Bijlage - 2e Tussentijdse rapportage 2025

-250

Totaal Onttrekkingen aan reserves

-250

TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN

1.125

I

41

Programma 4- Wurk, Bedriuw en Rekraasje 401.1 Doel: Bereikbaarheid en ruimte voor bedrijven SMART-doelstelling 401.1-1: Ontwikkeling van 2 hectare bedrijventerrein in Kollumerzwaag en Kollum Activiteit 401.1-1A: Vaststellen omgevingsplan uitbreiding bedrijventerrein Kollumerzwaag In het bedrijventerreinenconvenant, dat is vastgesteld in samenwerking met de Provincie en ANNO gemeenten, is afgesproken dat in Kollumerzwaag twee hectare bedrijventerrein ontwikkeld mag worden. Voor deze uitbreiding is een nieuw vast te stellen omgevingsplan noodzakelijk. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Voor het omgevingsplan zijn diverse onderzoeken nodig (bodem-, ecologie). Deze zijn afgerond. Het omgevingsplan is in concept klaar en door het college vastgesteld. Het ligt nu voor aan de ketenpartners. In oktober wordt er een inloopbijeenkomst georganiseerd voor belangstellenden. Daarna wordt het plan ter inzage gelegd. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Het plan verloopt volgens planning. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Er zijn middelen gereserveerd via het voorbereidingskrediet bedrijventerreinen. De kosten worden verrekend in de exploitatie van het bedrijventerrein Kollumerzwaag.

401.1-1B: Vaststellen omgevingsplan uitbreiding bedrijventerrein Kollum In het bedrijventerreinenconvenant, dat is vastgesteld in samenwerking met de Provincie en ANNO gemeenten, is afgesproken dat in Kollum twee hectare bedrijventerrein ontwikkeld mag worden. Voor deze uitbreiding is een nieuw vast te stellen omgevingsplan noodzakelijk. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Voor het omgevingsplan zijn diverse onderzoeken nodig (bodem, ecologie, archeologie). Deze zijn afgerond. Het concept omgevingsplan is door het college vastgesteld. Het ligt nu voor aan de ketenpartners. In september wordt er een inloopbijeenkomst georganiseerd voor belangstellenden. Daarna wordt het plan ter inzage gelegd.

42

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Het plan verloopt volgens planning. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Er zijn middelen gereserveerd via het voorbereidingskrediet bedrijventerreinen. De kosten worden verrekend in de exploitatie van het bedrijventerrein Kollum. SMART-doelstelling 401.1-2: Het relatiebeheer met bedrijven en bedrijvenverenigingen wordt versterkt Activiteit 401.1-2B: Er worden meerdere netwerkbijeenkomsten georganiseerd over actuele economische thema’s en 1 x overleg met individuele ondernemersverenigingen Wij organiseren meerdere netwerkbijeenkomsten over actuele economische thema's zoals bijvoorbeeld ondernemersfondsen, artificial intelligence (A.I.), landbouw, circulaire economie en arbeidsmarkt. Eén keer per jaar vindt er overleg plaats met de individuele ondernemersverenigingen in de gemeente. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) We organiseren een bijeenkomst over de mogelijkheden van een gemeentebreed ondernemersfonds. Daarnaast kijken we naar een vervolg op de bijeenkomst over de wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) voor onze bouwondernemers en aannemers. Er hebben meerdere gesprekken met de besturen van ondernemersverenigingen plaatsgevonden. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Planning wordt gehaald. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De kosten voor de netwerkbijeenkomsten worden betaald uit het economische budget.

43

401.1-2C: Er worden 10 bedrijven bezocht met het college Wij bezoeken elk jaar tien bedrijven in de gemeente. Voor een gezond ondernemersklimaat is het van belang te weten wat er speelt bij de ondernemers. Wij blijven op deze manier nauw betrokken en zijn op de hoogte van de vestiging van nieuwe bedrijven en innovaties bij bestaande bedrijven. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Wij hebben tot nu toe in 2025 onderstaande bedrijven bezocht. •

Dokkumer Vlaggen Centrale / Energiecooperatie Duurzaam Betterwird

•

Boutique hotel de Pastorie in Reitsum

•

Huisartsenpraktijk De Grietenij in Niawier

•

Werk en leerbedrijf de Swaen in Westergeast

•

Jan Cooks 4 you, cateringbedrijf in Niawier

•

Loonbedrijf Klaas Fekkes in Marrum

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Loopt volgens planning. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De kosten bestaan hoofdzakelijk uit ambtelijke uren. De overige kosten worden betaald uit het representatiebudget. 401.1-2D: Er worden minimaal 25 bedrijven met de portefeuillehouder, of individueel door de bedrijvencontactfunctionarissen bezocht De bedrijvencontactfunctionarissen gaan regelmatig bij bedrijven op bezoek. Deze bezoeken kunnen met of zonder de portefeuillehouder zijn. Voor een gezond ondernemersklimaat is het van belang te weten wat er speelt bij de ondernemers. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) De bedrijvencontactfunctionarissen bezochten tot nu toe ca. 30 bedrijven / ondernemers op locatie. Vaak wordt de gemeente uitgenodigd om langs te komen omdat een ondernemer nieuwe ideeën heeft of omdat er vragen zijn over vergunningprocedures of andere zaken. De portefeuillehouder gaat mee op bezoek als dit wenselijk is. Het kan gaan om grote bedrijven maar ook ZZP-ers of startende ondernemers.

44

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Planning wordt gehaald. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De kosten bestaan uit ambtelijke uren en vallen onder regulier werk. SMART-doelstelling 401.1-3: De verkeersontsluiting voor Dokkum en Kollum wordt verbeterd Activiteit 401.1-3A Er wordt onderzoek gedaan naar de realisatiemogelijkheid van een oost-tangent Kollum Binnen het Omgevingsprogramma Kollum wordt de realisatiemogelijkheid van de oosttangent onderzocht. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) De oost-tangent is vooral van meerwaarde voor Kollum zelf en minder voor de ANNO regio als geheel. Om die reden onderzoekt de gemeente zelf de realisatiemogelijkheid. Het maakt integraal onderdeel uit van het Omgevingsprogramma Kollum. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Conform planning van activiteit 503.1-3E Omgevingsprogramma Kollum. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Maakt onderdeel uit van Omgevingsprogramma voorzieningenkern Kollum. SMART-doelstelling 401.1-5:Er wordt sectoraal gemeentelijk beleid voor de landbouw om kansen op het gebied van (natuurinclusieve) landbouw, duurzaamheid en biodiversiteit te benutten ontwikkeld.

45

Activiteit 401.1-5B: Er wordt een gebiedsplan ‘herstel bodemdaling watersysteem Dongeradielen’ aan de raad voorgelegd, voorbereid in samenwerking met de provincie. In het watersysteem Dongeradielen is sprake van schade aan het watersysteem als gevolg van gaswinning door de NAM. Om te komen tot schadeherstel vindt in een meerjarenaanpak een gebiedsproces Dongeradielen plaats onder leiding van een gebiedscommissie om te komen tot een aanpak in het bodemdalingsgebied. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) De provincie heeft enkele jaren geleden een gebiedscommissie Dongeradielen ingesteld in afstemming met gemeente en waterschap. Wetterskip Fryslân en de gemeente nemen samen met vertegenwoordigers uit van landbouw- en natuurorganisaties hieraan deel. Deze commissie is gericht op het herstel van het watersysteem Dongeradielen als gevolg van bodemdalingsschade door gaswinning door de NAM. De Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân (CBAF) is betrokken bij de schadevaststelling en regelt de bekostiging van het schadeherstel met de NAM. De uitvoeringsperiode komt in beeld nadat Gedeputeerde Staten een gebiedsplan definitief hebben vastgesteld. Binnen dit gebiedsproces zal worden ingezet op realisatie van meer waterberging. Daarbij is ook een pilot met het gedeeltelijk afgraven van brede gemeentelijke bermen in het bodemdalingsgebied concreet in beeld. Gemeentelijke bodemdalingsschade als gevolg van gaswinning in beeld brengen Afzonderlijk actiepunt voor de gemeente is in de komende maanden het in kaart laten brengen van de bodemdalingsschade aan gemeentelijke eigendommen in overleg met CBAF. Dit gaat om gemeentelijke bodemdalingsschade in het gehele winningsgebied van de NAM, inclusief de wingebieden in de voormalige gemeente Ferwerderadiel en Kollumerland. Vanzelfsprekend maakt het gebied 'Dongeradielen' hier onderdeel vanuit.

Ook de kosten voor het in beeld brengen van die schade komt via CBAF voor rekening van NAM. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) In 2025 wordt er verder gewerkt aan het maken van gebiedsplan Dongeradielen onder leiding van de Gebiedscommissie. Later dit jaar is in dit verband een participatietraject voorzien. De komende tijd wil de gebiedscommissie koers zetten om in de tweede helft van 2025 een pilot voor het gedeeltelijk afgraven van brede bermen formeel instemming te vragen aan de Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân voor de benodigde schadefinanciering door de NAM. Dit pilotproject voor watercompensatie kan vervolgens in 2026 worden uitgevoerd. In 2026 zal er volgens planning een ontwerp van het gebiedsplan Dongeradielen ontstaan. Naast het Wetterskipsbestuur zal tegen die tijd ook de gemeenteraad hier via het college over worden meegenomen. Het college van Gedeputeerde Staten zal vervolgens over de vaststelling besluiten. Een uitvoeringsperiode zal daarna starten.

46

Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De gemaakte kosten voor de ambtelijke capaciteitsinzet namens de gemeente voor dit gebiedsproces worden via de provincie periodiek gedeclareerd bij de onafhankelijke Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân (CBAF) en daarna betaald door de NAM. De financiering van een pilot voor het afgraven van een aantal brede bermen wordt volgens planning eind dit jaar beschikbaar gesteld via CBAF door NAM. Vervolgens kan die pilot als deelproject van het gebiedsproces Dongeradielen in 2026 worden uitgevoerd. Gemeentelijke bodemdalingsschade Schadetoekenning door CBAF met vervolgens uitbetaling van NAM aan de gemeente linkt aan de uitvoering van gemeentelijke werken in met name Programma 6. In volgende financiële rapportages zal meer zicht ontstaan op de financiële bedragen welke hiermee gemoeid zijn. 401.1-5A: Er wordt een omgevingsprogramma landbouw en voedselproductie opgesteld. Het betreft concretisering van de ambities en doelen uit de Omgevingsvisie en het ontwikkelen van landbouwbeleid. In 2025 stellen we een Omgevingsprogramma landbouw op waarin concrete maatregelen en acties worden opgenomen om de ambities en doelen uit de Omgevingsvisie te realiseren. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) We stellen in 2025 een Omgevingsprogramma landbouw op. Het plan van aanpak, de planning en de kaders van het Omgevingsprogramma zijn opgenomen in de startnotitie Omgevingsprogramma landbouw. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De planning met betrekking tot het opstellen van het ontwerp Omgevingsprogramma landbouw ligt op schema. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Het opstellen van het Omgevingsprogramma landbouw kan binnen het beschikbare budget gerealiseerd worden.

47

401.2 Doel: Meer instroom en toeleiding naar werk SMART-doelstelling 401.2-1: Betere samenwerking en aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt realiseren in het kader van de Versnellingsagenda Noordoost Friesland 402.1 Doel: Creëren en realiseren van de juiste randvoorwaarden voor detailhandelsbeleid SMART-doelstelling 402.1-2: de uitstraling van de binnenstad als winkel-, woon-, en verblijfsgebied wordt verhoogd Activiteit 402.1-2A: Ontwikkeling van de Noordelijke stadsentree Door de ontwikkeling van de Noordelijke stadsentree ontstaat er een economische impuls door het verbeteren van de bereikbaarheid van de binnenstad en daarmee het verhogen van het binnenstadbezoek. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Er wordt een startnotitie opgesteld. Hierin staat het versterken van de bereikbaarheid en de economische positie van de binnenstad centraal. De startnotitie richt zich op het vergroten van de parkeercapaciteit bij de Noordelijke Stadsentree.

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De startnotitie wordt in november in Petear behandelt. Debat en beslút volgen in december.

Financiën (voortgang)

48

Financiën (toelichting)

Omschrijving

€ (x 1.000)

Restant voorbereidingsbudget Noordelijke stadsentree (start Noardeast-Fryslân in 2021)

97

Budget 1 januari 2025

97

Af: uitgaven t/m april

-22

Saldo

75

Dit betreft het voorbereidingskrediet van het majeure project Noordelijke stadsentree. We zitten volop in de voorbereiding / onderzoeksfase en er zullen nog de nodige kosten gemaakt worden voordat er tot uitvoering kan worden overgegaan.

403.1 Doel: Meer toekomstbestendige, duurzame en innovatieve bedrijvigheid. SMART-doelstelling 403.1-1: De omvang van het deel van de lokale MKB bedrijven dat als duurzaam wordt aangemerkt heeft vóór 2026 een omvang van 20% behaald Activiteit 403.1-1A: Opstellen/uitvoeren beleids- en uitvoeringsplan circulaire economie Een circulaire economie kan zorgen voor minder schaarste aan grondstoffen, is minder belastend voor het milieu en biedt economisch nieuwe kansen voor bedrijven. In ANNO- verband voeren wij gesprekken over een regionale circulaire beleidsagenda. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) De gemeente speelt een rol in het bevorderen van een circulaire economie. Daarvoor zijn kaders nodig die in een beleidsnotitie worden neergelegd, gevolgd door een uitvoeringsprogramma. Dit jaar wordt daarvoor eerst een startnotitie opgesteld, bij voorkeur in regionaal ANNO- verband. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) In Q4 van 2025 is de startnotitie gereed .

49

Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Er is nog geen duidelijkheid over de benodigde financiële middelen. 404.1 Doel: De aantrekkelijkheid en gastvrijheid van de gemeente om te recreëren en te verblijven verder vergroten SMART-doelstelling 404.1-1: Meer toeristische en recreatieve voorzieningen in het Lauwersmeer- en Waddengebied realiseren Activiteit 404.1-1A: Participeren in de gebiedsprocessen voor de waddenkust binnen samenwerking 1Dyk De komende jaren werken we samen aan het verbeteren van de dijk tussen Koehool en Lauwersmeer. We combineren de dijkversterking waar mogelijk met het verbeteren van het landschap en de natuur, en met het bevorderden van de leefbaarheid. Dit doen we samen met de omgeving. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Het waterschap gaat zelfstandig verder met het versterken van de dijk. Er zijn opgaven en initiatieven waarbij gezamenlijkheid wel gewenst is. De komende periode wordt vanuit de overheden aan de Fryske kust (Fries programma Waddenkust) gewerkt aan een uitvoeringsprogramma wat de basis is voor een IKW aanvraag.

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Op het moment is onduidelijk op welke manier de samenwerking in het kustgebied verder vorm krijgt. Het waterschap volgt een eigen planning voor de dijkversterking. Voor de beide delen, TPM en de Groene dijk. Wij proberen koppelkansen te realiseren als de kansen zich voordoen. De gesprekken over een uitvoeringsprogramma voor het realiseren van opgaven en initiatieven met de medeoverheden aan de Fryske kust zijn gestart (provincie, waterschap en Waadhoeke). Het doel is een brede aanvraag in te dienen voor het Investeringskader Waddengebied. Wensen en opgaven uit ons gebied zijn geïnventariseerd. Voor de kaders van de gemeente Noardeast-Fryslân wordt gewerkt aan een 'Kompas' voor de Waddenkust.

50

Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Wij streven er naar om in Q2 2026 een voorstel te presenteren voor de besteding van het ontwikkelfonds bestemd voor de Waddenkust. 404.1-1B: Voorbereiding en uitvoering van het project Op Paad lâns it Waad Met het project Op Paad lâns it Waad geven we in Fryslân invulling aan de ambitie om de Waddenzee beter beleefbaar en toegankelijk te maken vanaf het vaste land. De dijk als geleidingslijn om de unieke Waddenkustregio te verkennen en te beleven. Het betreft een samenwerkingsproject met de gemeenten Harlingen en Waadhoeke, provincie Fryslân en Wetterskip Fryslân. Het project creëert de mogelijkheid voor het maken van een belevingstocht langs de waddenkust, wandelend en op de fiets. De combinatie van buitendijks fietsen en binnendijks genieten van historische terpdorpen en het cultuurlandschap maakt het aantrekkelijk voor bezoekers. Het project sluit in onze gemeente aan op de geplande dijkversterking van Harlingen tot aan het Lauwersmeer. In twee fasen wordt het project uitgevoerd. Fase 1 Harlingen – Koehool valt buiten de dijkversterking en is in 2025 gereed. En fase 2 Koehool – Lauwersmeer loopt samen met uitvoering van de dijkversterking. Naast een infrastructurele basis (trajecten toegankelijk maken voor fietsers en wandelaars) gaat het project om het benutten van de verbindingen en het verleiden van bezoekers.

Het versterken van de belevingswaarde van het dijktracé door in te zetten op natuurbeleving, landschapskunst en informatievoorziening. De voorbereiding en uitvoering van fase 2 (deel Waadhoeke en Noardeast-Fryslân) vindt plaats in de periode 2025 – 2030. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Voor het traject in Noardeast-Fryslân (fase2) is het project Op paad lâns it Waad gekoppeld aan de dijkversterking. In 2025 gaan we in afstemming met het Wetterskip verder met de voorbereidingen voor het concrete plan voor het traject Ternaard-Peazens-Moddergat. In 2025 wordt duidelijk hoe het waterschap doorgaat met de delen waar een groene dijk als voorkeurstrace is bepaald. Het dilemma tussen natuur en beleving is een belangrijk aandachtspunt. Verder kijken we in het project naar kansen voor inclusiviteit. Het project van de dijkversterking gaat mogelijk tot 2032 duren. Onderdelen van het project Op paad lâns it Waad duren net zo lang als de dijkversterking. In de maand juli starten overleggen met dorpsbelangen en worden weer gesprekken gevoerd met het waterschap over concretisering van de samenwerking in de dijkversterking. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Eind juni 2025 heeft het waterschap ontwerpen en ramingen voor het voorontwerp voor het deel Ternaard - Peazens Moddergat (TPM) aangeleverd. Er worden gesprekken gevoerd over de wensen van de dorpen.

51

Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De gemeentelijke bijdrage aan het project is vastgelegd in een reserve. Naar verwachting is het geraamde bedrag voor fase 2 toereikend voor de uitvoering van het oorspronkelijke projectplan. Voor de gewenste twee extra dijkopgangen in het tracé TPM is de financiering op het moment nog onduidelijk. SMART-doelstelling 404.1-2: Dokkum en omliggende kernen ontwikkelen tot toeristische recreatieve centra in de regio Activiteit 404.1-2A: Herinrichting Harddraverspark in Dokkum tot toeristisch en recreatief gebied Herinrichting van het Harddraverspark in Dokkum tot een toeristisch en recreatief gebied (samenhang herinrichting Tolhuispark). Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) In maart 2025 heeft het College het Voorlopig Ontwerp vastgesteld. Het College gaat na of het tekort gedekt kan worden uit de middelen van de regiodeal 6e tranche, tot die tijd houdt het College vast aan het huidige ambitieniveau. Als blijkt dat er geen mogelijkheden zijn om het tekort extern te dekken, wordt teruggevallen op de variant "basis infrastructuur". Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Na de zomer komt er duidelijkheid over de eventuele toekenning van de regiodeal 6e tranche. Omdat het College dit eerst afwacht, schuift de planning een viertal maanden op. De ruimtelijke procedure start in het najaar van 2025. De voorbereidingen voor de gunning van de nieuwe recreatie ondernemer en het bouwteam vinden al plaats. De gunning vindt in het eerste kwartaal van 2026 plaats. Het Definitief Ontwerp wordt uiteindelijk samen met het omgevingsplan in het najaar van 2026 door de raad vastgesteld. Financiën (voortgang)

52

Financiën (toelichting) Financiën (in tabelvorm) Omschrijving Totale investering Harddraverspark 2022

€ (x 1.000) 5.115

Begrotingswijziging: inrichting skatepark

50

aanvullend krediet kunstgrasveld vv Dokkum

100

aankoop grond tennisclub Dokkum

216

investeringsbijdrage vv Dokkum & KV Oostergo bouw kantine

350

ophogen investeringskrediet Harddraverspark 2023

2.900

2e turap 2024 overname onroerend goed en voorbereidingskosten

700

Actueel budget

9.431

Af: uitgaven t/m april 2025

-2.651

Saldo

6.780

Toelichting: Als alle geplande uitgaven voor 2025 van het saldo worden afgetrokken resteert er nog een bedrag van ca. € 5,7 miljoen. Uit de marktconsultatie is gebleken dat er voor het huidige ambitieniveau dan een tekort is van € 3,3 miljoen. Eind 2025 of begin 2026 wordt bekend of deze middelen gedekt kunnen worden uit de regiodeal. 404.1-2B Uitvoering geven aan het nieuwe Havenbeleid: actieplan korte termijn Het nieuwe Havenbeleid Noardeast-Fryslân is vastgesteld en hierin streven we verschillende doelen na. Passanten moeten zich welkom voelen in de gemeente en gastvrij worden ontvangen. De voorzieningen die we bieden moeten up-to-date zijn en in de behoefte van de waterrecreant voorzien. Het havenmeesterschap en de inning van liggelden moet voor Dokkum, maar ook voor andere plekken in de gemeente op een goede wijze worden uitgevoerd. Er moeten duidelijke regels komen voor ligplaatsen en de tarieven die gelden. We starten met de uitvoering van de maatregelen en activiteiten in het actieplan voor de korte termijn. De planning van sommige zaken is afhankelijk van de overgang van het havenmeesterschap naar de gemeente vanaf 1 januari 2026.

53

Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) We werken in 2025 aan het maken van een flyer voor passanten en camperaars, het actualiseren van het aanwijzingsbesluit ligplaatsen en een pilot van de digitale inning van liggelden met behulp van IMarina in de jachthaven van Burdaard. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De flyer voor passanten en camperaars in Dokkum is gereed. Deze wordt verstrekt bij de inning van het liggeld en is beschikbaar bij het Toeristisch Informatiepunt. De pilot met I-Marina in de jachthaven van Burdaard is in samenwerking met de havenmeester daar gestart. De ligplaatsen in de haven zijn voorzien van qr-codes waarmee passanten zelf of via de havenmeester het liggeld kunnen betalen. Verder werken we nog aan het ligplaatsenbeleid (aanwijzingsbesluit) en een aanpassing van de liggeldverordening voor het jaar 2026. Ook is het proces gestart om te komen tot een havenmeester voor Dokkum (e.o.) die in dienst is van de gemeente. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Voor het actieplan op de korte termijn zijn eenmalige middelen beschikbaar. Deze zijn toereikend voor dit jaar. 404.1-2C Realisatie (fase 3) Súd Ie & Wetterfront Dokkum Binnen het Programma Súd Ie & Wetterfront Dokkum zijn we actief met de volgende deelprojecten: 1. Fietspad Súd Ie. 2. De Dm-vaarroute Súd Ie tussen Dokkum en De Skâns (Oostmahorn) aan het Lauwersmeer met 2,40 meter doorvaarthoogte. 3. Ontsluiting van de Noordelijke Stadsgrachten met de Aalsumerpoortbrug. Onderdeel van het Programma Súd Ie is ontsluiting van de Noordelijke Stadsgrachten via een verhoogde Aalsumerpoortbrug op de route Súd Ie. Daarnaast geldt ook de output van een tweede kleine brug en een aanlegvoorziening. 4. Vismonitoring, waterstekjes, boomgaardeilandje, vermarkten, etc. Inhoud (voortgang)

54

Inhoud (toelichting) A. Het deelproject fietspad Súd Ie betreft de aanleg van 8 kilometer fietsroute tussen Dokkum en Oostmahorn B. De vaarroute Súd Ie in de provinciale DM-vaarklasse (2,4 meter doorvaarthoogte) C. Ontsluiting Noordelijke Stadsgrachten Voor de Aalsumerpoortbrug is in 2024 de keuze gemaakt in te zetten op een hoog architectuurniveau brugontwerp met historisch karakter. De andere beide (kleinere) deelprojecten bestaan uit de upgrading van de kleine houten brug naar De Helling en de realisatie van een openbare aanlegvoorziening. D. De uitvoering van twee deelprojecten vismonitoring wordt uitgevoerd door Van Hall Larenstein in samenwerking met o.a. Wetterskip Fryslân. E. De upgrading van het boomgaardeilandje bij de binnenstad van Dokkum is een klein deelproject op het kruispunt van vaarwegen. F. De output voor de vermarkting van de Súd Ie is geleverd met een tweede evenement bij de opening van de Saatsenbrêge en daarmee de vaarroute G. Bijzonder deelproject betreft de aanleg van enkele waterstekjes als kunstwerken en beleefplekken langs de recreatieve route Súd Ie Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) In overleg met het Waddenfonds is de uitvoeringsplanning van het programma Súd Ie verlengd tot eind 2027 in verband met de volgende ontwikkelingen van deelprojecten (op hoofdlijnen): A. Realisatie Fietspad Súd Ie Er loopt nog beroep tegen het eerder door de gemeenteraad vastgestelde bestemmingsplan voor het fietspad Súd Ie bij de Raad van State. Met een laatste grondeigenaar is nog geen overeenstemming bereikt. De onteigeningsprocedure bij 'De Kroon' loopt dan ook nog door. Dit heeft invloed op de realisatie, welke uitvoeringsplanning doorschuift naar 2026. De voltooiing van het fietspad Súd Ie schuift daarmee eveneens door naar 2026. B. Vaarroute Súd Ie Hoewel de DM-vaarroute met de laatste brug in 2024 is voltooid zal de subsidievaststelling (Waddenfonds e.d.) nog volgen als ook alle (andere) deelprojecten zijn afgerond. C. Ontsluiting Noordelijke Stadsgrachten Voor de Aalsumerpoortbrug is in 2024 de keuze gemaakt in te zetten op een hoog architectuurniveau brugontwerp met historisch karakter. Dit lopende jaar (2025) vindt de aanbesteding plaats. De realisatie van de nieuwe Aalsumerpoortbrug zal in 2026 plaatsvinden.

Dit jaar (2025) wordt verder ook de uitvoering voorbereid van de twee andere afzonderlijke realisatieopgaven van verbetering van de ontsluiting naar de Noordelijke Stadsentree: (1) betreffende het upgraden van de houten voetgangersbrug naar de Helling en (2) de realisatie van een aanlegvoorziening aan de Noordelijke Stadsgrachten. Deze laatste beide deelprojecten kunnen daarmee eveneens in 2026 worden gerealiseerd. Deze drie deelprojecten omvatten de totale output binnen het actuele subsidiekader Waddenfonds voor de Noordelijke Stadsgrachten .

55

D. De uitvoering van twee deelprojecten vismonitoring heeft Van Hall Larenstein (VHL) loopt in 2025 nog door. Dit jaar is het afrondingsjaar, tenzij het Waddenfonds later dit jaar (2025) verdere verlenging in 2026 (ook financieel) mogelijk maakt en de betreffende co-financiers voor deze deelprojecten als waterschap, VHL en provincie hieraan voldoende weten bij te dragen. E. Aan het specifieke deelproject van de upgrading van het boomgaardeilandje bij de binnenstad van Dokkum (op het kruispunt van vaarwegen) is kon nog niet uitgevoerd worden, omdat er nog geen akkoord was met de provincie in overleg over eigendom, beheer en onderhoud. In de tweede helft van 2025 verwachten we stappen te kunnen zetten met de provincie om hieruit te komen, zodat er in 2026 uitvoering kan plaatsvinden. F. De vereiste minimale output voor vermarkting van de Súd Ie is met een tweede evenement uitgevoerd (in 2024). De financiële afrekening met het Waddenfonds volgt na voltooiing van het gehele Programma Súd Ie. G. Het deelproject van de aanleg van de waterstekjes en beleefplekken, de lokale recreatieve overstapplaatsen, langs de recreatieve route Súd Ie is vorig jaar aanbesteed. De uitvoering wordt dit najaar voltooid. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Oude kasritme: 2,3 miljoen euro in 2025 en 4,2 miljoen euro in 2026 Nieuwe kasritme i.r.t. bijgestelde uitvoeringsplanning: 0,8 miljoen euro in 2025 en 5,7 miljoen euro 2026 Dit nieuwe kasritme hangt samen met de bovengenoemde bijgestelde uitvoeringsplanning voor de deelprojecten in de Noordelijke Stadsgrachten en de het fietspad Súd Ie. De Commissie Bodemdaling Aardgaswinning Fryslân (CBAF) zal dit najaar besluiten over toekenning van een schadebedrag van ca. €65.000,- voor 5 gerealiseerde bruggen in het bodemdalingsgebied. Het te ontvangen bedrag van CBAF dient te dekking van niet subsidiabele kosten van het project Súd Ie. Link met Programma 6 voor deelfinanciering van de Aalsumerpoortbrug: Voor de financiering van specifieke deelopgaven bij realisatie van de Aalsumerpoortbrug en de benodigde noodbrug is door de raad binnen Programma 6 afzonderlijke aanvullende (deel)financiering beschikbaar gesteld. Het doorschuiven van die beschikbare financiering naar realisatiejaar 2026 wordt in dat Programma beschreven.

56

Financiën (in tabelvorm) Omschrijving

€ (x 1.000)

Budget T2 2024

35.200

Actueel budget

35.200

Af: uitgaven

-29.332

Af: verplichtingen Saldo

5.868

SMART-doelstelling 404.1-3: : Bevordering van toerisme en recreatie in balans met de leefomgeving Activiteit 404.1-3A: Uitvoering van de Visie Toerisme en Recreatie (2030): project Basisinfrastructuur & regiefunctie Uitvoering van de visie vindt in belangrijke mate plaats in het gezamenlijke project 'Basisinfrastructuur en regiefunctie recreatie en toerisme Noordoost-Friesland’ (BIS). Het project is sinds 2023 in uitvoering samen met de andere gemeenten in de regio en de Stichting RegioMarketing Toerisme en NHL Stenden. De focus ligt op de versterking van de vijf streekmerken en de samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheden met als doel een geïntegreerde en krachtige toeristische regio te creëren. Het project dat ondersteund wordt met middelen uit de versnellingsagenda loopt door tot eind 2025. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Op de agenda van 2025 staan o.a. de volgende activiteiten. •

Marketing en communicatie van de vijf streekmerken in samenwerking met Merk Fryslân;

•

Een onderzoek naar de maatschappelijke waarde van toerisme en recreatie op het leefklimaat in Noordoost Fryslân.

•

Het maken van een routekaart om goed inzicht te geven in wie wat doet binnen de sector recreatie en toerisme.

•

Diverse studentenprojecten onder coördinatie van NHL-Steden zoals reviewmarketing inzetten voor gebieden.

57

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De uitvoering van het project is in handen van Stichting RMT en gebeurt in overleg met de gemeenten. De planning loopt op schema. Het BIS project wordt eind 2025 afgerond. In het laatste kwartaal van 2025 worden nieuwe afspraken met RMT gemaakt over de te behalen doelstellingen. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Het project wordt grotendeels gesubsidieerd met subsidiemiddelen vanuit de Versnellingsagenda, cofinanciering vanuit Stichting RMT en inzet van NHL-Stenden. Voor de uitvoering van het project draagt de gemeente (net als andere gemeenten) gedurende de projectperiode jaarlijks € 5.000 bij vanuit het reguliere budget bevordering toerisme. 404.1-3B: Ontwikkelen van een dashboard met cijfers over recreatie en toerisme in de gemeente Voor het beleid en de uitvoering van projecten op het gebied van recreatie en toerisme is dringend behoefte aan goede gegevens. Data op orde is één van de speerpunten van het provinciale beleid voor gastvrijheid. Samen met andere organisaties willen we aanhaken bij dit beleid en de ontwikkelingen in onze gemeente in de sector inzichtelijk maken. We gaan vergelijkbaar met de monitor van gastvrij Fryslân een dashboard opzetten met jaarlijks een overzicht van gegevens uit de recreatie- en toerismesector op gemeentelijk niveau. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Voor het opzetten van een dashboard maken we een plan van aanpak voor de gemeente. We onderzoeken welke gegevens beschikbaar zijn op het gebied van recreatie en toerisme en welke nog ontbreken. We verkennen de mogelijkheid voor de invoering van digitale overnachtingsregistratie. Dit in samenwerking met de provincie Fryslan. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Het onderzoek naar gegevens en de mogelijkheden voor het opzetten van een dashboard met cijfers (monitor) is nog niet klaar. We hebben bureau Ruimte voor Vrije Tijd opdracht gegeven om ons hierbij te helpen. Verwachting is om dit in vierde kwartaal 2025 af te kunnen ronden. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Voor datamonitoring en gegevensverzameling zijn in 2025 eenmalige middelen in de begroting beschikbaar. Dit budget is voor 2025 toereikend.

58

Overzicht baten en lasten 2025 Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje Bedragen x €1.000 Exploitatie

Primaire begroting 2025

Begroting na wijzigingen 2025

Baten

31

10.748

-5.100

5.648

Lasten

-1.547

-13.753

5.650

-8.103

Gerealiseerd saldo van baten en lasten

-1.517

-3.005

550

-2.454

200

1.188

5

1.193 -300

Onttrekkingen Stortingen Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat

Wijzigingen 2e rapportage 2025

Begroting na 2e rapportage 2025

0

0

-300

200

1.188

-295

893

-1.317

-1.816

255

-1.561

Toelichting op de afwijkingen Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje

Bedragen x € 1.000

Afwijkingen 2e rapportage

Incidenteel (I) Structureel (S)

BATEN Economie en werkgelegenheid

-5.100

Het betreft een verschuiving van het budget binnen de Regiodeal naar het jaar 2026. Aan de lastenkant is een gelijkwaardig bedrag opgenomen, waardoor deze aanpassing geen invloed heeft op het financiële resultaat.

-5.400

I

In het kader van de septembercirculaire is een specifieke uitkering ontvangen ten behoeve van de opstart van het Nationaal Programma Vitale Regio’s. Dit bedrag is conform de richtlijnen integraal opgenomen aan zowel de baten- als de lastenkant van de begroting. Door deze symmetrische verwerking heeft de uitkering geen invloed op het begrotingsresultaat.

300

I

Recreatie en toerisme Verschillen kleiner dan € 100.000 TOTAAL BATEN

-5.100

59

LASTEN Economie en werkgelegenheid

5.521

Het betreft een verschuiving van het budget binnen de Regiodeal naar het jaar 2026. Aan de batenkant is een gelijkwaardig bedrag opgenomen, waardoor deze aanpassing geen invloed heeft op het financiële resultaat.

5.400

I

Het betreft een verschuiving van het budget economische ontwikkeling naar het jaar 2026. Per saldo heeft dit geen invloed op het resultaat aangezien het gedekt wordt uit de Algemene reserve.

150

I

In het kader van de septembercirculaire is een specifieke uitkering ontvangen ten behoeve van de opstart van het Nationaal Programma Vitale Regio’s. Dit bedrag is conform de richtlijnen integraal opgenomen aan zowel de baten- als de lastenkant van de begroting. Door deze symmetrische verwerking heeft de uitkering geen invloed op het begrotingsresultaat.

-300

I

De subsidiebedragen voor de Stadsontwikkelingsmaatschappij (SOM) zijn beschikbaar voor de duur van het project. Er worden subsidies verstrekt voor de verbetering van de gevels van de panden. Het aantal subsidie aanvragen is lager dan verwacht. De kosten worden gedekt uit de reserve Stadsontwikkelingsmaatschappij. Omdat dit budget overgeheveld wordt naar 2026, hoeft er geen geld uit de reserve Stadsontwikkelingsmaatschappij (P5) gehaald te worden. Daarom heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.

250

I

Verschillen kleiner dan € 100.000

21

I

Recreatie en toerisme

129

Het betreft een verschuiving van het budget recreatie en toerisme naar het jaar 2026. Per saldo heeft dit geen invloed op het resultaat aangezien het gedekt wordt uit de Algemene reserve.

160

I

Verschillen kleiner dan € 100.000

-31

I

TOTAAL LASTEN

5.650

Onttrekkingen aan reserves

60

Onttrekking aan de Algemene reserve

-295

Het betreft een verschuiving van het budget recreatie en toerisme naar het jaar 2026. Omdat dit budget overgeheveld wordt naar 2026, hoeft er geen geld uit de algemene reserve gehaald te worden. Daarom heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.

-160

I

Het betreft een verschuiving van het budget economische ontwikkeling naar het jaar 2026. Omdat dit budget overgeheveld wordt naar 2026, hoeft er geen geld uit de algemene reserve gehaald te worden. Daarom heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat.

-150

I

15

I

Verschillen kleiner dan € 100.000 Totaal Onttrekkingen aan reserves

-295

TOTAAL SALDO AFWIJKINGEN

255

61

Programma 5- Wenjen en Omjouwing 501.1 Doel: Het verbeteren van de doorstroming op de woningmarkt en toekomstbestendig wonen SMART-doelstelling 501.1-1: De woningvoorraad wordt gericht uitgebreid met nieuwbouw in de passende segmenten voor de juiste doelgroepen Activiteit 501.1-1A: Alle nieuwe projecten op de flexibele doorstroomlijst zijn overeenkomstig de toezegging aan de raad tijdig in behandeling genomen Het in behandeling nemen van de projecten loopt in 2025 door. Nieuwe projecten worden toegevoegd aan de flexibele doorstroomlijst. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Via nieuwsbrieven en website van de gemeente is de voortgang van de projecten te volgen. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Projecten op de flexibele doorstroomlijst worden in behandeling genomen op basis van volgorde. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Voor uitvoering van woningbouwprojecten is krediet beschikbaar. SMART-doelstelling 501.1-2: Voor het stimuleren van betaalbaarheid en verduurzaming van de woningvoorraad worden (voorlichtende) bijeenkomsten gehouden voor de Mienskip en betrokken stakeholders die bijdragen aan een goede balans op de gemeentelijke woningmarkt Activiteit 501.1-2B: Via het Platform Wonen worden activiteiten ontwikkeld om onderwerpen als betaalbaarheid en verduurzaming van de bestaande bouw en toekomstbestendige nieuwbouw te stimuleren Het Platform Wonen is een gemeentelijk Platform om woningbouwontwikkelingen die bijdragen aan een goede balans op de woningmarkt en aansluiten bij het gemeentelijk volkshuisvestingsbeleid te stimuleren. Dit doet het Platform door o.a. het organiseren van bijeenkomsten voor de Mienskip en Stakeholders over diverse thema’s op het gebied van het wonen in de meest brede zin van het woord.

62

Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Nieuwe activiteiten van het Platform Wonen zijn in voorbereiding. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Er wordt gewerkt aan het organiseren van een nieuwe nieuwe activiteit in Q4 van dit jaar. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Activiteiten van het Platform Wonen worden uitgevoerd binnen het reguliere budget voor Wonen binnen de begroting. 501.1-2A: In 2025 wordt het volkshuisvestingsprogramma als omgevingsprogramma opgesteld In 2025 zal een startnotitie voor het wettelijk verplichte volkshuisvestingsprogramma als omgevingsprogramma onder de omgevingsvisie worden opgesteld. Op basis hiervan wordt ook gestart met het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma. Volgens planning zal in het tweede kwartaal van 2026 het volkshuisvestingsprogramma zijn afgerond. Dit programma vervangt de huidige woonvisie 2020 – 2025. Het actuele woonprogramma, de prestatieafspraken en uitwerking van de woonzorgvisie (uitvoeringsprogramma wonen en zorg) worden hierin integraal meegenomen. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Er is gestart met het het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma . Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De raad wordt via een startnotitie in het derde kwartaal over de aanpak, planning en voortgang van het op te stellen volkshuisvestingsprogramma geïnformeerd. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De kosten van het volkshuisvestingsprogramma worden gedekt uit het door de raad binnen de begroting hiervoor beschikbaar gestelde budget.

63

SMART-doelstelling 501.1-3 Ontsluiting van gebiedsontwikkelingen Activiteit 501.1-3A: Om de woningbouw op de Prinslocatie los te kunnen trekken en ook voor de woningbouw van fase 2 Houtkolk in Dokkum is de aanleg van een verkeersplein in de Rondweg-West een vereiste. De gebiedsontwikkeling van de Prinslocatie betreft de transformatie van een oud bedrijventerrein naar een woningbouwlocatie gekoppeld aan de aanleg van een voorrangsplein in de Rondweg-West en de aanleg van een nieuwe oeverconstructie langs de Dokkumer Ie. Ook voor de transformatie van het gebied Houtkolk fase 2 naar woningbouw is de realisatie van een nieuw voorrangsplein een vereiste. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Het ruimtelijk hoofdlijnenplan van ontwikkelaar RV&O voor de Prinslocatie in Dokkum omvat de nieuwbouw van 427 woningen. Voor de gebiedsontwikkeling van deze locatie naar woningbouw is in 2023 een rijkssubsidiebijdrage Woningbouwimpuls (WBI) toegekend door het rijk. Die subsidie is bedoeld voor publieke investeringen in de openbare ruimte. Deze specifieke WBI bijdrage van het rijk staat in relatie tot de tijdige realisatie van woningbouw op de Prinslocatie. Deze rijkssubsidie is daarbij ook verbonden met de realisatie van een in het woningbouwprogramma van de Prinslocatie te bedienen lagere woningmarktsegmenten. De ontwikkelaar is de initiatiefnemer en verantwoordelijk voor het tijdig lostrekken van de gebiedsontwikkeling(-en) en de gemeente heeft in hoofdzaak een faciliterende rol. Bij deze gebiedsontwikkeling staat de gemeente voor de vereiste aanleg van een nieuw voorrangsplein in de Rondweg-West . Die publieke investering maakt de gemeente mede mogelijk door bijdragen van verschillende ontwikkelaars van woningbouw op de Prinslocatie en de Houtkolk fase 2. Ook staat de gemeente voor de publieke aanleg van de oeverconstructie langs de Dokkumer Ee ter hoogte van de Prinslocatie.

Voor deze beide publieke investeringen zal het dekkingsplan worden opgebouwd uit de bovengenoemde bijdragen van ontwikkelaars, de WBI-middelen en de vereiste gemeentelijke (co-)financiering. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De WBI-subsidie van het rijk stuurt op een opstart van de woningbouw medio 2026. Zoals gemeld bij de eerste financiële rapportage raakt een start van de woningbouw in in juni 2026 buiten bereik. Vanwege de subsidievereisten WBI zal in dit verband uiterlijk in het voorjaar van 2026 een wijzing op de WBI moeten worden ingediend bij het ministerie. In september 2025 start de procedure voor het voorontwerp Omgevingsplan. Daarmee is het nog mogelijk eind 2025 hieraan een vervolg door een ontwerp van het Omgevingsplan in procedure te brengen. In de komende weken zal een anterieure overeenkomst worden afgesloten.

64

Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Planning en hoogte van de publieke investeringen op hoofdlijnen: 2025-2027 voorbereiding verkeersplein plus de voorbereiding van de aanleg van de oeverconstructie langs Dokkumer Ee, investeringskosten € 100.000,- plus € 50.000,- prijspeil 1.1.2025 excl. BTW 2028 realisatie verkeersplein investeringskosten € 1,6 miljoen prijspeil 1.1.2025 excl. BTW 2027 realisatie oeverconstructie langs Prinslocatie, investeringskosten € 1,25 miljoen prijspeil 1.1.2025 excl. BTW In totaal gaat het naar verwachting om 3 miljoen aan uitgaven prijspeil 1.1. 2025 excl. BTW. De prijsindexeringskosten komen hier nog bovenop. A. Dekkingsaandeel vanuit publieke middelen: 1) Het gemeentelijk investeringsaandeel van de bovengenoemde investeringen in de openbare ruimte bedraagt € 1.171.800,-. Voor deze kredietverplichting is in de meerjarenbegroting 2025 dekking geregeld voor de hieruit voortvloeiende kapitaalslasten. 2) WBI middelen als rijksbijdrage i.r.t. woningbouw op de Prinslocatie De gemeente heeft uit de Woningbouwimpuls (WBI) een rijkssubsidiebijdrage van € 834.200,- als voorschot ontvangen onder de voorwaarde van eenzelfde cofinanciering door de gemeente.

Van deze dekkingsmiddelen is het overgrote deel (plus hetzelfde bedrag aan gemeentelijke cofinanciering) vereist voor de oeverconstructie langs de Dokkumer Ee en het overige deel voor de realisatie van de voorrangsplein in de Rondweg-West. B) Benodigde dekking vanuit de woningbouw van de Prinslocatie De Initiatiefnemer voor de herontwikkeling van de Prinslocatie en daarnaast ook de ontwikkelaar van Houtkolk fase 2 dienen bij te dragen in de investering van het voorrangsplein. De vereiste dekkingsbijdrage vanuit de ontwikkelaar van de Prinslocatie en afzonderlijk ook de ontwikkelaar voor de Houtkolk fase 2 aan de gemeente voor de investering in het voorrangsplein zal worden afgesproken in de kostenverhaalsovereenkomst(-en). In verband met bij deze en andere gebiedsontwikkelingen toenemende verkeerscongestie op de bestaande Rondweg-West ontstaat er steeds meer urgentie om de nieuwe Westelijke Rondweg binnen bereik te brengen. In het verlengde hiervan worden eventuele financiële meevallers bij deze publieke investering(-en) niet in mindering gebracht op de bijdragen van ontwikkelaars, maar die komen in dat geval voor dat deel (als bijdrage) beschikbaar voor de nieuwe westelijke rondweg.

502.1 Doel: In 2050 is Noardeast-Fryslân een regio die volhoudbaar voorziet in haar behoefte qua energie, voedsel, producten en diensten SMART-doelstelling 502.1-1: Conform de Klimaatwet is Noardeast-Fryslân in 2050 onafhankelijk van fossiele brandstoffen Activiteit 502.1-1A: De gemeente Noardeast-Fryslân wekt in 2030 tenminste 70% van de benodigde elektriciteit op een duurzame wijze op Wij hebben de ambitie om in 2030 tenminste 70% van de benodigde elektriciteit op een duurzame wijze op te wekken. Deze ambitie is in 2021 vastgesteld, naar aanleiding van de Regionale Energiestrategie.

65

Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Het laatste onderzoek toont aan dat het aandeel duurzame elektriciteit 59% is. Dit komt vooral door zonnepanelen bij woningeigenaren. In de 'raadsbrief energietransitie' van oktober jl. (2024-177374) vindt u meer informatie. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De groei van de afgelopen jaren is voldoende voor het doel voor 2030. Maar de groei voor de komende jaren staat onder druk. Door netcongestie zijn zonneparken en windturbines niet altijd mogelijk. En de salderingsregeling wordt afgeschaft. De groei van zonnepanelen bij woningeigenaren zal hierdoor stagneren. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Met deze activiteit zijn geen middelen gemoeid. 502.1-1B: In 2025 wordt uitvoering gegeven aan de aanpak maatschappelijk vastgoed, conform de startnotitie die in 2024 is vastgesteld Wij werken aan het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed in onze gemeente. De startnotitie voor deze aanpak is in 2024 vastgesteld. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) In 2025 werken we aan de Gemeentelijke Routekaart Verduurzaming Maatschappelijk vastgoed. Deze routekaart wordt gevuld met informatie uit energieaudits, die we momenteel uitvoeren voor verschillende gebouwen. Uit de routekaart volgt een planning van gebouwen, inclusief een overzicht van kosten. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De energieaudits zijn uiterlijk in november afgerond. Op dat moment kunnen we inschatten wanneer de Routekaart in uw raad wordt behandeld.

66

Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De kosten voor de energieaudits worden gedekt uit het KlimOp programma van de provincie. De financiering van de verduurzaming van gebouwen volgt in de Routekaart.

SMART-doelstelling 502.1-2: In 2050 is de gebouwde omgeving van Noardeast-Fryslân aardgas-loos Activiteit 502.1-2A: In 2025 worden tenminste twee nieuwe wijkuitvoeringsplannen gestart Wij hebben de ambitie om per jaar twee nieuwe wijkuitvoeringsplannen te starten. Deze ambitie volgt uit de Transitievisie Warmte. In wijkuitvoeringsplannen brengen we in kaart hoe een dorp of wijk aardgasvrij kan worden gemaakt. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Wij zijn in drie dorpen/wijken actief met wijkuitvoeringsplannen: Eanjum, Dokkum Fûgellân en Hallum. In alle drie projecten wordt er ingezet op isolatie, via subsidie en collectieve inkoopacties. In Eanjum en Fûgellân worden business cases voor warmtenetten doorgerekend. Uit beide projecten blijkt dat een warmtenet niet rendabel is. Er wordt nu gewerkt aan een nieuwe strategie, die verwerkt wordt in het warmteprogramma, zie SMART-doel 502.1-2D. In het kader van het warmteprogramma ontvangt u in september een evaluatie van de Transitievisie Warmte. In deze evaluatie staan we uitgebreid stil bij de voortgang van de wijkuitvoeringsplannen. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Het tempo ligt momenteel op één wijkuitvoeringsplan, in plaats van twee. Nieuwe, opkomende thema's vergen namelijk aandacht. Denk bijvoorbeeld aan energiearmoede, natuurvriendelijk isoleren, het Nationaal Isolatieprogramma en het Volkshuisvestingsfonds. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De wijkuitvoeringsplannen worden bekostigd uit de CDOKE-regeling (Capaciteit Decentrale Overheden Klimaat- en Energiebeleid). Denk bijvoorbeeld aan kosten voor technische onderzoeken en informatieavonden.

502.1-2B Vanuit het Nationaal Isolatieprogramma zijn eind 2025 in totaal 1.399 huishoudens financieel ondersteund bij het treffen van isolatiemaatregelen Wij hebben een isolatiesubsidie voor woningeigenaren. Dit betreft slecht geïsoleerde woningen met een lage WOZ-waarde. Deze subsidie komt voort uit het Nationaal Isolatieprogramma. Voor de eerste ronde hebben wij subsidie voor 1.399 huishoudens. 67

Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) De isolatiesubsidie kent een bedrag van 2.800 euro. Woningeigenaren met een slecht geïsoleerde woning en een lage WOZ-waarde komen in aanmerking. Wij bieden de subsidie sinds de zomer van 2024 aan. Begin juli hebben wij al meer dan 1.100 aanvragen ontvangen. Ongeveer de helft van de aanvragen betreffen raamisolatie. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Wij zitten momenteel op zo'n 80% van de aanvragen. De eerste ronde loopt uiterlijk tot en met eind 2026. De verwachting is dat we eind 2025 al de eerste ronde afronden. Inmiddels hebben we ook middelen ontvangen voor de tweede ronde. Dit betreft nog eens 1.878 huishoudens extra. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Vanuit de eerste ronde hebben we € 3.917.200 beschikbaar. Daarvan is al meer dan € 3.000.000 gereserveerd. Het grootste deel van middelen komt uit een Specifieke Uitkering voor het Nationaal Isolatieprogramma. Een ander deel komt uit de gemeentelijke aanpak energiearmoede. Daarnaast ontvingen we voor de tweede ronde nog eens € 4.544.212. 502.1-2C Er wordt één energieloket ingericht, waar bewoners terecht kunnen met vragen over verduurzaming en financiering. Dit in nauwe samenwerking met de 'ketenaanpak verduurzaming gebouwde omgeving'. Wij ondersteunen bewoners bij het verduurzamen van hun woning. Bijvoorbeeld bij het aanvragen van subsidies en leningen. Deze ondersteuning willen we samenbrengen in een energieloket. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Wij hebben de ambitie om verspreid over de gemeente 'Ynwennersloketten' te realiseren. Deze loketten dienen niet alleen als energieloket, maar er is ook nadrukkelijk een koppeling met het sociaal domein. In de Proeftuin Aardgasvrije Wijken Eanjum is al sinds eind 2022 een energieloket actief.

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Vanaf oktober 2025 realiseren we aanvullend op Eanjum ook Ynwennersloketten in Dokkum, Hallum, Holwert en Kollum.

68

Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De bemensing van het energieloket en de huur van de panden worden gedekt uit de CDOKEregeling. 502.1-2D: In 2025 wordt het ‘Omgevingsprogramma Warmte’ opgesteld, in navolging van de in 2021 vastgestelde Transitievisie Warmte Wij maken beleid voor het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. In 2021 heeft uw raad de Transitievisie Warmte vastgesteld. Uiterlijk eind 2026 wordt deze visie herijkt in de vorm van het warmteprogramma. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) In het warmteprogramma bepalen we de strategie voor het verduurzamen van de gebouwde omgeving voor de komende 10 jaar (tot en met 2035). Het participatieproces voor het warmteprogramma is inmiddels gestart. In dit proces betrekken we woningcorporaties, netbeheerders, interne collega's, energiecoöperaties en bewoners. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Op 11 september is een presentatie in It Petear geweest over de evaluatie van de Transitievisie Warmte. Daarnaast zijn uitgangspunten en een ambitie voor het warmteprogramma voorgesteld. Dit biedt namelijk de kaders voor de uitvoeringsagenda van het warmteprogramma. Vervolgens wordt het concept warmteprogramma in Q1 2026 aan het college voorgelegd. Nadat dit concept ter inzage heeft gelegen, wordt het ontwerp-warmteprogramma na de zomer van 2026 aan u voorgelegd. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De middelen voor het warmteprogramma zijn opgenomen in de startnotitie (2025-016950). Kosten voor interne uren, extern onderzoek en participatie en communicatie worden gedekt uit de CDOKEregeling.

503.1 Doel: Het bereiken en in stand houden van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving van een goede omgevingskwaliteit SMART-doelstelling 503.1-1: Het beleid voor de fysieke leefomgeving c.a. in de gemeente wordt integraal geactualiseerd Activiteit 503.1-1A De beleidscyclus conform de Omgevingswet is ingeregeld, het beleidshuis is opgezet en monitoring is ingeregeld

69

De Omgevingswet gaat uit van 4 kerninstrumenten die met elkaar samenhangen: omgevingsvisie, omgevingsprogramma's, omgevingsplan en omgevingsvergunning. Deze samenhang tussen de verschillende kerninstrumenten wordt de beleidscyclus genoemd. Doelen van de beleidscyclus zijn: •

het up-to-date houden van het beleid voor de fysieke leefomgeving,

•

beter vindbaar maken van het beleid,

•

meer overzicht in welk beleid geldt,

•

goede inhoudelijke afstemming tussen verschillende beleidsvelden

•

duidelijke werkwijze hoe de doelen van de raad uit de omgevingsvisie worden gerealiseerd

Met het inwerkingtreden van de Omgevingswet begin 2024, is gestart met het inregelen van de beleidscyclus en het opbouwen van het beleidshuis. De beleidscyclus wordt komende periode uitgewerkt en geïmplementeerd. De planning is dat dit eind 2025 gereed is. De belangrijkste werkzaamheden zijn: 1. beleidsinventarisatie 2. inregelen werken met omgevingsprogramma's en werkwijze vertalen bestaand beleid in omgevingsprogramma's 3. opzetten evaluatie en monitoring 4. opzetten beleidstafel voor structurele inhoudelijke afstemming 5. beleidscyclus afstemmen met de P&C-cyclus Inhoud (voortgang) Inhoud (toelichting) Ad 1: gereed. Ad. 2: De werkgroep was al aan de slag, maar voor een goede en gestructureerde aanpak is een projectleider nodig. Deze is inmiddels aan de slag. Ad 3: Er is een startdocument gemaakt voor evaluatie en monitoring van de omgevingsvisie en de omgevingsprogramma's. Ad 4: Er is een eerste vorm van de beleidstafel op gezet, waarbij de projectleiders van de verschillende omgevingsprogramma's op regelmatige basis afstemmen. Hierdoor ontstaat eenduidigheid in de omgevingsprogramma's en wordt onderlinge afstemming van de omgevingsprogramma's geborgd. Ad 5: Gesprekken op inhoud voor afstemming met P&C-cyclus lopen. De eerste resultaten: •

overzicht overeenkomsten en verschillen doelen raadsprogramma's en doelen omgevingsvisie is gereed

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De planning is dat dit project in Q1 2026 wordt afgerond. Dit is iets later dan gepland, het koste wat tijd om een projectleider te vinden.

70

Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Er zijn voldoende middelen beschikbaar.

SMART-doelstelling 503.1-2: Het beleid voor Dokkum m.b.t. de fysieke leefomgeving c.a. wordt integraal geactualiseerd Activiteit 503.1-2A: Er wordt een omgevingsprogramma Regiostad Dokkum opgesteld De doelen die uw raad in de omgevingsvisie voor Dokkum heeft gesteld, worden in het omgevingsprogramma uitgewerkt naar concreet beleid en maatregelen nodig zijn om de doelen te bereiken. Vervolgens kan uitvoering worden gegeven aan de maatregelen. Het omgevingsprogramma Regiostad Dokkum draagt bij aan een evenwichtige opbouw en ontwikkeling van Dokkum. Kansen worden benut, kwaliteiten behouden en versterkt. Hierdoor ontstaat er één integraal beleidsstuk voor de fysieke leefomgeving van Dokkum en zijn de opgaven op elkaar afgestemd. Gewenste concrete resultaten •

Concreet en integraal beleidskader voor (de ontwikkeling van) Regiostad Dokkum.

•

Overzicht van de (te behouden en versterken) kwaliteiten van Dokkum.

•

Overzicht van de concrete opgaven voor Dokkum “op de kaart”.

•

Maatregelplan waarin duidelijk wordt wat gedaan moet worden om uitvoering te geven aan het beleid, inclusief een prioritering. (Bij maatregelen kan het gaan om concrete uitvoeringsprojecten, te formuleren beleidsregels voor specifieke onderwerpen, maar ook over inzet van communicatie en informatie om doelstellingen te bereiken via bewustwording, in te stellen subsidieregelingen, etc.).

Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Alle informatie is opgehaald bij de verschillende (interne) vakdisciplines. We zijn gestart met het opstellen van het concept-omgevingsprogramma. Met het opstellen van de omgevingsvisie is in diverse participatie momenten veel informatie bij de mienskip opgehaald. De informatie die te concreet was voor de omgevingsvisie wordt verwerkt in het omgevingsprogramma. Om te checken of het goed verwerkt is en of er nog nieuwe ideeën of ontwikkelingen zijn, bereiden we nieuwe participatiemomenten voor.

Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) De nieuwe planning voor afronding van het project is juni 2026.

71

In de stuurgroep is besloten om toch een breder participatietraject te doen. Eerder was het plan om de informatie die tijdens het opstellen van de omgevingsvisie is opgehaald te gebruiken. Deze informatie gebruiken we nog steeds, maar omdat het al erg lang geleden is, is een nieuwe participatieronde gewenst. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) De kosten voor het opstellen van het omgevingsprogramma zijn uit de reguliere begroting betaald. 503.1-2B: Er wordt uitvoering gegeven aan het vastgestelde omgevingsprogramma Regiostad Dokkum Nadat het omgevingsprogramma Regiostad Dokkum (zie activiteit 503.1-2A) is vastgesteld, kunnen de maatregelen benoemd in het omgevingsprogramma worden uitgevoerd. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het omgevingsprogramma Regiostad Dokkum en toegewerkt naar het bereiken van de doelen die de raad in de omgevingsvisie heeft vastgesteld voor Dokkum. Zo wordt gewerkt aan de ontwikkeling van Dokkum. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) Is nog niet gestart, vanwege volgordelijkheid: eerst het omgevingsprogramma opstellen en vaststellen en vervolgens kan het uitgevoerd worden. Overigens liggen ontwikkelingen in Dokkum niet stil: ondertussen worden diverse projecten in Dokkum uitgevoerd, zoals woningbouw, realisatie van uitbreiding Betterwird, etc. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Idem als inhoud. Financiën (voortgang)

Financiën (toelichting) Er zijn nog geen extra middelen gereserveerd voor de uitvoering van het omgevingsprogramma.

72

503.1-2C: Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum De gemeente heeft zich met een rijkssubsidie Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum gecommitteerd aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit in 8 straten in de binnenstad van Dokkum. Deze upgrading is gekoppeld aan gemeentelijke investeringen in onderhoudsopgaven en is daarmee financieel verbonden met programma 6. De (eerdere) subsidietoekenning door het rijk brengt verplichtingen voor de gemeente met zich mee. Inhoud (voortgang)

Inhoud (toelichting) A. Upgrading openbare ruimte in 8 straten De Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum bestaat uit de ruimtelijke upgrading/herinrichting van de straten Parksteeg, fase 1 Westersingel, fase 2 Westersingel - Sonnemapleintje, Lange Oosterstraat, Gasthuisstraat, Legeweg, Vleesmarkt en Diepswal. In het verlengde van de binnenstadsvisie is de inzet er op gericht om de ruimtelijke kwaliteit van deze delen van de binnenstad naar een hoger niveau te tillen voor een versterking van de binnenstad als geheel. B. Private investeringen Binnen het kader van deze Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum is sprake van een samenwerking met private investeerders in de binnenstad. Afzonderlijke investeerders investeren zonder subsidiebijdrage in renovatie en vernieuwing van vastgoed op verschillende locaties in de binnenstad. De private investeringen maken financieel geen onderdeel uit van de Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum. Wel maakt de inhoudelijke projectrealisatie van de verschillende private deelprojecten in de binnenstad onderdeel uit van het geheel in een bestuurlijke samenwerking met de gemeente. Planning (Voortgang)

Planning (toelichting) Fase 2 Westersingel – Sonnemapleintje De uitvoering van de fase 2 Westersingel – Sonnemapleintje is dit jaar (2025) in uitvoering na de aanbesteding (in 2024). Herinrichting Legeweg voltooiing in 2026 In verband met bezwaar- en beroepsprocedures is de planrealisatie van de herinrichting en opwaardering van de Legeweg vertraagd. De uitkomst van de beroepsprocedure maakt een uitvoering in de tijd mogelijk in aansluiting op de tweede fase Westersingel - Sonnemapleintje. Bij het schrijven van deze rapportage wordt door Openbare Werken bekeken of de projectrealisatie vóór Koningsdag 2026 mogelijk kan worden gemaakt. Diepswal en Vleesmarkt De realisatie van de herinrichting en opwaardering van de Diepswal en Vleesmarkt schuift mede onder invloed van Koningsdag 2026 door naar 2027. Dit is in vervolg op andere projecten in de binnenstad als de eerder genoemde herinrichting van de Legeweg. Uitvoering in 2027 is binnen het rijkssubsidiekader mogelijk. Eerdere projecten Impulsaanpak Winkelgebied Dokkum In eerdere jaren is uitvoering gegeven aan de ruimtelijke opwaardering van de Parksteeg, Westersingel (fase1), Lange Oosterstraat en de Gasthuisstraat binnen dit projectkader. Private projecten in de binnenstad binnen de Impulsaanpak