Getekend RV-RB Stadsontwikkelingsmaatschappij Dokkum

Raadsvoorstel Voorstel aan de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Jaartal + zaaknummer

: 2021 /Z304161

Raadsvergadering d.d.

: 31 maart 2021

Portefeuillehouder

: P. de Graaf

Programma

: (5) Wenjen en Omjouwing

Programmaonderdeel

: verbetering leefomgeving

Naam opsteller

: J. Wiffers (E-mail: j.wiffers@noardeast-fryslan.nl)

Onderwerp

: Stadsontwikkelingsmaatschappij Dokkum

Begrotingswijziging

: ja

Samenvatting Op 7 november 2019 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht een voorstel voor te leggen waarin de kaders en het beleid voor de totstandkoming van een Stadsontwikkelingsmaatschappij (SOM) zijn opgenomen. Voor de uitvoering van de SOM is bij de begroting 2021 financiële dekking verkregen. De kaders zijn in samenspraak met de Mienskip uitgewerkt en liggen nu voor besluitvorming voor. Besluit De raad besluit: 1. Het budget voor de Stadsontwikkelingsmaatschappij Dokkum ad. € 1.462.000,-- beschikbaar te stellen ten laste van de reserve Ontwikkelfonds. 2. Een nieuwe reserve “Leningen SOM” ad. € 290.000,-- in te stellen, ter dekking van de jaarlijkse kosten van de te verstrekken leningen. 3. Middels de 10e begrotingswijziging 2021 het onder 1. en 2. genoemde in de begroting te verwerken. 4a. De “Verordening Stimuleringslening gevelverbetering panden Beschermd Stadsgezicht Dokkum’’ vast te stellen. b. Het plafond voor de uitvoering van de ‘Verordening Stimuleringslening gevelverbetering panden Beschermd Stadsgezicht Dokkum’ vast te stellen op € 2.000.000. c. Het subsidieplafond voor de uitvoering van de ‘Nadere regels subsidieverstrekking SOMprojecten’ vast te stellen op € 1.100.000.

Motivering van het besluit In navolging van de succesvolle inzet van dorpsontwikkelingsmaatschappijen voor het opknappen van diverse beschermde dorpsgezichten in de voormalige gemeente Dongeradeel is gekeken naar de mogelijkheden om eenzelfde organisatie op te zetten voor de binnenstad van Dokkum, via een Stadsontwikkelingsmaatschappij Dokkum (SOM). In november 2019 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen waarin het college van burgemeester en wethouders wordt gevraagd een voorstel te doen waarin de kaders en het beleid voor de totstandkoming van een Stadsontwikkelingsmaatschappij (SOM) zijn opgenomen. Bij de begroting 2021 zijn financiële middelen (€ 1.462.000,--) beschikbaar gesteld voor de SOM voor een periode van vier jaar. Betrokkenheid van de Mienskip: De hiernavolgende kaders voor de SOM zijn tot stand gekomen in nauwe samenspraak met onder meer inwoners en ondernemers uit de binnenstad van Dokkum, onder andere vertegenwoordigt via de wijkraad binnenstad en de Ondernemersvereniging Dokkum (OVD), en de historische vereniging Dokkum. Waarde van de binnenstad: De binnenstad is een aantrekkelijk woon-, werk- en verblijfsgebied met belangrijke cultuurhistorische waarden. Deze waarden, met name tot uiting komend in de fysiek bebouwde omgeving, zijn van grote betekenis voor de verdere (economische) ontwikkelingsmogelijkheden van de binnenstad.

Versterking van deze waarden is een belangrijk doel, zoals o.a. is beschreven in de Binnenstadvisie Dokkum (2016). “De historische binnenstad van Dokkum bevat kwaliteiten die aantrekkelijk zijn voor bewoner, regioconsument en toerist. Dokkum is uniek in de regio. In de binnenstad geeft de grote verscheidenheid 1

aan historische panden en de wegenstructuur de stad haar charme. Dit unieke historische karakter moet behouden blijven en versterkt worden. De binnenstad zal ook in de toekomst de ontmoetingsplek van de bewoners zijn, centrum voor de regio en bestemming voor de toerist. Daarvoor is het nodig dat we de huidige kwaliteit opwaarderen, van een 7 naar een 9”. Primaire doelstelling van de SOM is het verbeteren van het gevelaanzicht van panden binnen het Beschermd Stadsgezicht Dokkum. De verbeteringen dragen bij aan een aantrekkelijker werk-, woon- en leefklimaat in het gebied.

Subsidie en lening: Voor het opknappen en verbeteren van het gevelaanzicht van panden in het Beschermd Stadsgezicht Dokkum worden een subsidie en een aantrekkelijke lening aangeboden. Tevens wordt ingestoken op maatregelen die zijn gericht op herinrichting, verbetering en opwaardering van de openbare ruimte van het Beschermd Stadsgezicht Dokkum, dit met betrekking tot openbare voorzieningen zoals stadspleinen, havens, parken, openbaar groen, openbare gebouwen en infrastructuur. Hiervoor wordt een deel van het budget van de SOM als subsidie ingezet. De voornoemde subsidies waar het in dit voorstel om gaat hangen onder de Algemene Subsidieverordening Noardeast-Fryslân en zijn door ons college onder nadere regels vastgesteld. Uw raad dient hiervoor het subsidieplafond vast te stellen. In de bijlagen treft u de bedoelde nadere regels aan. Daarnaast stellen wij voor een stimuleringslening aan te bieden (via SVn) voor de meer omvangrijke investeringen ter verbetering van het aanzicht van panden. Onder deze regeling kan tot een maximum van € 50.000 worden geleend tegen een gunstig tarief. Voor deze lening is een aparte verordening noodzakelijk, welke door uw raad kan worden vastgesteld. Omdat geen sprake is van directe subsidie kan deze niet onder de Algemene subsidieverordening Noardeast-Fryslân vallen.

Het betreft hier laagrentende leningen die in de constructie van een revolverend fonds worden uitgegeven. Dit betekent dat het geld middels rente en aflossing terugkomt in het fonds en opnieuw ingezet kan worden. Bij het verstrekken van leningen zal gebruik gemaakt worden van de diensten van de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). Het SVn neemt gemeenten het beheer van de leningen uit handen in ruil voor een percentage van 0,5% van de uitgekeerde leningen. Voor de consumptieve leenvorm wordt een rente-opslag van 0,9 % gerekend. Daartoe is een deelnemersovereenkomst gesloten tussen de gemeente Noardeast-Fryslân en het SVn. Wij stellen voor bij alle leenvormen een rente van 1% te hanteren. Hiervoor dient een reservering te worden genomen, die ten laste komt van het budget voor de SOM (zie begroting). Door dit aantrekkelijke rentepercentage worden pandeigenaren extra gestimuleerd hun pand op te knappen, hetgeen in het Beschermd stadsgezicht Dokkum een grote maatschappelijke meerwaarde oplevert. De leningen hebben een looptijd van 10 tot 25 jaar. In de bijlagen treft u de leenverordening aan. Naast het vaststellen van de verordening vragen wij u tevens het subsidieplafond voor de uitvoering van de verordening vast te stellen.

Werkwijze van de SOM Om voor subsidie en/of een lening in aanmerking te komen, dient een aanvraag naar het oordeel van het college van burgemeester en wethouders in voldoende mate bij te dragen aan de doelstellingen van de SOM en bijbehorende criteria. Het college zal voor de beoordeling van aanvragen advies inwinnen bij een beoordelingscommissie, bestaande uit de volgende leden; 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

wethouder gemeente Noardeast-Fryslân (voorzitter) cultuurhistorisch medewerker gemeente vertegenwoordiger Welstandscommissie vertegenwoordiger historische vereniging Dokkum restauratie-architect bouwdeskundige (namens gemeente) ambtelijk secretaris.

De beoordelingscommissie beoordeelt de aanvragen aan de hand van de bouw- en bestemmingsplanregels, de welstandsregels voor het Beschermd Stadsgezicht Dokkum, de voorwaarden uit de subsidieregeling en 2

V 1.0

leenverordening en een op te stellen inspiratiedocument, waarin op basis van een al eerder uitgevoerd onderzoek (2014) naar beeldbepalende panden in de binnenstad, de na te streven kwaliteit nader wordt geoperationaliseerd. Welk programmadoel wordt hiermee gediend? Verbetering van de leefomgeving uit het programma Wenjen en Omjouwing. Het betreft het verbeteren van de woon-, werk- en verblijfsomgeving in de binnenstad van Dokkum. Financiële aspecten Begroting Stadsontwikkelingsmaatschappij Dokkum (SOM): 2021-2024 Bedrag € 600.000,-

Besteding subsidieplafond voor verlening subsidies subsidieplafond voor investeringen in de openbare ruimte interne projectkosten Kosten verstrekken leningen en afboekingsrisico

€ 500.000,€ 72.000,€ 290.000,-

Toelichting betreft een bedrag voor de jaren 2021 tot en met 2024. betreft een bedrag voor investeringen en onderhoud voor de komende 25 jaar inhuur ambtelijk secretaris c.a. Het gaat hierbij om de kosten die gemaakt worden voor het verstrekken van € 2.000.000 aan leningen.

Totaalbudget € 1.462.000,Het voorstel is om in 2021 onder dekking van het beschikbare budget van de SOM een bedrag van € 2.000.000 beschikbaar te stellen voor leningen. Ten laste van de SOM komen dan de volgende kosten: Toe te rekenen rentekosten voor de gemeente ad 1%. De SVn beheerkosten over het fonds van 0,5%. Voor de consumptieve vorm wordt daarnaast 0,9% renteopslag berekend. De kosten van de consumptieve leningsvorm zijn daarmee in totaal 2,4%. De kosten van een stimuleringslening hypothecair 1,5%. Het voorstel is om een maximum rente van 1% te hanteren. De hypothecaire lening heeft daardoor voor de gemeente een nettoverlies van 0,5%, de consumptieve lening kent een nettoverlies voor de gemeente van 1,4%. Om dit te beperken kan er een verdeling in budgetten worden gemaakt waarmee de verstrekking van de consumptieve kredietvorm wordt beperkt. Het college is bevoegd deze budgetten anders vast te stellen, mocht dit in de toekomst noodzakelijk blijken. Om te kunnen sturen op de aanvragen zal er daarnaast budget worden vastgesteld voor de verschillende doelgroepen. Voor de particuliere aanvrager zal een budget van € 800.000 worden vastgesteld, voor de nonprofit organisaties € 400.000 en voor het MKB ook € 800.000. Ervaringscijfers van SVn leren dat over de gehele bij SVn uitgezette portefeuille in rek.crt.) < 1% afboekingsrisico ligt.

Met name veroorzaakt door zakelijke leningen. Op de particuliere leningen wordt heel weinig afgeboekt. Veiligheidshalve houden we € 32.500 achter de hand voor afboekingsrisico’s, wat afgerond 1,6% is. Schematisch ziet het kostenaspect voor de leningen er als volgt uit:

Vorm

Lening

Toe te svn rekenen beheersrentekosten kosten

Renteopslag

Rente opbrengst lening

Totale Totale kosten per loop kosten jaar tijd looptijd

Consumptief

€500.000

€

1% -5.000

0,50% 0,90% € -2.500 € -4.500

€

1% 5.000

€ -7.000

10

€ -70.000

Hypothecair

€1.500.000

€

-15.000

€ -7.500

€ 15.000

€ -7.500

25

€ -187.500

Totalen

€2.000.000

€

-20.000

€ -10.000 € -4.500 € 20.000

€ -14.500

€ -257.500

De totale kosten gedurende de looptijd bedragen € 257.500. Samen met het afboekingsrisico van € 32.500, komen de totale kosten uit op € 290.000. Voorgesteld wordt om vanuit de middelen die beschikbaar zijn gesteld voor de SOM € 290.000 in een nieuw in te stellen reserve: leningen SOM te storten, waaruit de jaarlijkse kosten gedekt gaan worden.

3

V 1.0

Totaal budget en begrotingswijziging Bij het vaststellen van de begroting 2021 is € 1.462.000 vanuit de reserve Ontwikkelfonds beschikbaar gesteld voor de Stadsontwikkelingsmaatschappij Dokkum.

Beschikbaar subsidieplafond subsidies subsidieplafond openbare ruimte interne projectkosten kosten lening Restant

€ 1.462.000 € -600.000 € -500.000 € -72.000 € -290.000 € -

De raad wordt voorgesteld het budget voor de SOM beschikbaar te stellen ten laste van de reserve Ontwikkelfonds en een nieuwe reserve ‘Leningen SOM’ in te stellen om daar de jaarlijkse kosten van de te verstrekken leningen uit te dekken. Middels het vaststellen van de 10e begrotingswijziging 2021 wordt dit verwerkt in de begroting. Communicatie en participatie De mogelijkheden van de SOM worden breed en meerdere malen gecommuniceerd via de gebruikelijke kanalen zoals de huis-aan-huis-krant, social media en eigen website. Ook SVn zal de regeling nader onder de aandacht brengen bij de doelgroep. Tevens zal via de zg. Plannenkamer, een bestaand serviceloket voor belanghebbenden in de binnenstad met verbouwplannen, de SOM worden gepromoot. Bijlagen - Raadsbesluit: “Verordening Stimuleringslening gevelverbetering panden Beschermd Stadsgezicht Dokkum’’ - ‘Nadere regels subsidieverstrekking SOM- projecten’ - Motie SOM 7 november 2019

Dokkum, 2 maart 2021 Burgemeester en wethouders van de gemeente Noardeast-Fryslân,

de secretaris, H.J.C.M Verbunt MBA

de burgemeester, mr. J.G. Kramer

4

V 1.0

Raadsbesluit 2021 / Z304161-2021

De raad van de gemeente Noardeast-Fryslân, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 2 maart 2021; gelet op het bepaalde in de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet; Besluit: 1. Het budget voor de Stadsontwikkelingsmaatschappij Dokkum ad. € 1.462.000,-- beschikbaar te stellen ten laste van de reserve Ontwikkelfonds. 2. Een nieuwe reserve “Leningen SOM” ad. € 290.000.-- in te stellen, ter dekking van de jaarlijkse kosten van de te verstrekken leningen. 3. Middels de 10e begrotingswijziging 2021 het onder 1. en 2. genoemde in de begroting te verwerken. 4a. De “Verordening Stimuleringslening gevelverbetering panden Beschermd Stadsgezicht Dokkum’’ vast te stellen. 4b. Het plafond voor de uitvoering van de ‘Verordening Stimuleringslening gevelverbetering panden Beschermd Stadsgezicht Dokkum’ vast te stellen op € 2.000.000. 4c. Het subsidieplafond voor de uitvoering van de ‘Nadere regels subsidieverstrekking SOM- projecten’ vast te stellen op € 1.100.000.

Aldus besloten door de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân in zijn openbare vergadering d.d. 31 maart 2021.

De raad voornoemd, de adjunct-griffier,

de voorzitter,

{{Signer2}}

{{Signer1}}

T. Toren

mr. J.G. Kramer

Signed By: Toren, Tineke <t.toren@noardeast-fryslan.nl> 01/04/2021 15:59:46 CEST ID: 5efff5ed-1319-4e7a-a9ea-9161b006e740 Auth: Scribble

Signed By: Kramer, Johannes <j.kramer@noardeast-fryslan.nl> 01/04/2021 16:08:19 CEST ID: 5efff5ed-1319-4e7a-a9ea-9161b006e740 Auth: Scribble

5

V 1.0