Bijlage 3 - DEF Woonzorganalyse ouderen NOF - breed
Tekst van het document
Woonzorganalyse ouderen Regio Noordoost Friesland 2024-2030
1
Inhoud
Blz 3:
Introductie
Blz 4:
Prognose zorgvraag en zorgaanbod
Blz 19:
Woningmarktanalyse regio Noordoost Friesland
Blz 31:
Afspraken wonen regio Noordoost Friesland
Blz 36:
Wat is de woonsituatie van de ouderen in de regio Noordoost Friesland?
Blz 47:
Sociaaleconomische status en leefbaarheid in Noordoost Friesland
Blz 59:
Informatie over Wlz ouderenzorg
Blz 64:
Vastgoed analyse verpleeghuizen
Blz 75:
Wlz Verpleging en verzorging intramuraal
Blz 94:
Conclusie 2
Introductie
Deze presentatie is het eerste concept van de woonzorganalyse van de regio Noordoost Friesland. De sheets gaan in op relevante onderwerpen op het onderwerp wonen en zorg voor de doelgroep ouderen. Het geeft een beeld van de voorspelde knelpunten, middels inzichten in de demografie, zorgvraag, het zorgaanbod, het beschikbare zorgvastgoed voor de doelgroep, woningen en woonomgeving. Alle inzichten in deze woonzorganalyse schetsen de noodzaak voor regionale partijen (die werken aan wonen, welzijn en zorg) om met elkaar samen te werken aan deze opgave.
3
Prognose zorgvraag en zorgaanbod
Terug naar inhoud
4
Demografische ontwikkeling Tot 2040 is er sprake van een demografische overgang. We krijgen te maken met een dubbele vergrijzing; Het
aantal 65-plussers in de regio Noordoost Friesland zal toenemen. Daarbij zien we dat van de 65-plussers het aandeel 85-plussers juist sterk
75 tot 85 65 tot 75
groeit. In 2020 waren de exacte aantallen
85+
ouderen in de regio (Data Fryslân): •
55-64
17.780
•
65-74
15.465
•
75-84
9.165
•
85+
2.930
5 Bron: Dashboard Prognose Bevolking en Huishoudens, Provincie Fryslân, maart 2024
ACHTKARSPELEN
Demografische ontwikkeling Tot 2040 is er sprake van een demografische overgang. We krijgen te maken met een dubbele vergrijzing; Het
aantal 65-plussers in de regio Noordoost Friesland zal toenemen. Daarbij zien we dat van de 65-plussers het aandeel 85-plussers juist sterk
65 tot 75
groeit.
75 tot 85
In 2020 waren de exacte aantallen ouderen in de regio: •
55-64
3.825
•
65-74
3.350
•
75-84
1.810
•
85+
565
85+
6 Bron: Dashboard Prognose Bevolking en Huishoudens, Provincie Fryslân, maart 2024
DANTUMADIEL
Demografische ontwikkeling Tot 2040 is er sprake van een demografische overgang. We krijgen te maken met een dubbele vergrijzing; Het
aantal 65-plussers in de regio Noordoost Friesland zal toenemen. Daarbij zien we dat van de 65-plussers het aandeel 85-plussers juist sterk
75 tot 85
groeit.
65 tot 75
In 2020 waren de exacte aantallen ouderen in de regio: •
55-64
2.785
•
65-74
2.410
•
75-84
1.435
•
85+
505
85+
7 Bron: Dashboard Prognose Bevolking en Huishoudens, Provincie Fryslân, maart 2024
Noardeast-Fryslân
Demografische ontwikkeling Tot 2040 is er sprake van een demografische overgang. We krijgen te maken met een dubbele vergrijzing; Het
aantal 65-plussers in de regio Noordoost Friesland zal toenemen. Daarbij zien we dat van de 65-plussers het aandeel 85-plussers juist sterk
75 tot 85
groeit.
65 tot 75
In 2020 waren de exacte aantallen ouderen in de regio: •
55-64
6.645
•
65-74
5.460
•
75-84
3.295
•
85+
1.070
85+
8 Bron: Dashboard Prognose Bevolking en Huishoudens, Provincie Fryslân, maart 2024
TYTSJERKSTERADIEL
Demografische ontwikkeling Tot 2040 is er sprake van een demografische overgang. We krijgen te maken met een dubbele vergrijzing; Het
aantal 65-plussers in de regio Noordoost Friesland zal toenemen. Daarbij zien we dat van de 65-plussers het aandeel 85-plussers juist sterk
75 tot 85 65 tot 75
groeit. In 2020 waren de exacte aantallen ouderen in de regio: •
55-64
4.525
•
65-74
4.240
•
75-84
2.635
•
85+
810
85+
9 Bron: Dashboard Prognose Bevolking en Huishoudens, Provincie Fryslân, maart 2024
Prognose Zvw Als gevolg van de vergrijzing en het langer thuis wonen, zal het
aantal ouderen dat gebruik maakt van wijkverpleging en huisartsenzorg erg snel stijgen. •
Tot 2030 krijgen we te maken met een stijging van ongeveer 33%
•
Tot 2040 krijgen we te maken met een stijging van ongeveer 50%.
10 Bron: Data Fryslân, Fries Venster Thuiswonende Ouderen
Prognose Wmo Ook de vraag naar ondersteuning vanuit de Wmo, neemt naar
verwachting zeer sterk toe in de regio Noordoost Friesland.
Hieronder valt: •
Hulp bij het huishouden
•
Hulpmiddelen en diensten
•
Ondersteuning thuis
•
Verblijf en opvang
11 Bron: Data Fryslân, Fries Venster Thuiswonende Ouderen
Prognose zorgvraag Wlz V&V
De vraag naar Wlz, V&V zal •
tot 2030 tussen de 25% en de 62% toenemen.
•
tot 2040 tussen de 44% en de 77% toenemen.
De bovengrens toont het scenario volgens de demografische ontwikkeling. De ondergrens is het scenario volgens een afname naar vraag van ouderenzorg. Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
ACHTKARSPELEN
Prognose zorgvraag Wlz V&V De vraag naar Wlz, V&V zal •
tot 2030 tussen de 35% en de 50% toenemen.
•
tot 2040 tussen de 65% en de 100% toenemen.
De bovengrens toont het scenario volgens demografische ontwikkeling. De ondergrens is het scenario volgens een afname naar vraag van ouderenzorg.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
DANTUMADIEL
Prognose zorgvraag Wlz V&V De vraag naar Wlz, V&V zal •
tot 2030 tussen de 24% en de 40% toenemen.
•
tot 2040 tussen de 52% en de 88% toenemen.
De bovengrens toont het scenario volgens demografische ontwikkeling. De ondergrens is het scenario volgens een afname naar vraag van ouderenzorg.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
NoardeastFryslân
Prognose zorgvraag Wlz V&V De vraag naar Wlz, V&V zal •
tot 2030 tussen de 30% en de 44% toenemen
•
tot 2040 tussen de 47% en de 79% toenemen.
De bovengrens toont het scenario volgens demografische ontwikkeling. De ondergrens is het scenario volgens een afname naar vraag van ouderenzorg.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
TYTSJERKSTERADIEL
Prognose zorgvraag Wlz V&V De vraag naar Wlz, V&V zal •
tot 2030 tussen de 19% en de 32% toenemen
•
tot 2040 tussen de 32% en de 65% toenemen.
De bovengrens toont het scenario volgens demografische ontwikkeling. De ondergrens is het scenario volgens een afname naar vraag van ouderenzorg.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
Prognose Zorgaanbod – Verpleging & Verzorging Ook zijn er prognoses van de arbeidsmarkt gemaakt. Dit is de prognose van het aantal vacatures in de Verpleging en
Verzorging in Friesland tot 2030. Ook hier zijn de grote tekorten zichtbaar; meer vraag, dan aanbod. Bron: Data Fryslân, Fries Venster Thuiswonende Ouderen.
Mantelzorgpotentieel neemt af
De grafiek laat de ontwikkeling van
het aantal 50- tot 65-jarige mantelzorgers zien per 85-jarig en ouder persoon. Waar nu nog 9,5 potentiële mantelzorgers aanwezig zijn, •
zal dit in 2030 ongeveer 5 zijn.
•
zal dit in 2040 ongeveer 3 zijn.
Naar verwachting heeft dit ook invloed op het aantal beschikbare vrijwilligers. Beide van groot belang om het ‘langer thuis’ te laten slagen. Bron: Bevolkingsstatistiek (CBS) i.c.m. Primos-prognose (ABF Research), bewerking RIVM
Woningmarktanalyse regio Noordoost Friesland
Terug naar inhoud
19
20
Migratie per leeftijdsgroep
Binnen de regio Noordoost Friesland valt op dat Tytsjerksteradiel per saldo vooral personen in de leeftijd tussen 25 en 50 jaar aantrekt; dat zijn vaak jonge gezinnen. Noardeast-Fryslân trekt juist oudere gezinnen en stellen
van middelbare leeftijd aan en Dantumadiel vooral ouderen tussen 65 en 85 jaar.
55-plussers verhuizen voornamelijk naar de voorzieningenkernen.
Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Prognose huishoudens Noordoost Friesland rekent op een huishoudensgroei van 515 tot 2030. Na 2030
wordt een huishoudensdaling verwacht. De huishoudensdaling zal vaker het gevolg zijn van sterfte in plaats van migratie en is daarom dus minder makkelijk te ‘keren’. •
Stijging aantal alleenstaanden, 13% tot 2030;
•
In alle gemeenten steeg het aantal
huishoudens; •
Grootste dorpen het sterkst vergrijsd;
•
Vergroening verloopt minder snel dan vergrijzing;
•
Daling aantal gezinnen verschilt sterk per dorp.
Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Aantal alleenstaanden neemt toe Naast dat meer kwetsbare inwoners zelfstandig
wonen, woont men ook vaker alleen. In Noordoost Friesland verwachten we een huishoudensgroei, doordat het aantal éénpersoonshuishoudens toeneemt. Er zullen dus meer inwoners met een zorg- en/of ondersteuningsvraag alleen wonen. Dit betekent dat deze inwoners niet kunnen terugvallen op een partner of een inwonend familielid als de
kwetsbaarheid toeneemt. De zelfredzaamheid van de inwoner en de behoefte aan (professionele) hulpverleners komt hierdoor meer onder druk te staan; voor ondersteuning is er immers altijd hulp van buiten nodig. 23 Bron: Dashboard Prognose Bevolking en Huishoudens, Provinsje Fryslân, maart 2024
Woningkwaliteit
De woningkwaliteit van de bestaande voorraad is bepaald o.b.v. de grootte, het bouwjaar en de energetische kwaliteit van een woning.
Sociale huurwoningen scoren vooral laag door een combinatie van grootte en energetische kwaliteit. De grotere voorzieningenkernen
scoren over het algemeen beter dan gemiddeld.
Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Duurzaamheid in relatie tot inkomen
De informatie op deze kaart kan helpen bij het prioriteren van de verduurzaming van woningen, bekeken vanuit het
betaalbaarheidsperspectief. Een verbeterslag op gebied van duurzaamheid helpt niet alleen het gasverbruik van woningen terug te dringen, maar zorgt er ook voor dat de maandelijkse energielasten lager uitvallen.
Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Marktsignalen
Op de kaart is te zien dat de marktdruk met name in Tytsjerksteradiel en Achtkarspelen
bovengemiddeld is. In het gebied boven Dokkum is de markt ontspannener, al zien makelaars ook daar een toename in de vraag naar koopwoningen. In de woondorpen is
vooral weinig vraag naar oudere, goedkope sociale huurwoningen. In het midden van de regio, in de omgeving van Damwâld, Buitenpost en Kollum, is de marktdruk gemiddeld.
Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Behoefte sociale huurwoningen
Het aantal aangeboden sociale huurwoningen is over het
algemeen voldoende als we kijken naar de behoefte. Als we inzoomen op de soort woning zien we in alle gemeenten dat
de vraag naar grondgebonden, levensloopgeschikte woningen groter is dan het aanbod. Het aanbod rijwoningen is groter dan de vraag.
Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Behoefte koopwoningen In voorzieningenkernen en basisdorpen is het belangrijk om
een mix aan producten aan te bieden (vrije kavels, tweekappers, rijwoningen, patiowoningen etc.). In alle overige dorpen is maatwerk nodig. De vraag naar 2 onder 1 kap, vrijstaande en patio woningen is groter dan het aanbod. Als het gaat om levensloopgeschikt wonen moet de nadruk op patiowoningen liggen.
Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Woningbehoefte in vergelijking met de plannen Hiernaast staat hoe de bestaande plannen van de gemeenten aansluiten op de kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte. In de tabellen zijn alleen de harde woningbouwplannen meegenomen, aangevuld met plannen waarvan nu al bekend is dat ze binnen afzienbare tijd worden ontwikkeld.
Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Wonen en zorg
Voor alle dorpen in de regio is een analyse gemaakt van de afstand van zorggeschikte woningen c.q. nultredenwoningen tot drie soorten voorzieningen: supermarkt, huisarts of apotheek en buurt of dorpshuis. Een afstand van 500 meter wordt doorgaans als maximale loopafstand voor senioren gezien. De belangrijkste conclusies:
• In de voorzieningenkernen staan zorggeschikte woningen doorgaans relatief gunstig ten opzichte van voorzieningen. Buitenpost is een uitzondering: hier staan de meeste complexen met nultredenwoningen juist op grotere afstand van de supermarkt. Omgekeerd staan er juist weinig zorggeschikte woningen nabij de supermarkt. In Surhuisterveen gaat het om een klein complex aan de zuidkant van het dorp. • In basisdorpen is de afstand tot voorzieningen sowieso geringer, omdat de dorpen kleiner zijn. In sommige dorpen staan enkele
nultredenwoningen aan de dorpsrand, waardoor de afstand tot bijvoorbeeld een supermarkt meer dan 500 meter is. Het gaat om Harkema, Kollumerzwaag, Kootstertille, Drogeham, Feanwâlden en De Westereen . Alleen in Kollumerzwaag gaat het om een grotere hoeveelheid woningen. • In de woondorpen verschilt de situatie per dorp. Sommige woondorpen hebben helemaal geen voorzieningen, maar wel zorggeschikte woningen, zoals Augustinusga en de dorpen ten oosten van Kollum of Jistrum . In de meeste woondorpen is de afstand tot een huisarts of dorpshuis echter gering. Voor boodschappen zijn woondorpen sowieso al aangewezen op de basisdorpen of voorzieningenkernen eromheen. Bron: KAW rapport, woningmarktanalyse Noordoost Friesland, 2020
Afspraken wonen regio Noordoost Friesland Regionale woondeal 2022-2030 Regio Noordoost Fryslân
Terug naar inhoud
31
Woondeal De gemeenten in de regio Noordoost Friesland zetten zich gezamenlijk in voor de realisatie van minimaal 2.660 woningen. Het rijk heeft een
indicatie afgegeven, dat 1.790 woning geschikt voor ouderenhuisvesting moet zijn. In het traject wonen, welzijn en zorg
onderzoeken wat een passend aantal is voor onze regio. Elke gemeente neemt een haalbaar en passend deel van de regionale opgave. We maken daarom afspraken over de (minimale) opgave per gemeente.
Bron: Woondeal regio Noordoost Friesland
Bouwlocaties De bouwlocaties zijn aangewezen als sleutelprojecten in de regio en noodzakelijk voor realisatie van de regionale opgave.
In diverse kernen en wijken worden kleinschalige projecten gerealiseerd. Deze woningen dragen bij aan de
lokale behoefte van deze kernen, passend naar de aard en schaal van Fryslân.
Bron: Woondeal regio Noordoost Friesland
Betaalbaarheid woningen
In Nederland wordt er gestreefd naar een balans in
De gemeenten in de regio Noordoost Friesland
de bestaande voorraad van 30% sociale
zetten zich tot en met 2030 in voor de realisatie van
huurwoningen per gemeente en een
ca 2360 aantal betaalbare huur- en koopwoningen.
nieuwbouwopgave met voor twee derde betaalbare
Hiermee wordt meer dan 2/3 van de opgave in de
woningen.
regio gerealiseerd in het betaalbare segment.
In deze afspraken hanteren we vooralsnog de
Als aanvulling op het streven naar 30% sociale huur
volgende definities onder betaalbaar:
erkennen partijen dat dit percentage in de kleine
• sociale huurwoningen met een huurprijs tot de
kernen niet altijd behaald kan worden en/of
liberalisatiegrens;
wenselijk is. Het uitgangspunt is dat we bouwen
• huurwoningen vanaf de liberalisatiegrens tot een
naar aantoonbare behoefte. Als blijkt dat het
huur behorende bij maximaal 187 WWS punten
toevoegen van corporatiewoningen in een kleine
(€ 1000 prijspeil 2022);
kern vanuit volkshuisvestelijk oogpunt wenselijk is
• koopwoningen tot €355.000 (NHG grens 2022).
Bron: Woondeal regio Noordoost Friesland
dan zullen de gemeenten hier regie op nemen.
Herstructureren bestaand vastgoed
Met het transformeren van bestaand vastgoed
transformatie kan worden versneld. Hierbij worden
(winkelleegstand/ kantoren etc.) worden extra
instrumenten als leegstandsbelasting en versneld
woningen gecreëerd. Daarnaast kan het bijdragen
afboeken bij waardevermindering in acht genomen.
aan de vitaliteit van steden, dorpen en gebieden.
De partijen maken afspraken over het regionale
Daarom wordt landelijk gestreefd naar de realisatie
aandeel in het aantal te realiseren woningen door
van 15.000 woningen door middel van transformatie
transformatie. De partijen maken zo snel mogelijk,
per jaar.
rekening houdend met de regionale prioriteiten in de woningbouwopgave, afspraken over de bijdrage
Provincie en de gemeenten in de regio Noordoost
van transformatie aan de woningbouwopgave in
Fryslân onderzoeken wat de mogelijkheden zijn
Fryslân.
(locaties en doelgroepen) voor het realiseren van extra woningen door het transformeren van
bestaand vastgoed. Het Rijk onderzoekt hoe
Bron: Woondeal regio Noordoost Friesland
Wat is de woonsituatie van ouderen in de regio Noordoost Friesland?
Terug naar inhoud
36
Woonbezit en woonwensen 65+
We zien een mismatch tussen het woningbezit van onze 65-plussers en hun woonwens. Er lijkt meer behoefte aan nultredenwoningen
(flat)/
Bron: Planbureau Fryslân, https://www.planbureaufryslan.nl/monitoren/wonen/
Eenpersoonshuishouden ouderen
Bron: DataFryslân, https://www.datafriesland.nl/2023/01/19/in-welk-type-woning-wonen-ouderen-op-wijkniveau/
Bezit woningcorporatie
Bron: DataFryslân, https://www.datafriesland.nl/2023/01/19/in-welk-type-woning-wonen-ouderen-op-wijkniveau/
Eigenaarschap woning
Bron: DataFryslân, https://www.datafriesland.nl/2023/01/19/in-welk-type-woning-wonen-ouderen-op-wijkniveau/
Verhuismobiliteit
Aantal verhuizingen per 1.000 inwoners.
Als er wordt verhuisd onder 75plussers is het vaak vanwege gezondheidsredenen naar een kamer in een verzorgingshuis.
Bron: Planbureu Fryslân: https://www.planbureaufryslan.nl/monitoren/bevolking/
ACHTKARSPELEN
Verhuismobiliteit
Aantal verhuizingen per 1.000 inwoners.
Als er wordt verhuisd onder 75plussers is het vaak vanwege gezondheidsredenen naar een kamer in een verzorgingshuis.
Bron: Planbureu Fryslân: https://www.planbureaufryslan.nl/monitoren/bevolking/
DANTUMADIEL
Verhuismobiliteit
Aantal verhuizingen per 1.000 inwoners.
Als er wordt verhuisd onder 75plussers is het vaak vanwege gezondheidsredenen naar een
kamer in een verzorgingshuis.
Bron: Planbureu Fryslân: https://www.planbureaufryslan.nl/monitoren/bevolking/
Noardeast-Fryslân
Verhuismobiliteit
Aantal verhuizingen per 1.000 inwoners.
Als er wordt verhuisd onder 75plussers is het vaak vanwege gezondheidsredenen naar een kamer in een verzorgingshuis.
Bron: Planbureu Fryslân: https://www.planbureaufryslan.nl/monitoren/bevolking/
TYTSJERKSTERADIEL
Verhuismobiliteit Aantal verhuizingen per 1.000 inwoners.
Als er wordt verhuisd onder 75-
plussers is het vaak vanwege gezondheidsredenen naar een kamer in een verzorgingshuis.
Bron: Planbureu Fryslân: https://www.planbureaufryslan.nl/monitoren/bevolking/
Wat vinden de ouderen zelf?
Redenen om te verhuizen
Als er verhuist moet worden
• • •
• • •
Gezondheid of zorgbehoefte; Huis te groot; Dichter bij sociale voorzieningen wonen.
Gelijkvloers appartement; Aanleunwoning met aanvullende zorg; Beroep kunnen doen op zorg, privacy en een gezamenlijke ruimte.
Redenen om niet te verhuizen • • •
Graag in eigen huis blijven wonen; Graag in vertrouwde buurt blijven wonen; Beperkt aanbod van geschikte woningen.
Overkoepelend: • • •
•
Voorzieningen zoals een dorpshuis of MFC, school, sportverenigingen en kerken zijn belangrijk; Oudere inwoners willen graag in hun eigen dorp blijven wonen; In kleine dorpen is het lastig door te stromen naar geschikte woningen voor ouderen: • Ouderen zijn veelal aangewezen op woningen/flats in de grotere dorpen. • Bouwen naar behoefte en denken in creatieve concepten (knarrenhofjes, communities, tiny houses, meerdere adressen op 1 locatie). Voor kwetsbare ouderen ontmoeting en laagdrempelige inloop en activiteiten organiseren.
Bron: Gemeente Achtkarspelen en Tytsjerskteradiel: https://www.8ktd.nl/doarpetoer, Onderzoek: In hoeverre maken thuiswonende ouderen (65+) in Hurdegaryp afwegingen rondom (toekomstige) zorg en passend wonen en welke afwegingen worden dan gemaakt?, 2023
Sociaaleconomische status en leefbaarheid in Noordoost Friesland
Terug naar inhoud
47
Sociaal economische status Hoe donkerder de wijk, hoe lager de sociaal
economische status.
De SES is een belangrijke indicator voor gezondheidsverschillen, zorgvraag en
levensverwachting en wordt bepaald op basis van opleiding, inkomen en positie op de arbeidsmarkt. Partoer heeft aangetoond dat mensen uit de lagere sociaal economische
klassen vaak minder nadenken of plannen maken over hun toekomstige woon- en zorgvraag. D
Bron: DataFryslân, Fries Venster Thuiswonende ouderen
Inkomen huishoudens
In Noord-Friesland heeft het grootste aandeel van de inwoners een laag inkomen.
Laag <€25.700 Midden €25.700 - €41.400 Hoog > €41.400
Bron: Planbureau Fryslân.
ACHTKARSPELEN
Inkomen huishoudens
In Achtkarspelen is een hoog aandeel lage inkomens.
Laag <€25.700 Midden €25.700 - €41.400 Hoog > €41.400
Bron: Planbureau Fryslân.
DANTUMADIEL
Inkomen huishoudens
In Dantumadiel is een hoog aandeel lage inkomens.
Laag <€25.700 Midden €25.700 - €41.400 Hoog > €41.400
Bron: Planbureau Fryslân.
Noardeast-Fryslân
Inkomen huishoudens
In Noardeast-Fryslân is een hoog aandeel lage inkomens.
Laag <€25.700 Midden €25.700 - €41.400 Hoog > €41.400
Bron: Planbureau Fryslân.
TYTSJERKSTERADIEL
Inkomen huishoudens
In Tytsjerksteradiel is de verdeling van inkomens vergelijkbaar met Friesland. Het grootste aandeel is midden inkomens.
Laag <€25.700 Midden €25.700 - €41.400 Hoog > €41.400 Bron: Planbureau Fryslân
Woonsituatie
Minister Hugo de Jonge richt met
zijn actieprogramma 'Een thuis voor Iedereen' op de huisvesting van aandachtsgroepen. Belangrijkste actiepunten daarin
zijn de toevoeging van corporatiewoningen, streven naar minimaal 30 procent sociale woningen per gemeente en prestatieafspraken op regioniveau.
Bron: Planbureau Fryslân.
ACHTKARSPELEN
Woonsituatie Minister Hugo de Jonge richt met
zijn actieprogramma 'Een thuis voor Iedereen' op de huisvesting van aandachtsgroepen. Belangrijkste actiepunten daarin
zijn de toevoeging van corporatiewoningen, streven naar minimaal 30 procent sociale woningen per gemeente en prestatieafspraken op regioniveau.
Bron: Planbureau Fryslân.
DANTUMADIEL
Woonsituatie Minister Hugo de Jonge richt met zijn actieprogramma 'Een thuis voor Iedereen' op de huisvesting van aandachtsgroepen. Belangrijkste actiepunten daarin zijn de toevoeging van corporatiewoningen, streven naar minimaal 30 procent sociale woningen per gemeente en prestatieafspraken op regioniveau.
Bron: Planbureau Fryslân.
Noardeast-Fryslân
Woonsituatie Minister Hugo de Jonge richt met
zijn actieprogramma 'Een thuis voor Iedereen' op de huisvesting van aandachtsgroepen. Belangrijkste actiepunten daarin
zijn de toevoeging van corporatiewoningen, streven naar minimaal 30 procent sociale woningen per gemeente en prestatieafspraken op regioniveau.
Bron: Planbureau Fryslân.
TYTSJERKSTERADIEL
Woonsituatie Minister Hugo de Jonge richt met
zijn actieprogramma 'Een thuis voor Iedereen' op de huisvesting van aandachtsgroepen. Belangrijkste actiepunten daarin
zijn de toevoeging van corporatiewoningen, streven naar minimaal 30 procent sociale woningen per gemeente en prestatieafspraken op regioniveau.
Bron: Planbureau Fryslân
Informatie over Wlz ouderenzorg
Terug naar inhoud
59
Wlz Ouderenzorg De Wet Langdurige Zorg (Wlz) regelt zware, intensieve zorg
voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening, die 24 uur per dag zorg en/of toezicht nodig hebben. Bij kwetsbare ouderen met een een Wlz-indicatie gaat het in de meeste gevallen om Verpleging en Verzorging (VenV). Deze zorg kan geleverd worden in een instelling (intramuraal) of thuis (extramuraal / ambulant). Inwoners ontvangen een compleet pakket van zorg passend bij het zorgprofiel. Bijvoorbeeld: verpleging & verzorging, huishoudelijke hulp, vervoer en dagbesteding.
Bron: pixabay
Zorg in een instelling
Zorg thuis
Voor de Wlz betaalt de inwoner een eigen bijdrage.
Het ontvangen van de zorg thuis is mogelijk indien o.a. de
Verhuist de inwoner naar het verpleeghuis, dan wordt dit
woning, en het sociale netwerk daarvoor voldoende
‘intramurale zorg’ of ‘zorg met verblijf’ genoemd. Inwoners
geschikt is. Inwoners ontvangen Zorg in Natura (ingekocht
die intramurale zorg ontvangen, betalen in de eigen
door het zorgkantoor bij de zorgaanbieder) of een PGB
bijdrage ook voor de woonruimte waarin zij verblijven,
(inwoners kopen hun eigen zorg in). Het meest
inwoners die Wlz thuis ontvangen betalen deze lasten zelf.
voorkomend zijn de twee opties binnen Zorg in Natura:
Naar verwachting zal er geen uitbreiding meer plaatsvinden van de verpleeghuiscapaciteit (intramuraal) in Nederland.
Volledig Pakket Thuis (VPT)
Dit heeft te maken met de hoge kosten (i.v.m. het
Alle zorg wordt geleverd door één zorgaanbieder en valt
huisvestings-component) van intramurale zorg. Op dit
dus onder de verantwoordelijkheid van één Wlz-instelling.
moment wordt er landelijk Modulair Pakket Thuis (MPT) De zorgt wordt geleverd door wordt geleverd door één of meerdere zorgaanbieders.
Om zorg vanuit de Wlz te ontvangen is een indicatie nodig van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Op basis van het zorgprofiel ontvangt de inwoner zorg:
Informatie over Wlz ouderenzorg
•
VV 4: Beschut wonen met intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging
•
VV 5: Beschermd wonen met intensieve dementiezorg
•
VV 6: Beschermd wonen met intensieve verzorging en verpleging
•
VV 7: Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, nadruk op begeleiding
•
VV 8: Beschermd wonen met zeer intensieve zorg, nadruk op verzorging en verpleging
Beschut wonen komt in de verpleeghuissetting steeds minder voor, omdat dit vooral cliënten betreft met behoefte aan begeleiding en de cliënten verder zelfstandig zijn. Er is geen sprake van verpleging.
Bron: Kwadrantgroep
62
Vooral het aantal inwoners met dementie stijgt flink Prognose aantal inwoners Wlz V&V in Friesland
Bron: Regiomonitor Wlz Friesland 2021
2020
2040
VV4 ->
* 1,75
1.100
1.940
VV5 ->
* 2,5
2.200
5.100
VV6 ->
* 2,5
1.240
3.000
VV7 ->
* 1,3
530
690
VV8-10 ->
* 1,6
117
190
6.000
11.000
Vastgoed analyse verpleeghuizen (Wlz V&V Intramuraal en geclusterd wonen)
Terug naar inhoud
64
Huidig aanbod Wlz V&V
In de regio Noordoost Friesland zijn op dit moment ongeveer 1.110 intramurale verpleeghuisplaatsen
beschikbaar. De vraag is 1.230. Theoretisch is er al een tekort van 100 verpleeghuisplaatsen.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
Prognose vastgoed tot 2040 Tot 2040 is de verwachte vraag naar verpleeghuisplaatsen 1.975 ((1.770 + 2.180)/2). Wanneer we de bestaande voorraad verpleeghuisplaatsen willen behouden, moeten van de 1.110 plekken 980 vervangen worden.
Als we niets doen blijven 130
verpleeghuisplaatsen bestaan bij een vraag van 1.975. Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
ACHTKARSPELEN
Huidig aanbod Wlz V&V
In Achtkarspelen zijn op dit moment ongeveer 180 intramurale verpleeghuisplaatsen
beschikbaar.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
ACHTKARSPELEN
Prognose vastgoed tot 2040 In het scenario wat de minste stijging laat zien (onderste lijn prognose; 330) moeten 90 extra verpleeghuis-plaatsen gecreëerd worden en 180 vervangen
worden in Achtkarspelen.
Het bijbouwen mocht nog ten tijde dat GUPTA dit rapport
maakte, maar dat mag inmiddels niet meer. De minister heeft groei Wlz intramuraal bevroren. Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
DANTUMADIEL
Huidig aanbod Wlz V&V
In de gemeente zijn op dit moment ongeveer 320 intramurale verpleeghuisplaatsen
beschikbaar.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
DANTUMADIEL
Prognose vastgoed tot 2040 In het scenario wat de minste stijging laat zien (onderste lijn prognose; 380) moeten 310 verpleeghuis-plaatsen vervangen worden in Dantumadiel.
Het bijbouwen mocht nog ten tijde
dat GUPTA dit rapport maakte, maar dat mag inmiddels niet meer. De minister heeft groei Wlz intramuraal bevroren. Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
Noardeast-Fryslân
Huidig aanbod Wlz V&V
In de gemeente zijn op dit moment ongeveer 400 intramurale verpleeghuisplaatsen
beschikbaar.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
Noardeast-Fryslân
Prognose vastgoed tot 2040 In het scenario wat de minste stijging laat zien (onderste lijn prognose; 630) moeten 120 extra verpleeghuis-plaatsen gecreëerd worden en 310 vervangen worden in Tytsjerksteradiel.
Het bijbouwen mocht nog ten tijde dat GUPTA dit rapport maakte, maar dat mag inmiddels niet meer. De minister heeft groei
Wlz intramuraal bevroren. Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
TYTSJERKSTERADIEL
Huidig aanbod Wlz V&V
In de gemeente zijn op dit moment ongeveer 240 intramurale verpleeghuisplaatsen
beschikbaar.
Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
TYTSJERKSTERADIEL
Prognose vastgoed tot 2040 In het scenario wat de minste stijging laat zien (onderste lijn prognose; 410) moeten 90 extra verpleeghuis-plaatsen gecreëerd worden en 180 vervangen worden in Tytsjerksteradiel.
Het bijbouwen mocht nog ten tijde dat GUPTA dit rapport maakte, maar dat mag inmiddels niet meer. De minister heeft groei Wlz intramuraal bevroren. Bron: Gupta, onderzoek huisvestingsopgave Wlz ouderenzorg Friesland, juli 2021.
Wlz Verpleging & Verzorging intramuraal
Terug naar inhoud
75
ACHTKARSPELEN
Haersmahiem Eringalaan 8 9285 TR Buitenpost
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, de Friese Wouden
Eigenaar pand Woonzorg Nederland
Type zorg Wlz algemeen? Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken 70 kamers
ACHTKARSPELEN
‘t Suyderhuys Zonneweide 1 9231 BB Surhuisterveen
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, de Friese Wouden
Eigenaar pand Woonzorg Nederland
Type zorg Wlz algemeen Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken
ACHTKARSPELEN
KWS ‘It Wenplak’ Zonneweide 1 9231 BB Surhuisterveen
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, de Friese Wouden
Eigenaar pand Woonzorg Nederland
Type zorg Wlz psychogeriatrisch
Beschikbare plekken 24
DANTUMADIEL
Brugchelencamp Brugchelencamp 1 9271 EP De Westereen
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, elkander
Eigenaar pand Woonzorg Nederland
Type zorg Wlz algemeen Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken 94
DANTUMADIEL
KSW ‘t Hofke Brugchelencamp 1 9271 EP De Westereen
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, elkander
Eigenaar pand Kwadrantgroep
Type zorg Wlz psychogeriatrisch
Beschikbare plekken 20
DANTUMADIEL
Talma Hoeve Johanneswâld 1 9269 VS Feanwâlden
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, elkander
Eigenaar pand
Kwadrantgroep
Type zorg Wlz algemeen Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken 59 appartementen, waarvan 3 ELV
DANTUMADIEL
Talma Hûs Juliusstrjitte 44 9269 NV Feanwâlden
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, elkander
Eigenaar pand Kwadrantgroep
Type zorg Wlz psychogeriatrisch
Beschikbare plekken 138 kamers
Noardeast-Fryslân
Woonzorgcentrum Foswert Foswerterstrjitte 71 9172 PS Ferwert
Zorgaanbieder Interzorg Groep
Eigenaar pand
Type zorg Wlz algemeen
Wlz psychogeriatrisch Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken +/- 90 plekken 7 appartementen ELV
Noardeast-Fryslân
Dongeraheem Dongeradyk 67 9101 GC Dokkum
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, elkander
Eigenaar pand Woonzorg Nederland
Type zorg Wlz algemeen Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken 76 appartementen
Noardeast-Fryslân
De Skûle Stasjonswei 12 9123 JZ Metslawier
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, elkander
Eigenaar pand
Thús Wonen
Type zorg Wlz algemeen
Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken 55 appartementen + 17 aanleunwoningen door Thús wonen.
Noardeast-Fryslân
KWS De Klink Stasjonswei 12 9123 JZ Metslawier
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, elkander
Eigenaar pand
Type zorg Wlz psychogeriatrisch
Beschikbare plekken 14 kamers 1 logeer kamer
Noardeast-Fryslân
Meckamastate Tjerk Hiddesstraat 42 9291 AM Kollum
Zorgaanbieder Noorderbreedte
Eigenaar pand
Type zorg Wlz algemeen Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken 105 appartementen
Noardeast-Fryslân
De Waadwente Birdaarderstraatweg 68 9101 DA Dokkum
Zorgaanbieder ZuidOostZorg
Eigenaar pand
Type zorg/beschikbare plekken Wlz somatisch → 32 kamers Wlz psychogeriatrisch → 34 kamers Geriatrische revalidatiezorg → 34 cliënten Eerstelijnsverblijf Palliatieve zorg → 2 kamers
TYTSJERKSTERADIEL
Berchhiem Prins Bernhardstraat 74 9251 GM Burgum
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, de Fries Woude
Eigenaar pand
Type zorg Wlz somatisch Wlz psychogeriatrisch Geriatrische revalidatie zorg
Beschikbare plekken
TYTSJERKSTERADIEL
Berchhiem (nieuwbouw) Prins Bernhardstraat 74 9251 GM Burgum
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, de Fries Woude
Eigenaar pand
Type zorg Wlz somatisch Wlz psychogeriatrisch Geriatrische revalidatie zorg
Beschikbare plekken
TYTSJERKSTERADIEL
Hillamahofje Prins Bernhardstraat 74 9251 GM Burgum
Zorgaanbieder Kwadrantgroep, de Fries Woude
Eigenaar pand
Type zorg Wlz psychogeriatrisch
Beschikbare plekken
TYTSJERKSTERADIEL
Bennemastate Rijksstraatweg 165 9254 DE Hurdegaryp
Zorgaanbieder Noorderbreedte
Eigenaar pand
Type zorg Wlz somatisch Wlz psychogeriatrisch Eerstelijnsverblijf
Beschikbare plekken
TYTSJERKSTERADIEL
Toutenburg Zomerweg 75 9257 ME Noardburgum
Zorgaanbieder Noorderbreedte
Eigenaar pand
Type zorg Wonen met begeleiding Wlz psychogeriatrie
Beschikbare plekken
Conclusie
Terug naar inhoud
94
Conclusie woonzorganalyse Er komen steeds meer ouderen die alleenstaand zijn met een hoge zorgvraag, zonder mantelzorger, die niet in een instelling terecht kunnen en waarbij geen uitbreiding van thuiszorg / welzijn mogelijk is. Dus we moeten inzetten op o.a.: • •
Het verbeteren van de gezondheid Meer omzien naar elkaar - samenredzaamheid
• •
Passende huisvesting Een passend (zorg)aanbod
Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat onze huidige zorg op peil blijft, voor de meest kwetsbare inwoners. Dit doen we door te investeren in onze huidige voorraad en professionals.
2030 Samenvatting DE OPGAVE VANNoordoost BEELDregio GEDEELDopgave
FRIESE AANPAK WONEN MET ZORG VOOR OUDEREN – VOORBEELD LEEUWARDEN
1: Ontwikkel een visie WOZO 2030
3: Breng de woonsituatie en de wensen van de doelgroep in beeld: op wijk/dorp niveau.
beeld van de
▪ Kijk lokaal waar
langer thuis met zorg en tot welke
zorgvraag in 2030: +/-1.630 plekken
nodig voor Wlz V&V in
zorgzwaarte.
4: Breng de kwaliteit van de voorraad in beeld: woningen en verpleeghuizen
de regio NO
▪ 750 VV5
▪ 425 VV6 ▪ 115 VV7
▪ 40 VV8-10
▪ Kijk waar je de
intensieve zorgvraag wilt/kunt opvangen spreiding regionaal
5: Breng het zorgaanbod in beeld: prognose beschikbaar personeel en locatie aanbod.
520 Wlz plaatsen zelfstandig wonen
1.110 Verpleeghuisplaatsen
[aantal] Thuis - ongeclusterd
[aantal] Thuis - geclusterd
130 OK!
980 (88%) Moderniseren / vervangen voor 2040
inwoners met een
▪ Kijk naar de juiste
▪ 300 VV4
Voorstel verdeling: VV5+, VV6, VV7, VV8-10
6. Stel de opgave vast:
nabij kunt realiseren 2: Ontwikkel een
Voorstel verdeling: VV4, VV5 (bij voldoende mantelzorg), VV6 (alleen in geclusterd wonen)
van intensieve zorgplekken.
▪ Stel de bouwopgave vast.
SPANNINGSVELD! Bij voorkeur grote aantallen in deze categorie, want: langer thuis en in de wijk! Maar veel afhankelijkheden en risico’s: • Te realiseren ontmoeting en welzijn lokaal • Beschikbaar aanbod huisartsenzorg • Beschikbaar aanbod zorgpersoneel: kans - meer mogelijkheden bij minder aanbieders per wijk • Mogelijkheden acute/spoed opvang
UITDAGING! Moderniseringsopgave is
zeer groot. De huidige voorraad is van slechte kwaliteit. Kan deze behouden blijven voor de doelgroep naar de toekomst toe?
2040 Noordoost regio opgave samenvatting Doorkijk OPGAVE DE VAN BEELD GEDEELD
FRIESE AANPAK WONEN MET ZORG VOOR OUDEREN – VOORBEELD LEEUWARDEN
1: Ontwikkel een visie WOZO 2040
3: Breng de woonsituatie en de wensen van de doelgroep in beeld: op wijk/dorp niveau.
beeld van de
▪ Kijk lokaal waar
langer thuis met zorg en tot welke
zorgvraag in 2040: +/-1.900 plekken
nodig voor Wlz V&V in
zorgzwaarte.
4: Breng de kwaliteit van de voorraad in beeld: woningen en verpleeghuizen
de regio NO
▪ 880 VV5 ▪ 500 VV6 ▪ 130 VV7
▪ 40 VV8-10
▪ Kijk waar je de
intensieve zorgvraag wilt/kunt opvangen spreiding regionaal
5: Breng het zorgaanbod in beeld: prognose beschikbaar personeel en locatie aanbod.
790 Wlz plaatsen zelfstandig wonen
1.110 Verpleeghuisplaatsen
[aantal] Thuis - ongeclusterd
[aantal] Thuis - geclusterd
130 OK!
980 (88%) Moderniseren / vervangen
inwoners met een
▪ Kijk naar de juiste
▪ 350 VV4
Voorstel verdeling: VV5+, VV6, VV7, VV8-10
6. Stel de opgave vast:
nabij kunt realiseren 2: Ontwikkel een
Voorstel verdeling: VV4, VV5 (bij voldoende mantelzorg), VV6 (alleen in geclusterd wonen)
van intensieve zorgplekken.
▪ Stel de bouwopgave vast.
SPANNINGSVELD! Bij voorkeur grote aantallen in deze categorie, want: langer thuis en in de wijk! Maar veel afhankelijkheden en risico’s: • Te realiseren ontmoeting en welzijn lokaal • Beschikbaar aanbod huisartsenzorg • Beschikbaar aanbod zorgpersoneel: kans - meer mogelijkheden bij minder aanbieders per wijk • Mogelijkheden acute/spoed opvang
UITDAGING! Moderniseringsopgave is
zeer groot. De huidige voorraad is van slechte kwaliteit. Kan deze behouden blijven voor de doelgroep naar de toekomst toe?
Waar moeten we rekening mee houden?
•
Een toenemend aantal alleenwonende inwoners met een zorg- en/of ondersteuningsvraag;
•
Oplopende personeelstekorten in de zorg;
•
Verpleeghuizen in de toekomst alleen nog toegankelijk voor dezwaarste zorgvragers;
•
Verduurzamingsopgave verpleeghuisvoorraad is groot;
•
Grotere behoefte aan woningen en woonomgevingen die geschikt zijn voor het leveren van zorg.