Bijlage bij I - Visiedocument Brede Campus Kollum definitief

Dromen, Doen, Bouwen, visie samenwerking doorgaande lijn 0-18 1 maart 2023

Inhoud 1.

Aanleiding en achtergrond ................................................................................................. 2

2.

Betrokken partijen.............................................................................................................. 4

3.

Brede Campus Kollum – klein beginnen, groot denken ..................................................... 8 3.1 Ambitie ............................................................................................................................. 8 3.2 Samenvatting: Leidende principes ................................................................................. 13 3.3 Samenwerkingspartners................................................................................................. 15

4.

Praktische vertalingen ...................................................................................................... 17

1

1. Aanleiding en achtergrond De gemeente Noardeast-Fryslân onderzoekt samen met de schoolbesturen OVO-NF, het Lauwerscollege, Arlanta en ROOBOL en de kinderopvangorganisatie TIKO de mogelijkheden tot diepgaande samenwerking. De betrokken partners onderzoeken de realisatie van een locatie voor kinderen en jongeren van 0-18 jaar waar opvang, zorg en onderwijs ontschot kunnen samenwerken en optimaal gebruik kunnen maken van elkaars expertise. Een dergelijke samenwerking is geheel in lijn met landelijke ontwikkelingen rond 10-14onderwijs, de gemeentelijke ambities zoals verwoord in “Actieplan Zorg en Onderwijs Noordoost-Friesland 2021- 2024” en de inhoudelijke kaders van het actuele gemeentelijk Integraal Huisvestingsplan. De haalbaarheid voor de fysieke uitvoering van deze samenwerking wordt getoetst op de locatie van de oude Colle te Kollum. De betrokken schoolbesturen hebben de ambitie “1 kind, 1 plan” uitgesproken vanuit de intentie een soepele overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs te realiseren voor kinderen uit de regio en zorg en onderwijs te integreren. Het bundelen van voorzieningen voor kinderopvang, primair- en voortgezet onderwijs en zorgaanbieders biedt in de visie van bestuurders een prachtige kans om in samenwerking een doorgaande lijn van 0-18 jaar te realiseren.

Deze ambitie laat zich goed combineren met de noodzaak een nieuwe locatie te realiseren. Drie van de betrokken scholen groeien in Kollum uit hun huisvesting. De relatief Brede Campus Kollum en Kindcentrum Kollum zijn succesvol en hebben een aantrekkende kracht. De gemeente heeft op haar beurt ambities op het terrein van onderwijs en zorg, het stimuleren van een gezonde leefstijl met veel bewegen, het bestrijden van eenzaamheid en inwonersparticipatie door belemmeringen weg te nemen zoals laaggeletterdheid. Vanuit deze verantwoordelijkheid is ook de gemeente partner in het project Campus Kollum. Onderwijshuisvesting wordt op deze manier efficiënt verbonden aan gemeentelijke beleidsdoelen. In juli 2022 is dit visiedocument uitgebreid en verdiept door de onderwijspartners en kinderopvangorganisatie TIKO. Ook is op gemeente-initiatief een aantal maatschappelijke organisaties gevraagd om dit visiedocument te verrijken met een maatschappelijke visie. Dat heeft alles te maken met ontwikkeling van de zogeheten “Opgroeien in een Kansrijke Omgeving” (OKO). In combinatie met het actieplan Onderwijs & Zorg (Ate de Boer) en dit document ligt er een unieke kans om van een gezamenlijke ambitie het verschil te maken voor jong en oud in de lokale samenleving van Noordoost Friesland.

In voorliggende notitie delen bestuurders hun (aangescherpte) visie op samenwerking. In deze visie is het op één locatie vestigen van PO/VO onderwijs, opvang en zorg en de bibliotheek, waarin tal van functies met elkaar verbonden worden, een kans én stimulans om voor

2

leerlingen om een brug te slaan tussen primair en voortgezet onderwijs en voor de partijen om gebruik te maken van elkaars expertise en waar mogelijk ruimten te delen. Daarnaast ligt er een kans om de preventiegerichte “Opgroeien in een Kansrijke Omgeving” (OKO) vorm te geven op de campus voor zowel de leerlingen als andere inwoners van de gemeente. Een meer technische, kwantitatieve vertaling van de visie zal afhankelijk van de besluitvorming in januari in een volgende fase moeten plaatsvinden. Om te komen tot een zorgvuldig gewogen besluit voor het beschikbaar stellen van extra middelen speelt de visie van partners op samenwerking een belangrijke rol. Bestuurders beschouwen deze notitie in dat kader als vertrekpunt voor en ondersteunend aan het gesprek met de gemeente hierover. De partijen zijn zich bewust van de verschillende belangen die er spelen en willen vanuit hun eigen rol en verantwoordelijkheid input leveren op de visie als startpunt om De Brede Campus Kollum vorm te geven. In praktische zin is de maatschappelijke visie vanuit de gemeente Noardeast-Fryslân en andere maatschappelijke organisaties vooral uitgeschreven vanuit de rol en verantwoordelijkheid naar kinderen en nog minder naar de maatschappelijke context voor inwoners. Dit visiedocument verwoordt ambities die breed gedragen worden door de onderwijsorganisaties en maatschappelijke organisaties.

3

2. Betrokken partijen Voordat we onze visie en ideeën over samenwerking schetsen, geven we in dit hoofdstuk een korte beschrijving van betrokken partijen. Daarbij besteden we in het bijzonder aandacht aan de (overeenkomsten in de) pedagogische en onderwijskundige uitgangspunten van de betrokken organisaties. Deze uitganspunten vormen immers belangrijke kaders voor de overkoepelende visie op samenwerking. Voor uitgebreide informatie over de uitgangspunten van het onderwijs op de scholen verwijzen we naar de desbetreffende schoolgidsen, -plannen en websites. Primair Onderwijs De scholen voor primair onderwijs werken samen onder de vlag van het Kindcentrum Kollum. Kindcentrum Kollum is een identiteitsrijk kindcentrum waarin Stichting Arlanta, ROOBOL en Tiko Kinderopvang arrangementen aanbieden aan kinderen van 0 tot 13 jaar. Kindcentrum Kollum stelt het kind centraal: ieder kind is nieuwsgierig, wil leren en zich ontwikkelen. CBS Koningin Juliana, OBS Professor Casimir, peuteropvang de Klimop en BSO De Klimroas werken samen aan de vorming van het opgroeiende kind en bij het vinden van hun plek in de wereld. Bij het Kindcentrum is ook een uniek speel-, beleef- en beweegpark voor het gehele dorp gerealiseerd. Dit park is tot stand gekomen door een samenwerking tussen dorpsbelang Kollum, Kindcentrum Kollum en de gemeente Noardeast-Fryslân.

Binnen Kindcentrum Kollum komen vroeg- en voorschoolse educatie, peuterspeelzaal, buitenschoolse opvang en onderwijs samen. Leerkrachten en pedagogisch medewerkers werken inmiddels tweeënhalf jaar samen. De samenwerking in het kindcentrum tussen beide scholen en kinderopvangorganisatie Tiko laat zich omschrijven als een “hand-in hand”samenwerking: een duurzame samenwerking vanuit één pedagogische - en onderwijskundige doorgaande leerlijn voor kinderen. Tussen de voorschoolse - en schoolse periode is sprake van een drempelloze overgang. Zo stromen kinderen die gebruik maken van de peuteropvang binnen het kindcentrum moeiteloos door naar de basisschool en buitenschoolse opvang (BSO). De peuters en kleuters ontmoeten elkaar bij verschillende kindcentrumbrede activiteiten. Zo raken zij spelenderwijs vertrouwd met de gezichten en omgeving. Binnen het Kindcentrum is sprake van één zorglijn waarin de pedagogisch medewerkers van Tiko, de intern begeleiders van beiden scholen, vroeghulp en het gebiedsteam samenwerken. Op deze manier wordt kennisverlies bij overstap geminimaliseerd en raken ouders en professionals vertrouwd met elkaar. De CBS Koning Juliana en De OBS Professor Casimir vallen onder het bevoegd gezag van respectievelijk stichting Arlanta en stichting ROOBOL.

De scholen hebben een verschillende denominatie, de Casimir heeft een openbare identiteit, de Juliana heeft een christelijke grondslag. De kindvisie op leren en ontwikkelen wordt breed gedragen binnen het kindcentrum, de beide scholen vertalen deze visie in een schooleigen onderwijsconcept.

4

Diversiteit in denominatie en onderwijsconcept van de scholen, medewerkers en leerlingen wordt kindcentrumbreed gezien als een verrijking en inspiratie. Het verwelkomen van diversiteit en oog hebben voor talent van leerlingen en medewerkers is een belangrijke pijler in de visie van beide organisaties. Beide visies komen op meer punten samen, zoals hieronder geschetst. 1. Een professionele cultuur waarin samen leren en ontwikkelen en ruimte voor experimenteren kenmerkend is. 2. Een nieuwsgierige en open houding als het gaat om ideeën, vraagstukken en opvattingen die leven binnen de organisatie en in de maatschappelijke omgeving. 3. Centrale waarden en pedagogische- en onderwijskundige uitgangspunten: - Een brede ontwikkeling van leerlingen (naast de basisvakken), met een focus op mogelijkheden en talenten van kinderen en aandacht voor o.a. ervarend, onderzoekend en ontdekkend leren, digitalisering, kritisch denken, persoonsvorming, praktijkgericht aanbod. - Een veilige en geborgen sfeer, waarin kinderen vertrouwen en ruimte krijgen om zelf (begeleid) sturing te geven aan hun ontwikkeling en leerproces. - Samen: kinderen, medewerkers en ouders maken deel uit van een gemeenschap, waarin ontmoeting, oefenen in samenleven en burgerschap, betrokkenheid bij elkaar en bij de wereld om hen heen belangrijke aspecten zijn.

Kinderopvang TIKO Kinderopvang is een professionele organisatie die “Een warme, veilige en stimulerende omgeving” biedt. Zij biedt kinderopvang: dagopvang, peuteropvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang in de regio. TIKO maakt integraal onderdeel uit van het Kindcentrum Kollum en de visie van TIKO sluit dan ook naadloos aan bij de overige partners. De organisatie wil in samenwerking met de partners in het Kindcentrum Kollum kinderen een plek bieden waar zij zich maximaal kunnen ontwikkelen, zich veilig voelen en hun talenten ontdekken en ontwikkelen. De missie van TIKO komt tot uitdrukking in 4 speerpunten: • • • •

Professionele en toegankelijke kinderopvang bieden voor een betaalbare prijs. De beste én leukste kinderopvangorganisatie zijn in de wijde omtrek. Een gezonde, betrokken en klantvriendelijke onderneming zijn. Een organisatie zijn waarin iedere medewerker met plezier werkt.

Om dit te bereiken besteedt Tiko veel aandacht aan de ontwikkeling van kwaliteit, communicatie en de wensen van ouders en kinderen. Er wordt geïnvesteerd in deskundige medewerkers, veilige kindvriendelijke gebouwen en stimulerend spelmateriaal van hoge kwaliteit.

5

Voortgezet Onderwijs Campus Kollum is het centrum voor cultuur en educatie in Kollum. In dit multifunctionele centrum huizen vanaf schooljaar 2019-2020 twee VO-scholen: Piter Jelles !mpulse Kollum en Lauwerscollege Kollum,de bibliotheek en het gemeenschapscentrum De Colle. Bij de totstandkoming is veel aandacht besteed aan samen wonen, samen werken en samen leven. De scholen hebben samen een pedagogisch-didactische visie en onderwijsambitie kunnen formuleren. Hierin is vastgelegd hoe ze met elkaar en de leerlingen omgaan en hoe het onderwijs wordt vormgegeven. De scholen voelen zich samen verantwoordelijk voor alle leerlingen. De intentie ‘samen leven’ toont zich ook op praktisch vlak. In Campus Kollum gaan de leerlingen letterlijk door één deur en maken ze gebruik van dezelfde ruimtes en leslokalen. Daarom stemmen zij de lesroosters op elkaar af en maken ze afspraken over hoe eenieder met elkaar omgaat. Naast het gezamenlijke is er in de Campus ook ruimte voor eigen identiteit. Het Lauwers College een christelijke school voor mavo en vmbo in alle richtingen en !mpulse Kollum een openbare school voor mavo, havo en vwo. Elke school heeft zijn eigen onderwijsconcept: !mpulse is een onderwijsconcept van OSG Piter Jelles en het Lauwers College heeft GO! Samen realiseren de scholen een breed onderwijsaanbod waarin ze elkaar door samenwerking versterken.

In de huidige situatie is er naast de school in gezamenlijkheid een pedagogisch didactisch centrum gerealiseerd waarin leerlingen met een intensieve extra ondersteuningsbehoefte passende maatwerktrajecten en/of onderwijszorgarrangementen kunnen volgen. Hierbij wordt samengewerkt met externe zorgaanbieders en wordt gestreefd naar een zo inclusief mogelijke onderwijsvorm. Het is een grote wens om dit initiatief nog intensiever te verbinden onder één dak. Ook buiten de lessen werken de scholen samen. Excursies, schoolfeesten of sportdagen worden samen georganiseerd, evenals thema-avonden voor ouders en het bezoeken van theartervoorstellingen. Beide scholen worden gewaardeerd om het persoonlijk contact met leerlingen en hun ouders. Iedereen kent elkaar, wordt gezien en krijgt daardoor volop aandacht. Campus Kollum is een groot gebouw, maar door de persoonlijke aandacht en het contact met elkaar voelt het kleinschalig. Gemeente Noordoost Friesland De gemeente kijkt integraal naar haar opgave op het gebied van onderwijshuisvesting en verbindt die rol met andere beleidsvoornemens. Zo biedt de combinatie van scholen en bibliotheek handvatten om laaggeletterdheid aan te pakken, het tegengaan van eenzaamheid en het voorkomen van middelmisbruik.

Noardeast-Fryslân wil een gemeente zijn waarin iedereen mee doet! “Opgroeien in een Kansrijke Omgeving” (OKO) is gericht op alle leeftijden, waarbij partijen vanuit een gezamenlijkheid acteren rondom inwoners (en dus niet alleen leerlingen). Vanuit

6

die gedachte omarmt de gemeente de kans om vorm te geven aan de OKO op De Brede Campus Kollum. Door de samenhang van de partners rondom kinderen en inwoners, liggen er kansen en mogelijkheden om ontmoeting en activiteiten buiten onderwijstijd te realiseren. Een plek waar cultuur, sport, muziek in samenhang met jeugd- en jongerenwerk en welzijn een plaats krijgen. Dat betekent onder andere: Bevorderen van een gezonde leefstijl • • OKO • • • •

Gezonde leefstijl bevorderen d.m.v. bewegen/voeding (bijv. allianties tussen onderwijs, gemeente, plaatselijke winkeliers, sportverenigingen/sportschool etc.). Kennismaken met en binden aan het lokale verenigingsleven.

Kinderen in aanraking brengen met sport, kunst, muziek en cultuur (allianties tussen onderwijs, verenigingen, muziekschool etc.). Bevorderen van sociale vaardigheden. Taalondersteuning/tegengaan van laaggeletterdheid (alliantie onderwijs, bibliotheek etc.). Het geleerde koppelen aan praktijksituaties.

Middelengebruik voorkomen • Zinvol besteden van vrije tijd. • Maatschappelijke participatie bevorderen/ ontmoeting bevorderen tussen verschillende levensfasen (maatschappelijke stages). Bibliotheek De bibliotheken in Noardeast-Fryslân zijn zich bewust van hun maatschappelijke taak en bieden een steeds breder palet aan maatschappelijke dienstverlening. Denk aan digitale geletterdheid, het aanbieden van cursussen of de rol vervullen van infopunt digitale overheid. Bibliotheken kunnen een huiskamer van de samenleving zijn, ook op De Brede Campus Kollum. Daarnaast vervult de bibliotheek een rol spelen in het bestrijden en voorkomen van laaggeletterdheid en op het gebied van leesbevordering en leesbegeleiding.

7

3. Brede Campus Kollum – klein beginnen, groot denken In onderstaand hoofdstuk omschrijven de onderwijspartners en gemeente achtereenvolgens de gezamenlijke ambitie, onze visie op onderwijs, zorg en samenwerking en onze maatschappelijke visie. Tot slot omschrijven we op welke wijze we die visies concreet willen maken in activiteiten. 3.1 Ambitie De Brede Campus Kollum is gevestigd in het hart van Kollum. De Brede Campus bestaat uit een aaneenschakeling van drie gebouwen met een groene buitenruimte die een corridor vormt langs het Maartensplein, het centrale plein van Kollum waaraan ook de sporthal is gevestigd. De buitenruimte rondom De Brede Campus heeft een dubbelfunctie: sport & recreatie in het groen voor zowel de gebruikers van De Brede Campus als voor de inwoners van Kollum en omstreken. De Brede Campus is een enorme kans om het totale aanbod voor kinderen aan elkaar te verbinden en tegelijkertijd ook een ontmoetingsplek voor de inwoners te zijn. Het is onze gezamenlijke ambitie om ieder kind in het voedingsgebied optimale ontwikkelingskansen te bieden door te zorgen voor een uitdagend, afgestemd ontwikkelaanbod, goede begeleiding en een ontschotte samenwerking tussen onderwijs en zorg.

8

Aansluiting gemeentedoelen Vanuit de gedachte dat alle inwoners de weg naar de campus gaan vinden is de gemeenschapsgerichte aanpak van de OKO een grote kans om naast het tegengaan van middelengebruik onder jongeren ook gericht te zijn op preventie van eenzaamheid onder inwoners. Deze preventiegerichte aanpak past uitstekend bij de huidige doelstelling van de GGD Friesland en de veranderende rol en betekenis van de bibliotheken in Noardeast-Fryslân, die meer en meer raakt aan welzijnswerk als huiskamer van de plaatselijke samenleving (thirdspace*). Kortom: de GGD en de bibliotheek als een plek waar je kan verblijven of genieten van culturele activiteiten, gezien wordt en tegelijkertijd hulp en advies kan krijgen.

*third space that "third places" - where people can gather, put aside the concerns of work and home, and hang out simply for the pleasures of good company and lively conversation - are the heart of a community's social vitality and the grassroots of democracy. (Ray Oldenburg, 1932, Oldenburg is Professor Emeritus at the Department of Sociology and Anthropology)

Aansluiting onderwijsvisie Binnen de Brede Campus Kollum weten we dat ieder kind uniek is. Dit zegt iets over het individu, maar ook over de relatie tot de ander. Binnen de leergemeenschap die we voor ogen hebben, is een sterke sociale cohesie. We kennen elkaar, iedereen voelt zich gehoord en gezien en krijgt de aandacht die hij verdient. Wij zijn ervan overtuigd dat een kind zich alleen kan ontwikkelen in een veilige leeromgeving. Onze gezamenlijke pedagogische aanpak komt voort uit deze basisovertuiging. Samen voelen wij ons verantwoordelijk voor het realiseren van een veilige omgeving voor ieder kind op de campus, wij maken geen onderscheid tussen kinderen van verschillende kernpartners. Onze pedagogische aanpak kenmerkt zicht door een positieve en ontwikkelingsgerichte basishouding. Wij vinden het belangrijk dat ieder kind de kans krijgt om te reflecteren op zijn eigen handelen, alleen hierdoor wordt iedere situatie een potentiële leerervaring. Iedereen moet de kans krijgen om zijn talenten te ontdekken en te ontplooien. Door ons aanbod op elkaar af te stemmen willen we een rijke leeromgeving creëren binnen een ambitieus leerklimaat. Het aanbod dat we voor ogen hebben is meer dan de som van ons huidige aanbod. We willen ons richten op aanbod waarin zowel talenten als vaardigheden gestimuleerd worden. Dit sluit aan bij de plannen t.a.v.

de Rijke Schooldag, waarbij elk kind en elke jongere van 0 tot 18 jaar de ruimte krijgt om zijn of haar talenten te ontdekken en te ontwikkelen, om zo de kansenongelijkheid te verkleinen. Op de Campus is iedere medewerker zich bewust van zijn rolmodelschap.

9

10

Aansluiting zorgvisie Eén kind, één plan is binnen de Brede Campus Kollum het fundament van de aanpak op het gebied van zorg en begeleiding. Hiermee bedoelen we dat alle zorg en begeleiding van ieder kind op De Brede Campus op elkaar is afgestemd en doordacht is. Iedere kernpartner voelt zich verantwoordelijk voor ieder kind. Samen zorgen we ervoor dat ieder kind optimale zorg en begeleiding krijgt, want daar heeft ieder kind recht op. Wij betrekken partners actief in het realiseren van optimale zorg en begeleiding, wij zijn zelf regievoerder. Verwacht wordt daarbij dat instanties naast de uitvoering van hun directe taak waar nodig gebruik maken van de vaardigheden en kennis van anderen. Een multi-instantieel plan zorgt ervoor dat er voor ieder kind/leerling met een extra zorg en/of ondersteuningsbehoefte één plan van aanpak is en één regievoerder wordt aangesteld. Op deze manier wordt de efficiëntie van het proces en de effectiviteit van de inzet gewaarborgd. De Ambitie van de Campus Kollum op het gebied van zorg en begeleiding sluit hiermee naadloos aan bij de collectieve ambitie in de regio Noard-East Fryslân. Deze ambitie staat beschreven in het Actieplan zorg en onderwijs 2021-2024 (Ate de Boer oktober 2021). Om kinderen maximale ontwikkelkansen te bieden, worden initiatieven ontplooid die moeten leiden tot normalisering.

Daarnaast heeft het plan het doel om op allerlei niveaus verbinding tot stand te brengen tussen overheid, zorg, onderwijs en ouders/verzorgers. Hierbij wordt gewerkt vanuit een onderzoekende houding waarmee de effecten van de initiatieven worden gemeten. Visie op samenwerken binnen de Brede Campus Samen werken en leren vraagt ook een heldere visie op samenwerking. Binnen de mogelijkheden van het huidige onderwijsstelsel willen wij voor kinderen/jongeren van 0 tot en met 18 jaar in Kollum en omstreken een ononderbroken ontwikkeling realiseren. De onderwijsen ontwikkelvraag van het kind staat daarbij centraal. Binnen de Brede Campus maar ook breder in de omgeving, willen we op termijn komen tot een hoogwaardig en aansprekend onderwijs- en activiteitenaanbod en een drempelloze overgang tussen voorschool, basis- en voortgezet onderwijs. Het in elkaars nabijheid vestigen van de drie gebouwen kan in onze visie ontmoeting en uitwisseling stimuleren en van daaruit een belangrijke impuls geven aan samenwerking.

11

Op De Brede Campus staat samenwerken centraal. Dit zeggen we niet alleen, maar het is ook zichtbaar in het gebouw en onze organisatiecultuur. In de samenwerking zijn drie verschillende niveaus te onderscheiden: 1. Het fundament Het fundament heeft vooral betrekking op de gezamenlijke visie op ontwikkelen en onze gezamenlijke aanpak in zorg en begeleiding. Een kind voelt zich onderdeel van De Brede Campus. Waar hij ook komt in het gebouw of buitenruimtes, hij voelt zich veilig en thuis. Het kind ervaart geen verschil in de pedagogische benadering van de professionals die werkzaam zijn op De Brede Campus. De andere kinderen op De Brede Campus zijn onderdeel van dezelfde leergemeenschap. 2. Vergaande samenwerking Als kernpartners werken wij nauw met elkaar samen, maar we blijven verschillende onderdelen van een groter geheel. Kinderen ervaren geen schotten tussen de verschillende kernpartners. Zij voelen zich onderdeel van De Brede Campus. Wel ervaren kinderen diversiteit in aanbod. Door de verschillende profilering, bijvoorbeeld in denominatie, wordt er geen afbreuk gedaan aan de ervaren keuzemogelijkheden. 3. “Samen leven” Een campus of school is bij uitstek een plek waar kinderen leren ‘samenleven’. Vanuit de visie van de gemeente, het onderwijs, de kinderopvang en bibliotheek kijken we dus ook op deze manier naar De Brede Campus Kollum.

Door samen te werken in de doorgaande lijn van 0-18 jaar zullen kinderen van verschillende leeftijden en achtergronden elkaar ontmoeten. We zien dat als een verrijking, maar als het gaat om ontmoeting en de inrichting van de gebouwen en buitenruimtes sluiten we uiteraard aan bij de leeftijden van kinderen. Kinderen moeten zich geborgen en veilig weten in een kleinschalige setting. Onze opvang en onderwijsorganisaties staan midden in de gemeenschap. We willen kinderen van alle leeftijden leren om te zorgen voor elkaar en de wereld om hen heen. Dus verbinden we ze met de wereld om ons heen: we halen de maatschappij niet alleen naar binnen door aan te sluiten op actuele maatschappelijke ontwikkelingen, maar we halen de samenleving letterlijk naar binnen, omdat een maatschappelijke functie als de bibliotheek gehuisvest is op de campus. We willen als samenwerkende organisaties ook nadrukkelijk een goede buur zijn. Niet alleen binnen de gebouwen, maar ook in de omgeving willen we aandacht hebben voor het welzijn van elkaar. Dat betekent o.a. dat we actief het gesprek aangaan met omwonenden. Over wederzijds begrip en respect, maar ook over hele praktische zaken.

12

3.2 Samenvatting: Leidende principes We hebben onze gezamenlijke ambitie en visie vertaald naar een aantal uitgangspunten die leidend zullen zijn bij het invullen van onze samenwerking en het maken van keuzes daarin: 1. Het kind centraal: we zien wie je bent en geloven in jouw talenten De onderwijs-, zorg- en ontwikkelvraag van kinderen staat voorop. We willen kinderen echt zien, hen de ruimte geven om zichzelf te kunnen zijn, hun talenten en mogelijkheden te ontdekken, te ontwikkelen en hun eigen weg te (durven) kiezen, waarbij een kansrijke toekomst wordt gestimuleerd. De campus moet dit uitgangspunt ruimtelijk faciliteren. 2. Actief en praktijkgericht leren Bij het “zien” van kinderen hoort ook dat zij zich kunnen ontwikkelen in een veilige en stimulerende omgeving. Een rijke omgeving, die uitdaagt en prikkelt om te leren. Kinderen ontwikkelen in een dergelijke omgeving belangrijke vaardigheden, zoals onderzoeken, kritischen creatief denken, problemen oplossen, samenwerken en communiceren. We willen daarnaast (meer) ruimte bieden om de praktijkgerichte leerbehoefte van kinderen te ontwikkelen. Leren gebeurt op school, maar ook buiten traditionele kaders (buiten school, in de praktijk, vak- en niveau-overstijgend). 3.

Nieuwsgierige en open houding Onze nieuwsgierige houding richt zich niet alleen op de kinderen, maar ook op elkaar als professionals en op de samenwerking die we met elkaar aangaan. We zijn nieuwsgierig naar elkaars praktijk, zoeken elkaar op en zoeken naar vormen om samen te leren en te experimenteren. 4. Kwaliteit en vergroten van innovatiekracht Kwalitatief goed onderwijs en opvang vormt de basis voor aantrekkelijk en uitdagend leren. We zijn ervan overtuigd dat samenwerken de innovatiekracht en opbrengsten van de scholen verhoogt. Door kennis, expertise en creativiteit te bundelen verwachten wij dat de samenwerkingspartners beter in staat zijn een antwoord te geven op actuele ontwikkelingen en vraagstukken in de maatschappij.

13

5. Mienskip Samen heeft voor ons in de eerste plaats te maken met gezamenlijke verantwoordelijkheid en betrokkenheid. “Samen” komt ook tot uitdrukking in het samen werken met ouders, onze belangrijkste partners, en met andere partners in de omgeving. We zoeken actief de verbinding en stellen steeds de vraag: wat kunnen wij samendoen om onze leerlingen/kinderen zo goed mogelijk te begeleiden in hun ontwikkeling? Samen, gaat ook over: “hoe functioneer ik in de maatschappij?” Kinderen zijn onderdeel van een maatschappij en moeten ook leren functioneren in deze maatschappij. We vinden het belangrijk dat kinderen competenties ontwikkelen die gericht zijn op samenwerking, met behoud van individuele ontwikkeling. Tot slot betekent samen ook dat de samenwerkingspartners zich bewust zijn dat er naast een onderwijsinhoudelijke context ook een maatschappelijke context is voor de kinderen waarbinnen samengewerkt wordt. En hoewel logisch, werkt die maatschappelijke context door voor de niet-onderwijspartners in hun aanpak voor de inwoners. 6. Eén kind, één plan Kinderen worden bij ons niet van kastje naar de muur gestuurd. Samen hebben we zicht op de ontwikkeling en het welzijn van kind en leerling. We reflecteren samen op deze ontwikkeling en maken samen een plan. 7. Preventie Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten de samenwerkingspartners maximaal in op preventie.

Hoewel bovenstaande principes allemaal kunnen bijdragen aan preventie, gaat het hier ook om de sociaal maatschappelijke kant. We geloven dat tijdige signalering en het aanbieden van (alternatieve) activiteiten voor jong en oud bijdragen aan een gezond leef- en leerklimaat voor alle inwoners.

14

3.3 Samenwerkingspartners Partners Piter Jelles !mpulse Kollum Lauwerscollege Kollum Arlanta – Koningin Julianaschool ROOBOL – Professor Casimirschool TIKO PSZ TIKO BSO TIKO KO Bibliotheek NOF NT2-voorzieningen Zorgteam/IB Orthopedagoog Muziekschool De Colle Psycholoog HB-specialisten Gezamenlijk pedagogisch didactisch centrum Gezamenlijk PO/VO onderwijs

Samenwerkingspartners Kansrijk partners GGD

Wens voor de lange termijn SO/VSO

Gebiedsteam

Praktijkonderwijs

Samen naar School

Huisarts

Logopedie Sport & beweging

Tandarts Mogelijkheden 18-24 (begeleid wonen)

Toelichting kansrijke partners GGD Binnen de Friese Preventieaanpak werkt GGD Fryslân nauw samen met alle Friese gemeenten en diverse private en publieke organisaties aan preventie. Via de Friese Preventieaanpak (FPA) wordt in gezamenlijkheid gewerkt aan de ambitie: Een goede gezondheid en welzijn met gelijke kansen voor iedereen in Fryslân. De GGD ziet kansen voor intensievere samenwerking en voelt zich betrokken bij de uitgangspunten benoemd in dit document. De GGD werkt dan ook graag mee aan de uitwerking en uitvoering van een projectplan. Of die samenwerking moet leiden tot een verplaatsing naar de campus of zich uiteindelijk vertaalt in een loketfunctie zal in dat proces vanzelf duidelijk worden en hangt sterk af van wat de eventuele meerwaarde voor leerlingen en inwoners kan zijn.

15

Samen naar School Samen naar School is een initiatief om inclusief onderwijs mogelijk te maken voor alle kinderen. In een reguliere onderwijssetting wordt ruimte gemaakt voor één klas van maximaal acht kinderen die zijn ontheven van de leerplicht door een (ernstig meervoudige) beperking. Toch kan elk kind kan leren, het liefst op een plek waar ook leeftijdgenootjes zonder handicap zijn zodat de omstandigheden om te normaliseren en te leren van elkaar optimaal zijn. Een Samen naar School-klas biedt onderwijs met zorg op maat aan kinderen met een (ernstige meervoudige) beperking op een reguliere school. Dit gebeurt vanuit de overtuiging dat alle kinderen kunnen leren en dat kinderen met en zonder handicap van elkaar kunnen leren. Daarom sluiten leerlingen met en zonder handicap dagelijks aan bij elkaars lessen en activiteiten. Dit wordt uitgevoerd onder leiding van gediplomeerde leerkracht(en) en zorgverlener(s), op basis van een met ouders afgestemd onderwijs-zorgplan. Preventie Daarnaast zijn er kansrijke partners die min of meer gericht zijn op preventie. Denk aan het gebiedsteam van de gemeente, logopedie, en organisaties rondom sport en bewegen. Tot slot zijn er in de toekomst mogelijk nog andere partners waarmee samengewerkt kan worden. Dat hoeft niet altijd te betekenen dat partijen op de campus komen ‘wonen’.

Het gaat dan vooral om de inhoudelijke meerwaarde die gecreëerd wordt.

16

4. Praktische vertalingen Het samen wonen op één locatie (campus-gedachte) biedt kansen om dat wat we denken en dromen echt uit te gaan werken in concrete plannen. Deze concrete plannen moeten ook meer zicht geven op hoe we visie en uitgangspunten uitwerken tot een concreet aanbod. We lichten aan de hand van bestaande praktijken en nog uit te werken samenwerkingsvormenen voorbeelden toe hoe we de samenwerking vorm willen geven. We realiseren ons goed dat een aantal van de voorbeelden die we noemen vragen om facilitering in tijd, middelen, scholing en om duidelijkheid over bevoegdheden en juridische constructies. In een periode waarin zowel kinderopvang als het primair en voortgezet onderwijs te maken heeft met kwantitatieve en kwalitatieve personeelstekorten en een hoge werkdruk zullen we zorgvuldig moeten kijken naar de vorm en haalbaarheid van genoemde samenwerking. Basisonderwijs en voortgezet onderwijs algemeen Het plan is om in de nieuw te bouwen tussenlocatie lesmogelijkheden in te richten voor zowel het voortgezet als het basisonderwijs. In het tussengebouw moeten grenzen letterlijk vervagen en wordt het po (primair onderwijs) en het vo (voortgezet onderwijs) “ontschot”. Beiden vormen van onderwijs zullen regelmatig gebruik maken van de gezamenlijke faciliteiten, gedeelde lesruimtes en elkaars expertise.

De nieuwbouw zal sowieso een reguliere onderwijsfunctie voor het voortgezet onderwijs krijgen. In de nieuwbouw zullen vervolgens faciliteiten en ruimtes worden ingericht voor ontmoetingen en samenwerking met het basisonderwijs op leerling- en professionalniveau in de vorm van leerpleinen en “wissellokalen”. Leerlingen vo ondersteunen leerlingen po Peer2Peer-onderwijs is een vorm van samenwerkend leren, waarin vo-leerlingen nieuwe brugklassers wegwijs maken in het voortgezet onderwijs. De zogenaamde “Peer Leader” vangt de nieuwe lichting brugklassers op en helpt ze de weg in de school te ontdekken. De “Peer Tutor” coacht leerlingen met een achterstand in een bepaald vak. De Tutor spijkert bij, ondersteunt bij het maken van huiswerk en helpt bij de voorbereiding op toetsen en presentaties. Dit peer2peer onderwijs kan eenvoudig worden doorgetrokken naar groep 8leerlingen, zodat leerlingen al voordat zij in de brugklas komen meegenomen worden in de wereld van het voortgezet onderwijs. Voor de leerlingen is het prettig om een peer te hebben omdat de peer dicht aansluit bij hun belevingswereld. Voor de peer zelf is het een veilige situatie om in te oefenen en peers blijken het leuk te vinden om een voorbeeldfunctie te vervullen.

17

Tutors leesonderwijs Het inzetten van peers of tutors is een effectief middel voor een deel van de kinderen die extra aandacht op het gebied van lezen - of bij andere vakken - nodig hebben. Zo worden bovenbouwleerlingen ingezet om voor te lezen bij de kleuters en peuters of om bij het lezen te ondersteunen. Ook voor leerlingen uit de brugklas kan dit een aantrekkelijke optie zijn. Daarnaast is in dit verband de verbinding en samenwerking met de bibliotheek van belang. Zij hebben behalve boekenvoorraad ook kennis van de meest effectieve manier om kinderen te ondersteunen in het lezen. Gezamenlijk optrekken in het bestrijden van laaggeletterdheid en het belang van goed leesonderwijs ligt voor de hand. Begeleiding “plus”-leerlingen primair onderwijs Docenten of Leerlingen uit het voortgezet onderwijs kunnen ondersteuning bieden aan leerlingen uit het basisonderwijs. De oudere leerlingen kunnen zo hun eigen onderzoeks- en praktische vaardigheden versterken, werken aan hun sociale vaardigheden en hun zelfvertrouwen. Voor plusleerlingen biedt het kansen om al eerder te ruiken aan vo-stof of activiteiten. Opzetten van professionele leergemeenschappen po-vo De samenwerking tussen basisonderwijs en voortgezet onderwijs biedt medewerkers de mogelijkheid om op een nieuwe en leuke manier met hun vak bezig te zijn, om hun expertise en interesses op meerdere plekken in te zetten. o.a.

bij het vormgeven aan onderwijsinnovaties, het ontwikkelen van doorlopende leerlijnen op de vakgebieden rekenen, taal, techniek, ICT/mediawijsheid. Inzetten van docenten voortgezet onderwijs op bepaalde vakgebieden Een voorbeeld is het samenwerken in het verzorgen van de Engelse lessen. Leerkrachten en docenten vo kunnen samenwerken aan de voorbereiding van lessen en het is ook denkbaar dat docenten vo-lessen voor leerlingen in het primair onderwijs verzorgen. Inzetten docenten basisonderwijs in het voortgezet onderwijs Het voortgezet onderwijs heeft in pedagogisch-didactische zin veel te leren van de leerkrachten in het primair onderwijs. We zien kansen in het uitwisselen van ervaringen en expertise op dat gebied. Verder zien we mogelijkheden in het versterken van het taal- en reken-/wiskunde onderwijs in de onderbouw van het voortgezet onderwijs, door het inzetten van basisschoolleerkrachten/reken-/leesspecialisten die instructies op maat verzorgen.

18

Doorgaande lijn in de zorg We denken hier aan het doortrekken van de bestaande doorgaande lijn binnen het Kindcentrum (van voorschool naar primair onderwijs) naar het voortgezet onderwijs en het inzetten van specialisten. Dat betekent het verder ontwikkelen van samenwerking in de ondersteuning en begeleiding van kinderen, het organiseren van kijkbezoeken en gezamenlijke studiebijeenkomsten kinderopvang/basisonderwijs/voortgezet onderwijs voor betrokken zorgprofessionals (intern begeleiders, zorgcoördinatoren, orthopedagogen, pedagogisch/VVE coaches vroegsignalering). Door korte lijnen en vroege afstemming bij zorg rondom een kind of een gezin dragen we bij aan tijdige inzet van de benodigde ondersteuning en maken we optimaal gebruik van elkaars expertise. Third Space/ Welzijn Door de bibliotheek niet slechts te zien als een plaats waar je boeken leest of leent wordt de bibliotheek een ‘third space’. Vrij vertaald: een huiskamer van de samenleving. Bibliotheken hebben de laatste jaren in die gedachte een ontwikkeling doorgemaakt en zijn daarmee in toenemende mate ook onderdeel geworden van de publieke ruimte. Daarmee ontstaat ook de vraag of de huidige organisatie van welzijnswerk niet zou moeten versmelten of opgaan in deze ontwikkeling. Daar ligt niet alleen een inhoudelijke kans, maar ook een kans in efficiency.

Daarnaast biedt deze samenwerkingsvorm mogelijkheden om zowel culturele als sportieve activiteiten aan te bieden buiten de schooltijden voor zowel de leerlingen als inwoners. Daarmee wordt De Brede Campus Kollum een belangrijk bindmiddel voor de lokale samenleving.

19