Bijlage - Jaarrekening 2025 V4.2
Tekst van het document
1
Voorwoord Met deze jaarrekening kijken wij terug op het jaar 2025, het laatste volledige jaar van deze college- en raadsperiode. Het jaar wordt formeel afgesloten met een positief resultaat van € 17.772.000. Het werkelijke resultaat bedraagt € 6.476.000. Het verschil van € 11.296.000 wordt veroorzaakt door de overheveling van voorzieningen voor groot onderhoud naar bestemmingsreserves voor groot onderhoud . In de gewijzigde begroting werd nog uitgegaan van een positief resultaat van € 8.967.000. Het werkelijke resultaat valt dus € 2.491.000 lager uit. Het lagere resultaat wordt verklaard door hogere en lagere baten en lasten binnen verschillende programma’s. De toelichting op de afwijkingen is per programma aangegeven. In 2025 is gestart met een programma van bezuinigingen. Dat programma loopt door in 2026 en volgende jaren. Door kritisch te zijn op onze uitgaven, willen we ook voor de komende jaren een gezonde begroting en een jaarrekening met een positief resultaat aan de raad kunnen voorleggen. Daarmee versterken we de financiële positie van de gemeente. In het afgelopen jaar is weer voortvarend gewerkt aan grote en kleine projecten. De verbouw van het stadhuis, nieuwbouw van scholen in Dokkum en Kollum en de voorbereidingen voor Keningsdei 2026 om er maar een paar te noemen.
Misschien iets minder zichtbaar, maar zeker niet minder belangrijk is de dienstverlening aan onze inwoners. Onze medewerkers zetten zich volop in voor mensen die hulp of ondersteuning nodig hebben, voor de energietransitie, voor een schone en groene gemeente, voor ondernemers en toeristen en voor woningbouw bijvoorbeeld. En er wordt continue gewerkt aan verbetering van de dienstverlening aan onze inwoners. Als college kunnen we positief terugkijken op het afgelopen jaar. Ondanks de mondiale ontwikkelingen en de uitdagingen die op ons afkomen, hebben we het jaar toch positief kunnen afsluiten. Daar zijn we blij mee. Dankzij de fijne samenwerking met de raad hebben we in 2025 verder kunnen bouwen aan een mooie gemeente, waarin onze inwoners met plezier kunnen wonen en werken. Die goede samenwerking zetten we graag voort in 2026. Gezien de financieel onzekere tijden die voor ons liggen staan we voor een uitdaging die we graag samen aangaan.
2
Leeswijzer Dit zijn de jaarstukken 2025 van de gemeente Noardeast-Fryslân. Zoals aangegeven volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag en een jaarrekening. Jaarrekening In deel II van de jaarstukken vindt u de jaarrekening. De jaarrekening bestaat uit de balans met toelichting, een kort overzicht van baten en lasten en een aantal bijlagen. Het jaar wordt formeel afgesloten met een positief resultaat van € 17.772.000. Het werkelijke resultaat bedraagt € 6.476.000. Het verschil van € 11.296.000 wordt veroorzaakt door de overheveling van voorzieningen voor groot onderhoud naar bestemmingsreserves voor groot onderhoud . In de gewijzigde begroting werd nog uitgegaan van een positief resultaat van € 8.967.000. Het werkelijke resultaat valt dus € 2.491.000 lager uit. Het lagere resultaat wordt verklaard door hogere en lagere baten en lasten binnen verschillende programma’s. In het hoofdstuk Rekeningresultaat leest u de belangrijkste oorzaken van het positieve saldo van de jaarrekening. Dit bedrag ziet u op de balans terug onder het eigen vermogen. In het Raadsvoorstel bij de jaarrekening hebben wij een voorstel gedaan hoe dit saldo besteed kan worden. Jaarverslag In deel I van de jaarstukken vindt u het jaarverslag. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording.
In de programmaverantwoording staan niet de hoofdfuncties, maar werken we met de ( door de gemeenteraad ) vastgestelde programmastructuur en thema’s. Programmaverantwoording Voor elk programma is omschreven waarover het programma gaat, wat de doelen en speerpunten zijn. U leest hier ook: -
De voorgenomen bestuurlijke activiteiten in 2025, zoals die in de begroting zijn vastgesteld. Een omschrijving van de voortgang van de doelen. Een weergave van de stand van zaken per doelstelling/activiteit. We werken met kleuren:
Leeswijzer afwijkingen We rapporteren steeds op drie onderdelen, te weten Financiën, Inhoud en Planning. Per onderdeel kennen we kleur toe. De kleuren hebben de volgende betekenis: Groen--> Alles ligt op schema; Oranje--> Er dreigen afwijkingen; Rood--> Er zijn afwijkingen. - Een beschrijving van wat er in 2025 is bereikt en wat daarvoor is gedaan in 2025. - Een overzicht wat de uitvoering van de doelstelling/activiteiten heeft gekost. Zoals ook in de begroting gebeurt, zijn de baten en lasten per thema genoemd. - Wanneer de afzonderlijke verschillen van baten en lasten per thema groter zijn dan € 100.000, of een noemenswaardige oorzaak hebben, worden deze verschillen verder toegelicht. - Wanneer een ‘min‘ teken voor een bedrag is afgedrukt betekent dit een nadeel. - In de tabellen worden cijfers afgerond op duizendtallen, daardoor kunnen er afrondingsverschillen ontstaan in de tabellen. - Een totaaloverzicht met daarbij de eventuele afwijkingen van opnames of stortingen in de reserves. Wij willen iedereen bedanken voor zijn of haar inzet bij het maken van de jaarstukken 2025.
3
Inhoudsopgave Voorwoord ........................................................................................................................................ 2 Inhoudsopgave ................................................................................................................................. 4 Jaarverslag...................................................................................................................................... 5 Programma 1 - Ynwenner en Bestjoer ............................................................................................. 6 Programma 2 - Mienskip ................................................................................................................ 21 Programma 3 - Soarch en Wolwêzen ............................................................................................ 34 Programma 4 - Wurk, Bedriuw en Rekraasje ................................................................................ 46 Programma 5 - Wenjen en Omjouwing .......................................................................................... 65 Programma 6 - Iepenbiere Romte.................................................................................................. 88 Algemiene dekkingsmiddels .........................................................................................................
100 Overhead ........................................................................................................................................ 104 Heffing vennootschapsbelasting .................................................................................................... 106 Onvoorzien ..................................................................................................................................... 107
Rekeningresultaat......................................................................................................................... 108 Majeure projecten ......................................................................................................................... 109 Paragrafen .................................................................................................................................... 123 Paragraaf lokale heffingen ............................................................................................................. 123 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 129 Paragraaf financiering .................................................................................................................... 134 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................... 138 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................... 146 Paragraaf verbonden partijen ......................................................................................................... 153 Paragraaf grondbeleid .................................................................................................................... 169
Jaarrekening ............................................................................................................................... 174 Grondslagen voor waardering en resultaatsbepaling ..................................................................... 175 Balans per 31 december ................................................................................................................ 183 Toelichting op de balans per 31 december .................................................................................... 186 Schatkistbankieren ......................................................................................................................... 204 Niet in de balans opgenomen verplichtingen ................................................................................. 205 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................... 206 Overzicht van baten en lasten 2025 ............................................................................................... 207 Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................................ 208 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves ..............................................
209 Overzicht baten en lasten per programma per taakveld ................................................................ 210 WNT-verantwoording...................................................................................................................... 212 Verantwoording ten aanzien van SiSa ........................................................................................... 214 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................... 241 Vaststellingsbesluit ......................................................................................................................... 242
Bijlagen ......................................................................................................................................... 244 Bijlage 1 Overzicht investeringen ................................................................................................... 244 Bijlage 2 Gewaarborgde geldleningen ........................................................................................... 253 Bijlage 3 Overzicht Staat van activa ............................................................................................... 256
4
5
Programma 1 - Ynwenner en Bestjoer Waar gaat programma 1 'Ynwenner en Bestjoer' over? Met het motto ‘Samen, persoonlijk en in de buurt’ werkt de gemeente Noardeast-Fryslân aan haar dienstverlening. De gemeente stelt zich daarbij dienstbaar op. De afgelopen jaren is daarbij een lijn ingezet waarin de gemeente duidelijk, bereikbaar en betrouwbaar is. De gemeente wil deze lijn de komende jaren doortrekken door de dienstverlening verder te professionaliseren, efficiënter te maken en de kwaliteit te vergroten. Om dit te doen wordt de komende jaren de dienstverlening gemonitord en klantenprocessen efficiënter ingericht. Deze oriëntatie op de eigen gemeente versterkt de organisatie in haar streven om kwaliteit op maat te leveren aan bestuur, inwoners, partners en samenleving. Daarmee komen we tot een organisatie die uitvoering geeft aan de ambities van de raad, klaar is voor de uitdagingen van de toekomst en die kan opschalen om dichterbij de inwoners te komen. Inwoners, bedrijven en klanten moeten gemakkelijker met de gemeente in contact kunnen komen. Hierbij wordt ook gekeken naar digitale middelen om deze communicatie te verbeteren. Aan de hand van de klantreismethode processen verbeteren en efficiënt inrichten zodat de inwoner beter geholpen wordt. Een klantreis is de visuele weergave van de weg die de inwoner aflegt bij de aanschaf van een dienst of product.
Inwoners moeten in een veilige omgeving kunnen wonen en deze omgeving ook als veilig ervaren. Samen met ketenpartners, zoals de politie, werkt de gemeente aan deze veilige omgeving. Daarin heeft de gemeente een regisserende rol en een kaderstellende rol door middel van het veiligheidsbeleid. Deze laatste rol komt tot uiting in de veiligheidsagenda Mei elkoar foar feiligens. Op de veiligheidsagenda wordt ook zo veel mogelijk aangesloten in het programma. Daarbij wordt op actuele thema’s ingespeeld, maar ook verder gewerkt aan jeugdproblematiek en ondermijning. In het Lokaal akkoord is een belangrijke rol weggelegd voor evenementen in de gemeente. De rol van de gemeente is daarbij om toe te zien dat de evenementen op een verantwoorde manier plaatsvinden. Om organisatoren hierbij te ondersteunen is in 2020 het evenementenbeleid opgesteld. Deze wordt de komende jaren verder uitgevoerd. De gemeente Noardeast-Fryslân heeft een stedenband met de Crediton en Fulda. Dit is een internationale samenwerking. Deze samenwerking heeft potentie en de komende jaren wordt gewerkt aan het benutten van deze potentie. Bestaande verbindingen worden daarbij uitgebouwd en nieuwe kansen worden benut.
Hoofddoelstelling De gemeente Noardeast-Fryslân is een resultaatgerichte organisatie met focus op klantgerichte dienstverlening, goed toegesneden op de toekomst en met als speerpunten het verbeteren van de dienstverlening, een veilige woon- en leefomgeving, een krachtig en eigentijds bestuur en een gezond financieel beleid voor de lange termijn.
6
101.1 Doel: Versterken professionele, efficiënte en kwalitatieve dienstverlening SMART-doelstelling 101.1-1: De waardering van de dienstverlening Activiteit 101.1-1A Evaluatie Klantreizen Hoe zijn de klantreizen verlopen, wat heeft het ons aan verbetervoorstellen opgeleverd, en hoe gaan we dat een vervolg geven? Willen we nog meer klantreizen uitvoeren? Een klantreis is de visuele weergave van de weg die de inwoner moet afleggen bij de aanschaf van een dienst of product. In 2024 is in kaart gebracht hoe inwoners het ervaren hebben om: 1. Een nieuw ID bewijs aan te schaffen. 2. Een kleine APV aanvraag te doen. 3. Hoe het proces rondom aanvragen huishoudelijke hulp verloopt. Waar liepen inwoners tegenaan? Wat kan er beter? Wat gaat er goed? Inhoud
De klantreizen leverden ons veel verbetervoorstellen op. En zijn inmiddels bijna allemaal afgehandeld. Een klantreis geeft waardevolle inzichten over hoe onze inwoners tegen onze dienstverlening aankijken. Daarom wordt deze methodiek opgenomen binnen onze bestaande werkprocessen. Planning
De raad heeft een brief gekregen. Hierin stonden de uitkomsten van de klantreizen. Ook staat er in hoe de klantreizen zijn verlopen. Inwoners hebben ons inzichten gegeven om onze dienstverlening te verbeteren. Deze voorstellen zijn allemaal opgepakt en behandeld. Financiën
De klantreizen zijn uitgevoerd binnen het vastgestelde budget. SMART-doelstelling 101.1-2: Kwaliteitsslag op processen Dienstverlening Activiteit 101.1-2A: Vervolgonderzoek naar de telefonische bereikbaarheid We doen in 2025 opnieuw onderzoek (organisatie breed) naar de kwaliteit van onze telefonische dienstverlening. Het onderzoek van 2024 heeft geleid tot verbeteracties in de gehele organisatie. Een nieuw onderzoek moet uitwijzen wat de effecten hiervan zijn. Oftewel: presteren we nu beter op onze telefonische dienstverlening dan in 2024? Inhoud
Er is een stappenplan verbetertraject 2025 telefonische dienstverlening opgesteld. 7
• Stap 1: eerst de basis op orde, door alle medewerkers (Q2). • Stap 2: We bellen binnen 1 werkdag terug.(Q2) • Stap 3: De inwoner krijgt in 1 keer het goede antwoord. Terugbelverzoek is nog mogelijk. (Q3) • Stap 4: Elk telefonisch klantcontact is waardevol. Inwoner en medewerker hoeven niet meer terug te bellen. Klantvraag is direct afgehandeld. (Q4) Planning
Het stappenplan verloopt niet meer volgens planning. Het gaat in 2025 niet meer lukken om stap 4 van het plan uit te voeren. Het kost tijd om tot verandering en verbetering te komen. Daarom zal er in 2025 nog geen nieuw Telan onderzoek plaatsvinden. We schuiven dit op naar 2026. Financiën
Dit stappenplan heeft meer betrekking op houding en gedrag dan op financiën. Op dit moment zijn er geen kosten in beeld. SMART-doelstelling 101.1-3: Centrale huisvesting: Optimalisatie gemeentehuis afgerond in 2027 Activiteit 101.1-3A: De voorbereidende werkzaamheden voor de nieuwbouw en renovatie van het bestuurlijke deel van het gemeentehuis (bouwdelen A en B) worden in 2025 voortgezet. De ver- en nieuwbouw betreft de herontwikkeling van de gemeentelijke kantoren met als doel een moderne, duurzame en toekomstgerichte werkomgeving voor raad, bestuur en medewerkers. Inhoud
Het project betreft de verbouwing van bouwdeel A1, de oude monumentale gebouwen aan de Zijl en de Suupmarkt, en de verbouw en nieuwbouw van de bouwdelen A2, A3 en B aan de Koningstraat. Het hele project heeft een doorlooptijd van circa vijf jaar. In 2025 is verdergegaan met de voorbereiding voor de verbouwing van het deel van het gemeentehuis waar het bestuur werkt. In dat jaar lag de focus op het opstellen en behandelen van het raadsvoorstel en op de eerste stap van het ontwerpproces: het maken van een voorlopig ontwerp. Planning
De planning is gehaald.
8
Financiën
Financiën (in tabelvorm) Omschrijving
€ (x 1.000)
Raadsbesluit 18 september 2025 Bij: Bouwdeel A1 (rijksmonumenten)
4.075
Bij: Nieuwbouw
14.501
Bij: Inrichting
1.910
Actueel budget
20.487
Af: Lasten tot en met 31-12-2025
-631
Af: Aangegane verplichtingen tot en met 31-12-2025
-2.060
Saldo
17.796
Af: Verwachte lasten tot en met einde project
17.796
Eindsaldo
0
Toelichting: Dit project loopt van 2024 tot en met 2029. De projectbegroting is gemaakt voor deze hele periode van vijf jaar. Dat betekent dat al het geld in deze begroting bedoeld is voor activiteiten en kosten in deze vijf jaar. SMART-doelstelling 101.1-4 De dienstverlening scoort bij de beste 5 van de noordelijke overheidsorganisaties Activiteit 101.1-4B Er worden servicenormen vastgesteld Deze activiteiten zijn onderdeel van het “Programma Dienstverlening” dat organisatie breed wordt opgepakt. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld. Dit wordt in 2025 uitgevoerd. De raad wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang van dit traject. Inhoud
De huidige servicenormen worden gedeeld met alle clusters. Er wordt gekeken naar wat we willen behouden. En naar wat we willen verbeteren of toevoegen. Daaruit ontstaan nieuwe servicenormen. Intern voor de organisatie, extern voor inwoners en andere belanghebbenden. De nieuwe servicenormen worden besproken met een aantal ambtenaren uit elk cluster. Daarna worden ze vastgesteld. Planning
Verloopt volgens planning. De servicenormen zijn vastgesteld en worden in 2026 ingevoerd. Financiën Blijft binnen het beschikbaar gestelde budget. 9
101.1-4A Er wordt een dienstverleningsconcept vastgesteld Deze activiteiten zijn onderdeel van het “Programma Dienstverlening” dat organisatie breed wordt opgepakt. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld. Dit wordt in 2025 uitgevoerd. De raad wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang van dit traject. Inhoud
Het plan van aanpak is gemeentebreed opgesteld. Het programma heeft 5 sporen. De visie op dienstverlening (dienstverleningsconcept) is vastgesteld. Per spoor wordt momenteel gewerkt aan de verdere uitwerking met de visie als uitgangspunt. Spoor 1: Visie op Dienstverlening Spoor 2: Informatiehuishouding Spoor 3: Cultuur Spoor 4: Servicenormen Spoor 5: Effectmeting Planning
Verloopt volgens planning. Het programma Dienstverlening liep tot 31 oktober 2025. Borging en uitvoering vindt plaats in 2026. Financiën
Financiën zijn binnen budget. 101.1-4C Er is een monitor ontwikkeld voor het meten van effecten in de dienstverlening Deze activiteiten zijn onderdeel van het “Programma Dienstverlening” dat organisatie breed wordt opgepakt. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld. Dit wordt in 2025 uitgevoerd. De raad wordt periodiek geïnformeerd over de voortgang van dit traject. Inhoud
Volledige uitwerking is er op dit moment nog niet. Wel is er in kaart gebracht welke onderdelen gemeten worden. Verdere uitwerking vindt plaats in 2026. Planning
Verloopt volgens planning. Financiën
Financiën zijn binnen het beschikbare budget. 10
101.2 Doel: Verbeteren van de communicatie SMART-doelstelling 101.2-1: Gebruik chatfunctie op de website Activiteit 101.2-1A Implementatie van de chatfunctie in 2025 Afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek naar de behoefte van inwoners aan een chatfunctie, zal de implementatie van de chatfunctie in 2025 plaatsvinden. Inhoud
Op dit moment vragen we inwoners bij de klanttevredenheidsmeting van de telefonie of ze behoefte hebben aan een chatfunctie. Het onderzoek is afgerond. 60% heeft geen behoefte, 40% wel. Planning
Verloopt volgens planning. Financiën
Mocht er een chatfunctie komen, dan moet er nog geld voor gereserveerd worden. Dit betrof alleen een onderzoek naar behoefte. Daardoor is er nog niets gereserveerd. 102.1 Doel: Versterken veiligheidsgevoel inwoners leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte SMART-doelstelling 102.1-1: Crisisbeheersing Activiteit 102.1-1A Ten aanzien van de ontvlechting en natuurlijk verloop is een deel van de crisisorganisatie onderbezet. De komende jaren wordt ingezet op herstel en versteviging van de basisstructuur In het plan van aanpak 2025 stonden de volgende aandachtspunten beschreven. 1) het werven, opleiden en beoefenen van voldoende medewerkers in de diverse functies 2) het organiseren van gemeenteorganisatie crisisoefeningen 3) het up to date brengen van processen en procedures. Inhoud
1) Het werven, opleiden van medewerkers is afgerond. 2) We hielden samen met Veiligheidsregio Fryslân een GRIP 2-oefening met focus op bevolkingszorg. 3) Tegelijk bleven we vooruitkijken ten aanzien van verdere ontwikkelingen. De crisisorganisatie is gaan werken met een crisisapp. 11
Planning
Alle drie punten zijn goed afgerond. Financiën
Voor bovenstaande 3 punten was in 2025 voldoende budget beschikbaar. SMART-doelstelling 102.1-2: Jeugd (overlast) Activiteit 102.1-2A De komende jaren blijft de ingezette aanpak van problematische jeugdgroepen en groepsgedrag gehandhaafd In het plan van aanpak zijn een aantal subdoelen opgenomen. Daar staat onder andere in: • 1) Er is extra aandacht voor de jeugdketen binnen de gemeente. • 2) Het vergroten van de zichtbaarheid van de boa’s onder de jeugd. Inhoud
1) In samenwerking met de politie, boa’s, Feiligens en collega’s van het cluster Mienskip inventariseerden we hoe groot het probleem is en welke aanpak noodzakelijk is met betrekking tot de jeugdhonken. 2) In de rondes die de boa's (bijna) dagelijks deden, is er extra aandacht voor de jeugdgroepen. Planning
Beide punten zijn opgepakt. Financiën
De financiële middelen voor deze activiteiten waren toereikend. SMART-doelstelling 102.1-3: Georganiseerde criminaliteit Activiteit 102.1-3A Ondermijnende criminaliteit heeft schadelijke effecten op de samenleving. Daarom wordt komende jaren ingezet op bewustwording, informatiepositie en weerbaarheid voor burgers, ondernemers en overheid Ondermijnende criminaliteit heeft schadelijke effecten op de samenleving. Het plan van aanpak bevat onder andere: 1) De implementatie en structurele toepassing van het BIBOB-beleid. 2) Uitvoering integrale controles (met daarbij inzet van de boa’s). 3) Informatiepositie en informatiehuishouding verbeteren. 12
Inhoud
1) We voerden het BIBOB-beleid in 2025 uit. 2) Er vond een integrale controle plaats. 3) Door verschillende trainingen kregen we inzicht om signalen van ondermijning sneller te herkennen. De kernbezetting voor de ondermijningstafel (interne overlegstructuur) is op orde. Planning
1) Samen met het Regionaal Informatie/Expertise Centrum (RIEC) inventariseerden we hoe we de BIBOB zaken konden aanpakken en wat de financiële benodigdheden zijn. 2) De integrale controle heeft plaatsgevonden. 3) De signaaltafel is in 2025 uitgebreid. Financiën
We onderzochten of de financiële middelen voor de uitvoering van het BIBOB beleid toereikend zijn. Dit blijk niet het geval te zijn. Er is geen budget beschikbaar om een BIBOB-coördinator aan te stellen. Dit leidt tot een sterke verzwakking van het gemeentelijke integriteitsbeleid. Voor de overige activiteiten waren de financiële middelen toereikend. SMART-doelstelling 102.1-4: Opvang Oekraïne Activiteit 102.1-4A De gemeente neemt haar rol in de opvang van vluchtelingen. Daarbij onderkennen we diverse stromen en wordt vanuit Feiligens de substroom Oekraïners humane opvang geboden • We moeten voldoende opvangcapaciteit beschikbaar stellen.
Inhoud
• • • •
• •
Gemiddeld vingen we in 2025, 252 Oekraïense ontheemden op, verspreid over zeven locaties. We zijn verplicht om 335 ontheemden op te vangen. Ongeveer 85% van de ontheemden werkte in 2025. Dat helpt niet alleen bij hun zelfstandigheid, maar ook bij de lokale economie. We besteden extra aandacht aan taalonderwijs en hulp bij integratie. Zo hielpen we bewoners om zelfstandig te worden en mee te doen in de samenleving. Van de zeven opvanglocaties zijn er vier niet goed geschikt voor langere tijd. De basisvoorzieningen zijn niet voldoende. Vooral het gebrek aan privacy is een steeds groter probleem. De mensen die wij opvangen, hebben recht op een veilige en fijne plek. In de huidige situatie lukt dat niet goed genoeg. Een belangrijk probleem is dat er te weinig locaties beschikbaar zijn. Daardoor lukt het ons niet om te voldoen aan de gemaakte afspraken. Er is gestart met de ontwikkeling van een extra locatie.
13
Planning
De bovenstaande activiteiten lopen niet volgens planning. Dit heeft te maken met bestuurlijke keuzes en prioritering. Financiën
De financiële middelen waren in 2025 toereikend. SMART-doelstelling 102.1-5 Cyber Activiteit 102.1-5A De gemeente gaat de komende jaren investeren in de preventie van cyberweerbaarheid en de preparatie op cybercrisis en incidenten Voor de preventie van cyberweerbaarheid en de voorbereiding op een mogelijke cybercrisis ontwikkelen we diverse bewustwordingscampagnes. Specifiek gericht op jongeren, ouderen en het Midden en Klein Bedrijf (MKB). In het plan van aanpak staan de doelstellingen. Inhoud
We organiseerden een feestelijke bijeenkomst ter ere van leerlingen die zich met veel inzet en enthousiasme hebben ingezet als Cyber Agent binnen de game HackShield. Planning
Het project HackShield liep het hele jaar door en is volgens planning verlopen. Financiën
De financiële middelen waren toereikend. SMART-doelstelling 102.1-6 Personen met onbegrepen/verward gedrag/Maatschappelijk onrust Activiteit 102.1-6A De gemeente zet in op snellere toeleiding tot zorg en ondersteuning en het verbeteren van samenwerking tussen publiek en private organisaties 1) We stellen een samenwerkingsconvenant Zorg en Veiligheid op met woningbouwcorporaties, politie, Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). 2) We voeren de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE-methodiek) in. 3) We leiden manifestaties en demonstraties, met het oog op veiligheid, in goede banen Inhoud
1) Het concept samenwerkingsconvenant Zorg en Veiligheid is opgesteld en voorgelegd voor een juridische toets bij het convenantenloket van de politie. Het convenant is nog niet ondertekend. Het is 14
de vraag of het convenant in het komende jaar wordt ondertekend. Dit is afhankelijk van externe partijen. 2) Er zijn trainingen voor de regisseurs Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) voorbereid. Zodat zij beter kunnen handelen op het snijvlak van Zorg en Veiligheid en de daaraan gekoppelde AVE-methodiek. 3) In 2025 zijn er een aantal demonstraties geweest, waaronder twee keer een demonstratie christenen voor Israël. En een demonstratie met 750 actievoerders tegen de gaswinning onder de Waddenzee. Planning
Het convenant is niet ondertekend. De voorbereiding van de training is afgerond. Bij demonstraties heeft de gemeente haar rol vervuld. Financiën
De financiën waren in 2025 toereikend. SMART-doelstelling 102.1-7 Horeca en evenementen Activiteit 102.1-7A Betrokkenheid en samenwerking met burgers/organisatoren en ondernemers versterken bij evenementen en in de horecabranche We willen burgers en ondernemers goed in verbinding brengen en waarborgen dat er een veilige omgeving is. In het jaarplan 2025 lag de nadruk op: 1) Het actualiseren van het evenementenbeleid. 2)Het organiseren van een evenementen- en horecabijeenkomst. 3) Het inzetten van de boa’s bij evenementen en in de horeca. 4) Het helpen van organisatoren bij het aanvragen van een vergunning en de daarbij horende (veiligheids)plannen. Inhoud
1) Het evenementenbeleid presenteerden we in april aan het college, in mei aan de raad. In december is het evenementenbeleid door het college vastgesteld. 2) Er is geen digitaal portaal voor evenementen ontwikkeld. De ambitie en wens van de gemeente, specifiek vanuit evenementen, is om in 2026 te kijken naar de mogelijkheden voor het ontwikkelen van een digitaal portaal. In februari organiseerden we een horecabijeenkomst specifiek gericht op het actuele onderwerp terrassenbeleid. 3) De boa’s zijn ingezet bij evenementen. 4) We hielpen de organisaties van de vergunningsaanvraag tot het evenement. In het kader van de veiligheid bij evenementen hebben we de plannen getoetst. Planning
De bovenstaande acties zijn volgens planning verlopen. 15
Financiën
De financiele middelen waren toereikend. SMART-doelstelling 102.1-8 Jaarwisseling Activiteit 102.1-8A: Stimuleren van een zo veilig mogelijke jaarwisseling Ook in 2025 wilden wij dat er in de gemeente een zo veilig mogelijke jaarwisseling in de stad en de dorpen plaatsvond. We werkten samen met de dorpen zodat zij feesten konden organiseren. Voor het carbidschieten kregen aanvragers van ons toestemming. Dit jaar organiseerden we voor gemeenten en geïnteresseerden een carbidcongres. Inhoud
De evaluatie van de jaarwisseling rondden we af door middel van een evaluatierapport. De inzet en de maatregelen die we met de inwoners, dorpsbelangen hebben ingezet, hebben een positief effect gehad. Grote incidenten bleven uit, de jaarwisseling is relatief rustig verlopen. Dit rapport geeft handvatten voor de volgende jaarwisseling in 2026. Planning
De planning is behaald. Financiën
De financiële middelen waren toereikend. 103.1 Doel: Versterken van de positie van de gemeente met regionale, provinciale en Europese netwerken én de internationale vriendschapsband met Fulda en Crediton SMART-doelstelling 103.1-2: Aanpak Europa is gestart (conform startnotitie) Activiteit 103.1-2A: Deelname EuropaPact Fryslân is geregeld Wij werken samen met de provincie en andere Friese gemeenten in het EuropaPact Fryslân. Doel daarvan is: • Fryslân internationaal te positioneren. • De kennis van Europa te vergroten. • Inzicht te krijgen in projecten. • Subsidies te verwerven. We sluiten ons voor drie jaar aan. Daarna evalueren we. Inhoud
Gemeente Noardeast-Fryslân is aangesloten bij het EuropaPact Fryslân 16
Planning
Is volgens planning verlopen. We zijn aangesloten bij het EuropaPact Fryslân Financiën
De middelen zijn opgenomen in de begroting. 103.1-2B: Europacoördinator is aangesteld Voor het proactief inspelen op gemeentelijke, regionale, provinciale, landelijke en Europese activiteiten stellen we een Europacoördinator aan, om de gemeentelijke werkzaamheden en kennis op Europees gebied te stroomlijnen. Inhoud
De werving van de Europacoördinator is afgerond en deze werkt inmiddels voor onze gemeente. Planning
Is volgens planning verlopen. Financiën
De middelen zijn opgenomen in de begroting. SMART-doelstelling 103.1: Versterken internationale vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet Activiteit 103.1-1A In 2025 wordt samen met het vriendschapscomité Fulda-Crediton gewerkt aan een versterking van de uitwisseling met Fulda en Crediton We hebben een band met de steden Fulda en Crediton. We blijven deze band verstevigen. Dat doen we samen met het vriendschapscomité, scholen en maatschappelijke organisaties, zoals bijvoorbeeld sportverenigingen, brandweer en koren. We bezoeken elkaar over en weer. Inhoud
In het eerste helft van 2025 hebben diverse jaarlijkse uitwisselingen plaatsgevonden zoals Rosen Montag en Ball der Stad. Er waren ook eenmalige activiteiten zoals het Winfridia koor dat heeft opgetreden in Dokkum ter gelegenheid van de viering van 80 jaar bevrijding. Ook heeft de brandweerrally plaatsgevonden met een team uit Fulda. We hebben contact met Fulda en het Europapact over een subsidieaanvraag in het kader van TownTwinning. Hiermee hopen we het uitwisselingsprogramma voor 2026/2027 te verbreden en deels uit Europese middelen te kunnen financieren. In november is hiervoor een subsidieaanvraag ingediend.
17
Planning
De reguliere uitwisseling vindt plaats volgens planning. De aanvraag Town -Twinning verloopt volgens planning. Financiën
De beschikbare middelen zijn toereikend voor het uitwisselingsprogramma en een aantal eenmalige projecten. Voor 2025 zijn vanuit de kadernota incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de verbreding en verdieping van de samenwerking. Deze middelen zijn doorgeschoven naar 2026 omdat er dan extra uitgaven worden verwacht door o.a. twee grote evenementen: Keningsdei en Hessentag 2026. Onderwerp beleidsdocumenten van Programma 1 Onderwerp beleidsdocumenten Dienstverlening Besturings- en organisatiefilosofie Noardeast-Fryslân (2025) Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Onderwerp beleidsdocumenten Veilige woon- en leefomgeving Veiligheidsagenda Noardeast-Fryslân: Mei elkoar foar Feiligens foar en mei de Mienskip 2024-2027 Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2024 – 2027 (Politie) Beleidsplan Veiligheid 2023 - 2026 (Veiligheidsregio Fryslân) Samenwerkingsovereenkomst Veiligheidshuis Fryslân Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Beleidsregels bestuurlijke handhaving drugscriminaliteit (2024) Handhavingsarrangement met politie (2025) Evenementenbeleid gemeente Noardeast-Fryslân (Het beleid wordt in 2026 vastgesteld)
Verbonden partijen van Programma 1 Verbonden partij
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen
Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid
Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving.
Shared Servicecentrum Leeuwarden
Het SSL garandeert en faciliteert de ICT- voorzieningen en – dienstverlening voor de gemeente Noardeast-Fryslân. Zij schept zoveel mogelijk de randvoorwaarden voor een efficiënte bedrijfsvoering en een klantgerichte en effectieve dienstverlening.
18
Uniforme beleidsindicatoren van Programma 1 Gemeente Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Periode Noardeast-
Nederland
Formatie
Fte per 1.000 inwoners
2025
11,3
10,4*
Bezetting
Fte per 1.000 inwoners
2025
11,8
10,2*
Apparaatskosten
Kosten per inwoner
2025
€ 1.180
n.v.t.
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
2025
9,9%
17,5%*
Verwijzingen Halt
Aantal per 10.000 jongeren
2024
5,0
9,0
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
2024
1.5
2,2
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
2024
3,1
4,3
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
2024
0,7
1,2
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
2024
3,6
5,7
Fryslân
* betreft cijfers van 2024
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren
Toelichting
Bron
Formatie
Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners.
Eigen gegevens
Bezetting
Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners.
Eigen gegevens
Apparaatskosten
Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken.
Eigen begroting
Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen begroting
Verwijzingen Halt
Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij Bureau Halt krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Winkeldiefstallen
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.
CBS
Geweldsmisdrijven
Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners. Voorbeelden hiervan zijn seksuele misdrijven, lichamelijk letsel door schuld, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.)
CBS
Diefstallen uit woning
Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners.
CBS
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie CBS en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.
19
Overzicht baten en lasten 2025 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Bedragen x €1.000 Exploitatie
Primaire begroting 2025
Begroting na wijzigingen 2025
Baten
1.060
1.450
1.399
-51
Lasten
-11.949
-12.782
-14.024
-1.243
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-10.889
-11.332
-12.625
-1.293
Onttrekkingen Gerealiseerd resultaat
Realisatie 2025
Afwijking ten opzichte van begroting na wijziging
384
533
365
-168
-10.505
-10.798
-12.260
-1.462
Toelichting op de afwijkingen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Bedragen x € 1.000
Afwijkingen (I)
Incidenteel Structureel (S)
BATEN 101 Bestuur Verschillen kleiner dan € 100.000
1 1
102 Dienstverlening
-27
Verschillen kleiner dan € 100.000
-27
103 Veiligheid
-25
Verschillen kleiner dan € 100.000
-25
TOTAAL BATEN
-51
I I I
LASTEN 101 Bestuur
-1.494
Het verschil wordt vooral veroorzaakt door een aanvullende dotatie aan de voorziening wethouderspensioenen. Met ingang van 1 januari 2028 worden de wethouderspensioenen ondergebracht bij het ABP. De manier waarop het ABP de pensioenvoorziening berekent is voor ons nu leidend. Het ABP gaat uit van een dekkingsgraad van 123,5%, daarom moet een hogere dotatie aan de voorziening worden gedaan.
-1.139
I
Door verlengde uitkeringen van de wachtgelden aan oud-wethouders moet er een toevoeging aan de voorziening worden gedaan.
-361
I
Verschillen kleiner dan € 100.000
6
I
102 Dienstverlening
25
Verschillen kleiner dan € 100.000
25
103 Veiligheid
226
Dit is het budget dat door de gemeente beschikbaar is gesteld en overblijft na het bergen van vliegtuigwrakken uit de Tweede Wereldoorlog. De berging is uitgevoerd in 2024. Het budget wordt in 2026 gebruikt voor herstelwerkzaamheden. Omdat dit budget overblijft, hoeft er geen geld uit de algemene reserve gehaald te worden. Daarom heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
100
I
126
I
Verschillen kleiner dan € 100.000 TOTAAL LASTEN
I
-1.243
Onttrekkingen aan reserves
-168
Dit is het budget dat door de gemeente beschikbaar is gesteld en overblijft na het bergen van vliegtuigwrakken uit de Tweede Wereldoorlog. De berging is uitgevoerd in 2024. Het budget wordt in 2026 gebruikt voor herstelwerkzaamheden. Omdat dit budget overblijft, hoeft er geen geld uit de algemene reserve gehaald te worden. Daarom heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.
-100
I
Verschillen kleiner dan € 100.000
-68
I
TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN
-1.462
20
Programma 2 - Mienskip Waar gaat programma 2 'Mienskip' over? In Noardeast-Fryslân staan inwoner en samenleving centraal en gaan we uit van de leefwereld van de inwoners in onze samenleving. Dat past bij de veranderde rollen die overheid, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties innemen. Verbondenheid, betrokkenheid en samenwerking zijn kernwoorden van dit programma. Onze gemeente kent een rijk verenigingsleven en sterke mienskipssin. Activiteiten op het gebied van sport en cultuur, al dan niet in verenigingsverband, verbindt mensen en vergroot de levendigheid van de dorpen. Het is daarom belangrijk initiatieven in de dorpen en wijken te blijven stimuleren en ondersteunen. Sport, muziek en cultuur dragen bij aan de sociale samenhang. Voor deze activiteiten zijn voorzieningen nodig: dorpshuizen, bibliotheken en sportaccommodaties. Deze voorzieningen moeten toekomstbestendig en duurzaam zijn, betaalbaar, bereikbaar en toegankelijk. Het onderwijs én de school als sociale plek in wijk en dorp zijn van groot belang in onze gemeente en dat willen we graag behouden. De gemeente heeft samen met de schoolbesturen een integraal huisvestingplan (IHP) ontwikkeld. Dit zal de komende jaren worden uitgevoerd. We stimuleren tegelijkertijd de samenwerking Onderwijs en Zorg, in lijn met de Fryske Mienskip Oanpak .
Als Fryske gemeente willen we onze eigen taal en de streektalen meer koesteren. De gemeente doet zelf meer om het Frysk een prominente plek te geven en ook in het onderwijs te stimuleren.
Hoofddoelstelling Vitale gemeenschappen en de leefbaarheid van Noardeast-Fryslân versterken.
21
201.1 Doel: Meer sociale verbondenheid en gemeenschapszin door de zelforganisatie en eigen verantwoordelijkheid van inwoners te faciliteren SMART-doelstelling 201.1-1: Stimuleren en faciliteren van sociale activiteiten en sociale samenhang in de mienskip Activiteit 201.1-1A: Implementatie subsidievolg- en afhandelsysteem Deze activiteit is onderdeel geworden van een bredere doorontwikkeling van het subsidiebureau (project). De selectie en aanschaf van een subsidievolgsysteem zijn gepauzeerd samen met het project Doorontwikkeling Subsidiebureau. Tijdens deze pauze heeft het subsidiebureau basisprocessen verbeterd om een soepele toekomstige implementatie mogelijk te maken. Inhoud
Het project is in 2025 niet opnieuw opgestart. Wel zijn intussen interne werkprocessen verbeterd, wat helpt bij een latere implementatie. Planning
De oorspronkelijke planning is niet gehaald vanwege personele uitval en daardoor gebrek aan ambtelijke capaciteit. We verwachten het project in Q2 van 2026 te herstarten. Financiën
Er is € 50.000 beschikbaar voor de aanschaf van het systeem. En er is € 30.000 voor beheer en onderhoud. Er zijn nog geen uitgaven gedaan. Uit het aanbestedingstraject in 2026 moet blijken of het budget toereikend is. 201.1-1B: Opzetten cultuurplatform In de cultuurnota 'Kultuer tichtby , tichtby Kultuer' staat: 'Om de bestaande relatie tussen gemeente en cultuurveld en de samenhang binnen het cultuurveld te versterken, initieert de gemeente de oprichting van een Cultuurplatform'. Inhoud
Er is vanuit de culturele verenigingen weinig tot geen belangstelling voor deelname aan een gemeentelijk cultuurplatform. Planning
Er zijn meerdere pogingen ondernomen, maar deze hebben geen resultaat opgeleverd. Financiën
Er zijn geen financiële gevolgen. 22
201.1-1C: Gemeentelijk vastgoed inzetten voor gebruik door kunstenaars of culturele activiteiten In de cultuurnota 'Kultuer tichtby, tichtby Kultuer' staat: 'Onderzoek met de collega's van Vastgoed naar de mogelijkheid van ( tijdelijke) inzet van vastgoed uit de eigen gemeentelijke portefeuille als culturele broedplaats en/of expositieruimte'. Inhoud
In het boekjaar 2025 zijn er geen gemeentelijke gebouwen beschikbaar gekomen. Planning
Dit is een doorlopende activiteit en afhankelijk van de mogelijkheden die zich voordoen. Financiën
In 2025 zijn er geen financiële gevolgen geweest. 201.1-1D: Uitvoering Motie inzet middelen voor extra formatie om nieuwe functie(s) subsidie ambtenaar Deze activiteit is onderdeel geworden van een bredere doorontwikkeling van het subsidiebureau (project). Inhoud
De motie is ondergebracht in het project Doorontwikkeling Subsidiebureau. Dit project is gepauzeerd. Er is een functieprofiel opgesteld. Bureau Leeuwendaal heeft deze gewogen en beoordeeld.
Planning
De oorspronkelijke planning is niet gehaald. Het project is in 2025 niet herstart. In verband met de tweede bezuinigingsronde moet overwogen worden of uitvoering van dit onderdeel van het project in 2026 wenselijk is. Financiën
Met het pauzeren van het project zijn ook de uitgaven gepauzeerd. Er is voldoende budget om de motie te kunnen uitvoeren.
23
SMART-doelstelling 201.1-2: Inwoners hebben meer mogelijkheden invloed uit te oefenen op hun eigen leefomgeving Activiteit 201.1-2B: Uitvoering geven aan de subsidieregeling Dorpen en Wijken budget Het dorpen-en wijkenbudget bestaat uit twee onderdelen. Dorpsbelangen en wijkraden ontvangen jaarlijks een budget als basisondersteuning. Daarnaast kunnen zij subsidie aanvragen voor leefbaarheidsinitiatieven. Inhoud
Het budget van € 450.000 is in 2025 volledig besteed. 46 besturen hebben de subsidie voor basisondersteuning aangevraagd en ontvangen. Er zijn daarnaast nog 37 aanvragen binnengekomen voor leefbaarheidsinitiatieven: 31 zijn toegekend 2 zijn ingetrokken 4 zijn geweigerd Planning
Aanvragen voor leefbaarheidsinitiatieven kunnen het hele jaar worden ingediend. Financiën
Het budget van € 450.000 is volledig benut in 2025. Het plafond is niet overschreden.
201.1-2A: Dorpen-en wijkenagenda’s opstellen (in samenhang met reeds bestaande visies, rapportages en werkwijzen) Wij ontwikkelen een Agenda Dorpen en Wijken. De agenda is bedoeld om: • • •
als gemeente beter zicht te krijgen op koppelkansen in de planning en uitvoering; inwoners beter te kunnen informeren; wensen binnen dorpen en wijken te verzamelen en te beoordelen.
Inhoud
Alle wensen en behoeften voor deze agenda zijn verzameld. Er is nu een digitale applicatie waarmee een dorpen- en wijkenagenda zichtbaar kan worden gemaakt. Nog niet alle randvoorwaarden, zoals de benodigde data, zijn echter op orde. Hierdoor kan de applicatie nog geen volledige en goede agenda maken. Planning
Het project ligt niet meer op schema. De informatie (data) die nodig is om een goed voorbeeld te maken dat intern getest kan worden, is nog niet compleet. Daardoor lopen we achter op de planning.
24
Financiën
Uw raad stelde € 200.000 beschikbaar. Dit bedrag is ontoereikend om voor alle dorpen en wijken structureel een kwalitatief goede agenda op te stellen. 202.1 Doel: Verbeteren toekomstbestendigheid maatschappelijke voorzieningen SMART-doelstelling 202.1-1: De maatschappelijke voorzieningen voor sport, cultuur en ontmoeten zijn toekomstbestendig: duurzaam, betaalbaar, bereikbaar en toegankelijk Activiteit 202.1-1B: Uitvoeren aanpak MFC Burdaard In 2021 gaf het toenmalige bestuur van het MFC it Spektrum bij ons aan dat zij zorgen hadden over de toekomst van het MFC. De exploitatie was niet sluitend te krijgen door tegenvallende inkomsten en hoge kosten. Wij zijn een traject gestart om tot een oplossing te komen, zodat de basisvoorzieningen voor Burdaard en Jislum e.o. behouden blijven. Inhoud
Wij hebben uw raad voorgesteld herstructurering verder te onderzoeken. De uitkomsten van dit onderzoek zijn op 20 november 2025 aan de raad voorgelegd. Op 20 november 2025 heeft de raad besloten dat herstructurering niet de oplossing is. Ook is besloten om verder te onderzoeken welke oplossing het meest haalbaar is voor de problematiek rondom MFC Burdaard. Dit doen wij door middel van twee sporen. Spoor A gaat over de dorpshuisfunctie. Het dorp is zelf verantwoordelijk voor het uitwerken van dit spoor. Spoor B gaat over het gebouw zelf. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitwerking van spoor B. Planning
Op 20 november 2025 zijn de uitkomsten van het onderzoek naar herstructurering aan de raad voorgelegd.
25
Financiën
Financiën (in tabelvorm) Omschrijving
x € 1.000
Bij: 2024 Onderzoeksbudget beschikbaar gesteld
30
Bij: 2025 Restant subsidiebudget MFC en vrijval exploitatiesubsidie
25
Bij: 2025 2e turap
75
Actueel budget
130
Af: Lasten tot en met 31-12-2025
-142
Af: Aangegane verplichtingen tot en met 31-12-2025
0
Saldo
-12
Af: Verwachte lasten tot en met einde project
-96
Eindsaldo
-100
Toelichting: De begroting hierboven geldt sinds dat het project in 2024 is aangemerkt als een majeur project. Dat betekent dat alle uitgaven en verplichtingen in deze begroting horen bij deze periode. Bij de besluitvorming van 20 november 2025 is onderzoeksbudget van €100.000 beschikbaar gesteld. Deze is in de begroting vanaf 2026 opgenomen. Bij de besluitvorming van 20 november 2025 is door de raad een ambitieuze planning vastgesteld. Waarschijnlijk hebben we meer tijd nodig om de opdracht van de raad zorgvuldig uit te voeren. Mogelijk heeft een langer tijdspad ook consequenties voor het benodigde budget. Een langere planning kan ook gevolgen hebben voor het budget dat nodig is. Zodra daar meer duidelijkheid over is, laten wij dat de raad weten.
203.1 Doel: Meer inspirerende fysieke schoolomgeving SMART-doelstelling 203.1-1: De onderwijs- en voorschoolse voorzieningen zijn toekomstbestendig, betaalbaar en blijven goed bereikbaar voor leerlingen Activiteit 203.1-1B: Onderzoek Campus Kollum uitvoeren Omdat er steeds meer leerlingen zijn, hebben de scholen voor het voortgezet onderwijs in Kollum te weinig ruimte. Daarom is uitbreiding van de Campus Kollum nodig. Er zijn daarom plannen voor meer ruimte voor onderwijshuisvesting. Dit project heet de brede Campus Kollum. Inhoud
Het definitieve plan voor Brede Campus Kollum werd op 13 maart 2025 aan de Raad voorgelegd. Op 21 mei 2025 werd positief en unaniem besloten voor uitvoering van de voorgelegde plannen. Ook werd een amendement aangenomen.
26
Het college ging in 2025 praten met het bestuur van de Stichting Campus Kollum en de schoolbesturen. Er zal een lening worden overgenomen die de Stichting Campus Kollum heeft bij de Bank Nederlandse Gemeenten. We willen deze lening later overnemen, met dezelfde voorwaarden als nu. Daarvoor moeten de nodige stappen gezet worden. De conclusie is dat dit met een akte van cessie kan worden opgelost. We nemen de lening over omdat we economisch eigenaar willen worden van Campus Kollum. Na oplevering van de uitbreiding van het campusgebouw willen we het juridische eigendom overdragen aan de schoolbesturen. De niet onderwijs gerelateerde voorzieningen zullen verhuizen van het campusgebouw naar een nieuw te bouwen multifunctioneel gebouw. Het is belangrijk om goede afspraken te maken met de Stichting Campus Kollum en de betrokken organisaties die ruimte zullen krijgen in de nieuwe multifunctionele voorziening. Dit vraagt om passende juridische afstemming en onderbouwing voordat met de bouwvoorbereidingen kan worden gestart. Planning
Het betreft een meerjarenplanning. Ten opzichte van de gepresenteerde planning tijdens de raadsvergaderingen in de eerste helft van 2025 heeft het project met betrekking tot planning meer tijd nodig voor afstemmingen met de betrokken partijen over de juridische kaders. Onderstaande tabel toont de nieuwe planning. Onderwerp
Tijdspad
Afstemmen juridische kaders
Q1 2026
Bouwvoorbereidingen
Q2 2026 - Q2 2027
Start bouwwerkzaamheden
Q2 2027 - Q2 2028
Financiën
Financiën (in tabelvorm) Omschrijving Bij: Begrotingspost raadsbesluit december 2023.
€ (x 1.000) 12.700
Bij Evt. aanvullingen via begrotingswijziging mei 2025
7.500
Actueel budget
20.200
Af: Lasten tot en met 31-12-2025
-1.075
Af: Aangegane verplichtingen tot en met 31-12-2025
-40
Saldo
19.085
Af: Verwachte lasten tot en met einde project
19.085
Eindsaldo
0
Toelichting: De begroting hierboven geldt voor de hele duur van het project. Het loopt van 2025 tot en met 2029. Dat betekent dat alle baten en lasten en verplichtingen in deze rapportage bij de periode van vier jaar horen. Het toegekende budget is tot op heden voldoende om de gestelde doelen te realiseren. 27
203.1-1C: Onderzoek Scholenpark Dokkum uitvoeren Wij willen komen tot passende onderwijshuisvesting voor Dockinga College, Dalton Dokkum, Burgerschool en Bonifatiusschool op de plek van Scholenpark A aan de Parklaan/Woudweg. Ook wil Fierder Onderwijs het vmbo gemengd/ theoretisch van het Dockinga College verplaatsen van Scholenpark A naar Scholenpark B. Samen met de scholen gaan we uit van deze hoofdthema’s: • • • • • • • •
Gelijkwaardigheid Groen Cultuur en Sport Verbinding Veiligheid Zichtbaar Flexibel Zorg en onderwijs
Inhoud
In het eerste kwartaal van 2025 werd de definitiefase afgerond. Projectdoelen zijn vastgesteld en inzichtelijk gemaakt. In het tweede kwartaal van 2025 werden de plannen aan de raad gepresenteerd voor besluitvorming. Op 5 juni werd unaniem door de gemeenteraad ingestemd met de plannen die zijn voorgelegd inclusief het realiseren van ruimte voor kinderopvang ten behoeve van IKC vorming. Daarnaast werd een amendement aangenomen voor het loskoppelen van het budget dat bestemd is voor Dockinga College vmbo gt. In de tweede helft van 2025 werd gestart met de bouwvoorbereidingen. Er werden bouwbegeleiding, architecten, constructeur, installatietechnici en andere benodigde professionals geselecteerd en aangenomen. In gezamenlijkheid en onder begeleiding van de architecten is een voorlopig ontwerp vastgesteld in november. Vervolgens werd gestart met het definitieve ontwerp. Dit proces loopt door in 2026. Planning
De planning voor 2025 is gehaald. Onderstaande tabel toont de meest actuele planning. Omschrijving
Tijdspad
Definitief ontwerp
Q1 2026
Technisch ontwerp (bestek)
Q2 2026
Prijsvorming/(EU) Aanbesteding
Q3 2026
Omgevingsvergunning
Q3 2026
Gefaseerde aanvang realisatie (incl. voorbereiding)
Q3 2026 – Q1 2027
Gefaseerde opleveringen
Q3 2027 – Q1 2028
28
Financiën
Financiën (in tabelvorm) Omschrijving
€ (x 1.000)
Raadsbesluit 5 juni 2025 Bij: Scholenpark A
32.177
Bij: Vmbo gemengd/ theoretisch
7.431
Bij: Kinderopvang
2.400
Actueel budget
42.008
Af: Lasten tot en met 31-12-2025
-967
Af: Aangegane verplichtingen tot en met 31-12-2025
-1.600
Saldo
39.441
Af: Verwachte lasten tot en met einde project
39.441
Eindsaldo
0
Toelichting: De begroting hierboven geldt voor de hele duur van het project. Het project loopt van 2024 tot en met 2029. Dat betekent dat alle baten en lasten en verplichtingen in deze rapportage bij de periode van vijf jaar horen. Het toegekende budget is tot op heden voldoende voor de gestelde doelen. 203.1-1C Faciliteren onderzoek naar scholen in de Noordoosthoek Er is onderzoek gedaan naar de toekomstbestendigheid van scholen in de Noordoosthoek van de gemeente Noardeast- Fryslân. De gemeente heeft hiervoor een subsidie verstrekt om onderzoek uit te laten voeren door het bestuur van stichting Arlanta. Inhoud
Het college is in afwachting van een concreet plan dat het schoolbestuur van Stichting Arlanta aan het gemeentebestuur kan voorleggen. De gemeente zal het plan beoordelen en bespreken in het op overeenstemming gerichte overleg met de andere schoolbesturen in de gemeente. Vervolgens zal het college, afhankelijk van de uitkomst, de gemeenteraad informeren. Planning
Het ontvangen van een concreet plan wordt verwacht in de eerste helft van 2026. Financiën
Het budget was toereikend voor de gestelde doelen. Het college heeft aangegeven niet meer budget beschikbaar te stellen.
29
204.1 Doel: Fuortsterkjen fan de eigen identiteit en talen SMART-doelstelling 204.1-1: Behâld en fuortsterkjen fan it Frysk en de streekeigen talen en dêrmei de meartaligens Activiteit 204.1-1A: Utfieren Frysk taalbelied troch it Aksjeplan Frysk De útfiering fan it Frysk Taalbelied is in paraplu foar alle soarten projekten en akjes op it mêd van Frysk en de Streektalen. Inhoud
It útfieren fan it Frysk taalbelied is in trochrinnend proses wat fleksibel is en foaroprinnend is op de aktualiteiten op it mêd fan taal. Jierlikse projekten sa as de Fryske wike en Jou in bern in boek binne útfierd. Oan de amendeminten Fûns Sichtberens Frysk en Lânskipsbiografy is útfiering jûn. Ein 2025 is de subsydzjeregeling Sichtberens Frysk en streektalen yn wurking gien. Yn gearwurking mei Cedin is der in tydskrift makke oer it lânskip fan Noardeast-Fryslân ynklusyf in lesbrief foar learkrêften. Alle learlingen fan de boppebou fan it basisûnderwiis en de ûnderbou fan it fuortsetûnderwiis ha dit tydskrift krigen. It tiidskrift is ek digitaal beskikber sadat der ek yn oare jierren mei wurke wurde kin. Planning
De aktiviteiten út it Aksjeplan binne útfierd en oan de amendeminten is útfiering jûn. Financiën
De aktiviteiten binne útfierd binnen de beskikbere budzjetten. SMART-doelstelling 204.1-2: Versterken culturele identiteit Activiteit 204.1-2A: Ondersteunen bestuur museum Kollum bij zoektocht naar optimaliseren huisvesting In 2024 heeft de gemeenteraad € 45.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag is bedoeld om het bestuur van de stichting Kollumer Museum mr Andreae te ( laten) ondersteunen bij het onderzoek naar de mogelijkheden voor een duurzaam en toekomstbestendig museum in Kollum. Inhoud
De uitkomsten van het onderzoek zijn in het 2e kwartaal van 2025 gepresenteerd. De onderzoekers zien onder voorwaarden mogelijkheden voor een toekomstbestendig museum in Kollum. Planning Het museumbestuur is inmiddels een ontwikkel- en verbetertraject gestart. Hierop zit geen tijdplanning. 30
Financiën
Het beschikbaar gestelde budget biedt voldoende ruimte om begeleiding voor het ontwikkel verbetertraject in te kunnen huren. Onderwerp beleidsdocumenten van Programma 2 Onderwerp beleidsdocumenten Sociale verbondenheid Dorpen- en wijkenbeleid 2023-2026 Cultuurnota ‘Kultuer tichtby, tichtby Kultuer’ (2022) Onderwerp beleidsdocumenten Maatschappelijke voorzieningen Atlas van Noordoost Fryslân Eindrapport (sept. 2015) Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2010-2030 (jan. 2014) Onderwerp beleidsdocumenten Schoolomgeving IHP Noardeast-Fryslân (2023) Actieplan en Startnotitie Zorg en Onderwijs (2021) Fryske Mienskip Oanpak (in ontwikkeling) Onderwerp beleidsdocumenten Culturele identiteit Frysk Taalbelied “Mei elkoar foarút mei it Frysk” (2020) Frysk Aksjeplan (2023) Cultuurnota ‘Kultuer tichtby, tichtby Kultuer’ (2022)
Verbonden partijen van Programma 2 Verbonden partij
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen
Roobol
Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs
Elan Onderwijsgroep
Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs
Uniforme beleidsindicatoren van Programma 2 Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Niet-Sporters
%
Gemeente Periode NoardeastFryslân 2024
55,00
Nederland 42,50
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren Uniforme beleidsindicatoren
Toelichting
Bron
Niet-Sporters
Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)
31
Overzicht baten en lasten 2025 Programma 2: Mienskip Bedragen x €1.000 Exploitatie
Primaire begroting 2025
Begroting na wijzigingen 2025
Baten
851
1.120
844
-276
Lasten
-10.053
-13.160
-11.292
1.868
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-9.202
-12.040
-10.448
1.592
Onttrekkingen Gerealiseerd resultaat
Realisatie 2025
Afwijking ten opzichte van begroting na wijziging
657
3.418
1.507
-1.911
-8.545
-8.622
-8.941
-319
Toelichting op de afwijkingen Programma 2: Mienskip
Bedragen x € 1.000
Afwijkingen
Incidenteel (I) Structureel (S)
BATEN 201 Voorzieningen
1
Verschillen kleiner dan € 100.000 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid
-29
Verschillen kleiner dan € 100.000
-29
203 Sport
-285
Een boeking die te maken heeft met GALA Sport is niet juist verwerkt. De baten en lasten die bij deze post horen zijn op een andere plaats in de administratie verantwoord. Daarom heeft deze correctie nauwelijks invloed op het resultaat. Per saldo is het effect bijna budgetneutraal, zie ook de toelichting bij de lasten.