambtelijke en bestuurlijke integriteit en weerbaarheid in relatie tot het thema ondermijning. Activiteit 6C: Het uitvoeren van onderzoeken die voortvloeien uit de in het ondermijningsbeeld genoemde signalen, bovenop de reguliere werkzaamheden. Activiteit 6D: Er wordt, in samenhang met omgevingsplan, beleid ontwikkeld over de herontwikkeling van leegstaande boerderijen.

Activiteit 6E: Er wordt extra ingezet op bewustwording van inwoners, ondernemers en de eigen organisatie.

Activiteit 6F: Er wordt een verkennend onderzoek uitgevoerd naar aanvullende toepassingsmogelijkheden van onze Algemene Plaatselijke Verordening in de aanpak van ondermijnende activiteiten.

Voortgang Toelichting jaarrekenin Jaarrekening g

Dit project is niet gestart vanwege de beperkte capaciteit.

Going concern.

Deze activiteit krijgt vorm aan de hand van een casustafel. Er zijn echter nog geen specifieke onderzoeken voortgevloeid uit het ondermijningsbeeld. De eenheid Feiligens is geconfronteerd met meerdere langdurige ziektegevallen en vertrek van ervaren krachten. En heeft daarom prioriteiten moeten stellen in de werkzaamheden, waarbij gekozen is om volop inzet te plegen (ook met inhuur) op de voorbereiding en uitvoering van de oud- en nieuwviering 2022 / 2023. De eenheid Feiligens is geconfronteerd met meerdere langdurige ziektegevallen en vertrek van ervaren krachten. En heeft daarom prioriteiten moeten stellen in de werkzaamheden, waarbij gekozen is om volop inzet te plegen (ook met inhuur) op de voorbereiding en uitvoering van de oud- en nieuwviering 2022 / 2023. Going concern.

-13-

Nr

Smartdoelen activiteiten

103.1

Doel: Raad en bestuur zijn open, transparant, interactief en integer. Smartdoel 1: De gemeente heeft een krachtig, eigentijds en integer bestuur dat een goede relatie met de burger onderhoudt en ruimte geeft aan nieuwe vormen van participatie en democratie vanuit een open dialoog met de samenleving. Activiteit 1A: Het onderwerp bestuurlijke integriteit heeft permanente aandacht en staat minimaal één keer per jaar op de agenda van raad en college. Activiteit 1B: Om ook de stem van kinderen te (laten) horen wordt er jaarlijks een nieuwe kinderburgemeester benoemd.

103.2

104

Doel: De internationale vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet. Activiteit: Het Vriendschapscomité Dokkum wordt ondersteund bij het stimuleren van culturele uitwisseling en contacten met Fulda en Crediton. De samenwerking met Fulda en Crediton wordt verder aangehaald. Doel: Gezond financieel beleid voor de lange termijn. Activiteit: De gemeenteraad stelt jaarlijks een sluitende meerjarenbegroting vast. De Provincie toetst de begroting aan de financiële vereisten en baseert op basis daarvan de mate van haar wettelijke toezicht. Naast een sluitende begroting houdt de gemeente voldoende middelen in de Algemene Reserve om de risico’s die de gemeente loopt op te kunnen vangen.

Voortgang Toelichting jaarrekenin Jaarrekening g

In het kader van het startprogramma nieuwe raad is er op 10 mei 2022 een themabijeenkomst over integriteit georganiseerd in samenwerking met Governance & Integrity. De periode van de huidige kinderburgemeester is verlengd vanwege de coronacrisis. De start van een nieuwe termijn is daarbij verplaatst naar juli. In juli 2023 zal een nieuwe termijn van de kinderburgemeester starten.

Het Vriendschapscomité wordt ondersteund.In 2023 zal worden gewerkt aan een versterking van de samenwerking Crediton-Fulda.

De gemeente heeft een sluitende begroting voor 2023 vastgesteld, die voldoet aan de gestelde eisen.

Onderwerp beleidsdocumenten Dienstverlening Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast-Fryslân (2018) Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Veilige woon- en leefomgeving Veiligheidsagenda Noardeast-Fryslân 2020 – 2023: Mei elkoar foar feiligens Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2020 – 2023 (Politie) Beleidsplan Veiligheid 2019 – 2022 (Veiligheidsregio Fryslân) Samenwerkingsovereenkomst Veiligheidshuis Fryslân

-14-

Onderwerp beleidsdocumenten Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (2019) Open, transparante, interactieve en integere bestuursorganen Raadsagenda ‘In nije dei, mei elkoar foarút’ Coalitieagenda ‘Trochpakke!, mei elkoar foarút’ Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast Fryslân (2018) Sociaal Economisch Masterplan en Agenda Netwerk Noordoost (ANNO) Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Gezond financieel beleid voor de lange termijn Financiële beleidsdocumenten (begroting, meerjarenraming, jaarrekening en perspectiefnota)

Verbonden partij Vereniging van Friese Gemeenten Vereniging van Nederlandse Gemeenten Vereniging van Waddenzeegemeenten Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid Shared Servicecentrum Leeuwarden

Centrumregeling samenwerking Dantumadiel en Noardeast-Fryslân

Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur

Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Verwijzingen Halt Aantal per 10.000 jongeren Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners Vernielingen en Aantal per 1.000 inwoners beschadigingen (in de openbare ruimte)

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen De VFG behartigt de belangen voor alle Friese gemeenten, totaal 18. De VNG behartigt de belangen voor alle Nederlandse gemeenten. Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle Waddenzeegemeenten. Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving Het SSL garandeert en faciliteert de ICTvoorzieningen en –dienstverlening voor de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Zij schept zoveel mogelijk de randvoorwaarden voor een efficiënte bedrijfsvoering en een klantgerichte en effectieve dienstverlening. De gemeente Dantumadiel laat door de gemeente Noardeast-Fryslân in beginsel alle gemeentelijke taken uitvoeren, voor zover deze niet aan anderen zijn opgedragen en zoals omschreven in het dienstverleningshandvest (artikel 7 centrumregeling). Periode

Nederland

Peildatum

2022 2022 2022 2022

Gemeente NoardeastFryslân 9,64 9,60 913,5 8,46%

n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.

31-12-2022 31-12-2022 31-12-2022 31-12-2022

2021

6,00

8,00

27-02-2023

2021 2021 2021 2021

0,40 2,90 0,40 4,40

1,80 4,30 1,30 6,00

27-02-2023 27-02-2023 27-02-2023 27-02-2023

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren:

-15-

Uniforme beleidsindicatoren Formatie

Toelichting

Bron

Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners. Bezetting Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners. Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners.

Voorbeelden hiervan zijn seksuele misdrijven, lichamelijk letsel door schuld, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.) Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Vernielingen en Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling beschadigingen (in en misdrijven tegen de openbare orde de openbare ruimte) en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.

Eigen gegevens

Eigen gegevens

Eigen begroting

Eigen begroting Bureau Halt

CBS CBS

CBS CBS

Overzicht baten en lasten 2022 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Onderwerpen (bedragen x € 1.000) Baten 101 Bestuur 102 Dienstverlening 103 Veiligheid Totaal baten

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

74 449 57 580

74 449 74 597

1.323 552 132 2.007

1.249 103 58 1.410

-16-

Onderwerpen (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

Lasten 101 Bestuur 102 Dienstverlening 103 Veiligheid Totaal lasten

-2.259 -812 -4.058 -7.129

-3.449 -890 -4.155 -8.494

-4.352 -950 -4.168 -9.470

-903 -60 -13 -976

Saldo baten en lasten

-6.548

-7.897

-7.463

434

0 53 53

0 335 335

0 335 335

0 0 0

-6.495

-7.562

-7.128

434

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

-17-

Toelichting op de verschillen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 101 Bestuur Wethouders pensioenen Als gevolg van het stopzetten van de verzekering van de oud-pensioengerechtigden van de gemeente Kollumerland is een tegoed van € 702.000 ontvangen. Dit tegoed is gestort in de voorziening Wethouderspensioen. Deze is budgetneutraal verwerkt en heeft geen invloed op het resultaat, zie toelichting bij de lasten. Daarnaast is de rekenrente gestegen van 0.5% naar 2.5%. Hierdoor is er sprake van een vrijval van de voorziening Wethouderspensioenen van € 547.000. In het raadsvoorstel bij de jaarstukken zal aan de raad voorgesteld worden om een reserve Wethouderspensioenen in te stellen om de grote fluctuaties tegen te gaan. 102 Dienstverlening Leges reisdocumenten Door Corona zijn er de afgelopen jaren minder reisdocumenten aangevraagd. In 2022 is een inhaalslag zichtbaar in het aantal aanvragen, waardoor de opbrengst € 103.000 hoger is dan begroot. 103 Veiligheid Verschillen kleiner dan € 100.000. Lasten 101 Bestuur Wethouders pensioenen De lasten zijn hoger dan geraamd als gevolg van de storting in de voorziening van € 702.000. Zie toelichting bij de baten. Verschillen kleiner dan € 100.000. 102 Dienstverlening Leges reisdocumenten Door Corona zijn er de afgelopen jaren minder reisdocumenten aangevraagd.

In 2022 is een inhaalslag zichtbaar in het aantal aanvragen, waardoor de last € 60.000 hoger is dan begroot. 103 Veiligheid Verschillen kleiner dan € 100.000. Saldo baten en lasten

I of S

Bedragen x € 1.000 1.410 1.249

I

1.249

103 I

103

I

58

58

-976 -903 I

-702

I

-201

I

-60

-60

-13 I

-13 434

-18-

Specificatie reserveringen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Reserves

Bedragen x € 1.000

Toevoegingen Geen afwijkingen in de toevoegingen aan reserves.

0

Onttrekkingen Geen afwijkingen in de toevoegingen aan reserves.

0

Totaal Reserveringen

0

0

0

-19-

Programma 2: Mienskip Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? Portefeuillehouder(s): Aant Jelle Soepboer & Jouke Douwe de Vries

Inleiding: In Noardeast-Fryslân staan inwoner en samenleving centraal en gaan we uit van de leefwereld van de inwoners in onze samenleving. Dat past bij de veranderende rollen die overheid, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties innemen. We ontwikkelen ons van een overheid die beslist en stuurt en daarbij waar nodig mensen en organisaties betrekt, naar een overheid die inwoners en instellingen faciliteert bij door hen aangedragen ideeën. De rol van de gemeente is binnen dit programma vaak die van: • een netwerkende overheid, die samenwerking zoekt met andere partijen en daarmee gezamenlijk doelen bepaalt; • een responsieve, participerende overheid, die ruimte geeft aan maatschappelijke initiatieven van onderop en deze ondersteunt. Vanwege de veranderende rol van de gemeente is een aantal doelen binnen dit programma opgenomen als procesdoelen: we gaan met initiatiefnemers en partners een (gebiedsgericht) proces in en het resultaat is niet vooraf te bepalen. De doelen zijn daarom vaak minder ‘smart’ geformuleerd. Daar waar meetbare smartdoelstellingen zijn geformuleerd zal een nulmeting worden uitgevoerd en worden gegevens van GGD en “Waar staat je gemeente” gebruikt. Noardeast-Fryslân kent een rijk verenigingsleven en sterke mienskipssin.

Activiteiten op het gebied van sport en cultuur, al dan niet in verenigingsverband, verbindt mensen en vergroot de levendigheid van de dorpen. Het is daarom belangrijk initiatieven blijvend aan te jagen en te ondersteunen. Binnen de gemeente hebben we echter wel te maken met demografische ontwikkelingen: bevolkingsdaling, vergrijzing en ontgroening. Dit heeft gevolgen voor bijvoorbeeld voorzieningen als sportclubs, scholen, zorgvoorzieningen en wonen. En daarmee voor de leefbaarheid. Duidelijk is dat het niet mogelijk is alle voorzieningen of accommodaties in de regio te behouden. Er is discussie nodig over voorzieningenspreiding, op thematisch of meer integraal niveau. In alle gevallen is afstemming nodig, anders riskeert de gemeente de leefbaarheid en vitaliteit. Het realiseren van een toekomstige voorzieningenstructuur (voorzieningentransitie) vergt tijd en zal vorm moeten krijgen mét de betrokken partners (zoals schoolbesturen en sportverenigingen) en de dorpen (inwoners). Het is belangrijk betrokkenen te informeren over bevolkingsontwikkelingen en met elkaar de perspectieven voor de toekomst te bespreken. Hoofddoelstelling: Behouden en versterken van vitale gemeenschappen en van de leefbaarheid. Kerndoelstellingen: De hoofddoelstelling is nader uitgewerkt naar kerndoelstellingen die hieronder per onderwerp worden beschreven. Onderwerp: sociale verbondenheid

-20-

Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over? Kerndoelen Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Speerpunten: • aanbod van culturele activiteiten; • aanbod van cultuureducatie voor kinderen / jeugd; • sportactiviteiten; • verenigingsleven; • vrijwillige inzet in dorpen. Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van inwoners Speerpunten: • ondersteunen en versterken van initiatieven van onderop; • duidelijk gemeentelijk aanspreekpunt; • participatie van burgers; • samenhang in initiatieven waar mogelijk; • overheidsparticipatie / nieuw samenspel inwoners en overheid. Onderwerp: voorzieningenniveau Kerndoel Beter passend voorzieningenniveau Speerpunten: • onderwijs; • culturele voorzieningen (culturele infrastructuur); • sportvoorzieningen; • overige maatschappelijke voorzieningen (en combi’s). Onderwerp: talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kerndoelen Optimaliseren van de schoolloopbaan zodat kinderen beter voorbereid zijn op hun toekomst Speerpunten: • doelgroep jongeren; • aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt. Jongeren in de gelegenheid stellen hun talenten op het gebied van cultuur te ontdekken Speerpunten: • doelgroep 0-18 jarigen.

Onderwerp: verbondenheid met het gebied Kerndoelen Versterken van de culturele identiteit van het gebied Speerpunten: • samenwerkingsverbanden; • richten op kinderen basisschoolleeftijd–educatie; • initiatieven aanjagen en faciliteren; • inwoners zijn trots op de streek/gemeente waar ze wonen. Kerndoelen Versterken van de Friese taal(cultuur) Speerpunten: • doelgroep kinderen basisschoolleeftijd; • tweetalige gemeentelijke organisatie; • zichtbaarheid van het Fries.

-21-

Nr

Smartdoelen activiteiten

201.1

Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Smartdoel: Het aantal mensen dat in aanraking komt en betrokken is bij culturele activiteiten en/of culturele vorming is in 2022 toegenomen met 10% t.o.v. 2018. Activiteit 1: Nieuwe initiatieven op cultureel gebied worden gestimuleerd.

Activiteit 2: Op basis van de Cultuurnota wordt een uitvoeringsnotitie opgesteld waarin ook de verdeling van de middelen is opgenomen. Smartdoel: Toename van het aantal door inwoners georganiseerde activiteiten al dan niet in verenigingsverband (o.a. cultuur en sport) gericht op de levendigheid van de dorpen. Activiteit 1: Er worden kennismakingslessen van diverse sporten op de scholen gegeven via de buurtsportcoach. Hierbij is aandacht voor de Fryske sporten. De plaatselijke verenigingen worden hierbij betrokken.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

Om dit te meten was een specifieke enquêtevraag over cultuurdeelname opgenomen in de peiling ‘Waar staat je gemeente’. Noardeast-Fryslân doet sinds 2020 niet meer mee aan deze peiling. Daarom wordt nu gerapporteerd o.b.v. verleende subsidies. Wegens corona zijn er in 2020 en 2021 minder subsidieaanvragen geweest. - In 2018 hebben 14 nieuwe culturele activiteiten subsidie ontvangen. - In 2019 hebben 12 nieuwe culturele activiteiten subsidie ontvangen - In 2020 hebben 12 nieuwe culturele activiteiten subsidie ontvangen. - In 2021 hebben 10 nieuwe culturele activiteiten subsidie ontvangen. - In 2022 hebben 37 nieuwe culturele activiteiten subsidie ontvangen. Conclusie: Het aantal verleende subsidies voor culturele activiteiten is gestegen. Over de meeste verleende subsidies voor dit type activiteiten hoeft geen verantwoording afgelegd te worden omdat ze (ver) onder de € 10.000,- zijn. Dus weten we niet hoeveel het aantal deelnemers in totaliteit is gestegen. In het algemeen geldt hoe meer georganiseerde activiteiten hoe meer deelnemers / bezoekers. De concrete doelen zijn opgenomen in de cultuurnota. De verdeling van de middelen is als bijlage opgenomen in de cultuurnota en fungeert daarmee als uitvoeringsnotitie.

Is onder de aandacht bij het beweegteam. Heeft daar een makelaarsfunctie in tussen vereniging en school.

-22-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Activiteit 2: Eén keer per 3 jaar wordt een groot evenement georganiseerd met nationale dan wel internationale uitstraling.

201.2

Activiteit 3: Het lokaal Sportakkoord voor het ondersteunen van verenigingen wordt uitgevoerd, met aandachtspunt: de basis op orde na Corona. Activiteit 4: We faciliteren mensen met een beperking om te kunnen sport en bewegen door de uitleen van sportmiddelen voor mindervaliden. Activiteit 5: Inbreng (communicatie) bij met name grotere evenementen met publieke aandacht zoals de (fiets)Elfstedentocht, ludieke acties voor goede doelen etc. Hierin zal de evenementencoördinator een rol spelen. Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van burgers. Smartdoel: Inwoners hebben meer mogelijkheden voor invloed op hun eigen leefomgeving. Activiteit 1: In 2022 ontvangen de dorpen en wijken een budget als basisondersteuning. Daarnaast kunnen dorpsbelangen en wijkraden incidenteel subsidie aanvragen voor leefbaarheidsinitiatieven. Activiteit 2: Daar waar sprake is van een specifieke opgave wordt in overleg en in samenwerking met betrokkenen uit de samenleving een gebiedsagenda opgesteld (gebiedsgerichte aanpak). Initiatiefnemers / dorpen / wijken worden daarbij ondersteund en gefaciliteerd.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Dit heeft in 2021 plaatsgevonden. Toen werd de Binck Bank Tour met succes georganiseerd. Dit is een grote wielerronde in Nederland (en België) waarbij werd samengewerkt met Tytsjerksteradiel, Achtkarspelen, de provincie Fryslan en vele andere partners. Terugkoppeling met aanbeveling en vervolgstappen is aan de portefeuillehouders gepresenteerd.

We zijn en blijven aangesloten bij uitleen Sport Fryslân.

Onderdeel van de werkwijze.

In 2022 is aan 40 dorpsbelangen en wijkraden een basissubsidie verleend. Daarnaast zijn er 33 aanvragen gedaan voor een incidentele subsidie. Daarvan zijn 2 aanvragen afgewezen en 3 aanvragen ingetrokken. In totaal is dus 28 maal een incidentele subsidie toegekend. De pilot Gebiedsgericht Werken Waddengebied is de afgelopen jaren steeds als voorbeeld gebruikt voor deze activiteit. Het was voor onze organisatie een nieuwe manier van werken binnen een gebied, waarbij verschillende disciplines aangehaakt werden. Inwoners en ondernemers uit het gebied werden betrokken bij dit proces. Deze samenwerking heeft het afgelopen jaar geleid tot een gebiedsdocument waar we integraal op willen inzetten met alle betrokken partijen. Voor de gemeente Noardeast-Fryslan zijn 6 locaties geselecteerd, de zgn. Pareltjes. Eind 2022 is een collegeadvies uitgewerkt, waarin een projectvoorstel is opgenomen voor de uitvoeringsfase in 2023. Deze werkwijze is succesvol geweest.

-23-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Activiteit 3: De 12 Dorpsontwikkelingsmaatschappijen (DOM’s) worden begeleid en gefaciliteerd. Er wordt onderzocht op welke manier de DOM-werkwijze kan worden geïntegreerd met de Uitvoeringsagenda van het Projektburo. Daar waar sprake is van een specifieke opgave wordt in overleg en in samenwerking met betrokkenen uit de samenleving een gebiedsagenda opgesteld (gebiedsgerichte aanpak). Initiatiefnemers / dorpen / wijken worden daarbij ondersteund en gefaciliteerd. Activiteit 4: Er wordt een beleidskader voor participatie en een leidraad voor participatie ontwikkeld voor initiatieven vanuit de samenleving én gemeentelijke projecten. We gaan daarbij uit van het principe ‘ja, mits’.

202

Beter passend voorzieningenniveau Smartdoel: De maatschappelijke voorzieningen (voor sport, cultuur en ontmoeten) zijn toekomstbestendig: betaalbaar en bereikbaar. Activiteit 1: In verband met de vrijval van een aantal gebouwen wordt in Ferwert een gebiedsgericht proces doorlopen met inwoners, dorpen en initiatiefnemers, gericht op een toekomstbestendige voorzieningenstructuur.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Het college kiest er voor om de DOM’s in te bedden in het eigen beleid en geen gebruik te maken van de subsidieregeling DOM 3.0. DOM 2.0 wordt afgerond in samenwerking met de partners. De bestaande DOM’s in onze gemeenten hebben tot 31 december 2023 de ruimte om gebruik te maken van het proces- en handgeld

De raad heeft begin 2022 het Participatiekader vastgesteld. Participatie gaat om het tijdig betrekken van inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden bij het ontwikkelen, uitvoeren en evalueren van beleid en/of het realiseren van initiatieven gericht op het verbeteren van de omgeving. Er wordt een nader uitvoeringsprogramma opgesteld. Daarin wordt het opstellen van meerdere handreikingen opgenomen. Gebaseerd op verschillende soorten van initiatief. De mogelijkheden van uitdaagrecht bij bewonersinitiatieven worden daarbij betrokken. In het programma verder aandacht voor de inbedding van het participatiebeleid in de organisatie. Er zijn dit jaar ervaringen opgedaan met de toepassing van een digitale wijze van participatie

Het gebiedsgericht proces is met alle betrokkenen doorlopen en afgerond. Echter dit heeft door allerlei omstandigheden (nog) niet geleid tot een toekomstbestendige voorzieningenstructuur. Het voormalige gemeentehuis van Ferwerderadiel wordt tot op heden gebruikt als opvang voor Oekraïnse vluchtelingen. Vanwege de staat van het gebouw is de school gesloopt.

-24-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Activiteit 2: Initiatieven vanuit de samenleving gericht op een toekomstbestendige voorzieningenstructuur worden gestimuleerd.

Smartdoel: De scholen zijn toekomstbestendig, betaalbaar en blijven goed bereikbaar voor leerlingen. Activiteit 1: In 2022 worden op basis van een vastgesteld Integraal Huisvestingsplan de huisvestingsaanvragen beoordeeld en er wordt uitvoering gegeven aan het IHP. Smartdoel: Onderwijs-, voorschoolse en andere maatschappelijke voorzieningen worden waar mogelijk geclusterd met het oog op meer samenwerking (ook met jeugdzorg) en multifunctioneel gebruik. Activiteit 1: In 2022 worden de projecten Holwerd (eerste formele samenwerkingsschool) en Oosternijkerk uitgevoerd. In Holwerd wordt de school verbonden met het MFA. Activiteit 2: Er wordt een proces doorlopen om te komen tot concentratie van onderwijsvoorzieningen (scholenpark) voor de regio in Dokkum.

Activiteit 3: Er wordt een proces doorlopen om in Kollum te komen tot een clustering van voorzieningen op gebied van opvoeden/opgroeien, onderwijs en zorg aan kinderen op het voormalige ‘colle’-terrein.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening Eind 2022 is de tijdelijke subsidieregeling duurzaamheidsmaatregelen voor maatschappelijke organisaties in de gemeente Noardeast-Fryslân in werking getreden. Besturen van dorpshuizen, sportverenigingen, culturele instellingen en jeugdhonken met een eigen accommodatie kunnen een subsidie aanvragen. Het gaat om kosten van het treffen van duurzaamheidsmaatregelen die er toe leiden dat de energielasten van de betreffende organisatie omlaag gaan.

De nieuwbouwtrajecten lopen (Kollum, Dokkum). Daarnaast is er een OOGO ingepland om het IHP gezamenlijk met de schoolbesturen bij te werken naar de laatste ontwikkelingen.

In februari 2022 werd gestart met de school in Holwerd. De school wordt op 6 maart 2023 in gebruik genomen. De school in Oosternijkerk werd in 2022 opgeleverd en in gebruik genomen. Het project wordt in 2023 financieel afgerond. De contouren zijn gezamenlijk verkend en de schoolbesturen zijn bezig met een visie op samenwerking. Begin 2023 wordt gezamenlijk met de schoolbesturen een projectplanning opgesteld en vastgesteld. We hebben de intentie om de initiatief- en definitiefase af te ronden in het eerste half jaar van 2023 en de ontwerpfase op te starten. Planning om in de zomer van 2022 het plan aan te bieden aan de raad is niet gehaald omdat het moeilijk bleek om de omvang van het project te definiëren als gevolg van toenemende leerlingengroei en daarmee gepaard gaande ruimtebehoefte. Nieuwe planning is om in april 2023 de plannen voor te leggen aan college en raad.

-25-

Nr

Smartdoelen activiteiten

203.1

Optimaliseren van de schoolloopbaan zodat kinderen beter voorbereid zijn op hun toekomst. Smartdoel: Alle kinderen hebben in 2022 kennis gemaakt met nieuwe (technologische) ontwikkelingen en vaardigheden kunnen ontwikkelen die van belang zijn voor een goede aansluiting op de arbeidsmarkt. Activiteit: De gemeente faciliteert en stimuleert sterk techniek onderwijs in basis- en voortgezet onderwijs. De gemeente brengt partijen daartoe samen en zoekt aansluiting bij de Versnellingsagenda. Er worden projecten op het gebied van technologie en zorg uitgevoerd als onderdeel van de Regiodeal. Jongeren in de gelegenheid stellen hun talenten op het gebied van cultuur te ontdekken. Smartdoel: Het aantal leerlingen van het primair- en voortgezet onderwijs dat gedurende hun schoolloopbaan in aanraking komt met meerdere culturele activiteiten is in 2022 met 5% toegenomen t.o.v. 2018. Activiteit 1: Opus3 zet i.s.m.de Wâldsang als vervolg op UurCultuur een gevarieerd cultuuraanbod op voor het basisonderwijs (onderdeel van de Cultuurnota).

203.2

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

Projecten op het gebied van technologie en zorg zijn onderdeel van de Regiodeal. De gemeente is betrokken bij ’sterk techniek onderwijs’. Alle scholen participeren hierin, zodat we alle leerlingen in onze gemeente kunnen bereiken. (Zie voor uitgebreidere rapportage programma 4 doel 403).

Opus3 en Cultuurcentrum de Wâldsang organiseren cultuuraanbod in en voor de basisscholen. Daarvan is goed gebruik gemaakt na de coronacrises. De aantallen per jaar zijn gegeven vanaf het jaar dat ze ook werkelijk te vergelijken zijn. Dit komt o.a. door de gemeentelijke herindeling. Muzieklessen basisscholen OPUS3 2018 – 25 scholen 2019 - 23 scholen (1 school opgeheven en 2 gefuseerd) 2020 – vrijwel geen activiteiten op scholen i.v.m coronacrisis 2021 – 29 scholen doen mee aan de Impulsregeling Muziekonderwijs 2022 - (nog niet bekend) We verwachten voor 2022 een stijging van minimaal 5% t.o.v. 2018 Muzieklessen basisscholen de Wâldsang 2019 - 674 uren 2020 - 542 uren 2021 – 626 uren 2022 – (nog niet bekend)

-26-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening We verwachten voor 2022 een continuering van inzet van 2021. UurCultuur basisonderwijs sinds 2020 2020 19 scholen 2021 23 scholen 2022 25 scholen Stijging 2022 t.o.v. 2020 is 16% Aanvullend de eenmalige activiteit VO+PO 2021 : 852 leerlingen Cultuur Wad Algehele conclusie: de doelstelling van toename leerlingen primair en voortgezet onderwijs aan meerdere activiteiten is gemiddeld genomen waarschijnlijk gehaald.

204.1

Versterken van de culturele identiteit. Smartdoel: Initiatieven en activiteiten zijn beter op elkaar afgestemd / met elkaar verbonden. Mensen vinden elkaar bij het voorbereiden van en bezoeken van culturele activiteiten. Activiteit: Activiteiten uit de nieuwe Cultuurnota worden uitgevoerd.

Smartdoel: Het aantal scholen dat aandacht besteedt aan de cultuurhistorie van de regio is in 2022 toegenomen met 5% t.o.v. 2018. Activiteit: We stimuleren in overleg met Markant Friesland de samenwerking tussen scholen, lokale musea en andere erfgoedinstellingen (onderdeel van de Cultuurnota).

Diverse voorgenomen activiteiten zijn in uitvoering.

PO en VO scholenbezoek museum Dokkum + Fiskershúskes 2018 : 1150 leerlingen 2019 : 900 leerlingen 2020 : 150 leerlingen ( Coronaperiode) 2021 : 200 leerlingen (+ 852 leerlingen Cultuur Wad) 2022 : 1000 leerlingen Conclusie: de samenwerking is goed maar heeft niet geleid tot een stijging van 5% meer deelname. Waarschijnlijke heeft de coronacrisis een rol gespeeld

-27-

Nr

Smartdoelen activiteiten

204.2

Behâld en fuortserkjen van de meartaligens en wëründer Frysk en streekeigen talen. Smartdoel: It tal trijetalige skoallen is yn 2024, neffens 2017, ferdûbele. Activiteit: Basisskoallen stimulearje om Frysk taalbelied in plak yn harren skoallebelied te jaan en harren stimulearje oan te slúten by it Netwurk Meartaligens.

Smartdoel: Yn 2024 bin alle pjutteropfanglokaasjes en bernedeiferbliuwen twatalich sertifisearre. Activiteit: Yn gearwurking mei it SFBO organisaasjes stimulearje twatalich te wurden. Dit jildt benammen foar nije organisaasjes.

Smartdoel: De sichtberens fan it Frysk yn ‘e gemeente en de gemeentlike organisaasje fergrutsje. Activiteit: Der wurdt mear Frysk brûkt op de gemeentelike webside, gemeentepagina krante, sosjale media, Viadesk en brieven.

Voortgang jaarrekening

Toelichting Jaarrekening

It is in frije kar foar skoallen om it trajekt om in trijetalige skoalle te wurden yn te stappen. De gemeente hat dêr net folle ynfloed op. De gemeente besiket it brûken fan it Frysk op skoallen te stimulearjen mei bygelyks it projekt Jou in bern in boek. Dêrneist is der troch it sintrum Frysk en Meartaligens in koerswiziging ynset wêrby ’t der mear omtinken is foar de kwaliteit as de kwantiteit. 26 Oktober wie it startmomint fan de útrikking fan it boek De Goargels oan de bern fan groep 5 fan de basisskoallen. Dit yn it ramt fan Jou in bern in boek. Alle skoallen ha in lesbrief krigen sadat se yn de klasse mei it boek oan de slach kinne. Der wurdt wurke oan in Aksjeplan Frysk. Frysk yn it ûnderwiis is hjir in ûnderdiel fan.

Trochrinnend proses. It is in frije kar fan de organisaases om twatalich sertifisearre te wurden. De gemeente hat dêr net folle ynfloed op. De gemeente besiket it brûken fan it Frysk op de pjutte-opfanglokaasjes en de bernedeiferbliuwen te stimulearjen troch bygelyks fia de biblioteken projekten oan te bieden sa as Boekstart en Boekenpret wêr’t it Frysk ûnderdiel fan is. Hast alle pjutte-opfanglokaasjes en bernedeiferbliuwen yn de gemeente binne twatalich sertifisearre.

Der ferskine regelmjittich Fryske berjochten op Viadesk. Yn de kommunikaasje nei ynwenners (fia brieven, social media, kampagnes sa as by âld en nij) wurdt it Frysk faker brûkt. Yn 2022 is it proses taret om op 1 jannewaris 2023 de Fryske plaknammen yn te fieren.

-28-

Nr

Smartdoelen activiteiten

Voortgang jaarrekening

Smartdoel: Yn 2022 wurdt wurke oan aktiviteiten foar it behâlden fan de streekeigen taalkultueren (ûnder oaren it Dokkumers, Kollumers en Pompsters). Activiteit: Der wurdt fierder útfiering jûn oan de aktiviteiten sa as neamd yn de beliedsnota Frysk taalbelied “Mei elkoar foarút mei it Frysk” en de taalferoardering Frysk. Der is in wurkgroep aktyf dy’t aktiviteiten betinkt en útfiert om de streekeigen taalkultueren te behâlden en út te wreidzjen.

Toelichting Jaarrekening

Fjouwer kear per jier komme de Streektaal Stipers by elkoar. Tidens de gearkomsten komme de ferbining, ynspiraasje en stimulâns oan bod. Trochrinnend proses.

Onderwerp beleidsdocumenten Sociale verbondenheid Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022 Voorzieningenniveau Agenda voor onderwijsvoorzieningen in Noordoost Fryslân (2017) Atlas van Noordoost Fryslân Eindrapport (sept. 2015) Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2010-2030 (jan. 2014) Naar een regionale ontwikkelagenda voor onderwijsvoorzieningen in NO Friesland; Verkennend masterplan huisvesting DDFK Talentontwikkeling (onderwijs, cultuur) Kennislab Verbondenheid met het gebied Nota Frysk Taalbelied Noardeast-Fryslân “Mei elkoar foarút mei it Frysk” Nog op te stellen Cultuurnota Noardeast-Fryslân

Verbonden partij Roobol

Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Verzorgt het openhaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs Verzorgt het openhaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs

Elan Onderwijsgroep

Uniforme beleidsindicatoren

Eenheid

Niet-Sporters

%

Periode

2020

Gemeente NoardeastFryslân 60,90

Nederland

Peildatum

49,30

27-02-2023

Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Niet-Sporters

Toelichting

Bron

Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)

-29-

Overzicht baten en lasten 2022 Programma 2: Mienskip Onderwerpen (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting

Begroting na wijziging

Jaarrekening

Saldo

Baten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid 203 Sport 204 Cultuur Totaal baten

0 62 70 31 163

173 62 100 51 386

174 123 149 76 521

1 61 49 25 136

Lasten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid 203 Sport 204 Cultuur Totaal lasten

-301 -4.143 -303 -3.255 -8.002

-1.323 -4.457 -448 -3.818 -10.046

-759 -4.377 -580 -3.555 -9.271

564 80 -131 263 776

Saldo baten en lasten

-7.839

-9.661

-8.750

911

0 390 390

0 2.165 2.165

0 972 972

0 -1.193 -1.193

-7.449

-7.496

-7.778

-282

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat

Toelichting op de verschillen Programma 2: Mienskip (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 201 Voorzieningen Verschillen kleiner dan € 100.000. 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid Verschillen kleiner dan € 100.000. 203 Sport Verschillen kleiner dan € 100.000. 204 Cultuur Verschillen kleiner dan € 100.000.

I of S

Bedragen x € 1.000 136 1

I

1 61

I

61

I

49

I

25

49 25

-30-

Onderwerpen Lasten 201 Voorzieningen De raad heeft bij de resultaatbestemming 2021 een reserve Coalitieakkoord ingesteld waarbij voor 2022 € 50.000 beschikbaar is gesteld om 32 dorpsbiografieën te maken. Het project start in 2023 en loopt t/m 2026. Jaarlijks is er tot 2026 per jaar € 50.000 beschikbaar (in totaal € 200.000) . De ambtelijke voorbereiding is in de 2e halfjaar van 2022 gestart. Vanaf 2023 wordt er een projectleider aangesteld om uitvoering te geven aan het project. Geen lasten betekent geen onttrekking uit de reserve Coalitieakkoord. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. De raad heeft bij de resultaatbestemming 2021 een reserve Coalitieakkoord ingesteld waarbij voor 2022 € 200.000 beschikbaar is gesteld voor het project dorpen- en wijkenagenda. De ambtelijke voorbereiding is in de 2e halfjaar van 2022 gestart. Vanaf 2023 wordt er een projectleider aangesteld om uitvoering te geven aan het project. Geen lasten betekent geen onttrekking uit de reserve Coalitieakkoord. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. Het dorpen- en wijkenbudget is een subsidieregeling voor de leefbaarheid in de dorpen en wijken. De regeling bestaat uit twee onderdelen; de eerste is een basissubsidie voor dorpsbelangen en wijkraden. Daarnaast kunnen dorpsbelangen en wijkraden een incidentele subsidie aanvragen.

Voor 2022 vielen de subsidieaanvragen binnen het subsidieplafond. De budgetten worden gedekt vanuit de Algemene Reserve en uit de Reserve Ontwikkelfonds. Minder lasten betekent een lagere onttrekking uit de reserves. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat. Vanuit de reserve Coronacompensatie is er een tijdelijke subsidieregeling compensatie controle coronatoegangsbewijzen van € 200.000 beschikbaar gesteld. Er is voor € 40.000 subsidie aangevraagd. Op het resterende saldo rust geen verplichting en kan daarom vrijvallen ten gunste van de Algemene reserve. In de 1e tussentijdse rapportage 2022 heeft de raad het besluit genomen om de reserve Coronacompensatie op te heffen en het restant saldo ten gunste van de Algemene reserve te brengen. Verschillen kleiner dan € 100.000. 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid Verschillen kleiner dan € 100.000. 203 Sport De twee buurtsportcoaches maken onderdeel uit van de Brede impulsregeling sport. In de begroting was geen rekening gehouden met deze lasten, waardoor hier op werkelijke basis een overschrijding ontstaan is. Verschillen kleiner dan € 100.000.