Bijlage - 2e Tussentijdse rapportage 2026
Tekst van het document
Inhoud Onderdeel van het havenbeleid is dat de gemeente zelf het havenmeesterschap gaat uitvoeren. Om dit te kunnen doen is het o.a. nodig om: havenmeesters aan te stellen, schoonmaak van sanitairgebouwen te regelen, een dienstauto en boot aan te schaffen en het recreatieafval in te zamelen en af te voeren. Ook passen we de bebording en informatievoorziening aan als gevolg van de overgang van het havenmeesterschap en het vervallen van de bruggelden. Verder gaan we dit jaar bij de inzameling van de liggelden gebruik maken van boek- en betaalplatform i-Marina. Planning De activiteiten lopen volgens planning. We hebben een havenmeester in dienst genomen plus de extra noodzakelijke inhuur geregeld. Verder hebben we i-Marina in Dokkum en de andere gemeentelijke havens geimplementeerd voor de inning van de liggelden. De scho onmaak van de sanitairgebouwen wordt uitgevoerd door een schoonmaakbedrijf. De bebording bij de bruggen en de sanitairgebouwen is aangepast aan de nieuwe situatie. Ook is de gemeentelijke website aangepast met informatie over de havens en faciliteiten. 33 Financiën Het streven was om het havenmeesterschap en wat hiermee te maken heeft in zijn geheel te bekostigen uit de opbrengst van de liggelden. Maar op basis van de voorbereiding en de noodzakelijke verplichtingen blijkt dat dit niet toereikend is.
De hoofdkosten zijn: fte havenmeester, extra inhuur havenmeester, jaarlijkse lasten elektrische bus, lasten van de boot, schoonmaak van sanitairgebouwen en de inzameling van bedrijfsafval. Dit zijn zaken die structureel zijn en ook structureel opgelost moeten worden. De te verwachten lasten komen daarmee op circa € 180.000, terwijl in de begroting structureel €78.000 (1 fte havenmeester) beschikbaar is. Voor 2026 kunnen we het tekort opvangen uit eenmalige middelen en vragen we twee kredieten aan voor de aanschaf elektrische bus en tweedehands boot. Voor 2027 verwachten we een structureel tekort van circa € 100.000,-, maar dit is afhankelijk van de uiteindelijke opbrengst van de liggelden. Na de zomerperiode houden we een evaluatie en brengen we de feitelijke kosten en in komsten in beeld. Op grond hiervan kunnen we de ramingen over 2027 en verder bijstellen. SMART-doelstelling 404.1-3: Bevordering van toerisme en recreatie in balans met de leefomgeving Activiteit 404.1-3A: Uitvoering van de Visie Toerisme en Recreatie (2030) Wij hebben de ambitie om de recreatie en toerisme sector de komende jaren te laten groeien. Om onze doelen te behalen zetten we met name in op de verbetering en doorontwikkeling van het aanbod en het bekender maken van de drie streekmerken: Elfstedenstad Dokkum, Werelderfgoed Waddenzee en Nationaal Park Lauwersmeer.
Bij de visie is een uitvoeringsagenda opgesteld en hanteren we 4 speerpunten: promotie uitbouwen, productontwikkeling, samenwerking en kennisontwikkeling. We werken bij de uitvoering samen met de andere gemeenten in de regio en betrokken organisaties. Inhoud Voor de promotie van de streekmerken werken we samen met de Stichting RegioMarketing Toerisme. Zij verzorgt de marketing, het gastheerschap en lerend netwerk voor de gemeenten in de regio. Verder werken we binnen de gemeente met verscheidene organisaties in de vrijetijdseconomie om bezoekers te trekken en goed te ontvangen. In gebiedsprocessen en overleggen zijn we betrokken bij de verdere ontwikkeling en beter beleefbaar maken van de Waddenkust. Voor het Nationaal Park Lauwersmeer nemen we samen met andere overheden deel aan de Stuurgroep en werken we aan de Toekomstagenda van het Lauwersmeer. Planning De meeste activiteiten voor de Waddenkust en het Lauwersmeer vinden plaats in processen en projecten die over meerdere jaren lopen. We voeren jaarlijks een aantal bijzondere activiteiten uit om recreatie en toerisme in de gemeente te versterken.
Dit jaar speelt o.a.: aanpak bebording Dokkum (voorbereiding), de evaluatie van de beleidsregels logiesaccommodaties (afgerond), de organisatie van Kletterdei / 11 Fountains (afgerond), voorbereiding en deelname Hessentag (juni) en organisatie van Symposium Vestingsteden in Dokkum (juni). Verder vindt dit jaar als einde van 4-jarige subsidieperiode een evaluatie en toekomstonderzoek naar regiomarketing plaats (dit loopt). 34 Financiën Voor de uitvoering en ondersteuning van activiteiten is jaarlijks een werkbudget recreatie en toerisme beschikbaar. Dit budget is leidend voor de activiteiten die we ondernemen en de kosten die we maken. We blijven binnen dit budget. 404.1-3B: Ontwikkelen van een dashboard met cijfers over recreatie en toerisme in de gemeente Voor het beleid en de uitvoering van projecten op het gebied van recreatie en toerisme is dringend behoefte aan goede gegevens. Data op orde is één van de speerpunten van het provinciale beleid voor gastvrijheid. Samen met andere organisaties willen we aanhaken bij dit beleid en de ontwikkelingen in onze gemeente in de sector inzichtelijk maken. We gaan een dashboard opzetten met jaarlijks een overzicht van beschikbare gegevens uit de recreatie- en toerismesector op gemeentelijk niveau. Indien nodig gaan we zelf gegevens verzamelen.
Inhoud We willen de raad informeren over de beschikbare data op het gebied van recreatie en toerisme en hen meenemen in de ontwikkelingen die plaatsvinden. We maken jaarlijks een factsheet recreatie en toerisme en we nemen deel aan het continu bezoekersonderzoek in Fryslân. Verder doen we dit jaar een verkenning naar het opzetten van een digitaal nachtregister. Planning Factsheet Recreatie & Toerisme over 2024 is afgelopen februari naar de raad gestuurd. De businesscase voor een digitaal nachtregister is nog in uitwerking. Financiën De jaarlijkse actualisering van de factsheet wordt uitgevoerd met middelen uit het werkbudget van Recreatie en Toerisme. en past binnen dit budget.
Overzicht baten en lasten Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje Bedragen x €1.000 Exploitatie | Primaire begroting 2026 | Begroting na wijzigingen | Wijzigingen 2e | Begroting na 2e 2026 | rapportage 2026 | rapportage 2026 Baten | 460 | 11.023 | 286 | 11.309 Lasten | -2.074 | -14.259 | -276 | -14.535 Gerealiseerd saldo van | -1.614 | -3.236 | 10 | -3.226 baten en lasten Onttrekkingen | 300 | 2.146 | 10 | 2.156 Stortingen | 0 | -300 | -10 | -310 Mutaties reserves | 300 | 1.846 | 0 | 1.846 Gerealiseerd resultaat | -1.314 | -1.390 | 10 | -1.380 Toelichting op de afwijkingen Programma 4: Wurk, bedriuw en Rekreaasje Afwijkingen Incidenteel Bedragen x € 1.000 | 2e | (I) rapportage | Structureel (S) BATEN Economie en werkgelegenheid Ten behoeve van het Nationaal Programma Vitale Regio’s is een specifieke uitkering ontvangen. Dit bedrag is conform de richtlijnen integraal opgenomen aan zowel de baten- als de lastenkant van de begroting. De | -340 | I baten en lasten zijn in 2026 dubbel geraamd. De baten en de lasten in de begroting 2026 worden derhalve neutraal gecorrigeerd. Deze correctie heeft geen impact op het begrotingsresultaat. De uitgaven voor de VAT-kosten en de Gearwurking-peiler van de Regiodeal worden gedekt door bijdragen van het Rijk en de regio, waarbij zowel de baten als de lasten nu zijn opgenomen.
Deze wijziging heeft | 532 | I geen invloed op het begrotingsresultaat. Verschillen kleiner dan € 100.000 | 1 Recreatie en toerisme Verschillen kleiner dan € 100.000 | 93 TOTAAL BATEN | 286 LASTEN Economie en werkgelegenheid Ten behoeve van het Nationaal Programma Vitale Regio’s is een specifieke uitkering ontvangen. Dit bedrag is conform de richtlijnen integraal opgenomen aan zowel de baten- als de lastenkant van de begroting. De | 340 | I baten en lasten zijn in 2026 dubbel geraamd. De baten en de lasten in de begroting 2026 worden derhalve neutraal gecorrigeerd. Deze correctie heeft geen impact op het begrotingsresultaat. De uitgaven voor de VAT-kosten en de Gearwurking-peiler van de Regiodeal worden gedekt door bijdragen van het Rijk en de regio, waarbij zowel de baten als de lasten nu zijn opgenomen. Deze wijziging heeft | -532 | I geen invloed op het begrotingsresultaat.
Verschillen kleiner dan € 100.000 | -23 Recreatie en toerisme Verschillen kleiner dan € 100.000 | -61 TOTAAL LASTEN | -276 RESERVES Onttrekking Algemene reserve | 10 Storting Algemene reserve | -10 TOTAAL RESERVES | 0 TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN | 10 35 36 Programma 5 - Wenjen en Omjouwing 501.1 Doel: Het verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt en toekomstbestendig wonen SMART-doelstelling 501.1-1: De woningvoorraad wordt gericht uitgebreid met nieuwbouw in de passende segmenten voor de juiste doelgroepen Activiteit 501.1-1A: Alle nieuwe projecten op de flexibele doorstroomlijst zijn overeenkomstig de toezegging aan de raad tijdig in behandeling genomen Dit betreft de op de flexibele doorstroomlijst opgenomen projecten die vanaf 1 januari 2026 nog niet in behandeling zijn genomen. Inhoud Projecten op de flexibele doorstroomlijst worden in behandeling genomen op basis van volgorde. Planning Via nieuwsbrieven en website van de gemeente is de voortgang van de projecten te volgen. Financiën Voor uitvoering van woningbouwprojecten is krediet beschikbaar.
SMART-doelstelling 501.1-2: Voor het stimuleren van betaalbaarheid en verduurzaming van de woningvoorraad worden (voorlichtende) bijeenkomsten gehouden voor de Mienskip en betrokken stakeholders die bijdragen aan een goede balans op de gemeentelijke woningmarkt Activiteit 501.1-2B: Via het Platform Wonen worden activiteiten ontwikkeld om onderwerpen als betaalbaarheid en verduurzaming van de bestaande bouw en toekomstbestendige nieuwbouw te stimuleren Het Platform Wonen ontwikkelt activiteiten die die bijdragen aan een goede balans op de woningmarkt en aansluiten bij het gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma. Dit doet het Platform door o.a. het organiseren van bijeenkomsten voor de Mienskip en Stakeh olders over diverse thema’s op het gebied van het wonen in de meest brede zin van het woord. Inhoud De input vanuit de Platformbijeenkomsten wordt verwerkt in het Volkshuisvestingsprogramma. 37 Planning Nieuwe activiteiten worden gepland op basis van het Volkshuisvestingsprogramma 2026. Financiën Activiteiten van het Platform Wonen worden uitgevoerd binnen het reguliere budget voor Wonen binnen de begroting.
501.1-2A: In 2026 wordt het volkshuisvestingsprogramma als omgevingsprogramma opgesteld Op basis van de in de startnotitie volkshuisvestingsprogramma opgenomen uitgangspunten is het wettelijk verplichte volkshuisvestingsprogramma als omgevingsprogramma onder de omgevingsvisie afgerond en vastgesteld. Dit programma vervangt de huidige woonvisi e 2020 – 2025. De eerder afzonderlijke programmaonderdelen zoals het actuele woonprogramma, de prestatieafspraken en het uitvoeringsprogramma wonen zorg worden hierin opgenomen. De integrale samenhang van het woonbeleid wordt hierdoor versterkt. Inhoud Op basis van de startnotitie en actuele planning wordt gewerkt aan het opstellen en afronden van het volkshuisvestingsprogramma. Planning Op basis van de actuele planning wordt het volkshuisvestingsprogramma in 2026 vastgesteld. Financiën De middelen voor het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma zijn opgenomen in de begroting. SMART-doelstelling 501.1-3 Ontsluiting van gebiedsontwikkelingen Activiteit 501.1-3A: Om de woningbouw op de Prinslocatie los te kunnen trekken en ook voor de woningbouw van fase 2 Houtkolk in Dokkum is de aanleg van een verkeersplein in de Rondweg -West een vereiste.
De gebiedsontwikkeling van de Prinslocatie in Dokkum betreft de transformatie van een oud bedrijventerrein naar een woningbouwlocatie gekoppeld aan de aanleg van een voorrangsplein in de Rondweg-West en de aanleg van een nieuwe oeverconstructie langs de Dokkumer Ie. Ook voor de transformatie van het gebied Houtkolk fase 2 naar woningbouw is de realisatie van een nieuw voorrangsplein een vereiste. 38 Inhoud Het stedenbouwkundig plan voor de gebiedsontwikkeling Prinslocatie in Dokkum voorziet in de nieuwbouw van ca. 430 woningen, waaronder 82 zorgwoningen. RV&O uit Soest is de initiatiefnemer en verantwoordelijk voor het tijdig lostrekken van deze gebiedsontwikkeling(-en). Bij deze gebiedsontwikkeling staat de gemeente voor de vereiste aanleg van een nieuw voorrangsplein in de Rondweg-West. Ook staat de gemeente voor de publieke aanleg van de oeverconstructie langs de openbare oever van de Dokkumer Ee ter hoogte van de Prinslocatie. Die publieke investeringen worden mogelijk gemaakt door bijdragen van ontwikkelaars, WBI -middelen en de vereiste gemeentelijke (co-)financiering. Planning Bij de planvoorbereiding door RV&O heeft deze Initiatiefnemer begin 2025 de Omgevingsparticipatie georganiseerd en hiervan verslag gedaan. Vervolgens is door de gemeente eerst het voorontwerp Omgevingsplan in procedure gebracht.
Eind 2025 is dit gevolgd door een ontwerp Omgevingsplan in procedure te brengen. In de tweede helft van 2026 kan de raad volgens planning een voorstel voor vaststelling van het Omgevingsplan tegemoet zien. In de Aorta wordt de raad actueel op de hoogte houden over de planning daarvan. De onderstaande planning van de beide publieke investeringen zal in de komende tijd nog geactualiseerd worden in samenhang met een bij te werken totaalplanning van de (gefaseerde) bouwrealisatie door ontwikkelaar RV&O: 2025-2027 voorbereiding verkeersplein plus de voorbereiding van de aanleg van de openbare oeverzone met oeverconstructie langs de Dokkumer Ee 2028 realisatie voorrangsplein Rondweg-West 2027 realisatie oeverconstructie langs Prinslocatie Een update van de bovenstaande planning zullen we meenemen in de voorbereiding op de (meerjaren-)begroting 2027. Financiën De financiële dekking voor de publieke investeringen is als volgt opgebouwd (prijspeil 1 januari 2025, exclusief btw): • Woningbouwimpuls (WBI): € 834.200 Hierbij is inmiddels sprake van vervanging van de WBI uit 2023 door een nieuwe WBI voor Dokkum-West in combinatie met een dekking uit te ontvangen middelen van de Rijksregeling Realisatiestimulans.
De vervangende dekking bestaat op dit onderdeel uit € 576.600,- vanuit de nieuwe WBI Dokkum-West en € 257.600,- vanuit de Realisatiestimulans in relatie tot het aandeel betaalbare woningen welke Initiatiefnemer(s) hier de komende jaren zullen realiseren. • Kostenverhaal initiatiefnemer Prinslocatie: € 833.866,- • Toekomstig kostenverhaal Houtkolk 2: € 160.134,- • Gemeentelijke bijdrage: € 1.171.800,- Totaal: € 3.000.000,- 39 Voor de exploitatieperiode van tien jaar is in het Kostenverhaal hiernaast een totaalbedrag van € 730.723 op de initiatiefnemer van toepassing voor de bekostiging van de inzet van de ambtelijke organisatie op dit project. Het gaat om een situatie dat de gemeente enkel het wettelijk kostenverhaal toepast en daar de baten op int. Bij dit optreden als overheid worden de kosten zonder heffing van btw geint. Kortom er zijn geen financiële tekorten te melden in deze rapportage. In dit stadium van deze gebiedsontwikkeling is het beeld dat er voldoende middelen zijn om de gemeentelijke kosten bij deze gebiedsontwikkeling mee te kunnen dekken.
502.1 Doel: In 2050 is Noardeast-Fryslân een regio die volhoudbaar voorziet in haar behoefte qua energie, voedsel, producten en diensten SMART-doelstelling 502.1-1: Conform de Klimaatwet is Noardeast-Fryslân in 2050 onafhankelijk van fossiele brandstoffen Activiteit 502.1-1A: De gemeente Noardeast-Fryslân wekt in 2030 tenminste 70% van de benodigde elektriciteit op een duurzame wijze op Wij hebben de ambitie om in 2030 tenminste 70% van de benodigde elektriciteit op een duurzame wijze op te wekken. Deze ambitie is in 2021 door de raad vastgesteld. Dit is het aandeel van Noardeast-Fryslân in de Friese RES (Regionale Energiestrategie). Wij stimuleren de inzet van zonne- en windenergie. Belangrijk aandachtspunt is de congestie op het elektriciteitsnetwerk. Om ruimte te maken voor de ambitie moet het net verzwaard worden. Ook onderzoeken we de mogelijkheden van Smart Energy Hubs, met name bij de bedrijventerreinen van Hallum en Betterwird. Inhoud In 2025 was het aandeel duurzame elektriciteit gegroeid naar 71%. Daarmee is de ambitie voor 2030 al gehaald. Echter, de elektriciteitsvraag groeit snel richting 2035. Daarom wordt de raad in het vierde kwartaal van 2026 gevraagd om, in het kader van het nieuwe energieprogramma, een nieuwe ambitie voor 2035 vast te stellen.
In Hallum en Betterwird zijn we in gesprek met bedrijven die willen verduurzamen en uitbreiden door middel van elektrificatie. We verkennen de mogelijkheden voor energiehubs. Vanaf september 2026 starten we een uitgebreid participatietraject met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Zij gaan in gesprek over oplossingsrichtingen voor Hallum en Betterwird. Dit doen we in de vorm van Omgevingsadviesraden (OAR). Deze OAR's brengen een advies uit aan de gemeenteraad. Vervolgens neemt uw raad een besluit in het definitieve energieprogramma. Planning De ambitie voor 2030 is inmiddels al gehaald, maar richting 2035 zal de stroomvraag sterk toenemen. In het vierde kwartaal stelt uw raad daarom een nieuwe ambitie vast. Parallel daaraan starten de participatietrajecten voor Hallum en Betterwird in september. De verwachting is dat het definitieve energieprogramma rond de zomer van 2027 aan uw raad wordt aangeboden. 40 Financiën De dekking voor de participatie omtrent het energieprogramma volgt uit de CDOKE -regeling en is gereserveerd vanuit de startnotitie energieprogramma. 502.1-1B: In 2026 wordt uitvoering gegeven aan de 'Gemeentelijke Routekaart Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed'. Wij werken aan het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed in onze gemeente. De startnotitie voor deze aanpak is in 2024 vastgesteld.
Op dit moment wordt de Gemeentelijke Routekaart Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed opgesteld. Dit is een verplic hting vanuit het Klimaatakkoord. Inhoud In 2026 werken we aan de routekaart verduurzaming maatschappelijk vastgoed. Deze routekaart wordt gevuld met informatie uit onder andere meerjarige onderhoudsplanningen en energieaudits, die we momenteel uitvoeren voor verschillende gebouwen. Uit de routekaart volgt een planning van gebouwen, inclusief per gebouw de business cases, CO2-besparingen, verschillende soorten scenario’s en maatregelen. Planning De uitkomsten van de energieaudits werken we op dit moment uit. In het najaar van 2026 kunnen we inschatten wanneer de Routekaart in uw raad wordt behandeld. Financiën De kosten voor de energieaudits worden gedekt uit het KlimOp programma van de provincie. De financiering van de verduurzaming van gebouwen volgt in de Routekaart. SMART-doelstelling 502.1-2: In 2050 is de gebouwde omgeving van Noardeast-Fryslân aardgas-loos Activiteit 502.1-2A: Vanuit het Nationaal Isolatieprogramma worden in 2026 in totaal 1.000 huishoudens financieel ondersteund bij het treffen van isolatiemaatregelen. Wij hebben een isolatiesubsidie voor woningeigenaren tot een bepaalde WOZ -waarde. Hiervoor ontvangt de gemeente middelen uit het Nationaal Isolatieprogramma (NIP).
Tot en met 2030 zijn er drie rondes vanuit het NIP, vanuit welke wij subsidie ontvangen voor circa 4.700 huishoudens. In 2026 ondersteunen we 1.000 huishoudens met deze subsidie. Inhoud De isolatiesubsidie is medio 2024 in werking getreden. Tot op heden zijn er 971 subsidies uitgekeerd. Ook zijn er nog 606 huishoudens in aanvraag. 41 Planning In de periode van 1 januari 2026 tot medio mei zijn er 644 nieuwe aanvragen ingediend voor de isolatiesubsidie. Financiën In totaal ontvingen we in drie tranches ruim € 10 miljoen. Hiervan is op dit moment nog ruim tweederde beschikbaar. 502.1-2B: Vanuit de 'ketenaanpak verduurzaming gebouwde omgeving' worden bewoners begeleid in het verduurzamingstraject en worden energiemarkten en energieloketten georganiseerd. Wij begeleiden bewoners bij het verduurzamen van hun woning. Dit noemen wij de 'ketenaanpak verduurzaming gebouwde omgeving'. Binnen deze ketenaanpak werken we samen met regionale ondernemers en bewonersinitiatieven aan de gemeentelijke verduurzamingsopgav e. We organiseren in 2026 verschillende energiemarkten en energieloketten om met bewoners in contact te komen en hen te begeleiden in de klantreis. Inhoud We organiseren verschillende activiteiten in onze gemeente om de verduurzaming van woningen verder op gang te brengen.
Daarnaast heeft de gemeente twee energiecoaches, die bewoners ondersteunen in het hele verduurzamingstraject. Planning Na de zomer van 2026 starten we een 'warmtetour' door de gemeente. Daarbij organiseren we bijeenkomsten om bewoners bijvoorbeeld te informeren over alle regelingen die al beschikbaar zijn. Financiën De inzet van capaciteit wordt gedekt uit de CDOKE-regeling. 502.1-2C: In 2026 wordt het 'Omgevingsprogramma Warmte' vastgesteld Wij hebben als gemeente de regierol in de warmtetransitie. Wij zijn primair verantwoordelijk voor het verduurzamen van alle gebouwen in onze gemeente. Het overkoepelende beleid voor de gemeentelijke warmtetransitie wordt vastgelegd in het 'omgevingsprogramma warmte', oftewel het warmteprogramma. Het warmteprogramma wordt eind 2026 voorgelegd aan de raad. Inhoud In het warmteprogramma maken we inzichtelijk hoe we de woningen in onze gemeente verduurzamen. Zo zetten we in op isoleren, o.a. via onze isolatiesubsidie, en zien we met name kansen voor warmtepompen. De raad heeft eind 2025 de ambitie vastgesteld om in 2 035 minimaal 6.000 woningen te voorzien van een (hybride) warmtepomp. 42 Planning Het college heeft in februari ingestemd met het concept warmteprogramma. Vanaf eind maart tot begin mei heeft het beleid ter inzage gelegen.
Het ontwerp warmteprogramma wordt na de zomer aan de raad aangeboden (17 september Petear, 24 september Debat, 8 oktober Beslút). Financiën De financiële middelen die nodig zijn de uitvoering zijn begroot in het warmteprogramma en worden gedekt uit de CDOKE-regeling. 503.1 Doel: Het bereiken en in stand houden van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving van een goede omgevingskwaliteit SMART-doelstelling 503.1-1: Het beleid voor de fysieke leefomgeving c.a. in de gemeente wordt integraal geactualiseerd Activiteit 503.1-1A De beleidscyclus conform de Omgevingswet is ingeregeld, het beleidshuis is opgezet en monitoring is ingeregeld De Omgevingswet gaat uit van 4 kerninstrumenten die met elkaar samenhangen: omgevingsvisie, omgevingsprogramma's, omgevingsplan en omgevingsvergunning. Deze samenhang tussen de verschillende kerninstrumenten wordt de beleidscyclus genoemd. Doelen van de beleidscyclus zijn: • het up-to-date houden van het beleid voor de fysieke leefomgeving • het beter vindbaar maken van het beleid, • meer overzicht in welk beleid geldt, • goede inhoudelijke afstemming tussen verschillende beleidsvelden • duidelijke werkwijze hoe de doelen van de raad uit de omgevingsvisie worden gerealiseerd. Met het inwerkingtreden van de Omgevingswet begin 2024, is gestart met het inregelen van de beleidscyclus en het opbouwen van het beleidshuis.
De beleidscyclus wordt komende periode uitgewerkt en geïmplementeerd. De planning is dat dit in Q1 2026 gereed is . De belangrijkste werkzaamheden zijn: • beleidsinventarisatie (gereed) • inregelen werken met omgevingsprogramma's en werkwijze vertalen bestaand beleid in omgevingsprogramma's • opzetten evaluatie en monitoring • opzetten beleidstafel voor structurele inhoudelijke afstemming • beleidscyclus afstemmen met de P&C-cyclus Inhoud Voor een goede en gestructureerde aanpak is een projectleider ingehuurd. Er zijn sessies geweest om met elkaar te verkennen hoe de beleidscyclus eruit moet komen te zien. 43 Planning Verloopt conform planning, afronding in het 2e kwartaal. Financiën Er zijn voldoende middelen beschikbaar SMART-doelstelling 503.1-2: Het beleid voor Dokkum m.b.t. de fysieke leefomgeving c.a. wordt integraal geactualiseerd Activiteit 503.1-2A: Er wordt een omgevingsprogramma Regiostad Dokkum opgesteld Het gaat hierbij om het opstellen van het Omgevingsprogramma Regiostad Dokkum. De doelen die uw raad in de omgevingsvisie voor Dokkum heeft gesteld, worden in het omgevingsprogramma uitgewerkt naar concreet beleid én maatregelen.
Voorbeelden van maatregelen zijn concrete uitvoeringsprojecten, te formuleren beleidsregels voor specif ieke onderwerpen, de inzet van communicatie en informatie om doelstellingen te bereiken via bewustwording, in te stellen subsidieregelingen, etc. Als het omgevingsprogramma vastgesteld is, kan vervolgens kan uitvoering worden gegeven aan de maatregelen. Zo worden de doelen uit de omgevingsvisie daadwerkelijk bereikt. Het omgevingsprogramma Regiostad Dokkum draagt bij aan een evenwichtige opbouw en ontwikkeling van Dokkum. Kansen worden benut, kwaliteiten behouden en versterkt. met omgevingsprogramma Regiostad Dokkum ontstaat er één integraal beleidsstuk voor de fysiek e leefomgeving van Dokkum waarbij de opgaven op elkaar afgestemd zijn. Gewenste concrete resultaten 1. Concreet en integraal beleidskader voor (de ontwikkeling van) Regiostad Dokkum. 2. Overzicht van de (te behouden en versterken) kwaliteiten van Dokkum. 3. Overzicht van de concrete opgaven voor Dokkum 'op de kaart'. 4. Maatregelplan waarin duidelijk wordt wat gedaan moet worden om uitvoering te geven aan het beleid. Hierbij hoort ook een prioritering. Inhoud In februari is participatie geweest. Er zijn drie stakeholderbijeenkomsten georganiseerd: voorzieningen, bedrijven en binnenstad, cultuur en recreatie. Daarnaast is er en een brede inloopavond geweest waarvoor uw raad een uitnodiging heeft ontvangen.
We hebben veel reacties gekregen. We maken hiervan een participatieverslag waarin we per reactie duidelijk aangeven of we de reactie zullen verwerken in het Omgevingsprogramma Regiostad Dokkum en waarom wel/niet. 44 Planning Verloopt volgens planning. Na de participatie zal het omgevingsprogramma opgesteld worden. Gereed in Q1 2027. Financiën Er zijn voldoende middelen beschikbaar. 503.1-2B: Er wordt uitvoering gegeven aan het vastgestelde omgevingsprogramma Regiostad Dokkum Nadat het omgevingsprogramma Regiostad Dokkum (zie activiteit 503.1-2A) is vastgesteld, kunnen de maatregelen benoemd in het omgevingsprogramma worden uitgevoerd. Zo werken we aan de doelen die uw raad in de omgevingsvisie heeft vastgesteld voor Dokkum. Inhoud Is nog niet gestart, vanwege volgordelijkheid: eerst het omgevingsprogramma opstellen en vaststellen en vervolgens kan het uitgevoerd worden. Overigens liggen ontwikkelingen in Dokkum niet stil: ondertussen worden diverse projecten in Dokkum uitgevoerd, zoals woningbouw, realisatie van uitbreiding Betterwird, etc. Planning Zie toelichting bij 'inhoud'. Financiën Er zijn nog geen extra middelen gereserveerd voor de uitvoering van het omgevingsprogramma.
503.1-2C: Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum Wij hebben ons met de Rijkssubsidie Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum gecommitteerd aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit in 8 straten in de binnenstad van Dokkum. Deze upgrading is gekoppeld aan gemeentelijke investeringen in onderhoudsopgaven en is daarmee financieel verbonden met programma 6. De rijkssubsidietoekenning brengt realisatieverplichtingen voor de gemeente met zich mee. Parallel investeren private partijen in vastgoed op verschillende concrete locaties in de binnenstad. 45 Inhoud A. Upgrading openbare ruimte in 8 straten De Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum bestaat uit de ruimtelijke upgrading/herinrichting van de straten Parksteeg, fase 1 Westersingel, fase 2 Westersingel - Sonnemapleintje, Lange Oosterstraat, Gasthuisstraat, Legeweg, Vleesmarkt en Diepswal. In het verlengde van de binnenstadsvisie is de inzet er op gericht om de ruimtelijke kwaliteit van deze delen van de binnenstad naar een hoger niveau te tillen voor een versterking van de binnenstad als geheel. B. Private investeringen Binnen het kader van deze Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum is sprake van een samenwerking met private investeerders in de binnenstad. Afzonderlijke investeerders investeren zonder subsidiebijdrage in renovatie en vernieuwing van vastgoed op verschillende locaties in de binnenstad.
De private investeringen maken financieel geen onderdeel uit van de Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum. Wel maakt de inhoudelijke projectrealisatie van de verschillende private deelprojecten in de binnenstad onderdeel uit van het geheel in een bestuurlijke samenwerking met de gemeente. Planning Fase 2 Westersingel – Sonnemapleintje De uitvoering van de fase 2 Westersingel – Sonnemapleintje was in 2025 in uitvoering na de aanbesteding in 2024 en opstart in 2025. Dit project is voor Keningsdei 2026 afgerond. Herinrichting Legeweg voltooiing in 2026 In verband met bezwaar- en beroepsprocedures is de planrealisatie van de herinrichting en opwaardering van de Legeweg vertraagd. De uitkomst van de beroepsprocedure heeft een start van de uitvoering eind 2025 mogelijk gemaakt in aansluiting op de tweede fase Westersingel - Sonnemapleintje. De projectrealisatie is vóór Keningsdei 2026 voltooid. Diepswal en Vleesmarkt De realisatie van de herinrichting en opwaardering van de Diepswal en Vleesmarkt schuift mede onder invloed van Keningsdei 2026 door naar 2027. Uitvoering in 2027 is binnen het rijkssubsidiekader mogelijk, maar hiervoor zal in 2026 wel een formele subsidiewijziging voor moeten worden ingediend bij de rijksoverheid. In de tussenrapportages van 2026 wordt uw gemeenteraad op de hoogte gehouden.
Eerdere projecten Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum In eerdere jaren is uitvoering gegeven aan de ruimtelijke opwaardering van de Parksteeg, Westersingel (fase1), Lange Oosterstraat en de Gasthuisstraat binnen dit projectkader. Private projecten in de binnenstad binnen deze Impulsaanpak Initiatiefnemers zijn (zelf) trekkende partijen voor verschillende private projecten binnen deze Impulsaanpak Winkelgebied op verschillende plekken in de binnenstad van Dokkum. De gemeente heeft daarbij een faciliterende rol. 46 Financiën Door hogere kosten in eerdere straten is de rijkssubsidie (Impulsaanpak Winkelgebied) al op vóór de laatste twee straten: Diepswal en Vleesmarkt. Daarom moet de gemeente in 2026 een wijzigingsverzoek doen bij het rijk. Bij de verantwoording over 2025 is veel subsidie gebruikt voor fase 2 (Westersingel – Sonnemapleintje). Na de afronding van de Legeweg is de subsidie volledig op. De gemeente moet de laatste werkzaamheden (Diepswal en Vleesmarkt) nu volledig zelf dekken uit eigen budget (Programma 6). Deze kosten vallen niet meer onder Programma 5. Wel moet de gemeente de voortgang nog 2 jaar aan het rijk rapporteren (Sisa), omdat eerder is afgesproken dat 8 straten worden opgeknapt. Bij de plannen voor Diepswal en Vleesmarkt is weinig geld beschikbaar. Extra wensen kunnen daarom niet makkelijk worden toegezegd.
Deze straten zijn wel belangrijk voor de kwaliteit van het winkelgebied. Vooral de Diepswal is een belangrijk en zichtbaar punt in de binnenstad. SMART-doelstelling 503.1-3: Opgaves in de dorpen worden integraal aangepakt Activiteit 503.1-3E: Voor Kollum wordt een omgevingsprogramma "voorzieningenkern" Kollum opgesteld Voor de voorzieningenkern Kollum lopen er reeds diverse initiatieven op het gebied van o.a. woningbouw, onderwijs en economie onder de noemer Aanpak Kollum. Deze lopende Aanpak Kollum wordt samen met de beleidsuitspraken in de Omgevingsvisie vertaalt naar een Omgevingsprogramma voorzieningenkern Kollum. Inhoud Voor het programma loopt momenteel de inventarisatiefase. Na de zomer zal naar verwachting het programma inhoudelijk worden opgesteld. Planning Loopt volgens planning. Financiën Er zijn voldoende middelen beschikbaar. 503.1-3F: Voor Hallum wordt een omgevingsprogramma opgesteld In Hallum zijn diverse ontwikkelingen gaande. Deze ontwikkelingen op het gebied van wonen, energietransitie, bedrijven en leefbaarheid worden op elkaar af gestemd binnen het op te stellen omgevingsprogramma Hallum. 47 Inhoud Er wordt gewerkt aan het omgevingsprogramma. Na de zomervakantie 2026 zal de participatie worden opgestart. Planning De planning is dat het omgevingsprogramma begin 2027 kan worden vastgesteld.
Financiën Er is een krediet van € 32.500 beschikbaar gesteld om het programma te schrijven. Voor een effectief vervolg is het nodig om aanvullende financiering te organiseren. Hierover volgt later een voorstel. SMART-doelstelling 503.1-4: De ruimtelijke kwaliteit van de fysieke leefomgeving is verbeterd Activiteit 503.1-4A: De landschapsbiografie is via de omgevingsvisie en het omgevingsplan verankerd in het beleid De landschapsbiografie beschrijft het ontstaan en de kernkwaliteiten van het landschap van Noardeast-Fryslân. Het behouden en versterken van deze kernkwaliteiten borgen we via de omgevingsvisie, de omgevingsprogramma's en het omgevingsplan. Het doel hierbi j is om de kwaliteit en de eigenheid van ons landschap te kennen, te behouden en versterken, en te gebruiken als inspiratie bij nieuwe ontwikkelingen. Stappen: 1. De eerste stap is het meenemen van de landschapsbiografie in de omgevingsvisie. (gereed) 2. Vervolgens kunnen de kernkwaliteiten worden beschermd via het omgevingsplan dat de komende jaren wordt opgesteld. 3. In het nog te maken omgevingsprogramma omgevingskwaliteit worden de kernkwaliteiten opgenomen en uitgewerkt. Inhoud Ad 1. Borging in omgevingsvisie is gereed: • de landschapsbiografie is in de omgevingsvisie opgenomen. Uw raad heeft de omgevingsvisie is in 2024 vastgesteld. Ad 2.
Borging in het definitieve omgevingsplan is in voorbereiding: • hoe de gemeente de kernkwaliteiten zoals benoemd in de omgevingsvisie concreet gaat beschermen volgt in de regels van het definitief omgevingsplan. Dit definitieve omgevingsplan moet voor 2031 gereed zijn. 48 Ad 3. Borging in omgevingsprogramma omgevingskwaliteit: • in het nog op te stellen omgevingsprogramma omgevingskwaliteit zal het beleid uit de omgevingsvisie worden geconcretiseerd. En daarbij worden te nemen maatregelen geformuleerd waarmee het beleid tot uitvoering wordt gebracht. Planning Ad 2: Borging in het definitieve omgevingsplan: • De planning van het bereiken van dit doel is afhankelijk van de planning van het op te stellen definitieve omgevingsplan. • Het transitieplan voor het definitieve omgevingsplan is in Q2 2025 voorgelegd aan uw raad. In het transitieplan staat hoe we van ons tijdelijke naar ons definitieve omgevingsplan gaan. Hierin staat ook een planning. Van 2025 tot en met 2031 zijn we bezig met het maken van het definitieve omgevingsplan. Ad 3: Borging in het omgevingsprogramma omgevingskwaliteit: • Het is nog niet duidelijk wanneer hiermee gestart kan worden. Financiën Voor dit doel is geen apart budget nodig. Het maakt onderdeel uit van de werkzaamheden voor de omgevingsvisie en het omgevingsplan.
Voor het opstellen van het omgevingsprogramma omgevingskwaliteit wordt de financiering later nog onderzocht. 503.1-4B: De kerkenvisie vaststellen De kerkenvisie gaat over de vraag hoe de gemeente Noardeast-Fryslân in samenspraak de (kerk)eigenaren de toekomst van het kerkenbestand in haar gemeente kan beschermen. De visie geeft een handreiking waarmee partijen in de toekomst plannen kunnen maken voo r de kerken. Inhoud De kerkenvisie is gereed en is onderdeel van de erfgoednota. Planning De kerkenvisie is gereed. Financiën Er is geld beschikbaar gesteld door het rijk voor het maken van een kerkenvisie. Er is geen overschrijding. 49 503.1-4C: Er wordt uitvoering gegeven aan de vastgestelde Erfgoednota Het omgevingsprogramma erfgoed (voorheen erfgoednota; vanwege het in werking treden van de Omgevingswet werken we voortaan met omgevingsprogramma's in plaats van nota's) is nog niet vastgesteld. Daarom rapporteren we op de voortgang van het opstellen van h et omgevingsprogramma erfgoed. Als het programma vastgesteld is, kunnen de daarin genoemde maatregelen worden uitgevoerd. Dan kan gerapporteerd worden op de uitvoering. Planning vaststellen is Q1 2026. Met het omgevingsprogramma erfgoed geven we aan hoe we in de toekomst om willen gaan met ons erfgoed. De ambities en de prioriteiten worden erin vastgelegd.
Een uitvoeringsparagraaf (maatregelen) geeft aan hoe we de doelen willen gaan bereiken. Inhoud Omgevingsprogramma Erfgoed is vastgesteld in januari. Inmiddels wordt er ook uitvoering gegeven aan de maatregelen die benoemd zijn in het programma. Hieronder een kort overzicht. Gereed: • Instellen adviescommissie • Erfgoedbeleid (dat is het omgevingsprogramma erfgoed) • Erfgoedverordening • Ambtelijke ondersteuning voor organisaties • Landschapsbiografie in onderwijs aanbieden • Belang erfgoed borgen in omgevingsvisie • Kerkenvisie In uitvoering: • Onderzoek naar mogelijkheden instellen lokale adviescommissie • Onderzoek uitbreiding SOM • Opstellen van dorpsbiografieën • Erfgoed borgen in het definitief omgevingsplan • Beschermen waardevolle bomen • Inventarisatie cultuurhistorisch waardevolle panden Doorlopend: • Vergunningverlening, toezicht en handhaving • Samenwerking met recreatie en toerisme • Promoten cultureel erfgoed • Erfgoed educatie (via o.a. de Klyster) • Actief delen van kennis • Erfgoed integraal onderdeel laten uitmaken van inrichting van de openbare ruimte • Erfgoedladder inzetten bij beoordeling plannen Planning Er worden veel onderdelen van het omgevingsprogramma erfgoed uitgevoerd. In het omgevingsprogramma staat een planning hiervoor opgenomen. 50 Financiën Erfgoednota is vastgesteld zonder extra benodigde financiële middelen.
Voor de uitvoering van een aantal onderdelen moet de financiering nog nader worden onderzocht. SMART-doelstelling 503.1-5: De fysieke leefomgeving wordt klimaatbestendig ingericht Activiteit 503.1-5A: In 2026 is een Omgevingsprogramma Klimaatadaptatie opgesteld Wij stellen een Omgevingsprogramma Klimaatadaptatie op om dat uw raad op 15 september 2022 een motie ‘klimaatadaptieve maatregelen’ heeft aangenomen. Hierin wordt gevraagd een gemeentelijk klimaatadaptatieplan op te stellen, met als doel de gevaren en gevolgen voor mens en dier van de toenemende hitte, droogte en wateroverlast te beperken en te bestrijden. Er is hierbij gevraagd om onderzoek te doen naar klimaatadaptieve maatregelen, en waar nodig initiatieven te nemen om onze gemeente klimaatbestendiger te maken. Inhoud In het Omgevingsprogramma Klimaatadaptatie richten we ons specifiek op het tijdig aanpassen van onze fysieke leefomgeving aan klimaatverandering (klimaatadaptatie) en niet op het tegengaan van klimaatverandering (klimaatmitigatie). Deze opgave wordt binnen de gemeentelijke organisatie uitgewerkt via een ander spoor (Energietransitie, Warmteprogramma). Planning Het concept OP KA is in 2025 opgesteld. Deze ligt in het 3 e kwartaal 2026 ter inzage. Eind 2026 volgt de definitieve besluitvorming.
Financiën We hebben het beschikbaar gestelde budget gebruikt voor de inhuur van adviesbureaus (analyse klimaatbestendigheid, storymap en participatieproces). Daarnaast wordt het budget gebruikt voor de inzet van interne personele capaciteit voor het opstellen van het omgevingsprogramma, en het besluitvormingsproces wat daarna volgt. Dit budget is op dit moment voldoende. 504.1 Doel: Meer toepassen van de uitgangspunten van de circulaire economie SMART-doelstelling 504.1-1: De te verbranden hoeveelheden huishoudelijke afvalstoffen wordt teruggebracht van 136 kg/inwoner/jaar tot 125 kg/inwoner/jaar in 2025. Activiteit 504.1-1A: Inwoners worden gestimuleerd om zo weinig mogelijk afval te produceren en om hun afval zo goed mogelijk te scheiden. 51 Inwoners worden gestimuleerd om zo weinig mogelijk afval te produceren en om hun afval zo goed mogelijk te scheiden. Uitgangspunt hierbij is dat de inzameling, (na)scheiding en verwerking van huishoudelijk afval is gericht op recycling van goederen, materialen en grondstoffen. In 2026 worden verbetervoorstellen gedaan om te komen ten aanzien van de reguliere inzameling en de milieustraat, waarbij een verdere harmonisatie van de inzameling en meer recycling van huishoudelijk afval wordt gerealiseerd. Inhoud In 2025 is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om tot harmonisatie van de inzameling van huishoudelijk afval te komen.
Het college verwacht in de aankomende raadsperiode (2026 en verder) de benodigde maatregelen aan de raad voor te kunnen leggen om een eenduidige inzameling te kunnen realiseren en tegelijkertijd stappen te zetten richting de VANG doelstellingen. Planning De planning is om vanaf Q3 kunnen maatregelen aan de raad voorgelegd worden om te komen tot een eenduidige inzameling Financiën Er is dekking vanuit de afvalstoffenheffing. 504.1-1B: Er wordt een gemeentelijk circulair ambachtscentrum gerealiseerd in samenwerking met andere organisaties Er wordt een gemeentelijk circulair ambachtscentrum gerealiseerd in samenwerking met andere organisaties. om te komen tot het zo hoogwaardig mogelijk hergebruiken van afgedankte goederen en materialen. Doel is om in 2026 een pilot te houden op milieustraat de Kooilaan in samenwerking met kringloopbedrijven, Omrin, Dokwurk en gemeente Dantumadiel. Inhoud Er worden gesprekken gevoerd met de kringloopwinkels om te komen tot betere samenwerking. Dit moet er ook toe leiden dat er op termijn op de milieustraten een ‘voorsorteer -/demontagecentrum’ komt. Herbruikbare goederen en materialen worden uit het afval gehaald, niet herbruikbare goederen worden uit elkaar gehaald en gerecycled.
Planning In 2026 zou worden gestart met een pilot op milieustraat de Kooilaan met het verder sorteren van afvalstromen in samenwerking met Omrin, kringloopwinkel De Wissel, Dokwurk en Dantumadiel. Doel is om te komen tot meer hergebruik. De pilot heeft vertraging opgelopen, omdat met de verschillende partijen nog geen overeenstemming is bereikt over de uitvoering en verantwoordelijkheden. Streven is om de pilot in de tweede helft 2026 alsnog uit te voeren. Mogelijk wordt de pilotperiode hierdoor korter. 52 Financiën Er is dekking vanuit de afvalstoffenheffing. 504.1-1C: Opstellen/uitvoeren beleids- en uitvoeringsplan circulaire economie Ter bevordering van de transitie naar een meer circulaire economie zal de gemeente een duidelijke visie op haar rol en doelstellingen op dit thema formuleren, gekoppeld aan een meerjaren - uitvoeringsagenda. Er zijn op dit thema veel dwarsverbanden met het thema duurzaamheid. De financiering komt uit de CDOKE- middelen. Inhoud Er wordt een beleidsplan circulaire economie opgesteld met daarbij een uitvoeringsplan. Een circulaire economie gaat in de eerste plaats om anders denken: gebruiken van minder grondstoffen en inzet van andere grondstoffen, waarbij het overhouden van afval na gebruik (storten en verbranden zonder energiewinning) zoveel mogelijk wordt voorkomen.
Een circulaire economie kijkt anders naar het ontwerp van product en productieproces. Een circulaire economie kan zorgen voor minder schaarste aan grondstoffen, is minder belastend voor het milieu en biedt economische perspectief. Het biedt nieuwe kansen voor bedrijven zoals nieuwe markten en samenwerkingsverbanden. Planning Er is een uitvraag geformuleerd voor de inhuur van een medewerker die het beleids - en uitvoeringsplan gaat opstellen. Financiën Financiering is geregeld via de beschikbare CDOKE- middelen. 505.1 Doel: De energiearmoede wordt zodanig verminderd dat in 2030 alle inwoners blijvend in hun energiebehoefte kunnen voorzien SMART-doelstelling 505.1-1: Het percentage huishoudens in energiearmoede is in 2026 zodanig verlaagd Activiteit 505.1-1A: Vanuit het Volkshuisvestingsfonds worden jaarlijks minimaal 30 woningeigenaren ondersteund met isoleren en het plegen van achterstallig onderhoud. Wij hebben voor woningeigenaren in energiearmoede subsidie voor isolatie en achterstallig onderhoud. Vanuit het Volkshuisvestingsfonds hebben wij middelen om tot en met 2033 ruim 300 huishoudens te ondersteunen. In 2026 ondersteunen wij minimaal 30 huishoudens met een gemiddeld subsidiebedrag van € 30.000. 53 Inhoud We ondersteunen bewoners van A tot Z in het verduurzamingsproces.
We bieden een gratis energieadvies aan, helpen bij het aanvragen van de subsidies en leningen en bieden nazorg. Alle woningeigenaren die eerder de energietoeslag ontvingen, zijn benaderd voor de regeling. Planning Vanaf juni 2025 is de regeling gestart. Medio mei 2026 liepen er circa 100 actieve aanvragen. De eerste huishoudens zijn nu toe aan de uitvoering. Financiën In totaal is meer dan € 10 miljoen beschikbaar voor isolatie en achterstallig onderhoud. Overzicht baten en lasten Programma 5: Wenjen en Omjouwing Bedragen x €1.000 Exploitatie | Primaire begroting 2026 | Begroting na wijzigingen | Wijzigingen 2e | Begroting na 2e 2026 | rapportage 2026 | rapportage 2026 Baten | 8.235 | 24.516 | 1.689 | 26.205 Lasten | -13.428 | -31.646 | -2.127 | -33.773 Gerealiseerd saldo van | -5.193 | -7.130 | -438 | -7.568 baten en lasten Onttrekkingen | 381 | 1.820 | -1 | 1.819 Stortingen | -10 | -10 | 0 | -10 Mutaties reserves | 372 | 1.810 | -1 | 1.809 Gerealiseerd resultaat | -4.821 | -5.320 | -439 | -5.758 Toelichting op de afwijkingen Programma 5: Wenjen en Omjouwing Afwijkingen Incidenteel Bedragen x € 1.000 | 2e | (I) rapportage | Structureel (S) BATEN 501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit Verschillen kleiner dan € 100.000 | 3 502 Wonen Verschillen kleiner dan € 100.000 | 57 503 Milieu Ten behoeve van CDOKE is een specifieke uitkering ontvangen.
Dit bedrag is conform de richtlijnen integraal opgenomen aan zowel de baten- als de lastenkant van de begroting. Door deze symmetrische | 1.613 | I verwerking heeft de uitkering geen invloed op het begrotingsresultaat. Verschillen kleiner dan € 100.000 | 2 508 Afvalbeleid en afval inzameling Verschillen kleiner dan € 100.000 | 14 TOTAAL BATEN | 1.689 LASTEN 501 Ruimtelijke ontwikkeling / ruimtelijke kwaliteit Verschillen kleiner dan € 100.000 | -169 502 Wonen Er is in 2026 een budget nodig voor het Omgevingsprogramma Voorzieningenkern Kollum ten behoeve van interne projectkosten en voor het inhuren van een adviesbureau voor het opstellen van het omgevingsprogramma. Dit programma is in 2025 opgestart en in 2025 is er ook budget toegekend, echter | -175 | I bij de jaarrekening 2025 afwikkeling is er geen budgetoverheveling toegepast, daarom wordt dit nu bij de tweede tussentijdse rapportage in 2026 gecorrigeerd en wordt het budget in 2026 alsnog toegekend. Verschillen kleiner dan € 100.000 | -111 503 Milieu Ten behoeve van CDOKE is een specifieke uitkering ontvangen. Dit bedrag is conform de richtlijnen integraal opgenomen aan zowel de baten- als de lastenkant van de begroting. Door deze symmetrische | -1.613 | I verwerking heeft de uitkering geen invloed op het begrotingsresultaat.
Verschillen kleiner dan € 100.000 | -41 54 55 508 Afvalbeleid en afval inzameling Verschillen kleiner dan € 100.000 -18 TOTAAL LASTEN -2.127 RESERVES Onttrekking reserve Woningbouwontwikkeling -1 TOTAAL RESERVES -1 TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN -439 Investeringen Vervangingsinvestering ondergrondse opslag afvalmaterialen (grootboek 7124073); verhoging van investeringskrediet met € 80.000 Er is sprake van een overschrijding binnen de vervangingsinvestering voor ondergrondse containers (restafval, glas en textiel), oorspronkelijk gepland voor 2025–2028. Alleen het binnenwerk en de zuilen worden vervangen; de betonputten blijven behouden omdat deze nog niet zijn afgeschreven. Vanwege verschillende typen betonputten binnen de fusiegemeente is via een Europese aanbesteding een leverancier geselecteerd die maatwerk levert. De leverancier heeft de volledige productie naar voren gehaald naar 2026, waardoor ook de kosten uit 2027 en 2028 in 2026 vallen. Dit leidt tot een budgetoverschrijding in 2026. Voorgesteld wordt de bedragen voor 2027 en 2028 over te hevelen naar 2026. In 2027 en 2028 worden hierdoor geen kosten meer gemaakt. Daarnaast is er € 80.000 aan meerkosten ontstaan (totaal € 920.000 i.p.v. € 840.000), doordat enkele betonputten alsnog vervangen moesten worden. Voorgesteld wordt beide overschrijdingen te verwerken in de rapportage.
De hogere kosten leiden tot hogere kapitaallasten, die worden doorberekend via de afvalstoffenheffing. 56 Programma 6 - Iepenbiere Romte 601.1 Doel: Realiseren van een duurzame inrichting van de openbare ruimte SMART-doelstelling 601.1-1: Vergroten van de biodiversiteit in gemeentelijk en particulier groen o.a. door het biodiversiteitsplan uit te voeren Activiteit 601.1-1A: Uitvoeren van het biodiversiteitsplan Maatregelen uit het biodiversiteitsplan zijn op uitvoeringsniveau uitgewerkt. Voor 2026 zijn maatregelen inzichtelijk. Het gaat hier om aanplant van bomen en inzaaien van kruiden en bollen. Er is echter geen financiële dekking. Inhoud Maatregelen voor 2026 vanuit het biodiversiteitsplan zijn inzichtelijk. Planning Omdat er geen dekking is voor de maatregelen voor 2026, is voor deze activiteit geen planning. Financiën Voor 2026 zijn er geen middelen beschikbaar. 601.1-1B: Initiatieven vanuit de mienskip actief ondersteunen door middel van deelname aan: Geveltuinactie, Steenbreek en Groenfonds Groene initiatieven voor het biodiverser maken van de openbare ruimte. We geven hier extra publiciteit aan via de website en social-media. Dit zal met regelmaat worden herhaald. Samen met communicatie wordt hiervoor een communicatieplan opgesteld. Deze activiteit vindt gedurende het hele jaar plaats. Inhoud Initiatieven vanuit de mienskip worden meegenomen in lopende werkzaamheden.
Dit doen we als er vragen vanuit dorpsbelangen komen. Door bezuinigingen is het Groenfonds per 1 januari 2026 stopgezet. Planning Deze activiteit vindt gedurende het hele jaar plaats. 57 Financiën Middelen zijn beperkt. Daar waar mogelijk proberen we initiatieven in projecten mee te nemen. Gelabelde financiële middelen ontbreken. 601.1-1C: Uitvoeren Businesscase ecologisch bermbeheer Door ecologisch te maaien, stimuleren wij meer biodiversiteit in de gemeentelijke bermen. We hebben hiervoor nieuw materieel besteld. De levering is volgens planning verlopen. Vanaf maaiseizoen 2026 (vanaf juni) wordt hier gebruik van gemaakt. Inhoud Vanaf dit maaiseizoen hebben we nieuw materieel ter beschikking voor het ecologisch beheren van de bermen. Daarnaast zijn de maaikaarten bijgewerkt en wordt er gewerkt aan een bermbeheerplan. Dit om het ecologisch maaien te koppelen aan de groen-blauwe dooradering van de gemeente. Planning Conform planning (start uitvoering voorjaar 2026). Eind 2026 wordt de nieuwe werkwijze intern geëvalueerd. Financiën Geen afwijkingen. 601.1-1D: Bevorderen van kennis over een biodiverse woon- en leefomgeving door een informatieweek te organiseren Deze activiteit is bedoeld om kennis en bewustzijn te bevorderen op het gebied van biodiversiteit. Inhoud In 2023 en 2024 zijn een groene en blauwe week georganiseerd.
In 2025 is in plaats van een week een enkele activiteit georganiseerd. Wegens het ontbreken van budget en capaciteit is in 2025 is afgesproken om deze activiteit te laten vervallen vanaf 2026. Planning Er staan geen informatieweek of activiteit gepland voor dit jaar. Financiën Er zijn geen budget en geen capaciteit om deze activiteit uit te voeren. 58 601.1-1E: Landexoten bestrijding op een efficiënte manier beheersbaar houden Landexoten bestrijding, zoals bestrijding van Reuze Berenklauw en Japanse Duizendknoop, op een efficiënte manier beheersbaar te houden. Inhoud Op dit moment voeren we actief beheer uit op de Japanse Duizendknoop. Overige landexoten, zoals berenklauw, worden niet actief beheerd, maar in dagelijkse werkzaamheden meegenomen door Gemeentewurk. Planning Deze activiteit loopt volgens planning.. Financiën Voor efficiënt en effectief beheer van de landexoten zijn op dit moment onvoldoende middelen beschikbaar om volledig te bestrijden. Het budget is leidend voor de bestrijding. 601.1-1F: Waterexoten bestrijding op een efficiënte manier beheersbaar te houden Waterexoten bestrijding, zoals bestrijding Grote waternavel en Watertheunisbloem, op een efficiënte manier beheersbaar te houden. Inhoud Vanuit de gemeente wordt waar mogelijk rekening gehouden met het tegengaan van de verspreiding van waterexoten.
Door de gemeente aangetroffen waterexoten worden gemeld bij Wetterskip Fryslân. De gemeente Noardeast-Fryslân maakt met Wetterskip op dit moment afspraken over de bestrijding van waterexoten. Hierover bent u geïnformeerd in de raadsbrief van 3 maart 2026. Planning Jaarrond houden we in de gaten waar waterexoten aanwezig zijn. Locaties waar exoten aanwezig zijn, worden gemeld bij het Wetterskip. Financiën Op dit moment zijn er geen middelen beschikbaar om waterexoten te beheren en bestrijden. Er is bezuinigd op het beheer van exoten in het algemeen. Er wordt nauw samengewerkt met het Wetterskip om de exoten te bestrijden. 602.1 Doel: Het bevorderen van een verkeersveiliger leefomgeving met oog voor een (blijvend) goede bereikbaarheid. SMART-doelstelling 602.1-1: Het creëren van veilige bereikbaarheid 59 SMART-doelstelling 602.1-2: Bevorderen duurzame mobiliteit Activiteit 602.1-2A: Stimuleren van fietsen Stimuleren van fietsen door het aanbieden van verbeterde fietsinfrastructuur (incl. fietsparkeren). Op basis van ambities GMP. Het Jaachpaad tussen Dokkum en Tergrêft wordt verbreed. Het project is in samenwerking met it Wetterskip. Inhoud Het Jaachpaad tussen Dokkum en Tergrêft wordt verbreed.
Planning In 2026 ligt de focus op het uitwerken van de samenwerkingsovereenkomst met Wetterskip Fryslân en het doorlopen van de bouwteamfase om te komen tot een scherp ontwerp en een sluitende raming, waarna eventuele aanvullende middelen aan de raad worden voorgelegd. In 2027 kan, bij voldoende budget en afgeronde besluitvorming, de realisatie in één aaneengesloten uitvoering plaatsvinden. Financiën Het project heeft vertraging opgelopen. Door o.a. inflatie zijn de realisatiekosten fors toegenomen. Dit financiële gat moet nog gedicht worden. Zie ook planning SMART-doelstelling 602.1-3: Het verbeteren van de leefbaarheid Activiteit 602.1-3A: Uitvoeren maatregelen ten behoeve van autoluwere binnenstad Dokkum Om de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van de binnenstad van Dokkum te verbeteren is het gewenst om het autoverkeer te doen afnemen. Deze afname moet in balans zijn met het behoud van de economische vitaliteit van de binnenstad. Voor de binnenstad van Dokkum is een verkeerscirculatie - en parkeerprogramma gemaakt. Voor het parkeervraagstuk streven we naar een hoog ambitieniveau voor Dokkum. We zoeken naar een structurele parkeeroplossing die past bij de ambities van onze stad. Een parkeeroplossing met kwaliteit tegen de binnenstad aan die het mogelijk maakt om de binnenstad zelf autoluwer te maken.
Inhoud Voor de binnenstad van Dokkum is een verkeerscirculatie- en parkeerprogramma gemaakt. Dit verkeerscirculatie- en parkeerprogramma is in maart 2026 definitief vastgesteld door het college 60 Planning Na de vaststelling van het Verkeerscirculatie- en parkeerprogramma binnenstad Dokkum in maart 2026 worden nu de verschillende maatregelen uit het programma verder uitgewerkt Financiën Het programma is binnen het beschikbare budget gemaakt. Voor de maatregelen, voortvloeiend uit het programma, moet separaat naar financiele middelen worden gezocht. Overzicht baten en lasten Programma 6: Iepenbiere Romte Bedragen x €1.000 Exploitatie | Primaire begroting 2026 | Begroting na wijzigingen | Wijzigingen 2e | Begroting na 2e 2026 | rapportage 2026 | rapportage 2026 Baten | 8.890 | 8.790 | -438 | 8.352 Lasten | -35.097 | -35.758 | -827 | -36.584 Gerealiseerd saldo van | -26.208 | -26.968 | -1.264 | -28.232 baten en lasten Onttrekkingen | 1.754 | 2.469 | -13 | 2.456 Stortingen | -169 | -169 | 0 | -169 Mutaties reserves | 1.585 | 2.300 | -13 | 2.287 Gerealiseerd resultaat | -24.623 | -24.668 | -1.277 | -25.945 Toelichting op de afwijkingen Programma 6: Iepenbiere Romte Afwijkingen Incidenteel Bedragen x € 1.000 | 2e | (I) rapportage | Structureel (S) BATEN 504 Verkeer en Vervoer/ Mobiliteit De geraamde extra parkeerinkomsten (Randparkeerplaatsen Dokkum) in 2026 , zoals opgenomen in de
begroting, worden niet gerealiseerd. Dit komt doordat de parkeermeters nog | -580 | I niet kunnen worden aangesloten, waardoor de verwachte inkomsten tijdelijk uitblijven. Verschillen kleiner dan € 100.000 | 0 | I 601 Beheer openbare ruimte Vergoedingen ontvangen van nutsbedrijven als gevolg van werkzaamheden aan kabels en | 110 | I leidingen. In verband met de invoering van de Belastingverordening 2026 worden de geraamde inkomsten overgeheveld naar het betreffende begrotingsonderdeel, zodat de baten aansluiten bij de nieuwe | -93 | I verordening en de bijbehorende opbrengsten op de juiste plaats worden verantwoord. Verschillen kleiner dan € 100.000 | 4 | I 603 Beheer en onderhoud sportvelden en gebouwen Hogere huurinkomsten afkomstig van verhuurde objecten aan de Holwerderweg. | 123 | I Verschillen kleiner dan € 100.000 | -2 | I 604 Beheer en onderhoud begraafplaatsen Verschillen kleiner dan € 100.000 | 0 | I TOTAAL BATEN | -438 LASTEN 504 Verkeer en Vervoer/ Mobiliteit Verschillen kleiner dan € 100.000 | -8 | I 601 Beheer openbare ruimte De afgelopen winter was uitzonderlijk zwaar, met circa 95 strooibeurten tegenover gemiddeld 30. Hierdoor was het noodzakelijk om onderaannemers in te schakelen en extra provinciale inzet te | -231 | I benutten om de wegen begaanbaar te houden. Deze omstandigheden hebben geleid tot hogere kosten.
Er zijn verschillende aanpassingen verwerkt in de bedrijfsvoeringsbudgetten. Deze aanpassingen worden doorbelast naar de programma’s. Verdere toelichting is te vinden in de bijlage mutaties | -112 | I bedrijfsvoering. Verschillen kleiner dan € 100.000 | -166 | I 603 Beheer en onderhoud sportvelden en gebouwen De tarieven voor het gebruik van gemeentelijke zwembaden (Tolhuisbad & Paradyske) zijn aangepast op basis van de geldende indexatie. Deze aanpassing volgt de afspraken uit de begroting en is bedoeld om prijsstijgingen, zoals hogere energiekosten, onderhoud en | -135 | I personeelslasten, te compenseren en de financiële continuïteit van de zwembaden te waarborgen. 61 Verschillen kleiner dan € 100.000 | -130 | I 604 Beheer en onderhoud begraafplaatsen Verschillen kleiner dan € 100.000 | -44 | I TOTAAL LASTEN | -827 Onttrekkingen aan reserves Verschillen kleiner dan € 100.000 | -13 | I Totaal Onttrekkingen aan reserves | -13 | I Verschillen kleiner dan € 100.000 TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN | -1.277 Investeringen Reconstructie Sonnemaplein Dokkum- overschrijding van € 50.000 (grootboek 7124325) De werkzaamheden voor de reconstructie van het Sonnemapleintje in Dokkum zijn afgerond en het project is volledig opgeleverd. Zoals gemeld in de 1e Turap 2025 is tijdens de uitvoering sprake geweest van meerkosten voor archeologisch onderzoek.
Deze kosten zijn ontstaan door aanvullende wettelijke vervolgonderzoeken, als gevolg van een groot aantal archeologische vondsten in de bodem. Herinrichting Legeweg + Parksteeg Dokkum - overschrijding van € 75.000 verhoging (grootboek 7124130) De werkzaamheden voor de reconstructie van de Legeweg en Parksteeg in Dokkum zijn afgerond. Tijdens de uitvoering zijn meerkosten ontstaan door aangetroffen bodemvervuiling. Conform de geldende wet- en regelgeving moest de verontreinigde grond op de juiste wijze worden afgevoerd en verwerkt. 62 Algemiene dekkingsmiddels Overzicht baten en lasten Algemiene dekkingsmiddels Bedragen x €1.000 Exploitatie | Primaire begroting 2026 | Begroting na wijzigingen | Wijzigingen 2e | Begroting na 2e 2026 | rapportage 2026 | rapportage 2026 Baten | 140.829 | 141.347 | 89 | 141.436 Lasten | -2.656 | -2.740 | 97 | -2.643 Gerealiseerd saldo van | 138.173 | 138.607 | 186 | 138.793 baten en lasten Onttrekkingen | 378 | 564 | 0 | 564 Stortingen | 0 | -50 | 0 | -50 Mutaties reserves | 378 | 514 | 0 | 514 Gerealiseerd resultaat | 138.550 | 139.121 | 186 | 139.307 Toelichting op de afwijkingen Algemiene dekkingsmiddels Afwijkingen Incidenteel Bedragen x € 1.000 | 2e | (I) rapportage | Structureel (S) BATEN Algemene Uitkering | 89 Verschillen kleiner dan € 100.000 | 89 | I TOTAAL BATEN | 89 LASTEN Overige algemene dekkingsmiddelen | 97 Er zijn verschillende