Collegebrief aan raad - Samenvatting begrotingsmarkt 12 oktober 2022

Aan de leden van de raad van de gemeente Noardeast-Fryslân Postbus 13 9290 AA Kollum

Ons kenmerk: Behandeld door: E-mailadres: Datum:

2022-232185 D. Klooster d.klooster@noardeast-fryslan.nl dinsdag 25 oktober 2022

Onderwerp: Samenvatting begrotingsmarkt 12 oktober 2022 Geachte raad, Op 12 oktober 2022 vond de begrotingsmarkt plaats. Tijdens de begrotingsmarkt kon u zich laten informeren over de begroting van 2023 en de daar bijbehorende programma’s. In deze samenvatting zijn de belangrijkste reacties en vragen van uw raad van die avond weergegeven. Technische vragen heeft u ook afzonderlijk kunnen indienen. Programma 1: Ynwenner & Bestjoer Programma 1 bestaat uit een drietal hoofdthema’s: Publykssaken, Feiligens en de samenwerking met Crediton en Fulda. De algemene indruk over het programma was goed. De gestelde vragen waren verduidelijkend van aard. Tijdens de begrotingsmarkt is door de medewerkers van de afdeling Publykssaken een presentatie gegeven ten aanzien van de monitoring van klanttevredenheid van het baliebezoek. Vragen: 1. Waar bestaan de baten en lasten uit binnen de begroting van programma 1? De baten in programma 1 bestaan voornamelijk uit leges door de verkoop van reisdocumenten en rijbewijzen. De lasten bestaan voor een groot deel uit loonkosten. Bij het onderdeel Veiligheid betreffen de lasten met name de kosten van de Veiligheidsregio betreffende Brandweer en Crisisbeheersing. 2.

Wat is het verschil tussen de bijdrage voor evenementen in programma 1 en de bijdrage in programma 2? De bijdragen in programma 1 zijn bedoeld voor de kosten die de gemeente maakt bij de organisatie van evenementen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om geluidsmetingen of de controle van constructies. De bijdragen in programma 2 helpen organisatoren van evenementen om aan bepaalde voorwaarden te voldoen die onder hun verantwoordelijkheid vallen. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om ehbo, maar ook het inhuren van verkeersregelaars. 3. Hoe staat de gemeente tegenover de komst van een coffeeshop? Coffeeshops zijn op dit moment niet toegestaan in de gemeente. De komst van een coffeeshop is een politieke keuze. Aan een dergelijke keuze kleven voor- en nadelen.

Bijlagen:

4. Wat wordt er verstaan onder de activiteit: Invoeren Meldingen Openbare Ruimte (MOR)-systeem die eenvoudig te gebruiken is voor onze inwoners? Komend jaar wordt de invoering van een app onderzocht om meldingen makkelijker te maken. Mensen kunnen een foto sturen en deze wordt doorgestuurd naar de gemeente, zodat de melding opgepakt kan worden. Programma 2: Mienskip Er is informatie gegeven over verlengde schooldag, OKO. Nieuwe rol buursportcoaches (niet alleen op scholen). Vragen vanuit Sociaal Domein (preventie) en samenwerking met verenigingen. verenigingen hebben het al lastig met uitdaging zoals ledenaantallen, bestuursleden/vrijwilligers en nu ook stijgende energiekosten. Momenteel aan het inventariseren en elkaar goed vasthouden om daar te ondersteunen waar kan en nodig is. En van elkaar leren. Vragen 1. Worden streektalen, anders dan Fries, meegenomen in het beleid? En wat is daarin de rol voor de gemeente? Ja, ook deze worden meegenomen in beleid/aanpak. Er is een werkgroep Streektaalstipers met vertegenwoordigers van Afûk, onderwijs, bibliotheek, Dokkumers en gebied oud Kollumerland. De beleidsmedewerker Friese taal is de spin in het web. Het college heeft budget beschikbaar gesteld voor projecten. De promotie gebeurt via persberichten en lokale omroep. Tip aan gemeente: Leg Fries niet op, maar stimuleer en daag mensen uit. 2.

Vraag over 204.1 activiteit 1 ‘uitvoeren van relevante onderdelen uit cultuurnota’, wat wordt er bedoeld met relevant? Alle zaken uit cultuurnota worden uitgevoerd. Relevant gezien vanuit versterken culturele identiteit. Opmerking: Dorpen-en wijkenfonds wordt heel erg gewaardeerd 3. Hoe borg je dat er geen onderlinge strijd binnen de dorpen ontstaat m.b.t. het aanvragen van de subsidie van €1.000,- per dorp? Zorg voor heldere voorwaarden, bv. de subsidie verstrekken bij grotere evenementen, waarbij de kosten voor inhuur en het regelen van extra materialen opgelopen zijn, of jaarlijks een andere vereniging kiezen. Opmerking: Dorpshuizen zijn heel belangrijk voor dorpen, zeker in en na corona. Ook aandacht nodig voor (energie)armoede. En de verborgen armoede. Ambtelijk: Algemene trend is dat mensen (o.a. door de coronaperiode) solistischer worden. Men zoekt elkaar minder op in openbare gelegenheden, zoals dorpshuizen. Toch zijn en blijven dorpshuizen belangrijk voor de dorpen, want mensen ontmoeten elkaar daar. Het is mooi dat er een relatie wordt gelegd van dorpshuizen met de cultuurnota. Want cultuur verbindt. Ook belangrijk om jeugd hierbij te betrekken via bijv. de buurtsportcoaches. Opmerking: Vrijwilligers krijgen is probleem en in sommige dorpen is het lastig de jongeren te behouden. 4.

Maken alle dorpen gebruik van de dorpen- en wijkenbudgetten? Regeling is best laagdrempelig. Er wordt goed gebruik gemaakt van de regeling. De coronaperiode heeft impact gehad op het aantal aanvragen. We zien nu een stijging. Dorpen en wijken worden zeker gestimuleerd om gebruik te maken van de regeling. Maar de uiteindelijke aanvraag moet wel vanuit een dorp/wijk zelf komen. Er volgde een algemene discussie over de vraag: ‘Wat is de gemeenschap?’. Zijn dit dorpsbelangen, of specifieke doelgroepen bij bepaald thema. Goed om brede werkgroepen per dorp te vormen, zodat alle clubjes/groepjes in dorp hierin kunnen. Trek je ook andere vrijwilligers.

–2–

5. Hoe gaat gemeente om met stijgingen energiekosten voor jeugdhonken? In de begroting 2023 is een bedrag van €300.000 opgenomen om verenigingen (dorpshuizen/sport/musea) te helpen. Wel jeugdhonken hierin meenemen. Ambtelijk wordt gewerkt aan een plan hiervoor. Niet alle jeugdhonken hebben dit probleem 6. Is er in ieder dorp een DOM? Nee, niet elk dorp heeft een DOM. We zijn begonnen met 4 beschermde dorpsgezichten: DOM 1.0 (eerste DOMs): deze aanpak lijkt op de SOM in Dokkum en was gericht op de aanpak van de verpaupering in deze kernen. Dom 2.0 is een methodiek, een werkwijze: hier zijn 12 dorpen bij aangehaakt (inclusief de 4 beschermde dorpsgezichten van de 1e fase). De werkwijze willen we gaan inbedden in ons gemeentelijk beleid en ook gaan uitvoeren in de overige dorpen. Het ontwikkelen van dorpen- en wijkenagenda’s is onderdeel van deze werkwijze. 7. Opmerking ten aanzien van het IHP: Mooi dat het IHP er is en dat het in meerjarenplanning begroting is opgenomen. Wij zijn blij dat de plannen nu een plek krijgen in de begroting. Alle projecten die op de korte termijn op de planning staan, hebben grote prioriteit. Hierbij is en blijft een aandachtspunt de huidige bouwmarkt / prijzen. Twee grote projecten op korte termijn: Scholenpark Dokkum (Dockinga College, Dalton Dokkum, Burgerschool en Bonifatiusschool) en Tussenvoorziening Kollum (Kincentrum en Campus Kollum).

Belangrijk aandachtspunt voor Scholenpark Dokkum is de inrichting van de buitenruimte / aanvoerroutes. Alle kinderen moeten veilig naar school kunnen fietsen, lopen en (evt) rijden. 8. Opmerking: Ook voor scholen zijn energiecontracten een zorg. De meeste scholen hebben momenteel een langdurig contract. Schoolbesturen zijn er zelf ook voortvarend mee aan de slag: zonnepanelen, isoleren etc. Maar met name voor de scholen op de nieuwbouwplanning in het IHP is er niet tegenop te isoleren. Programma 3: Soarch & Wolwêzen Tijdens de programmamarkt zijn een viertal onderdelen toegelicht en besproken: 1. Project meedoen (omzetten in reguliere aanpak) Dit project loopt inmiddels twee en half jaar. Doel van het project is om de groep inwoners met een bijstandsuitkering, die al langere tijd in de bijstand verblijft, op een breed scala aan leefgebieden in kaart te brengen. En naar aaneleiding daarvan de ondersteuning en begeleiding te verbreden, zodat de volgende stap naar participatie haalbaar wordt. De kwalitatieve en kwantitatieve opbrengsten en resultaten zijn dusdanig goed dat deze aanpak reguliere dienstverlening wordt. 2. Banenplan in samenwerking met Dokwurk Dit project loopt inmiddels twee jaar. In dit project krijgen cliënten, die een re-integratietraject hebben doorlopen, een betaald dienstverband aangeboden door Dokwurk. Doel van deze banen is om deze werknemers z.s.m.

vanuit Dokwurk door te plaatsen naar bedrijven in de regio. We financieren deze dienstverbanden gezamenlijk met Dokwurk. En spelen hiermee in op de daling van de Rijksbijdrage (BUIG)in dit lopende jaar. Met deze maatregel geven we een steviger impuls aan de daling van cliënten in de bijstand. Waarbij de kwalitatieve opbrengst en meerwaarde van een dienstverband, boven een uitkering, voor cliënten zeer belangrijk is. 3. Aanpak (Energie)armoede Voorafgaand aan de begrotingsmarkt is de raad geïnformeerd over de aanpak van de Energiearmoede.

–3–

4. Project Zorg-Onderwijs Het actieplan Onderwijs-Zorg richt zich momenteel op het VSO en PRO-onderwijs, maar zal zich uitbreiden naar andere onderwijsinstellingen op termijn. Het plan heeft als doel om preventief de zorgvraag van de jeugdige, wanneer de problematiek zich manifesteert en daar waar de jeugdige veel tijd doorbrengt, aan – en op te pakken. Dus op de werkvloer van de school, evt. samen met aanbieders en ouders. En bij voorkeur ter plaatse een oplossing te bieden, zodat doorval naar gebiedsteams en directe verwijzers gereduceerd wordt. En daarmee de kosten van Jeugdzorg. Normalisering staat centraal in het actieplan. Vragen 1. Wordt de opbrengst van de maatregelen bij de aanpak energiearmoede in kaart gebracht? Omdat het per huishouden een maatwerkoplossing is, is het best een uitdaging om dat in zijn totaliteit in beeld te brengen. Maar er zijn (reken)modellen die daarbij kunnen helpen. Het is de bedoeling om de opbrengsten, zo goed als mogelijk, in kaart te brengen bij de evaluatie van de maatregelen. 2. Worden de POH-ers GGZ Jeugd ook betrokken bij het actieplan Zorg-Onderwijs? Momenteel ligt de focus op de implementatie van de plannen op meerdere scholen. En de uitbreiding van dat netwerk. Het betrekken van de POH-ers bij dit actieplan is een heel goede suggestie en wordt meegenomen in de verdere implementatie en uitwerking. 3.

Wat kunnen wij als Raad betekenen voor de ambtelijke organisatie bij het ontwikkelen van ideeën en de uitwerking ervan? Er is van beide kanten behoefte aan Interactieve beleidsvorming en communicatie. Hier zijn meerdere vormen denkbaar. Om hier een impuls aan te geven willen we voorstellen om hier eens over in gesprek te gaan om te kijken welke mogelijkheden er zijn. En uiteraard wat reëel en passend is gezien de intensiviteit van het raadswerk. Programma 4: Wurk, Bedriuw & Rekreaasje 1. In fase 2 of 3 van de “Uitvoering Kollum watersportdorp” zou de Foarstrjitte aangepakt worden. Wat is dat status hiervan? Dat onderdeel wordt momenteel onderzocht. 2. Wat is de status van de Oost-tangent Kollum? Onder dit smartdoel zijn twee actielijnen opgenomen. Binnen deze actielijnen is de provincie samenwerkingspartner. Deze ontsluitingswegen kunnen als majeure opgaven niet zonder actieve rolneming van de provincie binnen bereik worden gebracht. Er is in het verleden (Kollumerland c.a.) een studie gedaan door een extern bureau. Dat vroegere onderzoeksrapport kan desgewenst boven water worden gehaald om eventueel te bezien of dat misschien de komende tijd nog geüpdate kan worden ofwel te verouderd is. N.a.v. schriftelijke vragen kan de raad hier wellicht nog een aanvullende reactie over tegemoet zien. Als dat doorgang moet vinden, moet de raad daar geld voor beschikbaar zetten. 3.

Ligt er momenteel ook een pakket vanwege de energiecrisis voor bedrijven, net zoals er nu is voor burgers en inwoners? Op dit moment nog niet. Wij zijn daarin ook afhankelijk van het Rijk. 4. Zijn er al signalen dat door de stagnatie van de economie er ook minder vraag zal zijn naar locaties op bedrijventerreinen. De verwachting is dat er bij het doorzetten van een periode van economische crisis een stagnatie in de vraag zal kunnen ontstaan. Echter, op dit moment zit alles vol en is geen ruimte meer om in te spelen op de actuele vraag en de nieuwe plekken kosten bovendien jaren tijd om te ontwikkelen.

–4–

5. Wat zijn de zes parels die onder punt 404.1E genoemd staan? De zes parels zijn: 1)Paeses Moddergat met museum; 2) Tusken Ternaard & Wierum; 3) ‘Holwerd aan zee’; 4) Op paad lâns it waad; 5) Sence of Place & 6) Fryslân butendijks. 6. Het Harddraverspark in Dokkum wordt ontwikkeld in samenhang met ontwikkeling Tolhuispark. Een deel van de raad is op bezoek geweest bij de verenigingen VV Dokkum en KV Oostergo en heeft onder meer kennis genomen van het bouwplan van de nieuwe sportkantine. Daarbij is geconstateerd dat de financiering van het bouwplan nog niet helemaal rond is. De raad heeft vrij recent een ontwikkelplan van BügelHajema voor de gebiedsontwikkeling van het Harddraverspark vastgesteld. Hierbij is de keuze gemaakt om VV Dokkum en KV Oostergo, die beide in het Harddraverspark willen blijven, te faciliteren en in ruimtebeslag terug te brengen naar twee velden, waarbij 1 sportveld wordt omgevormd tot kunstgrasveld. Ook een hoog niveau van ruimtelijke kwaliteit is het uitgangspunt voor gebiedsontwikkeling. De hoge lat van beeldkwaliteit heeft een bouwplan voor een hoogwaardig sportgebouw als uitkomst. Bij dit alles nemen de bouwkosten de laatste tijd ook fors toe. De sportverenigingen zijn actief met fondsverwerving en financiering, maar het is al wel duidelijk dat zij de financiering daarmee niet helemaal rond zullen krijgen voor de verplaatsing van dit sportgebouw.

Het college is in gesprek met de beide sportverenigingen om zicht te krijgen op de kosten en het dekkingsplan voor deze verplaatsing. Een nog te bepalen aanvullende bijdrage van de gemeente zal naar verwachting onvermijdelijk worden om de financiële dekking rond te krijgen. 7.

De parkeercapaciteit in en voor het centrum van Dokkum wordt zodanig vergroot dat in de parkeerbehoefte van bezoekers en recreanten voorzien wordt. De raad heeft recent gesproken met de werkgroep binnenstad. Daarbij kwamen diverse wensen voor parkeeropgaven naar voren. Wat omvat deze ambitie van capaciteitsvergroting als verwoord in deze activiteit 2B?

Er is sprake van enkele door de raad in gang gezette concrete investeringsopgaven voor parkeren bij de binnenstad met concrete aantallen. Bij dit alles is eerder dit jaar naar voren gekomen dat in het meerjarenperspectief nader inzicht in de ontwikkeling van de parkeerbehoefte in het centrum is gewenst. In dit verband heeft er de afgelopen tijd met inzet van een extern bureau parkeeronderzoek plaatsgevonden. Eind dit jaar zal de raad via het college van B&W de uitkomsten van parkeeronderzoek tegemoet kunnen zien. Die uitkomsten worden ook betrokken bij o.a. een nieuwe omgevingsvisie voor de stad. Op basis van die uitkomsten kan worden bekeken of er in het meerjarenperspectief nog een aanvullende inzet nodig is bovenop bestaande (rand-)parkeeropgaven in het centrum van de stad. 8. Is de ontwikkeling en aanleg van extra bedrijventerreinen in Hallum (4ha) en in Kollumerzwaag (2ha) voldoende? Dit is momenteel het maximale wat er ontwikkeld kan worden qua ruimte en niet qua geld. 9. Er worden meer toeristische en recreatieve voorzieningen in het Lauwersmeergebied en Waddengebied gerealiseerd in de periode 2023-2026, met accent op kleinschaligheid, ecologie en gebiedsinpassing. Er wordt hierbij doorgevraagd over de ontwikkeling van kleinschalige recreatieve voorzieningen.

De ontwikkeling van kleinschalige vormen van duurzame recreatie door het bedrijfsleven en de stimulering daarvan wordt aan de hand van praktijkvoorbeelden o.a. langs de Waddenkust toegelicht. Tot slot wordt de lopende opgave om groepen met achterstand tot de arbeidsmarkt te activeren en mee te laten doen aan de hand van enkele voorbeelden toegelicht. Programma 5: Wenjen & Omjouwing In programma 5 zijn een aantal losse opmerkingen gemaakt en een aantal vragen gesteld. Opgemerkt is dat we het de inwoners gemakkelijker zouden moeten maken om de doelen voor de circulaire economie te halen. Nu wordt er nog vooral voor gekozen om scheiding e.d. vooral door Omrin te laten doen. Over het Harddraverspark ontvangen de raadsleden een raadsbrief.

–5–

De stand van zaken in het project Noordelijke Stadsentree Regiostad Dokkum is toegelicht, met ook een toelichting op de parkeerontwikkeling in Dokkum. Het belang van bouwen in de dorpen is aan de orde geweest, zowel wat betreft de aantallen als wat betreft de ruimtelijke kwaliteit met oog voor erfgoed en cultuurhistorie enz. De relatie tussen de woonopgave en de verduurzamingsopgave is ook een paar keer gelegd. De prijsstijgingen zitten beide opgaves in de weg, ook in relatie tot elkaar. Het verduurzamen van huurwoningen is ook een paar keer aan de orde geweest. Daarop is geantwoord dat woningcorporaties in ieder geval zelf verantwoordelijkheid en verplichtingen heeft. De gemeente maakt prestatieafspraken met de corporaties. Daarin komt de verduurzaming nadrukkelijk aan de orde. Vragen 1. Hoe moet het verder moet met de woningbouwopgave nu de prijzen van materialen e.d. zo snel stijgen. Raken de doelen niet buiten bereik? Wat kan de gemeente doen? Als antwoord daarop is gesteld dat de relatie tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs moet worden geïntensiveerd, dat de gemeente gaat kijken naar het zo efficiënt mogelijk inzetten van eigen grondposities, dat de gemeente relaties tussen verschillende partners die elkaar kunnen helpen kan helpen te leggen, dat mensen bewust kunnen worden gemaakt van subsidies die aangevraagd kunnen worden e.d.

Er komt een aanvulling hierover op het woonbeleid. Opmerking: Raadsleden roepen op om mensen die een bouwvoornemen hebben zoveel mogelijk te helpen en om hen zo weinig mogelijk met beperkingen te confronteren. 2. Kunnen alle mensen wel de lening van € 4.500 krijgen? Immers, als ze al in energiearmoede verkeren of niet kredietwaardig zijn, kunnen ze het dan ooit terugbetalen, ook al is de rente laag of nihil. Er wordt geen inkomenstoets gehanteerd en het risico ligt bij de Rijksoverheid. Niemand wordt uitgesloten en schuldsanering wordt helemaal los gehouden van de lening. Programma 6: Iepenbiere Romte 1. Hoe staat het ervoor met de biodiversiteit? Er wordt meer accent gelegd op een biodiverse inrichting. 2. Is er voldoende budget voor de biodiversiteitsmaatregelen? Er zijn verschillende budgetten aangevraagd. Belangrijkste maatregel is de aanpassing van het bermbeheer. Dat is nu nog 2 keer klepelen maar gaat naar hooibeheer. 3. Opmerking: Groene BOA PvdA is voornemens om een amendement in te dienen voor een groene boa. Zijn motivering hiervoor is dat groen nu niet in het taakgebied van de BOA zit. Daarnaast is scholing nodig. 4. Is de 50% bijdrage van de provincie voor het geluidsscherm in Dokkum al zeker? De provincie heeft deze bijdrage nog niet toegezegd. 5.

Er staat naast het fietspaad Burdaard nog een fietspad op de wensenlijst? Naast het fietspad Burdaard is ook het fietspad Doniaweg Hallum opgenomen op de wensenlijst. 6. Er zijn 2 wensen opgevoerd op de wensenlijst. De eerste is dat de particuliere monumentale bomen worden opgenomen in VTA. De tweede wens is een budget voor het snoeien van monumentale bomen bij particulieren. Komt dit gereserveerde bedrag overeen met de door S!N ingediende motie?

–6–

In de wensenlijst zijn beide wensen opgevoerd om aan de moties te voldoen. Deze bedragen gaan niet enkel om het advies, maar ook de inhuur van bedrijven om de snoeiwerkzaamheden uit te voeren. Er wordt gewerkt aan een inventarisatie van beeldbepalende bomen. Op basis daarvan zullen randvoorwaarden en kaders worden opgesteld. De uitvoering zal, na vaststelling van de begroting, in de geest van deze randvoorwaarden en kaders plaatsvinden. 7. Kan er wat meer worden uitgelegd over het bermbeheer? Het bermbeheer wordt aangepast. Zo wordt er gestopt met klepelbeheer. In plaats daarvan worden de bermen na de bloei gemaaid en het maaisel wordt afgevoerd (hooibeheer). Zo wordt de berm voedselarmer en krijgen meer plantensoorten kans om te groeien. Er worden pilots gedaan om het bermmaaisel te composteren of bokashi van te maken. De doelstelling is hooibeheer 100%. Soms zijn er wel verschillende belangen om rekening mee te houden. Boeren hebben soms last van wegwaaiende zaden, zoals bv Jakobskruiskruid. De gemeente probeert rekening te houden met meerdere belangen. Er is ook een project voor de insectenroute. De berm wordt pas na de bloei gemaaid. Wel een aandachtspunt: de berm is in eerste instantie bedoeld voor de verkeersveiligheid, is niet als hoofddoel voor de bloemen. 8.

Hoe zit het met de begroting en de kosten voor het nieuwe bermbeheer? In de begroting is rekening gehouden met het huidige beheer waarbij er 2 tot 3 keer per jaar wordt geklepeld. Het nieuwe bermbeheer is duurder. Daarom is voor het nieuwe beheer voor 2 jaar een budget van € 240.000 extra opgevoerd. Als bokashi/compostering succesvol is, kan het kostenplaatje er anders uit komen te zien. Dit budget is in eerste instantie voor twee jaar opgenomen. Daarna kan er een betere kosteninraming worden gemaakt om deze kosten structureel op te nemen. 9. In de begroting is het plan om de WOZ waarde te bevriezen. Komt de gemeente dan financieel niet in de problemen (bv met tegenvallers ivm brandstofprijzen etc)? Nee, de begroting is financieel sluitend. 10. Openbare Verlichting (OV): zijn er ook mogelijkheden om verlichting uit te doen of te minderen? De sociale en verkeersveiligheid staat voorop, dat is het doel van OV. Minder verlichting (of slimme verlichting) lijkt goedkoper maar vraagt ook om investeringen omdat er een andere technische instellingen nodig is. Komende zomer wordt een groot deel van de bestaande armaturen vervangen door LEDverlichting. Dit geeft een aanzienlijke energiebesparing. 11. Wat betekent duurzame mobiliteit concreet? Een belangrijk punt is het faciliteren en stimuleren van (elektrisch) fietsen.

Dit wordt gedaan door de aanleg van goede en brede fietspaden, van minimaal 2,30 m breed. De fietspaden worden in kaart gebracht. Bij het onderhoud wordt meegenomen om ze verbreden en om te zetten in beton. Het is nog een uitdaging, niet alles kan tegelijk. 12. Er is een overzicht van baten en lasten opgenomen in dit programma. Waar bestaan de baten uit? De baten bestaan voornamelijk uit opbrengsten van huur, riolering en verkoop graven. 13. Het valt op dat de verharding in de stad Dokkum verslechtert door de activiteiten van nutsbedrijven. Wat doet de gemeente hier aan? Het klopt inderdaad dat door de aanleg van kabels en leidingen door nutbedrijven de verharding er niet beter en vlakker op wordt. Er komen ook veel klachten over binnen. Binnenkort komt de AVOI: Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuur in de gemeenteraad om hier regels voor vast te leggen. Er zijn toezichthouders bij de gemeente om in de gaten te houden hoe de verharding erin komt na de aanleg van kabels en leidingen. De nutsbedrijven moeten een jaar lang onderhoud na aanpak kabels en leidingen op zich nemen. Daarnaast krijgt de gemeente een financiële vergoeding van het nutsbedrijf. Ook lopen er gesprekken met Kabelnoord om hen te wijzen op hun verantwoordelijkheden.

–7–

14. Wat wordt er gedaan aan de bestrijding van invasieve exoten (bv in het water in de stad Dokkum)? Het bestrijden van invasieve exoten wordt planmatiger aangepakt. Er wordt gewerkt aan het opstellen van een Plan van Aanpak. Daarnaast is de gemeente is aangesloten bij een samenwerkingsverband met gemeenten, provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân, zodat de aanpak gezamenlijk kan worden gedaan. 15. Wat betekent een autoluwere binnenstad Dokkum? Er wordt gekeken hoe een autoluwere binnenstad kan worden bereikt. In ieder geval betekent dit ruimte zoeken voor het fietsparkeren in Dokkum. Daarbij wordt aan verschillende mogelijkheden gedacht waaronder een combinatie met de verbouw van het gemeentehuis. 16. Wat wordt er gedaan aan lichtvervuiling? Een van de aanbevelingen in het rapport “Rapportage Inventarisatie Quick-win terugdringen lichtuitstoot waddengebied” is om de conventionele verlichting te vervangen door LED verlichting. Komende zomer zal een groot deel van deze conventionele verlichting vervangen worden door LED verlichting.

Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Noardeast-Fryslân,

H.J.C.M. Verbunt, MBA Secretaris

mr. J.G. Kramer Burgemeester

–8–