CConstaterende datNoardeast-Fryslân
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 3 - Woonbehoefteonderzoek ANNO

It Debat 26 november 2026, gemeente Noardeast-FryslânBij agendapunt: Debat Definitief ontwerp Volkshuisvestingsprogramma32.469 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

150 100 50 0 T-DIEL | REGIO | BUITEN REGIO | T-DIEL | REGIO | BUITEN REGIO | T-DIEL | REGIO | BUITEN REGIO | T-DIEL | REGIO | BUITEN REGIO | T-DIEL | REGIO | BUITEN REGIO onder de € 200.000 | € 200 - € 250.000 | € 250 -300.000 | € 300 -400.000 | > € 400.000 Vrijstaande woning | Twee-onder-één-kapwoning | Hoekwoning | Tussen of geschakelde woning | Appartement 2 | DE REGIO IN PERSPECTIEF | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 35 2.4 VERHUISBEWEGINGEN DOORSTROMING Doorstroming zorgt voor betaalbaarheid | Huidige WOZ- | Achtergelaten WOZ- De onderstaande tabel en de figuur rechts laten zien wat | doorstromen naar een woning met een WOZ-waarde van | waardeklasse | waardeklasse huishoudens achterlieten (in de periode 2020 t/m 2024) die | boven de € 485.000 laat 77% een koopwoning achter die Minder dan € | 25% een woning kochten met een WOZ-waarde van boven de € | een WOZ-waarde heeft van onder de € 485.000. In bijna | 275.000 485.000. De meest betaalbare woningen in de gemeente | de helft van de gevallen komt er zelfs een koopwoning vrij staan er namelijk al. Met de huidige bouw- | en grondprijzen | met een WOZ-waarde van onder de € 355.000.

Het | Tussen de €275.000 | 24% en € 355.000 Tussen de € 485.000 is het amper mogelijk om voor dezelfde bedragen een | bouwen van dure woningen zorgt dus indirect voor meer | en € 610.000 soortgelijke woning te bouwen. Het is dus belangrijk om | betaalbare koopwoningen op de woningmarkt en dus ook Tussen de € 355.000 29% mensen die in de meest betaalbare woningen zitten kansen | meer kansen voor starters, vooral i.c.m. bijvoorbeeld een | en € 485.000 te geven om door te stromen. Van de huishoudens die | starterslening. Tussen de € 485.000 15% en € 610.000 ACHTERGELATEN WONING | < € 275.000 | < € 355.000 | < € 485.000 | < € 610.000 | > € 610.000 | Eindtotaal | Meer dan € 610.000 | 7% Vrijstaande woning | 3% | 12% | 20% | 13% | 8% | 55% Minder dan € | 32% 275.000 Twee-onder-een-kapwoning | 5% | 7% | 5% | 1% | 0% | 19% Tussen de €275.000 | 18% Hoekwoning | 5% | 1% | 1% | 0% | 0% | 7% | en € 355.000 Meer dan € 610.000 Tussenwoning | 11% | 1% | 0% | 0% | 0% | 12% | Tussen de € 355.000 en € 485.000 | 27% Appartement | 4% | 1% | 1% | 0% | 1% | 7% Tussen de € 485.000 11% en € 610.000 TOTAAL | 28% | 21% | 28% | 14% | 9% | 100% | Meer dan € 610.000 | 12% ▲ | Achtergelaten woningen door huishoudens die een woning hebben gekocht met een WOZ | -waarde van € 485.000 of meer.

Bron: BRP-registratie gemeenten Noordoost- Fryslân (2020-2024), WOZ-registraties gemeenten Noordoost-Fryslân (2024) en BAG (2024), bewerking door KAW. 2 | DE REGIO IN PERSPECTIEF | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 36 3 DEMOGRAFIE 3.1 IN HET KORT Dit hoofdstuk | In het kort We gaan in op de demografische ontwikkelingen in | - | In de afgelopen tien jaar is er een lichte stijging in het | - | In vergelijking met de omliggende regio heeft Noordoost-Fryslân. We kijken naar: | aantal inwoners te zien en een grotere stijging in het | Noordoost-Fryslân een jongere bevolking (met - | De samenstelling van inwoners en huishoudens op dit | aantal huishoudens. De oorzaak hiervan ligt in de groei | uitzondering van grote steden Leeuwarden en momenten en ontwikkelingen over de afgelopen 10 | van eenpersoonshuishoudens. Die compenseert | Groningen) en is er sprake van een groter aandeel jaar, ook per leeftijdsgroep en type huishouden | ruimschoots de krimp van gezinshuishoudens. | gezinnen. (paragraaf 3.2 en 3.3); | - | Er is een duidelijk beeld van vergrijzing zien. Waar in | - | Er is de komende jaren sprake van een substantiële - | Een vergelijking met andere regio’s in Fryslân en | 2004 de grootste groep inwoners een leeftijd tussen 30 | woningbehoefte.

Op basis van het gemiddelde van Groningen (paragraaf 3.4); | en 60 jaar had, is dit in 2024 verschoven naar 50 tot | Primos, de provinciale prognose en de 10-jaarstrend - | De verwachte kwantitatieve behoefte tot 2030 | 80 jaar. Dit vormt nu de groep met (aankomende) | gaan we uit van een netto-groei van 3.780 (paragraaf 3.5). | ouderen. Het aantal kinderen en jongeren is iets | huishoudens. Met dit ‘werkgetal’ zoeken we de balans afgenomen, maar nog altijd groter dan gemiddeld in de | op tussen de grote vraag naar woningen die op dit provincie Fryslân. | moment merkbaar is en de stabielere, langjarige trend - | Tussen gemeenten zijn er verschillen te zien in de | die past bij plattelandsgemeenten zoals in deze regio. mate van groei. De sterkste groei van inwoners is te | De regio had al een woningtekort van bijna 700 zien in Tytsjerksteradiel. Die gemeente profiteert van | huizen. Die is verrekend in dit werkgetal. de hoge druk in Leeuwarden. Het inverse geldt voor | - | Er is sprake van een forse trendbreuk ten opzichte van Noardeast-Fryslân, waar leegloop (qua inwonertal) in | het vorige onderzoek. Ons advies is om jaarlijks te kleinere kernen nog steeds plaatsvindt. In vrijwel alle | monitoren hoe de markt zich ontwikkelt en plannen zo kernen is er sprake van een huishoudensgroei. | vorm te geven dat je op tijd kunt bijsturen als de markt daarom vraagt.

3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 38 3.2 TERUGBLIK OP REGIONIVEAU Aantal inwoners groeit door vergrijzing | INWONERS | 2014 | 2019 | 2024 | ∆ 2014-2019 | ∆ 2019-2024 | ∆ 2014-2024 | GEM PER JAAR De schema’s rechts laten de ontwikkeling van het aantal | 0 tot 15 jaar | 22.990 | 21.045 | 20.260 | -1.945 | -785 | -2.730 | -275 inwoners en het aantal huishoudens in Noordoost-Fryslân 15 tot 25 jaar | 14.265 | 14.540 | 14.985 | 275 | 440 | 720 | 70 zien over de periode 2014 tot 2024. Het aantal inwoners groeide in de regio gemiddeld met zo’n | 25 tot 45 jaar | 28.535 | 26.240 | 27.110 | -2.295 | 870 | -1.420 | -140 100 inwoners per jaar. In het vorige onderzoek zagen we | 45 tot 65 jaar | 35.405 | 35.570 | 34.340 | 165 | -1.230 | -1.065 | -105 juist een afname in het aantal inwoners. De huidige groei | 65 jaar en ouder | 23.655 | 26.340 | 29.130 | 2.690 | 2.785 | 5.475 | 550 komt voort uit de periode na 2019. In de periode daarvoor | NOORDOOST- | 124.845 | 123.735 | 125.820 | -1.110 | 2.085 | 975 | 100 FRYSLÂN was er nog een afname van het aantal inwoners te zien. Er is een vergrijzing zichtbaar.

Het aantal inwoners jonger dan | HUISHOUDENS | 2014 | 2019 | 2024 | ∆ 2014-2019 | ∆ 2019-2024 | ∆ 2014-2024 | GEM PER JAAR 65 jaar laat over de hele periode een afname zien, terwijl | Alleenstaanden | 15.080 | 16.325 | 17.855 | 1.250 | 1.530 | 2.775 | 280 de groep inwoners boven de 65 jaar een ruime en stabiele | Paren | 16.765 | 16.825 | 17.315 | 60 | 490 | 550 | 55 toename laat zien. De groep van 15 tot 25 jaar laat wel een | Gezinnen | 19.640 | 19.125 | 19.045 | -515 | -85 | -595 | -60 groeiende toename zien. | NOORDOOST- | 51.485 | 52.280 | 54.215 | 795 | 1.935 | 2.730 | 275 FRYSLÂN De regio groeide gemiddeld met 275 huishoudens per jaar. | Ontwikkeling van het aantal inwoners en huishoudens binnen gemeenten in de regio Noordoost | -Fryslân, onderverdeeld naar leeftijdsgroepen en Dit komt door de grote groei in het aantal | huishoudenstypen, over de periode 2014 -2024. De totale groei van het aantal inwoners en huishoudens is geelgemarkeerd. Bron: CBS (2014, 2019, 2024). eenpersoonshuishoudens, terwijl het aantal gezinnen juist een afname laat zien. Deze afname is kleiner dan de afname die we zagen in het vorige onderzoek. Het aantal huishoudens groeit in vergelijking ruim twee keer zo snel.

3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 39 3.2 TERUGBLIK OP REGIONIVEAU Sterke vergrijzing in Noordoost-Fryslân | 2004 | 2024 Rechts laten we de bevolkingspiramides van Noordoost- 95+ | 95+ Fryslân zien voor de jaren 2004 en 2024 (blauwe | 90 - 94 | 90 - 94 balken), ter vergelijking laten we ook de opbouw van de | 85 - 89 | 85 - 89 80 - 84 | 80 - 84 provincie Fryslân zien (zwarte lijnen). | 75 - 79 | 75 - 79 De piramides laten duidelijk het beeld van vergrijzing zien: | 70 - 74 | 70 - 74 65 - 69 | 65 - 69 waar in 2004 de grootste groep inwoners een leeftijd | 60 - 64 | 60 - 64 tussen 30 en 60 jaar had, is dit in 2024 verschoven naar 50 | 55 - 59 | 55 - 59 tot 80 jaar. Dit vormt nu de groep met (aanstaande) | 50 - 54 | 50 - 54 45 - 49 | 45 - 49 ouderen. | 40 - 44 | 40 - 44 Het aantal kinderen en jongeren is procentueel iets | 35 - 39 | 35 - 39 30 - 34 | 30 - 34 afgenomen, maar nog altijd groter dan gemiddeld in de | 25 - 29 | 25 - 29 provincie Fryslân. Deze nieuwe aanwas houdt de | 20 - 24 | 20 - 24 15 - 19 | 15 - 19 demografische motor op gang en stimuleert daarmee de | 10 - 14 | 10 - 14 verjonging van kernen.

We verwachten wel dat het | 5 - 9 | 5 - 9 0 - 4 | 0 - 4 inwonertal, zonder compensatie van instroom, het komende | 5% | 3% | 1% | 1% | 3% | 5% | 5% | 3% | 1% | 1% | 3% | 5% decennium zal afnemen door krimp van de generatie | % personen | % personen babyboomers. Dit gebeurt echter vrijwel overal en is | mannen | vrouwen | mannen | vrouwen onvermijdelijk. Het aantrekken van nieuwe inwoners is dan |  | Bevolkingspiramides voor de regio Noordoost-Fryslân in de jaren 2004 en 2024. Elke staaf geeft aan hoeveel mannen en vrouwen er in elke leeftijdsgroep zitten. ook belangrijk om niet of zo min mogelijk te krimpen. | De zwarte contouren geven de gemiddelde leeftijdsopbouw van de provincie Fryslân weer. Hoe breder de onderkant van de piramide, hoe meer jongeren er wonen. Andersom geldt: hoe ‘boller’ de bovenkant, hoe meer (aanstaande) ouderen (deels ‘babyboomers’) er zijn. Bron: CBS (2004, 2024).

3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 40 3.3 VERGELIJKING MET OMLIGGENDE REGIO’S Noordoost-Fryslân jonger dan omliggende regio’s | 0 TOT 15 | 15 TOT 25 | 25 TOT 45 | 45 TOT 65 | 65 JAAR OF OUDER In de tabel vergelijken we de leeftijdsopbouw en | % VAN BEVOLKING | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 ontwikkeling van de bevolking van Noordoost-Fryslân met | NOORDOOST-FRYSLÂN | 18% | 16% | 11% | 12% | 23% | 22% | 28% | 27% | 19% | 23% omliggende regio’s. Hiervoor gebruiken we gegevens uit | Achtkarspelen | 19% | 16% | 12% | 13% | 24% | 22% | 28% | 27% | 17% | 22% 2014 en 2024. | Dantumadiel | 18% | 16% | 12% | 12% | 22% | 21% | 29% | 27% | 19% | 24% Noardeast-Fryslân | 19% | 16% | 12% | 12% | 23% | 22% | 28% | 28% | 19% | 23% Het aantal kinderen en jongeren laat in alle regio’s een | Tytsjerksteradiel | 18% | 16% | 11% | 11% | 22% | 21% | 29% | 27% | 21% | 25% afname zien. Ondanks de afname van het aandeel jongeren in de regio zijn beide groepen in Noordoost-Fryslân iets | OMLIGGENDE REGIO’S groter dan in de omliggende regio’s. Alleen in stedelijke | Noordwest-Fryslân | 18% | 15% | 11% | 11% | 22% | 21% | 30% | 28% | 19% | 25% Zuidoost-Fryslân (excl.

| 17% | 15% | 11% | 11% | 23% | 21% | 29% | 29% | 20% | 24% gemeenten (Leeuwarden en Groningen) is de groep | Smallingerland) jongeren aanzienlijk groter. | Zuidwest-Fryslân | 18% | 15% | 11% | 11% | 22% | 21% | 29% | 28% | 20% | 25% Leeuwarden | 16% | 14% | 15% | 15% | 26% | 27% | 26% | 24% | 17% | 20% Smallingerland | 18% | 15% | 11% | 12% | 24% | 23% | 28% | 27% | 19% | 22% Het aantal inwoners ouder dan 65 jaar is ongeveer gelijk aan de meeste omliggende regio’s. De regio Noordoost- | Waddeneilanden | 16% | 12% | 11% | 11% | 22% | 22% | 31% | 28% | 21% | 26% Groningen (gem.) | 13% | 12% | 23% | 22% | 29% | 30% | 22% | 20% | 13% | 15% Fryslân is, ondanks de vergrijzing die zichtbaar is, een Westerkwartier | 19% | 17% | 11% | 11% | 23% | 22% | 39% | 28% | 18% | 22% ‘jongere’ regio dan andere regio’s in de provincie. Het Hogeland | 17% | 15% | 11% | 11% | 21% | 20% | 31% | 28% | 20% | 26% Kop van Noord-Holland | 17% | 14% | 11% | 11% | 23% | 22% | 30% | 28% | 19% | 24%  Leeftijdsopbouw en de ontwikkeling daarvan (in percentages) over de periode 2014-2024 in de Noordoost-Fryslân, de gemeenten in de regio en de omliggende regio’s. Bron: CBS (2014, 2024).

3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 41 3.3 VERGELIJKING MET OMLIGGENDE REGIO’S Meer grotere huishoudens in de regio | ALLEENSTAANDEN | PAREN | GEZINNEN In de tabel vergelijken we de huishoudenssamenstelling en | % VAN HUISHOUDENS | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 ontwikkeling van de bevolking van Noordoost-Fryslân met | NOORDOOST-FRYSLÂN | 29% | 33% | 33% | 32% | 38% | 35% omliggende regio’s. Hiervoor gebruiken we gegevens van | Achtkarspelen | 29% | 32% | 31% | 31% | 40% | 37% 2014 en 2024. | Dantumadiel | 27% | 31% | 33% | 33% | 40% | 36% Noardeast-Fryslân | 30% | 35% | 32% | 31% | 38% | 34% Alle regio’s laten een soort gelijk patroon zien als het gaat | Tytsjerksteradiel | 29% | 32% | 34% | 34% | 37% | 34% om de stijging in het aantal alleenstaanden (+ 3-4%) en de daling van het aantal gezinnen (- | 3-4%). Alleen de | OMLIGGENDE REGIO’S stedelijke gemeenten Leeuwarden en Groningen laten | Noordwest-Fryslân | 33% | 36% | 33% | 32% | 35% | 31% Zuidoost-Fryslân (excl. | 32% | 35% | 33% | 33% | 35% | 33% hierin een ander patroon zien.

| Smallingerland) Zuidwest-Fryslân | 31% | 35% | 33% | 33% | 35% | 31% In vergelijking heeft Noordoost-Fryslân relatief weinig | Leeuwarden | 45% | 49% | 27% | 26% | 28% | 26% alleenstaanden en meer gezinnen dan de omliggende, | Smallingerland | 34% | 38% | 31% | 29% | 35% | 33% minder stedelijke gemeenten en regio’s. De meeste | Waddeneilanden | 39% | 45% | 33% | 31% | 29% | 24% gezinnen zijn aanwezig in de gemeenten Achtkarspelen en | Groningen (gem.) | 59% | 61% | 22% | 21% | 19% | 18% Westerkwartier | 27% | 30% | 33% | 32% | 40% | 37% Dantumadiel. Al zien we hier over de tijd wel ook de eerder Het Hogeland | 32% | 36% | 33% | 33% | 35% | 31% benoemde daling. | Kop van Noord-Holland | 33% | 37% | 33% | 21% | 35% | 32% Huishoudenssamenstelling en de ontwikkeling daarvan (in percentages) over de periode 2014-2024 in de Noordoost-Fryslân, de gemeenten in de regio en de omliggende regio’s. Bron: CBS (2014, 2024). 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 42 3.4 TERUGBLIK PER KERN Op de volgende twee pagina’s staan tabellen die de ontwikkeling van het aantal inwoners en huishoudens per gemeente en (clusters van) kernen laten zien. Dit gaat over de periode 2014 tot 2024. We kijken hierbij ook naar de ontwikkeling van leeftijdsgroepen en huishoudenstypen.

We laten hier een aantal conclusies zien per gemeente of kern(en). Aantal inwoners neemt in kleine mate toe In de regio in z’n geheel is een kleine groei zichtbaar in het aantal inwoners (gemiddeld 0,8%). Hierbij laten ook alle gemeenten afzonderlijk een groei zien. Noardeast-Fryslân is het minste gegroeid, Tytsjerksteradiel het meest. De beperkte groei in Noardeast-Fryslân komt met name door de daling van inwoners in de dorpen in het noordwesten van de gemeente. In de eerdere jaren liet Noardeast- Fryslân ook de sterkste daling zien. De sterkere toename in Tytsjerksteradiel is met name te wijten aan de groei van de dorpen die grenzen aan de gemeente Leeuwarden. Dit is deels het resultaat van overdruk vanuit de stad. Alle clusters van woondorpen laten een daling zien in het aantal inwoners, met uitzondering van Tytsjerksteradiel. Vergrijzing slaat toe Het aantal jongeren neemt sterk af. Ondanks de kleine groei in inwoners, is het aantal jongeren gemiddeld met 13% afgenomen de afgelopen jaren. Dit is een sterkere afname dan we zagen in het vorige onderzoek. Deze afname zien we in alle gemeenten en daarbinnen ook in alle kernen. Het aantal ouderen laat juist een toename zien van gemiddeld 4%. Hallum laat de grootste stijging zien, terwijl Holwert op hetzelfde percentage blijft.

Huishoudensverdunning zorgt voor snelle stijging Het aantal huishoudens neemt in de regio sterker toe dan het aantal inwoners. Er ontstaan dus meer kleine huishoudens. Dit is ook te zien in de toename van het aantal alleenstaanden in de regio. Alleen Hallum en Marrum in het noorden van de gemeente Noardeast-Fryslân laten een afname zien in het aantal huishoudens. Beide hebben ook een afname in het aantal inwoners. In absolute cijfers gaat het maar om een klein aantal. Het aantal alleenstaanden groeit het hardst in Dokkum, een stedelijk gebied, en in Ternaard, waar het aantal gezinnen sterk is afgenomen. Opvallend is dat Ternaard ook een daling in het aantal inwoners laat zien. De grote toename in het aantal alleenstaanden is hier een antwoord op. De afname in gezinnen zien we ook in de rest van de regio. Alleen het cluster Anjum e.o. laat een stijging zien van deze groep.

WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 433 DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN 3.4 TERUGBLIK PER KERN INWONERS | JONGEREN | OUDEREN | INWONERS | JONGEREN | OUDEREN GEMEENTE / CLUSTER | 2014 | 2024 | Δ ‘14-’24 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | GEMEENTE / CLUSTER | 2014 | 2024 | Δ ‘14-’24 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 GEMEENTE DANTUMADIEL | 19.030 | 19.135 | 0,6% | 30% | 28% | 19% | 24% | GEMEENTE ACHTKARSPELEN | 28.015 | 28.225 | 0,7% | 31% | 29% | 17% | 22% Damwâld | 5.660 | 5.685 | 0,4% | 30% | 29% | 19% | 24% | Buitenpost | 5.825 | 5.940 | 2,0% | 29% | 30% | 19% | 24% De Westereen | 5.085 | 5.170 | 1,7% | 27% | 26% | 22% | 24% | Drogeham | 1.730 | 1.670 | -3,5% | 33% | 30% | 17% | 19% Feanwâlden | 3.520 | 3.580 | 1,7% | 26% | 25% | 23% | 28% | Harkema | 4.275 | 4.335 | 1,4% | 31% | 30% | 16% | 20% Woondorpen Dantumadiel | 4.765 | 4.700 | -1,4% | 33% | 31% | 13% | 18% | Kootstertille | 2.520 | 2.470 | -2,0% | 33% | 31% | 14% | 19% GEMEENTE NOARDEAST-FRYSLÂN | 45.825 | 45.865 | 0,1% | 30% | 28% | 19% | 23% | Surhuisterveen | 5.820 | 6.130 | 5,3% | 27% | 26% | 22% | 27% Eanjum e.o.

| 1.735 | 1.780 | 2,6% | 31% | 31% | 17% | 19% | Woondorpen Achtkarspelen | 7.845 | 7.680 | -2,1% | 33% | 29% | 13% | 18% Dokkum | 12.615 | 13.050 | 3,4% | 29% | 28% | 22% | 25% | GEMEENTE TYTSJERKSTERADIEL | 31.970 | 32.595 | 2,0% | 29% | 27% | 21% | 25% Ferwert-Hegebeintum | 1.915 | 1.910 | -0,3% | 29% | 25% | 23% | 27% | Burgum | 10.000 | 10.095 | 1,0% | 29% | 27% | 23% | 27% Hallum | 2.760 | 2.665 | -3,4% | 30% | 30% | 14% | 20% | Garyp | 1.925 | 1.880 | -2,3% | 33% | 27% | 16% | 22% Holwert | 1.635 | 1.590 | -2,8% | 31% | 28% | 20% | 20% | Hurdegaryp | 4.845 | 5.095 | 5,2% | 27% | 26% | 23% | 26% Kollum | 5.540 | 5.785 | 4,4% | 27% | 27% | 22% | 25% | Trynwâlden | 5.640 | 5.960 | 5,7% | 27% | 26% | 23% | 26% Kollumersweach-Feankleaster | 3.120 | 3.130 | 0,3% | 32% | 30% | 15% | 18% | Woondorpen Tytsjerksteradiel | 9.540 | 9.570 | 0,3% | 30% | 29% | 17% | 21% Marrum | 1.470 | 1.385 | -5,8% | 31% | 28% | 20% | 23% Ternaard | 1.430 | 1.325 | -7,3% | 33% | 28% | 16% | 19% | NOORDOOST-FRYSLÂN | 124.840 | 125.820 | 0,8% | 30% | 28% | 19% | 23% Woondorpen Noardeast-Fryslân | 13.605 | 13.245 | -2,6% | 30% | 28% | 16% | 21% | NEDERLAND | 16.829.290 | 17.942.940 | 6,6% | 29% | 27% | 17% | 20%  | Ontwikkeling van het inwonertal, het aantal jongeren (tot 25 jaar) en het aantal ouderen (65-plus) per gemeente, cluster en als totaal voor de regio Noordoost-Fryslân en Nederland, over de

periode 2014-2024. Geel= relatief hoog aandeel ten opzichte van het gemiddelde in de regio. Bron: CBS (2014, 2024). 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 44 3.4 TERUGBLIK PER KERN HUISHOUDENS | ALLEENSTAANDEN | GEZINNEN | HUISHOUDENS | ALLEENSTAANDEN | GEZINNEN GEMEENTE / CLUSTER | 2014 | 2024 | Δ ‘14-’24 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 | GEMEENTE / CLUSTER | 2014 | 2024 | Δ ‘14-’24 | 2014 | 2024 | 2014 | 2024 GEMEENTE DANTUMADIEL | 7.690 | 8.040 | 4,6% | 27% | 31% | 40% | 36% | GEMEENTE ACHTKARSPELEN | 11.545 | 12.120 | 5,0% | 29% | 32% | 40% | 37% Damwâld | 2.295 | 2.400 | 4,6% | 27% | 32% | 39% | 35% | Buitenpost | 2.445 | 2.570 | 5,1% | 31% | 34% | 37% | 35% De Westereen | 2.130 | 2.260 | 6,1% | 30% | 35% | 38% | 35% | Drogeham | 690 | 700 | 1,4% | 28% | 31% | 41% | 37% Feanwâlden | 1.495 | 1.545 | 3,3% | 31% | 32% | 34% | 33% | Harkema | 1.720 | 1.805 | 4,9% | 25% | 29% | 43% | 40% Woondorpen Dantumadiel | 1.770 | 1.835 | 3,7% | 23% | 23% | 47% | 42% | Kootstertille | 1.005 | 1.050 | 4,5% | 27% | 31% | 41% | 39% GEMEENTE NOARDEAST-FRYSLÂN | 19.075 | 20.140 | 5,6% | 31% | 35% | 37% | 34% | Surhuisterveen | 2.575 | 2.755 | 7,0% | 34% | 35% | 34% | 32% Eanjum e.o.

| 725 | 735 | 1,4% | 32% | 33% | 37% | 39% | Woondorpen Achtkarspelen | 3.110 | 3.240 | 4,2% | 26% | 30% | 44% | 39% Dokkum | 5.535 | 5.995 | 8,3% | 34% | 40% | 34% | 32% | GEMEENTE TYTSJERKSTERADIEL | 13.175 | 13.915 | 5,6% | 29% | 32% | 37% | 34% Ferwert-Hegebeintum | 800 | 855 | 6,9% | 33% | 38% | 35% | 33% | Burgum | 4.120 | 4.345 | 5,5% | 32% | 35% | 34% | 32% Hallum | 1.150 | 1.145 | -0,4% | 28% | 31% | 40% | 36% | Garyp | 730 | 775 | 6,2% | 24% | 26% | 44% | 38% Holwert | 720 | 720 | 0,0% | 34% | 37% | 35% | 33% | Hurdegaryp | 2.070 | 2.255 | 8,9% | 30% | 33% | 35% | 33% Kollum | 2.335 | 2.560 | 9,6% | 31% | 36% | 34% | 32% | Trynwâlden | 2.450 | 2.585 | 5,5% | 31% | 32% | 35% | 32% Kollumersweach-Feankleaster | 1.250 | 1.300 | 4,0% | 28% | 32% | 43% | 41% | Woondorpen Tytsjerksteradiel | 3.770 | 3.955 | 4,9% | 26% | 29% | 40% | 38% Marrum | 605 | 600 | -0,8% | 29% | 31% | 39% | 36% Ternaard | 525 | 580 | 10,5% | 24% | 34% | 47% | 34% | NOORDOOST-FRYSLÂN | 51.485 | 54.215 | 5,3% | 29% | 33% | 38% | 35% Woondorpen Noardeast-Fryslân | 5.430 | 5.650 | 4,1% | 28% | 31% | 40% | 36% | NEDERLAND | 7.590.230 | 8.374.400 | 10,3% | 37% | 40% | 34% | 32%  | Ontwikkeling van het aantal huishoudens, alleenstaanden en gezinnen per gemeente, cluster en als totaal voor de regio Noordoost-Fryslân en Nederland, over de periode 2014-2024.

Geel= relatief hoog aandeel ten opzichte van het gemiddelde in de regio. Bron: CBS (2014, 2024). 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 45 3.5 VERWACHTE BEHOEFTE Hoe groot is de extra woningbehoefte? De komende jaren is er een grote opgave om extra | De landelijke Primos-prognose is een trendprognose | lager uit dan de trend over de afgelopen drie of vijf jaar. woningen toe te voegen in Noordoost-Fryslân. Dit kan door | waarbij de natuurlijke ontwikkeling en migratie gelden als | Dit heeft er mee te maken dat de krapte op de huizenmarkt nieuwbouw, maar ook door het transformeren van | belangrijkste bouwstenen. De natuurlijke ontwikkeling | in Noordoost-Fryslân pas de afgelopen jaren sterker bestaande voorraad. In vergelijking met wat er de | (resultaat van vorming en ontbinding van huishoudens, | merkbaar is. Leegstand loste destijds vaker op, en in afgelopen jaren is toegevoegd, is deze opgave fors. We | zoals starten, overlijden, samenwonen of scheiden) is | combinatie met nieuwbouw leidde dat tot een sterkere zien in de regio vraag vanuit de regio zelf, bijvoorbeeld | doorgaans goed te voorspellen. Migratie is daarentegen | huishoudensgroei. vanuit starters, maar ook instroom van buitenaf door | minder goed te voorspellen, omdat het onder andere overdruk vanuit omliggende gemeenten.

| afhangt van het beschikbare woningaanbod in de regio. | WERKGETAL: 3.780 WONINGEN ERBIJ TOT 2035 De provinciale prognose is een variant op deze Primos- | We hebben er uiteindelijk voor gekozen om een Het is belangrijk om te weten hoeveel extra woningen er de | prognose, waarbij beter is gekeken naar verhuizingen, die | gemiddelde te pakken, gebaseerd op de provinciale komende jaren nodig zijn. Dat is berekend aan de hand van | vaak ook over korte afstand plaatsvinden. Daarmee is de | prognose, de Primos-prognose en de 10-jaarstrend. We een aantal scenario’s, waarbij we ook het opgebouwde | provinciale prognose beter afgestemd op de lokale situatie | nemen dat als ‘werkgetal’. Hiermee zoeken we zo veel woningtekort van 670 woningen meenemen. We hebben | in de regio. Dat zien we ook in de figuur op de volgende | mogelijk de balans tussen de grote vraag naar woningen rekening gehouden met de volgende scenario’s (zie ook de | pagina. Voor alle gemeenten laat de Primos-prognose een | die op dit moment merkbaar is en de stabielere, langjarige volgende pagina): | lagere behoefte zien. Gezien de marktontwikkelingen | trend die past bij de plattelandsgemeenten in de regio. We - | Provinciale prognose 2024* | vinden we de lagere Primos-prognose minder realistisch. | namen het woningtekort daarin mee.

De verwachte netto- - | De nieuwste Primos-prognose uit 2024 | groei op regioniveau komt hiermee uit op 3.780 woningen - | Langjarige trends over 2021-2024, 2019-2024 en | We maakten ook drie scenario’s gebaseerd op de feitelijke | erbij tot 2035. 2014-2024 | huishoudensgroei die heeft plaatsgevonden in de afgelopen jaren. De trend over 10 jaar komt daarin vanzelfsprekend | * Vlak voordat we dit woonbehoefteonderzoek afrondden, kwam de nieuwe provinciale prognose uit. De uitkomsten daarvan zijn niet meer meegenomen in dit onderzoek. 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 46 3.5 VERWACHTE BEHOEFTE Verwachting: 3.780 woningen erbij tot 2035 In de figuur rechts staan alle scenario’s in één overzicht. | In hoofdstuk 6 vertalen we de regionale ‘koek’ naar clusters | op slot staan en overal moet ruimte zijn om kwalitatief iets We zien dat voor alle gemeenten, met uitzondering van | van kernen. Het uitgangspunt blijft daarbij: geen kern mag | nieuws toe te voegen. Dantumadiel, de Primos-prognose een stuk lager uitvalt dat | 2.000 | Woningtekort per gemeente (o.b.v. ABF): de provinciale prognose en de trends over de afgelopen | Achtkarspelen | 150 jaren. De gemiddelden zijn inclusief het woningtekort van | 1.800 Dantumadiel | 100 de afgelopen jaren. Die staan hiernaast benoemd.

| 1.600 GEMIDDELD: + 1.490 | Noardeast-Fryslân | 250 Er is sprake van een forse trendbreuk ten opzichte van het | 1.400 | Tytsjerksteradiel | 170 vorige onderzoek uit 2020. Prognoses gingen toen uit van | NOORDOOST-FRYSLÂN | 670 een groei van 515 woningen over de periode 2020-2030. | 1.200 Dat was dus ongeveer 50 per jaar. We plusten dat getal | 1.000 | GEMIDDELD: + 945 toen al op met 200, tot +715. In werkelijkheid groeide de | GEMIDDELD: + 790 regio de afgelopen vijf jaar ongeveer vijf keer zo snel. Dat | 800 laat zien dat de woningmarkt onvoorspelbaar is en dat | 600 | GEMIDDELD: + 555 jaarlijkse monitoring cruciaal is. We adviseren dan ook om het werkgetal van 3.780 extra woningen tot 2035 als stip | 400 op de horizon te zien, waar je naartoe werkt met harde | 200 plannen voor de korte termijn, maar waarbij je ook voldoende flexibiliteit voor de langere termijn houdt om je | 0 planaanbod bij te sturen als dat nodig blijkt. | ACHTKARSPELEN | DANTUMADIEL | NOARDEAST-FRYSLÂN | TYTSJERKSTERADIEL Provincie 2024 | Primos 2024 | Trend afgelopen 3 jaar | Trend afgelopen 5 jaar | Trend afgelopen 10 jaar 3 | DEMOGRAFIE EN DOELGROEPEN | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 47 4 BESTAANDE VOORRAAD 4.1 IN HET KORT Dit hoofdstuk We kijken naar de bestaande voorraad in Noordoost- Fryslân.

We doen dat aan de hand van de volgende thema’s: - Samenstelling van de voorraad o.a. naar eigendom en type (paragraaf 4.2); - Waarde en waardeontwikkeling van plekken en producten (paragraaf 4.3); - De marktpositie van de kernen en daarbij de kwaliteit van de woningen en de woonomgeving. Dit geeft inzicht in welke woningen op termijn het meest kwetsbaar zijn (paragraaf 4.4); - Duurzaamheid van de woningvoorraad (paragraaf 4.5); - Betaalbaarheid van wonen en een inzoom op risico’s op energiearmoede (paragraaf 4.6); - Investeringskracht in (afgeloste) koopwoningen (paragraaf 4.7); - Aanpasbaarheid van woningen (paragraaf 4.8). Uitkomsten in het kort - In veel gemeenten ligt het aandeel sociale huur op dit moment lager dan de landelijke eis van 30%. Dat is van oudsher zo gegroeid en hoeft geen probleem te zijn (zie ook hoofdstuk 6). Enkel Dantumadiel voldoet daar nu aan. Het aandeel particuliere huur varieert per gemeente en komt uit tussen de 5% en 8%. - De regio kent een relatief groot aandeel koopwoningen en een groot aandeel grondgebonden woningen. Gezien de dichtheid en afwezigheid van grote steden is dit logisch. In algemene zin geldt dat vrijstaande woningen ouder zijn dan de appartementen, die zijn de afgelopen jaren namelijk veel bijgebouwd. - Woningen zijn de afgelopen jaren duur geworden. Ze vertegenwoordigen een hoge waarde.

Voor veel plekken geldt dat ze een minimaal 50% hogere WOZ- waarde hebben dan zes jaar geleden. De hoogste waardes per m² liggen in de grotere kernen, in het landelijk gebied de laagste. - Kijkend naar de marktpositie zijn de nieuwbouwwijken in grotere, beter bereikbare kernen het krachtigst. In de kleinste dorpen en in het landelijk gebied blijft de marktpositie achter. Dit betekent niet dat woningen hier niet gewild zijn of verkocht worden. Integendeel, maar als de markt weer ontspant, zijn de risico’s op vraaguitval hier wel het grootst. - Er is nog een substantiële verduurzamingsopgave. In de sociale huur heeft 10% van de voorraad nog een E-, F- of G-label. Die woningen staan met name in grotere kernen. De opgave in particulier bezit is nog groter en verspreider. In de regio staan bijna 16.000 woningen die een relatief hoog gasverbruik hebben. - We zien de hoogste woonlasten in de sociale huur in Dokkum, Hallum, Garyp en delen van de kleine dorpen en het buitengebied. Vaak gaat dit ook gepaard met een hoger inkomen. De netto-woonquote is het hoogst in Hurdegaryp en Kollumerzwaag. - De vraag naar woningen voor mensen met een zorgvraag neemt de komende jaren toe. Ongeveer 60% van alle woningen is naar verwachting geschikt of geschikt te maken.

WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 494 BESTAANDE VOORRAAD 4.2 SAMENSTELLING VAN DE VOORRAAD Dantumadiel voldoet aan landelijke aandeel sociale | KOOP | CORPORATIEHUUR | PARTICULIERE HUUR | ONBEKEND | TOTAAL huur | GEMEENTEN | AANTAL | % | AANTAL | % | AANTAL | % | AANTAL In de tabel laten we per gemeente zien hoe de | Achtkarspelen | 7.825 | 63% | 3.560 | 29% | 960 | 8% | 165 | 12.510 woningvoorraad is samengesteld op basis van eigendom. | Dantumadiel | 5.150 | 62% | 2.540 | 30% | 390 | 5% | 285 | 8.360 De samenstelling per cluster is terug te vinden in de | Noardeast-Fryslân | 13.850 | 66% | 4.850 | 23% | 1.860 | 9% | 560 | 21.115 bijlage. | Tytsjerksteradiel | 10.475 | 73% | 2.715 | 19% | 1.095 | 8% | 100 | 14.390 NOORDOOST-FRYSLÂN | 37.300 | 66% | 13.660 | 24% | 4.305 | 8% | 1.110 | 56.375 Gemiddeld is ongeveer twee derde van de woningen in de |  Samenstelling van de woningvoorraad naar eigendom, in aantallen en relatief, onderverdeeld naar gemeenten. Geel = gemeenten een koopwoning. Tytsjerksteradiel stijgt hier | eigendomsvorm komt substantieel meer voor dan gemiddeld. | Aantallen afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van bovenuit met bijna 75%. Dit wordt met name | het randtotaal. Bron: VHE-bestand Accolade, NWF, SWA, | Thús, WoonFriesland, Woonzorg (2024), WOZ-registraties gemeenten Noordoost-Fryslân (2024).

gecompenseerd door een laag aandeel corporatiehuurwoningen (19%). Dantumadiel is de enige | N.B.: Onder woningen verstaan we alle panden die volgens de BAG een woonbestemming hebben. De optelsom van alle woningen gemeente waarbij 30% van de voorraad bestaat uit sociale | komt echter hoger uit dan het aantal huishoudens. We adviseren om in discussies over de woningbehoefte altijd te rekenen met de netto-behoefte zoals in hoofdstuk 3 genoemd en niet te kijken naar het huidige aantal woningen. huurwoningen. De gemeente heeft mede hierdoor ook het laagste aandeel in woningen in de particuliere huur. Hoewel gemiddeld genomen er meer lage inkomens in de regio Noordoost-Fryslân zijn, zijn de prijzen van koopwoningen ook een stuk lager. Hierdoor kunnen verhoudingsgewijs meer mensen een woning kopen, terwijl die elders in Nederland wellicht zich in de huursector bevinden. 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 50 4.2 SAMENSTELLING VAN DE VOORRAAD Kleinere koopwoningen in Tytsjerksteradiel | KOOP | CORPORATIEHUUR | PARTICULIERE HUUR In de tabel rechts laten we zien hoe de woningvoorraad in | KERN | AANTAL | RIJ | 2^1 | VRIJ APP GGB 0-TR AANTAL | EGZ | APP GGB 0-TR AANTAL | EGZ | APP | GGB 0-TR de verschillende gemeenten is samengesteld.

Hiervoor | Achtkarspelen | 7.825 | 8% | 12% | 39% | 1% | 3% | 3.560 | 19% | 7% | 4% | 960 | 4% | 2% | 0% kijken we naar het woningtype, onderverdeeld in koop, | Dantumadiel | 5.150 | 3% | 10% | 45% | 1% | 5% | 2.540 | 19% | 5% | 8% | 390 | 4% | 1% | 0% corporatiehuur en particuliere huur. | Noardeast-Fryslân | 13.850 12% | 13% | 40% | 2% | 0% | 4.850 | 15% | 4% | 5% | 1.860 | 6% | 3% | 0% In Tytsjerksteradiel zijn relatief veel rijwoningen en | Tytsjerksteradiel | 10.475 15% | 18% | 36% | 1% | 3% | 2.715 | 13% | 6% | 1% | 1.095 | 5% | 2% | 0% tweekappers in de koopsector. Dantumadiel | heeft juist veel | NOORDOOST-FRYSLÂN | 37.300 | 10% | 14% | 40% | 1% | 2% | 13.660 | 16% | 5% | 4% | 4.305 | 5% | 2% | 0% vrijstaande woningen en weinig rijwoningen. Daarnaast  | Samenstelling van de woningvoorraad naar eigendom en type, onderverdeeld naar gemeenten. Geel = type komt substantieel meer voor heeft de gemeente Dantumadiel | ook relatief veel | dan gemiddeld. De percentages tellen horizontaal op tot 100%. De aantallen zijn exclusief woningen waarvan het eigendom onbekendis. nultredenwoningen in zowel de koopsector als ook de | Aantallen afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Bron: VHE-bestand Accolade, NWF, SWA, Thús, corporatiehuursector.

In combinatie met het hoge aandeel | WoonFriesland, Woonzorg (2024), WOZ-registraties gemeenten Noordoost-Fryslân (2024). corporatiehuur in de gemeente, betekent dit dus in absolute zin ook veel nutredenwoningen. Opvallend is dat er in de particuliere huur helemaal geen nultredenwoningen worden aangeboden. Met deze reden is deze categorie ook niet opgenomen in de tabel. 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 51 4.2 SAMENSTELLING VAN DE VOORRAAD Vrijstaande voorraad is relatief oud | appartementen juist het nieuwst. De uitzondering hierop | nultredenwoningen staan in Tytsjerksteradiel. De onderstaande tabel laat per gemeente en per type | zijn de appartementen in Noardeast-Fryslân, deze zijn juist | De kleinste woningen zijn de appartementen in de woning zien wat het gemiddelde bouwjaar en het | vrij oud. Echter gaat het hier maar om een klein aantal | huursector. Voor zowel corporatiehuur als particuliere huur gemiddelde oppervlakte van de woningen is. | aanwezige appartementen. | hebben de woningen maximaal een oppervlakte van 85 m².

De ruimere woningen (vrijstaande woningen en | De grootste nultredenwoningen zijn te vinden in de | De kleinste appartementen zijn te vinden in de gemeente eengezinswoningen) zijn voor zowel de koop als de | koopsector en zijn gemiddeld 45 m² groter dan de | Dantumadiel, dit geldt naast de huursector ook voor de huursector relatief het oudst. In alle sectoren zijn de | nultredenwoningen van de corporaties. De grootste | koopsector. GEMIDDELD BOUWJAAR | GEMIDDELDE OPPERVLAKTE KOOP | CORPORATIEHUUR | PARTICULIERE HUUR | KOOP | CORPORATIEHUUR | PARTICULIERE HUUR KERN | RIJ | 2^1 | VRIJ | APP | GGB 0-TR | EGZ | APP | GGB 0-TR | EGZ | APP | GGB 0-TR | RIJ | 2^1 | VRIJ | APP | GGB 0-TR | EGZ | APP | GGB 0-TR | EGZ | APP | GGB 0-TR Achtkarspelen | 1973 | 1982 | 1964 | 1991 | 1972 | 1970 | 1988 | 1997 | 1962 | 1979 | 1962 | 120 | 130 | 190 | 105 | 125 | 100 | 70 | 115 | 175 | 85 | 75 Dantumadiel | 1969 | 1980 | 1958 | 1979 | 1971 | 1972 | 1979 | 1980 | 1955 | 1969 | 1972 | 150 | 135 | 190 | 70 | 155 | 100 | 65 | 95 | 185 | 80 | 135 Noardeast-Fryslân | 1956 | 1970 | 1943 | 1968 | 1969 | 1970 | 1982 | 1988 | 1942 | 1938 | 1972 | 130 | 125 | 230 | 100 | 135 | 100 | 70 | 95 | 210 | 75 | 170 Tytsjerksteradiel | 1972 | 1982 | 1958 | 2007 | 1968 | 1975 | 1994 | 1985 | 1962 | 1995 | 1967 | 120 | 135 | 205 | 100 | 170 | 100 | 70 | 90 | 190 | 80 | 165 NOORDOOST- | 1965 | 1978 | 1953 | 1982 |

1971 | 1971 | 1987 | 1988 | 1952 | 1962 | 1967 | 125 | 130 | 210 | 100 | 145 | 100 | 70 | 100 | 195 | 75 | 120 FRYSLÂN  | Gemiddeld bouwjaar en gemiddelde oppervlakte per product en per gemeente. Bij bouwjaar: donkergroen | = na 2005, lichtgroen = na 1990, geel = voor 1960. Bij oppervlakte: geel= oppervlakte is relatief groot. Gemiddelde oppervlakte afgerond op 5-tallen. Bron: BAG (2024), VHE-bestand Accolade, NWF, SWA, Thús, WoonFriesland, Woonzorg (2024), WOZ-registraties gemeenten Noordoost-Fryslân (2024). 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 52 4.2 SAMENSTELLING VAN DE VOORRAAD Sociale en particuliere huur geclusterd Op de linker kaart is het aandeel sociale huur voor de regio weergeven. Hiermee kunnen we de spreiding van de sociale huur inzichtelijk maken. Met name in de grotere kernen zijn clusters zichtbaar met een hoog aandeel sociale huur. De donkerste clusters zijn in kernen in de gemeente Dantumadiel, waar het aandeel gemiddeld ook het hoogste ligt. Op de rechter kaart wordt het aandeel particuliere huur weergeven. Gemiddeld is er rond de 11% particuliere huur. Op sommige plekken, zoals delen van Dokkum, Surhuisterveen en Oentsjerk, ligt dit percentage een stuk hoger. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 534 BESTAANDE VOORRAAD

4.3 M²-WAARDE EN WAARDEONTWIKKELING Woondorpen en het landelijk gebied blijven achter | m²-waarde berekenden we door de WOZ-waarde van de | De basisdorpen laten de hardste stijging zien over de jaren. Woningen die op een gewilde plek staan en een gewild | woningen te delen door de gebruiksoppervlakte. Een | Ook de eerdere lage m²-waarden in de gemeente NEF type hebben, zijn doorgaans meer waard dan de woningen | kanttekening hierbij is dat woningen op een groot perceel | stijgen snel en maken hiermee een inhaalslag. waarvoor dit niet geldt. De m²-waarde is daarom een | soms een te hoge m²-waarde laten zien. Dit is het resultaat goede graadmeter voor de marktpositie van een woning. | van het onevenredig meebewegen van de waarde van het | Kijkend naar de producten, laten met name de Deze waarde wordt namelijk door de jaren heen gevormd | perceel. | verschillende typen corporatiewoningen een lagere op basis van vraag en aanbod. In de tabellen laten we de | De hoogste m²-waarden zijn te zien in de gemeente | m²-waarde zien. Dit beeld is hetzelfde als in het vorige gemiddelde m²-waarde zien per soort kern en per product. | Dantumadiel, in zowel de voorzieningenkernen als de | onderzoek. Met name appartementen in alle Hierbij laten we ook de ontwikkeling vanaf 2018 zien. Deze | woondorpen. In 2020 zagen we de hoogste waarden in | sectoren hebben een hoge stijging van de m²-waarde.

Tytsjerksteradiel . GEMEENTE | VOORZIENIN | BASIS- | WOONDORP / | GEMIDDELD | Δ '18-'24 | PRODUCT | VOORZIENINGENKERN | BASISDORP | WOONDORP / | GEMIDDELD | Δ '18-'24 GENKERN | DORP | LANDELIJK GEBIED | LANDELIJK GEBIED Achtkarspelen | € 2.125 | € 2.075 | € 2.050 | € 2.075 | 51% | Koopappartement | € 2.925 | € 2.425 | - | € 2.800 | 70% Dantumadiel | € 2.350 | € 2.275 | € 2.325 | 57% | Vrijstaand koop | € 2.425 | € 2.300 | € 2.150 | € 2.275 | 45% Noardeast-Fryslân | € 2.350 | € 1.925 | € 1.950 | € 2.125 | 63% | 2^1 koop | € 2.225 | € 2.075 | € 2.050 | € 2.125 | 41% Rij koop | € 2.025 | € 1.775 | € 1.775 | € 1.900 | 50% Tytsjerksteradiel | € 2.200 | € 2.150 | € 2.150 | € 2.175 | 31% | Grondgebonden 0-treden koop | € 2.500 | € 2.400 | € 2.325 | € 2.400 | 48% Noordoost-Fryslân | € 2.250 | € 2.125 | € 2.075 | € 2.150 | 50% | Eengezins corporatiehuur | € 1.975 | € 1.925 | € 1.850 | € 1.925 | 58% Δ '18-'24 | 50,7% | 51,8% | 46,9% | Appartement corporatiehuur | € 2.300 | € 2.100 | € 2.150 | € 2.225 | 66% ▲ | Gemiddelde m²-waarde van woningen in Noordoost-Fryslân per product, met onderscheid | Grondgebonden 0-treden corporatiehuur | € 2.150 | € 2.025 | € 1.825 | € 2.025 | 65% naar soort kern. De laagste combinaties zijn geelgemarkeerd. In de laatste kolom: de | Eengezins particuliere huur | € 2.175 | € 2.025 | € 1.925 | € 2.050 | 50% ontwikkeling van de m²-waarde tussen 2018 en 2024.

Gemiddelde m²-waarden afgerond op 25- | Appartement particuliere huur | € 2.600 | € 2.500 | € 2.250 | € 2.575 | 83% tallen. Bron: BAG, WOZ-registratie gemeenten Noordoost-Fryslân (2018, 2024). 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 54 4.3 M²-WAARDE EN WAARDEONTWIKKELING Huurwoningen stijgen sneller dan koopwoningen | WOONDORP / BOUWJAAR | VOORZIENINGENKERN | BASISDORP | LANDELIJK | GEMIDDELD | Δ '18-'24 De tabel rechts laat de m²-waarde per bouwperiode zien, | GEBIED met daarbij de ontwikkeling over de jaren. Met name de | Voor 1945 Huur | € 2.375 | € 1.975 | € 1.875 | € 2.100 | 61% oudere woningen hebben een lagere m²-waarde. Dit zijn | Voor 1945 Koop | € 2.300 | € 2.125 | € 2.000 | € 2.100 | 47% vaker huurwoningen dan koopwoningen. Oudere woningen | 1945-1975 Corporatiehuur | - | - | - | - | 51% hebben vaak een mindere kwaliteit en een slechter | 1945-1975 Huur | € 1.925 | € 1.900 | € 1.800 | € 1.900 | 57% energielabel, wat ze minder gewild maakt. Met name de | 1945-1975 Koop | € 2.125 | € 2.125 | € 2.075 | € 2.100 | 47% naoorlogse huurwoningen (1945-1975) blijven achter in | 1975-1990 Huur | € 2.075 | € 2.025 | € 1.925 | € 2.025 | 60% m²-waarde, maar laten wel een stijging zien. Nieuwe | 1975-1990 Koop | € 2.250 | € 2.175 | € 2.125 | € 2.200 | 42% huurwoningen (na 2010) laten de meeste stijging zien.

Dit 1990-2010 Corporatiehuur | - | - | - | - | 53% wordt voornamelijk veroorzaakt door grote appartementenblokken die vaak geschikt zijn voor senioren. | 1990-2010 Huur | € 2.450 | € 2.225 | € 2.275 | € 2.350 | 57% 1990-2010 Koop | € 2.500 | € 2.375 | € 2.375 | € 2.425 | 42% Huurwoningen laten een grotere stijging zien omdat de | Na 2010 Huur | € 2.750 | € 2.425 | € 2.175 | € 2.575 | 80% WOZ-waarde in het verleden veel lager lag. Dit verschil is | Na 2010 Koop | € 2.725 | € 2.525 | € 2.525 | € 2.625 | 56% de afgelopen jaren steeds meer rechtgetrokken door de |  | Gemiddelde m²-waarde van woningen in Noordoost-Fryslân per bouwjaarklasse, met onderscheid naar soort kern. grote druk op betaalbare woningen en daarmee veel | De laagste combinaties zijn geelgemarkeerd. In de laatste kolom: de ontwikkeling van de m²-waarde tussen 2018 en overbiedingen | in woningen van een soortgelijk oppervlakte. | 2024. Gemiddelde m²-waarden afgerond op 25-tallen. Bron: BAG, WOZ-registratie gemeenten Noordoost-Fryslân (2018, 2024). 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 55 4.3 M²-WAARDE EN WAARDEONTWIKKELING Voorzieningen verhogen de m²-waarde De kaart rechts laat per gebied van 250 bij 250 meter de gemiddelde m²-waarde van de woningen in 2024 zien.

Hierin zijn zowel de particuliere woningen als de woningen van de corporatie meegenomen. De meest centrale plekken in de regio laten de hoogste m²- waarde zien. Deze plekken hebben ook een betere bereikbaarheid. Ook Dokkum is met een groot aantal voorzieningen gewild en laat dit zien in de m²-waarde. Ondanks de goede bereikbaarheid en de aanwezigheid van een treinstation hebben Buitenpost en Hurdegaryp wel een lagere m²-waarde. De meer afgelegen en kleinere kernen in het noorden en oosten van de gemeenten laten de laagste m²-waarden zien. Door de ligging en afwezigheid van vele voorzieningen zijn zulke plekken minder aantrekkelijk om te wonen. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 564 BESTAANDE VOORRAAD

4.3 M²-WAARDE EN WAARDEONTWIKKELING Tytsjerksteradiel blijft achter De kaart rechts laat per gebied van 250 bij 250 meter de ontwikkeling van de m²-waarde zien. Deze is gemeten over de periode 2022 tot 2024. Het zuidwesten van de regio blijft achter in de waardeontwikkeling. Dit is met name het geval in Tytsjerksteradiel. Dat betekent niet dat woningen hier niet gewild zijn. Integendeel zelfs. In Tytsjerksteradiel nam de vraag naar woningen vóór 2022 al toe, als eerste gemeente in de regio. Toen steeg de gemiddelde m²-waarde relatief hard. De laatste jaren zien we die groei ook terug in de andere gemeenten, terwijl Tytsjerksteradiel juist wat achterblijft, omdat de grootste piek daar nu achter de rug is. Gemiddeld zien we dat in alle gemeenten de waardestijging fors was en dat verschillen naar elkaar toe trokken. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 574 BESTAANDE VOORRAAD

4.4 MARKTPOSITIE Kollum en Surhuisterveen het minst kwetsbaar De kaart rechts geeft een risico-inschatting van de kwetsbaarheid van woningen op de lange termijn. Hiervoor is gekeken naar de woonkwaliteit en de plek van de woning. Als voorbeeld: een woning met een lage woonkwaliteit op een plek die minder goed bereikbaar is en weinig voorzieningen dichtbij heeft, heeft op termijn een minder goede marktpositie dan woningen met een goede kwaliteit en in de buurt van voorzieningen. De kwetsbaarheid begint met name na ca. 2035 een rol te spelen, op het moment dat het aantal huishoudens door de afname van de babyboomgeneratie kleiner wordt. Deze woningen hebben een groter risico op vraaguitval, zeker bij uitblijvende investering. In vergelijking met de provincie Fryslân hebben met name de grotere kernen een goede marktpositie. Kollum en Surhuisterveen scoren het best. We zien met name een verminderde marktpositie in het buitengebied, ook als dit rondom grotere kernen is, zoals rondom Damwâld en Buitenpost. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 584 BESTAANDE VOORRAAD

4.4 MARKTPOSITIE Lagere woningkwaliteit in kleine kernen en het buitengebied De kaart rechts laat per gebied van 250 bij 250 meter de gemiddelde woningkwaliteit zien. De woningkwaliteit is bepaald op basis van het woonoppervlakte, ouderdom en de energetische kwaliteit. De woningkwaliteit is een van de factoren die de marktpositie beïnvloedt. In vergelijking met de provincie Fryslân zien we dat de woningkwaliteit met name in de kleinere kernen en het buitengebied lager is. Een lagere score hoeft niet direct tot een probleem te leiden: op gewilde plekken worden woningen vaker gerenoveerd, waardoor de aantrekkelijkheid op termijn verbetert. Binnen de grotere kernen zijn ook duidelijke verschillen zichtbaar. De nieuwere wijken hebben een betere woningkwaliteit, terwijl oudere wijken lager scoren. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 594 BESTAANDE VOORRAAD

4.4 MARKTPOSITIE Grotere, bereikbare kernen hebben een gewildere woonomgeving De kaart rechts laat per gebied van 250 bij 250 meter de gemiddelde kwaliteit van de woonomgeving zien. Ook dit is een onderdeel van de totale marktpositie. In de woonomgeving worden omgevingsfactoren die een verhuiskeuze of woningkeuze beïnvloeden gescoord. Denk hierbij aan: - Bereikbaarheid van openbaar vervoer; - Voorzieningenniveau; - Zorg; - Autobereikbaarheid; - Nabijheid van groen of natuur. Nabijheid van primaire voorzieningen, maar ook bereikbaarheid spelen een grote rol in een woonkeuze. De kaart rechts laat zien dat grotere kernen op basis van deze twee factoren, in vergelijking met de provincie Fryslân, goed scoren. Ook de kleinere kernen in het noorden score goed. Dit komt met name door de nabijheid van groen en natuur. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 604 BESTAANDE VOORRAAD

4.5 DUURZAAMHEID Verduurzaming nodig bij corporaties Achtkarspelen | CORPORATIE | PARTICULIER In de tabel rechts laten we zien bij welk aandeel van de | De opgave in de particuliere sector is het grootst. Bijna | LABEL E OF | LABEL D OF | HOOG M³/M³ SLECHTER | SLECHTER woningen er verbetering nodig is als het gaat om | 16.000 woningen kunnen een verduurzamingsslag | KERN | AANTAL | % | AANTAL | % | AANTAL | % duurzaamheid. Bij woningen in het bezit van de corporaties | gebruiken. Gemiddeld is dit 38% van de voorraad. De | Dantumadiel | 250 | 10% | 580 | 23% | 2.000 | 36% hebben we gekeken naar het energielabel, waarbij | meeste woningen met een hoog relatief gasverbruik staan | Noardeast-Fryslân | 425 | 9% | 850 | 18% | 5.200 | 33% woningen met een E-, F- | of G-label uiterlijk in 2028 | in de gemeente Noardeast-Fryslân. Relatief gezien scoren | Achtkarspelen | 510 | 14% | 1.000 | 28% | 3.805 | 43% verduurzaamd moeten zijn. We hebben ook | Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel het hoogst. Op pagina | Tytsjerksteradiel | 180 | 7% | 290 | 11% | 4.905 | 42% corporatiewoningen met een D-label toegevoegd, omdat | 63 laten we de verspreiding zien van de woningen die | NOORDOOST-FRYSLÂN | 1.360 | 10% | 2.725 | 20% | 15.910 | 38% voor deze woningen op termijn investeringen ook wenselijk | hieronder vallen.

|  | Aantal corporatiewoningen en particuliere woningen waarbij verduurzamen nodig is. zijn. Voor particuliere woningen hebben we gekeken naar | Bij corporatiewoningen: energielabel E, F of G = onvoldoende (ter referentie hebben we het relatief gasverbruik. Hierbij is verduurzaming wenselijk | ook aantallen inclusieflabel D opgenomen). Bij particuliere woningen: bovengemiddeld bij woningen waarbij dit gasverbruik hoog is. | relatief gasverbruik bij woningen van voor 1992 = verbetering nodig. Geel= hoog aandeel. Aantallen afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. Bron: BAG (2024), WOZ-registratie gemeenten Noordoost-Fryslân (2024), We zien dat de gemeente Achtkarspelen voor zowel | CBS (2024). corporatiewoningen als particuliere woningen een grote opgave heeft. Er staan nog 510 corporatiewoningen die in ieder geval aangepakt worden, maar daarbij komen nog eens ongeveer 500 woningen die op termijn ook aandacht nodig hebben. Overigens zijn voor veel woningen al plannen om ze te verbeteren of vernieuwen. Op de volgende pagina laten we zien waar deze woningen staan. 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 61 4.5 DUURZAAMHEID Verduurzaming nodig in de grotere kernen De kaart rechts laat zien op welke plekken de woningen met een D-, E-, F- of G-label van de corporatie staan.

De rode markeringen laten zien waar de woningen staan waar als eerste iets aan moet gebeuren. De gele markeringen laten de gebieden zien met een hoog aandeel woningen met een D-label. Ook plekken met een combinatie van beide worden zo zichtbaar. We zien dat veel gebieden waar een hoog aandeel E-, F- en G-labels zijn, ook een hoog aandeel D-labels zijn. Deze gebieden vragen dus als eerst om aandacht. We zien met name een aantal cluster in en rondom de grotere kernen, zoals Dokkum, Garyp en Surhuisterveen. Ook in Twijzelerheide is een cluster zichtbaar waar verduurzaming nodig is. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 624 BESTAANDE VOORRAAD 1 2 3 21 3 4.5 DUURZAAMHEID Particuliere opgave is verspreid De kaart rechts laat per gebied van 250 bij 250 meter de energetische kwaliteit van particuliere woningen zien (gemeten in kuub gas per kuub woning, dus relatief). Gasverbruik is meer dan stroomgebruik een goede indicator voor de energetische kwaliteit van particuliere woningen, die vaak nog geen vastgesteld energielabel hebben. De kaart laat zien dat de opgave in de particuliere sector verspreid is over de hele regio. Het noordoosten heeft een betere energetische kwaliteit, met een aantal aandachtsgebieden. Het zuidwesten laat vooral veel aandachtsgebieden zien, op een aantal wijken van de grotere kernen na.

WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 634 BESTAANDE VOORRAAD 1 1 2 2 3 3 4.6 BETAALBAARHEID INKOMENSVERDELING Laagste inkomens in Noardeast-Fryslân De kaarten laten per gebied van 250 bij 250 meter zien in | inkomen heeft, is die groep dus relatief groot. welke gebieden relatief veel inwoners met een laag, | We zien in de regio op veel plekken dat er relatief veel midden- of hoog inkomen wonen. De gegevens zijn op | middeninkomens zijn. We zien clusters met lagere basis van het recentste jaar waarover het CBS | inkomens in de grotere kernen. De hoge inkomens inkomenscijfers heeft gepubliceerd, namelijk 2023. Het CBS | clusteren met name in het buitengebied en de buitenste kijkt naar de 40% laagste inkomens en de 20% hoogste | wijken van Dokkum. inkomens. Als voorbeeld: op plekken waar 45% een laag 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 64 4.6 BETAALBAARHEID INKOMENSVERDELING Dokkum en De Westereen veel huishoudens tot 120%-grens De betaalbaarheid van wonen staat steeds mee onder druk. Een van de redenen hiervan zijn de hoge energielasten. Huishoudens die tot 120% van het sociaal minimum verdienen, hebben recht op energietoeslag. De kaart rechts laat zien waar die huishoudens vooral wonen.

We zien in deze regio dat ook in de gebieden met een hoog aandeel lage inkomens veel koopwoningen staan, wat betekent dat veel mensen met een laag inkomen in het verleden wel een koopwoning hebben gekocht. Door de toenemende kosten kan dit op termijn wel invloed hebben op het onderhoud en dus de kwaliteit van woningen. We zien met name veel huishoudens tot 120% van het sociaal minimum in Dokkum en De Westereen (> 18%). Ook in andere grotere kernen zoals Harkema en Surhuisterveen zien we een hoog aandeel. In het buitengebied zien we relatief weinig huishoudens met een laag inkomen. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 654 BESTAANDE VOORRAAD

4.6 BETAALBAARHEID SOCIALE HUUR Kansen voor jongeren in Achtkarspelen De tabel links laat per gemeente de verdeling van | In Noardeast-Fryslân | krijgen huurders relatief de meeste | meer ‘aftoppen’. Bij appartementen is het verschil het streefhuren zien en wat de gemiddelde streefhuur is per | kwaliteit in vergelijking met wat ze betalen. In | kleinst. Kijken we naar de streefhuren, dan valt op dat in type woning. De tabel rechts laat zien wat het verschil is | Tytsjerksteradiel is dat verschil het kleinst, maar gemiddeld | Achtkarspelen relatief de meeste goedkope sociale tussen de maximale huur die corporaties mogen vragen op | genomen zijn de verschillen beperkt. Bij grondgebonden | huurwoningen staan. In Noardeast-Fryslân | staan de meeste basis van WWS-punten en de actuele huur. In het | nultredenwoningen is het verschil het grootst, en dan in het | dure huurwoningen, met een prijs tot de liberalisatiegrens. algemeen geldt hierbij: als het verschil tussen de maximale | bijzonder in Achtkarspelen (SWA). Dat is te verklaren: die en actuele huur hoog is, dan heeft de huurder meer | woningen zijn vaker van een recent bouwjaar en krijgen kwaliteit voor hetzelfde geld. | doorgaans meer WWS-punten, waardoor corporaties daar STREEFHUUR CORPORATIEWONINGEN | GEMIDDELDE STREEFHUUR PER TYPE | VERSCHIL MAXIMALE HUUR T.O.V.

ACTUELE HUUR GOEDKOOP | BETAALBAAR | BETAALBAAR | DUUR | MIDDENHUUR KERN | AANTAL | LAAG | HOOG | EGZ | APP | GGB 0-TR | KERN | EGZ | APP | GGB 0-TR | GEMIDDELD < € 477,20 | < € 682,96 | < € 731,93 | < € 900,07 | > € 900,07 Achtkarspelen* | 3.561 | 15% | 60% | 22% | 2% | 1% | € 585 | € 535 | € 610 | Achtkarspelen | € 405 | € 310 | € 545 | € 400 Dantumadiel | 2.539 | 6% | 48% | 24% | 21% | 0% | € 645 | € 530 | € 620 | Dantumadiel | € 440 | € 255 | € 425 | € 405 Noardeast-Fryslân | 4.848 | 9% | 39% | 26% | 25% | 2% | € 655 | € 590 | € 605 | Noardeast-Fryslân | € 445 | € 285 | € 430 | € 415 Tytsjerksteradiel* | 2.713 | - | - | - | - | - | - | - | Tytsjerksteradiel | € 430 | € 300 | € 405 | € 390 NOORDOOST- | 13.661 | 10% | 48% | 24% | 17% | 1% | € 630 | € 555 | € 610 | NOORDOOST- | € 430 | € 295 | € 450 | € 405 FRYSLÂN | FRYSLÂN  Samenstelling van het corporatiebezit naar streefhuur en de gemiddelde streefhuur per woningtype, als regiototaal en onderverdeeld naar gemeenten. Geel | = | Verschil tussen de huidige huurprijs van corporatiewoningen en de streefhuur huurprijscategorie komt substantieel meer voor dan gemiddeld c.q. streefhuur is relatief hoog. Bron: VHE -bestand Accolade, NWF, SWA, Thús, WoonFriesland, | (nieuwe huurprijs na mutatie), als regiototaal en onderverdeeld naar gemeenten. Woonzorg (2024).

| Bron: VHE-bestand Accolade, NWF, SWA, Thús, WoonFriesland, Woonzorg (2024). * Voor WoonFriesland ontbreekt data over de streefhuur. Hierdoor zijn er geen conclusies te trekken over Tytsjerksteradiel en zouden cijfers een vertekend beeld geven. Hetzelfde geldt voor Achtkarspelen, alleen hier is voldoende data van SWA om zeggingskracht te hebben. 4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 66 4.6 BETAALBAARHEID KOOP Er staan al veel betaalbare woningen | Over het algemeen zijn er in de regio voldoende betaalbare De tabel hieronder laat zien hoeveel koopwoningen waard | woningen aanwezig in de bestaande voorraad. Gemiddeld zijn en wat de gemiddelde m²-waarde is per type woning. | heeft 45% van de voorraad een WOZ-waarde onder de In Noardeast-Fryslân | staan de meeste betaalbare | € 300.000. In de regio zijn het met name de rijwoningen woningen. Dit zijn met name de rijwoningen. In de | die een lage gemiddelde m²-waarde hebben en daarmee gemeente Dantumadiel | zijn de duurste woningen te vinden. | dus beter betaalbaar zijn. De appartementen hebben een Dit zijn met name de vrijstaande woningen, maar ook de | hoge m²-waarde. Dit is deels het resultaat van veel nultredenwoningen. | nieuwbouw van appartementen in de hele regio. WOZ-WAARDE KOOPWONINGEN GEMIDDELDE M²-WAARDE PER TYPE CLUSTER | AANTAL | < € 175.000 | € 175.

– | € 200. – | € 250. – | € 300. – | € 350. – | € 400. – | > € 500.000 | RIJ | 2^1 | VRIJ | APP | GGB 0-TR € 200.000 | € 250.000 | € 300.000 | € 350.000 | € 400.000 | € 500.000 Achtkarspelen | 7.823 | 3% | 6% | 17% | 23% | 17% | 13% | 14% | 7% | € 1.850 | € 2.050 | € 2.250 | € 2.550 | € 2.350 Dantumadiel | 5.148 | 1% | 2% | 8% | 17% | 19% | 17% | 23% | 13% | € 2.000 | € 2.200 | € 2.550 | € 2.500 | € 2.550 Noardeast-Fryslân | 13.851 | 8% | 7% | 16% | 18% | 16% | 12% | 15% | 9% | € 1.950 | € 2.200 | € 2.150 | € 2.900 | € 2.350 Tytsjerksteradiel | 10.476 | 2% | 4% | 18% | 21% | 16% | 14% | 14% | 11% | € 1.900 | € 2.100 | € 2.350 | € 2.900 | € 2.350 NOORDOOST-FRYSLÂN | 37.298 | 4% | 5% | 16% | 20% | 17% | 14% | 16% | 10% | € 1.900 | € 2.150 | € 2.300 | € 2.800 | € 2.400  | Samenstelling van de koopvoorraad naar WOZ-waarde en de gemiddelde WOZ-waarde per woningtype, onderverdeeld naar kernen. | Geel = waardeklasse komt relatief veel voor c.q. waarde is relatief hoog. Aantallen afgerond op 5-tallen waardoor subtotalen kunnen afwijken van het randtotaal. * = afwijkende categorieën, afgestemd op de oude en nieuwe NHG - / betaalbaarheidsgrenzen (peiljaren 2023 en 2024). Bron: WOZ -registratie gemeenten Noordoost-Fryslân (2024).

4 | BESTAANDE VOORRAAD | WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | | 67 4.6 BETAALBAARHEID KANS OP ENERGIEARMOEDE Grote gebieden met kans op energiearmoede De kosten voor energie bepalen in hogere mate hoeveel geld een huishoudens overhoudt om van te leven. De kaarten laten zien waar relatief veel energie-onzuinige woningen staan én waar veel lage-inkomensgroepen wonen. Op de plekken waar dit samenkomt is de kans op ‘energiearmoede’ het grootst (een te groot deel van het inkomen gaat naar de maandelijkse energielasten). We zien zowel op de kaart met de corporatiewoningen als op de kaart met particuliere woningen een aantal duidelijke clusters met een hoge kans op energiearmoede, zowel in grote kernen als in kleine(re) kernen aan de rand van de regio. Hurdegaryp, Garyp en Damwâld hebben in beide gevallen juist een lagere kans op energiearmoede. Eerder zagen we dat Hurdegaryp wel een hoge woonquote heeft. Dat komt dus door andere factoren dan energie. WOONBEHOEFTEONDERZOEK REGIO NOORDOOST-FRYSLÂN | 17 JUNI 2025 | DEFINITIEF | 684 BESTAANDE VOORRAAD

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://noardeastfryslan.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b0662263-df24-4c03-a968-d93a0531fbdb?agendaItemId=ce6eb72b-e122-403e-b3f2-5a3600b2b82b