Bijlage 3 - Toelichting project Noorderverlaat LBF

BIJLAGE 18 NOORDERVERLAAT DOKKUM: POORT NAAR SLENKENGEBIED Programmalijn 1. Het stelsel van (slaper)dijken 2. Het stelsel van voormalige zeearmen en wadkreken 3. De voormalige eilanden Indiener/Trekker Landschapsbeheer Friesland is trekker van het proces. De gemeente Noardeast-Fryslân heeft de leiding bij de uitvoering. Projectbeschrijving / definitie De sluis zelf is een prachtig monument en publiekstrekker van formaat, ook de Peazens met zijn vele aangetakte opvaarten (veelal voormalige slenken) wordt over water beter bereikbaar. De sluis aan de Noordzijde van Dokkum is een rijksmonument, maar is zwaar in verval. Dat is erg jammer, omdat het vanouds de vaarverbinding was tussen de Dokkumer binnenstad naar de opvaart van het terpgehucht Aalzum en de Peazensslenk. Door restauratie alleen (wat niet subsidiabel is) kan de sluis nog niet mobiel gemaakt worden, waardoor het slenkengebied nog steeds ontoegankelijk blijft. Het doel is juist dat de monumentale sluis ook daadwerkelijk in gebruik kan worden genomen voor klein vaarverkeer, zoals voor sloepen. De restauratie van de sluis zelf zal grotendeels met gemeentelijke gelden worden gerestaureerd. Dan is dit niet-subsidiabel binnen ons programma. Wat wel subsidiabel is, zijn de ingrepen die aanvullend plaats moeten vinden om het noordelijke opvaartengebied daadwerkelijk toegankelijk te maken voor klein vaarverkeer.

Denk hierbij aan een vorm van zelfbediening van de sluis en het verhogen van enkele duikers ten noorden van de sluis. Projectbeheer/organisatie/stakeholders Belangrijke stakeholders zijn de Werkgroep ‘Skip yn’e feart’, maar ook het Dokkumer Museum en Museum It Fiskershúske en plaatselijke recreatieondernemers. Voor de gemeente Noardeast-Fryslân zou dit een recreatieve ‘boppeslach’ betekenen. Concrete output Het resultaat van het project is een prachtige, gerestaureerde sluis (restauratie valt buiten dit project en begroting, maar gebeurt wel tegelijk); een sluis die opnieuw in gebruik kan worden genomen. Een werkende sluis is nodig, want de Dokkumer grachten liggen op boezempeil, terwijl in het hele opvaartengebied ten noordoosten van Dokkum

sprake is van een lager peil, oftewel dit peilverschil zal voor het vaarverkeer overbrugd moeten worden. Hiermee wordt voor klein vaarverkeer (met name de populaire sloepen) vanuit Dokkum het noordelijke slenkengebied over water opnieuw ontsloten; niet voor vervoer van agrarische producten (zoals voorheen), maar voor de recreatie.

Bijdrage aan doelen • Werelderfgoed, cultuurhistorie en landschap • Duurzame recreatie en duurzaam toerisme Impact Waddenkust. Het hele ontstaan van het ingedijkte zeekleigebied is vooral af te lezen aan de vele slingerende slootjes en meanderende vaarten en opvaarten. Deze verraden de vroegere zeeslenken en geulen van het oude kweldergebied waar het uit ontstaan is. Middels het aan te leggen Fiskwivepaad (Fr. N. 3.) wordt de belangrijkste zeeslenk, de Peazens, over land ontsloten voor wandelaars. De restauratie van de sluis zorgt ervoor dat de Peazens en andere opvaarten/slenken ook over water bereikbaar worden. Hiermee wordt het verhaal van het Waddengebied op een geweldig wijze zichtbaar en beleefbaar gemaakt. Er zijn in het hele slenken- en opvaartengebied nog de nodige obstakels. Na het ‘slechten’ van het belangrijkste en meest symbolische obstakel, namelijk de sluis van het Noorderverlaat, ligt een verdere opschaling voor de hand, zodat in de toekomst een fors deel van het gebied weer over water ontsloten wordt.

Financiering; kosten en dekking Kosten zijn op basis van een rapport van Royal HaskoningDHV gebudgetteerd. In dit project worden twee nieuwe duikers en een bevaarbare sluis gefinancierd, deze worden voor 350.000 euro gedekt uit het totale Programma Herstel Cultuurlandschap Waddengebied. Risico’s Hoewel de signalen allemaal gunstig zijn is er over de uitkomsten van de verdere besluitvorming bij de gemeente nog weinig te zeggen. Verder kunnen sterke prijsstijgingen (materiaal, werk) een risico vormen bij dit project.