Bijlage 2 - Reactienota zienswijzen covergisting en mono-mestvergisting (AVG)

REACTIENOTA ZIENSWIJZEN

BESTEMMINGSPLAN ‘PARAPLUBESTEMMINGSPLAN COVERGISTING EN MONOMESTVERGISTING’

Maart 2024

1

Zienswijzen bestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting’ Van 21 december 2023 tot en met 31 januari 2024 lag ter inzage het ontwerpbestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan covergisting en monomestvergisting’ (NL.IMRO.1970.BpVergisting-ON01). Gedurende deze termijn is een ieder de gelegenheid gegeven zijn of haar zienswijze kenbaar te maken. Van deze gelegenheid is gebruik gemaakt door: 1. 2. 3. 4.

Blend advocaten namens (aanvullende gronden). Platform Groen Gas, Ekwadraat namens

,

Marrum; ingekomen op 30 januari 2024 (pro forma) en 13 februari 2024

Groningen, ingekomen op 30 januari 2024. Burdaard, ingekomen op 31 januari 2024 (pro forma) en 13 februari 2024 (aanvullende gronden). Holwert, ingekomen op 31 januari 2024 (pro forma) en 15 februari 2024 (aanvullende gronden).

De overlegpartners Brandweer, Liander, Provincie, Wetterskip en TenneT hebben ingestemd met het plan en hebben geen zienswijzen ingediend. De zienswijzen konden worden ingediend tot en met 31 januari 2024. De (pro forma) zienswijzen zijn tijdig ingediend en ontvankelijk. In het navolgende verslag zijn de zienswijzen per onderdeel samengevat weergegeven en voorzien van een gemeentelijke reactie. Nummer

Samenvatting zienswijze per onderdeel

Gemeentelijke beantwoording

1a

Volgens reclamant voorziet Biogas Marrum jaarlijks zo’n 1400 huishoudens van groengas. In de installatie wordt 95% mest vergist en 5% co-producten. Het bedrijf heeft flink geïnvesteerd in technische verbeteringen en sindsdien zijn er geen klachten meer ontvangen uit de omgeving. Volgens het ontwerpbestemmingsplan zijn bestaande situaties toegestaan maar dat geldt niet in het geval er sprake is van het veranderen en/of vergroten van het gebruik voor vergisting.

Op 8 maart 2024 heeft met reclamant een gesprek plaatsgevonden waarin reclamant zijn bedrijfssituatie en toekomstplannen heeft toegelicht. Deze plannen zijn gericht op een verbetering van het productieproces, waarbij het aandeel mest (95%) steeds meer zal toenemen. De mest komt uit de eigen regio. De wens is uitbreiding met een extra mestvergister erbij.

1b

Veranderen is in de planregels niet gedefinieerd. Iedere verandering in de bedrijfsvoering zou daarom worden geraakt

De gemeente erkent dat met het paraplubestemmingsplan de bouwmogelijkheden van het covergistingsbedrijf worden beperkt. De gemeente onderzoekt of voor het bedrijf maatwerk kan worden toegepast, mits geluid- en stankoverlast wordt voorkomen en de inwoners mee kunnen profiteren. Hiervoor zal een separaat traject worden opgestart waarbij reclamant betrokken zal worden. De gemeente erkent dat ‘veranderen’ in de planregels niet is gedefinieerd. Dit is hersteld in de bouw- en gebruiksregels. 2

Aanpassing plan Nee

Ja

door het verbod om te bouwen. Dit heeft tot gevolg dat Biogas Marrum in haar ontwikkeling volledig op slot wordt gezet. Daarnaast is in de beleidsregels geen enkele ruimte geboden voor bestaande installaties om enige verandering of vergroting door te voeren.

1c

1d

1e

2a

In het ontwerpbestemmingsplan is geen legitimatie gegeven voor de inbreuk op bestaande rechten. Dit is strijdig met het gemeentelijk beleid (Transitievisie Warmte en Omgevingsvisie), met een goede ruimtelijke ordening (toestaan bouwactiviteiten bij bestaande situaties) en met het evenredigheidsbeginsel (bestaande bouwmogelijkheden wegbestemmen). Het doel van het bestemmingsplan is bijdragen aan de energietransitie op daarvoor geschikte plekken. In het bestemmingsplan ontbreekt een regeling die middels maatwerk verandering en uitbreiding toestaat. Biogas Marrum is - ondanks toezegging - niet betrokken bij participatief proces beleid.

Het paraplubestemmingsplan is strijdig met Europees (REPowerEU programma), landelijk (bijmengverplichting, kringlooplandbouw), provinciaal (Friese Drieslag) en gemeentelijk beleid (Transitievisie Warmte).

Daarnaast zijn artikelen 4 en 5 aangevuld met een uitzondering, inhoudende dat een verandering van een vergistingsinstallatie alleen is toegestaan, mits die leidt tot een verbetering van de milieukwaliteit, waaronder in ieder geval wordt begrepen een verbetering van de geur-, geluid- en verkeersituatie ter plaatse. Fysieke uitbreiding van een vergistingsinstallatie is niet toegestaan. De gemeente onderzoekt of voor het bedrijf maatwerk kan worden toegepast, mits geluid- en stankoverlast wordt voorkomen en de inwoners mee kunnen profiteren. Hiervoor zal een separaat traject worden opgestart waarbij reclamant betrokken zal worden. De aanleiding voor dit paraplubestemmingsplan is het voorkomen van overlastsituaties bij covergistingsinstallaties zoals die geweest zijn in de afgelopen decennia en het mee willen laten profiteren van de inwoners. Het doel is uitbreiding van bestaande covergisters te voorkomen, om een verdere toename aan transportbewegingen, de kans op geluid- en geuroverlast en gevolgen voor het milieu te beperken. Zie reactie onder 1a.

Nee

Nee

De gemeente erkent dat reclamant ten onrechte niet actief is betrokken bij de totstandkoming van het paraplubestemmingsplan en ziet dit als een tekortkoming. Naar aanleiding van de zienswijze heeft de gemeente reclamant uitgenodigd voor een gesprek om alsnog met elkaar van gedachten te wisselen.

Nee

Alle genoemde documenten geven de ambitie voor de ontwikkeling van groen gas weer. Noardeast-Fryslân kiest ervoor om daarin onderscheid te maken tussen monomestvergisting en covergisting. Vanuit overlast-situaties in het verleden bij de covergisting wordt ervoor gekozen hier de ontwikkelingsmogelijkheid sterk te beperken. Voor monomestvergisting wordt ruimte geboden onder voorwaarden en

Nee

3

2b

Het paraplubestemmingsplan is gebaseerd op onjuiste/oneerlijke uitgangspunten. De stelling dat mestvergisting en landbemesting niet altijd samen kunnen gaan omdat maar weinig boeren gebruik zouden maken van digestaat klopt niet. Dit zegt niets over de kwaliteit van digestaat als meststof.

2c

Een gemiddelde veehouder is met 110 stuks melkvee te klein en moet samenwerken met zijn buren om te kunnen profiteren van de bijmengverplichting. De gemeente ontzegt een veehouder die mogelijkheid door alleen installaties met bedrijfseigen mest (maximaal 25.000 m3 op jaarbasis) toe te staan. Uitbreiding van covergisting is niet toegestaan om de mogelijke gevolgen met betrekking tot geluid, verkeer en geur verder te voorkomen. Reclamant is van mening dat er redenen zijn om hier met enige flexibiliteit mee om te gaan: 1. Covergisters zullen blijven investeren o.a. om overlast te voorkomen. 2. De overstap van WKK naar de productie van groen gas is niet toegestaan vanwege de uitbreiding met een groen gas opwaardeereenheid. 3. EU beleid zal de productie van kunstmestvervangers uit mest en digestaat stimuleren. Te strikt hanteren van een verbod op uitbreiding kan deze ontwikkeling, en dus de bijdrage van groen gas aan kringlooplandbouw, frustreren. 4. Veel veehouders hebben soms wat bedrijfseigen stromen (voer- en gewasresten) over die goed gebruikt kunnen worden voor de productie van biogas in een mono-mestvergister.

2d

3a

De gemeente is bij de voorbereiding van het bestemmingsplan op geen enkele wijze in contact getreden met reclamant terwijl de gemeente op haar eigen website het belang van communicatie en participatie benadrukt.

hiermee kan invulling worden gegeven aan de ambities binnen de genoemde beleidsdocumenten. De genoemde passage is overgenomen uit de Transitievisie warmte (2021). Dit is een geciteerde uitspraak die gedaan is tijdens een participatiebijeenkomst bij de voorbereiding van de Transitievisie Warmte. Het is geen onjuist of oneerlijk uitgangspunt maar een mening die genoemd is door een participant. De passage in hoofdstuk 2.1 van de plantoelichting is voor de duidelijkheid verwijderd. Vanuit de optiek om transportbewegingen te beperken kiest de gemeente er niet voor om samenwerking tussen boeren toe te staan.

Ja

Nee

Zie reactie onder 1a.

Nee

Zie reactie onder 1e.

Nee

4

3b

Het standpunt “In het paraplubestemmingsplan zijn geen nieuwe beleidsvoornemens vertaald of uitgewerkt” klopt niet. Het bestemmingsplan maakt aanpassing en uitbreiding van het bedrijf van reclamant onmogelijk waar dit voorheen wel mogelijk was.

3c

Het bestemmingsplan druist in tegen het eigen gemeente beleid ten aanzien van het opwekken van biogas/groen gas (Transitievisie Warmte). Reclamant verwijst hierbij naar de zienswijze van Platform Groen Gas, die als ingelast kan worden beschouwd. Reclamant is van mening dat hij door vaststelling van het bestemmingsplan (plan)schade lijdt omdat de gebruiksmogelijkheden van zijn gronden worden beperkt. Er is geen onderzoek gedaan naar het planschaderisico.

3d

3e

De planregels bevatten tegenstrijdigheden. Bestaande covergistingsinstallaties mogen aanwezig zijn, mits geen sprake is van een verandering en/of vergroting. In het overgangsrecht (artikel 6.1) staat vervolgens dat een bouwwerk gedeeltelijk mag worden vernieuwd of veranderd.

De gemeente bedoelt hiermee dat het paraplubestemmingsplan geen nieuwe beleidsvoornemens bevat dan welke zijn genoemd in de voorbereidingsbesluiten, door de gemeenteraad genomen op 27 januari 2022 en 26 januari 2023. Deze voorbereidingsbesluiten hielden in dat gedurende een jaar na het genomen besluit het niet mogelijk is om nieuwe mestvergistingsinstallaties te realiseren en bestaande installaties uit te breiden. Zie reactie onder 1c.

Nee

Reclamant heeft het recht om na het onherroepelijk worden van het bestemmingsplan een verzoek om planschade in te dienen. Eventuele planschadekosten komen voor rekening van de gemeente. De gemeente is zich hiervan bewust en dit staat niet in de weg aan de economische uitvoerbaarheid van het plan. In een bestemmingsplan moet altijd overgangsrecht staan. Het overgangsrecht is een regeling die erin voorziet dat oude situaties, die ten tijde van een vorig bestemmingsplan al bestonden maar die in strijd zijn met het daarna volgende bestemmingsplan, mogen blijven bestaan. Dus, een bestaand legaal gebruik mag niet met een nieuw bestemmingsplan wegbestemd worden. Dit is geregeld in artikel 6.2 van de planregels (“overgangsrecht gebruik”).

Nee

In artikel 6.1 van de planregels staat het “overgangsrecht bouwwerken”. Hiermee kan worden voorkomen dat een bouwwerk dat in strijd is met het bestemmingsplan en aan vernieuwing of verandering toe is, bijvoorbeeld vanwege een calamiteit zoals brand, feitelijk onbruikbaar zou worden, omdat deze vernieuwing of verandering in strijd is met het bestemmingsplan. Een bouwwerk mag dus gedeeltelijk worden vernieuwd of veranderd, mits de afwijking ten opzichte van het plan naar de aard niet wordt vergroot.

5

Nee

Nee

Het overgangsrecht is in principe bedoeld als uitsterfconstructie. De gedachte daarachter is dat een ongewenste situatie in beginsel tijdens de periode waarvoor het bestemmingsplan geldt, wordt beëindigd. Bestaande rechten worden gerespecteerd gedurende de periode waarvoor het bestemmingsplan geldt.

3f 3g

3h

4a

4b

4c

De verwijzing naar ‘a en b’ in artikel 5.1.2 van de planregels klopt niet. De installatie van reclamant functioneert binnen de geldende milieuregelgeving en kan binnen die regelgeving aangepast en uitgebreid kan worden. Er zijn geen dringende redenen om die mogelijkheden te beperken ten opzichte van het geldende bestemmingsplan, waardoor mijn individuele gebruiksmogelijkheden fors worden beperkt. Reclamant wordt graag in de gelegenheid gesteld om zijn zienswijze toe te lichten en staat open voor een gesprek omtrent zijn belangen en het voorkomen van (plan)schade. De gemeente is bij de voorbereiding van het bestemmingsplan op geen enkele wijze in contact getreden met reclamant terwijl de gemeente op haar eigen website het belang van communicatie en participatie benadrukt. Het standpunt “In het paraplubestemmingsplan zijn geen nieuwe beleidsvoornemens vertaald of uitgewerkt” klopt niet. Het bestemmingsplan maakt aanpassing en uitbreiding van het bedrijf van reclamant onmogelijk waar dit voorheen wel mogelijk was. De planregels bevatten tegenstrijdigheden. Bestaande covergistingsinstallaties mogen aanwezig zijn, mits geen sprake is van een verandering en/of vergroting. In het overgangsrecht (artikel 6.1) staat vervolgens dat een bouwwerk gedeeltelijk mag worden vernieuwd of veranderd.

Artikel 4 voorziet in een verbodsbepaling op nieuwe situaties die op na het onherroepelijk worden van het paraplubestemmingsplan kunnen ontstaan. Daarvoor geldt het verbod. Hier is bij de aanpassing van de planregels in artikel 4.2 een uitzondering op gemaakt door in beperkte mate onder voorwaarden ook veranderingen toe te staan. Deze constatering is juist. Artikel 5 is aangepast.

Ja

Zie reactie onder 1a en 1b.

Nee

Reclamant is uitgenodigd voor een gesprek. Een gesprek heeft plaatsgevonden op 12 maart 2024.

Nee

Zie beantwoording onder 1e.

Nee

Zie beantwoording onder 3b.

Nee

Zie beantwoording onder 3e.

Nee

6

4d 4e

4f

De verwijzing naar ‘a en b’ in artikel 5.1.2 van de planregels klopt niet. De installatie van reclamant functioneert binnen de geldende milieuregelgeving en kan binnen die regelgeving aangepast en uitgebreid kan worden. Er zijn geen dringende redenen om die mogelijkheden te beperken ten opzichte van het geldende bestemmingsplan, waardoor mijn individuele gebruiksmogelijkheden fors worden beperkt. Reclamant wordt graag in de gelegenheid gesteld om zijn zienswijze toe te lichten en staat open voor een gesprek omtrent zijn belangen en het voorkomen van (plan)schade.

Zie beantwoording onder 3f.

Ja

Zie beantwoording onder 1a en 1b.

Nee

Reclamant is uitgenodigd voor een gesprek. Een gesprek heeft plaatsgevonden op 14 maart 2024.

Nee

Conclusie zienswijzen De zienswijzen leiden tot aanpassing van het paraplubestemmingsplan. Wijzigingen in de plantoelichting: Hoofdstuk 2.1, onder Transitievisie Warmte (2021). De passage over mestvergisting en landbemesting is voor de duidelijkheid verwijderd. Ambtshalve wijzigingen in de plantoelichting: In hoofdstuk 3 is toegelicht dat de begrippen in artikel 6 van de planregels afwijken van de begrippen als genoemd in artikel 1 maar dat het niet is toegestaan de wettelijke overgangsrechtelijke bepalingen te wijzigen. Wijzigingen in de planregels: In de bouw- en gebruiksregels is ‘veranderen’ gedefinieerd. De artikelen 4 en 5 zijn aangevuld met een uitzondering, inhoudende dat een verandering van een vergistingsinstallatie alleen is toegestaan, mits die leidt tot een verbetering van de milieukwaliteit, waaronder in ieder geval wordt begrepen een verbetering van de geur-, geluid- en verkeersituatie ter plaatse. Fysieke uitbreiding van een vergistingsinstallatie is niet toegestaan. In artikel 5.1.2 zijn de opsommingstekens aangepast naar a. en b. Ambtshalve wijzigingen in de planregels: Artikel 2, 2e zin: bestemmingsplan is gewijzigd in plan.

7

%

[?) BLenD

INGEKOMEN

3 0 JAN 2024

AANTEKENEN Gemeenteraad Noardeast-Fryslan Postbus 1 9100 AA DOKKUM

Pro forma zienswijze ontwerp Paraplubestemmingsplan covergisting en monomestvergisting

Datum 29.01.2024 Ons kenmerk 18059 Uw kenmerk

Pagina's 1 Bijlagen 1

Geachte leden van de Raad, Op 20 december 2023 heeft uw college bekend gemaakt dat vanaf 21 december 2023 gedurende zes weken ter inzage ligt het ontwerp bestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting’. Een afschrift van de bekendmaking treft u bijgevoegd aan (bijlage). Cliënte, de besloten vennootschap Marrum B.V., gevestigd aan de , te Marrum, kan zich niet verenigen met de inhoud van dit ontwerp bestemmingsplan. Reden waarom ik namens haar een zienswijze indien. Deze zienswijze wordt ingediend op nader aan te voeren gronden. Graag verneem ik van u wanneer u uiterlijk de gronden van de zienswijze dient te hebben ontvangen. Bij voorkeur verzoek ik u een termijn te stellen van vier weken.

In afwachting van uw berichten.

Met vriendelijke groet, BLenD Advocaten

Zutphenseweg 29-El I 7418 AH Deventer | T 0570 76 0570 | F 0570 76 0576 I infogbtend-advocaten.nl I www.btend-advocaten.nt BTW NL8508.40.740.B01

• L.'-g van aansprakeUikheia

| KvK 53 32 99 61

: 7

I op de dienstverlening door BLenD zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder andere een

•-•nen Zie voor de algemene voorwaarden wvAvblend-advocaten.nl/avw

GEMEENTE

NOARD FRYS LAN

GEMEENTEBLAD

Nr. 540650 20 december

2023

Officiële uitgave van de gemeente Noardeast-Fryslan

Paraplubestemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting (ontwerp) Het college van burgemeester en wethouders van Noardeast-Fryslan maakt bekend dat het ontwerp 'Paraplubestemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting' (NL.II\/IRO.1970.Bp\/ergisting-ON01) vanaf 21 december ter inzage ligt.

Wat regelt het paraplubestemmingsplan? Het paraplubestemmingsplan voorziet in een verbod in de gehele gemeente voor installaties voor covergisting en mono-mestvergisting. In afwijking daarvan kan onder voorwaarden met een (buitenplanse) omgevingsvergunning medewerking worden verleend aan het oprichten van een mono-mestvergistingsinsta11atie. De door de gemeente vastgestelde beleidsregels gelden hiervoor als beoordelingskader. Deze staan op www.officielebekendmakingen.nl. Het ontwerpbestemmingsplan inzien?

U kunt het bestemmingsplan bekijken op www.ruimtelijkeplannen.nl (https://www.ruimtelijkeplannen.nl/?planidn=NL.IMRO.1970.BpVergisting-ON01). Wilt u het bestemmingsplan bekijken in het ge­ meentehuis? Maak dan een afspraak via telefoonnummer (0519) 29 88 88.

Wilt u reageren? U kunt uw zienswijze van 21 december 2023 tot en met 31 januari 2024 schriftelijk indienen bij de ge­ meenteraad, Postbus 1, 9100 AA Dokkum. Dit onder vermelding van 'zienswijze ontwerp Paraplube­ stemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting'. Ook kunt u mondeling reageren. Daarvoor kunt een afspraak maken met de heer en mevrouw .

Heeft u vragen?

Neem dan contact op met het cluster Omjouwing en Ekonomy, via telefoonnummer (0519) 29 88 88.

1

Gemeenteblad 2023 nr. 540650

20 december 2023

LWJW 1405J

LÖ BLenD

Postbus 1 9100AA Naam:Noardeast-Fryslan Ferwert

omgevingsrecht

Adres; Koningstraat 13, 9101 LP DOKKUM I UV«JO

BLenD advocaten B.V. Zutphenseweg 29 E 7418AH Deventer The Netherlands ,

R Aangetekend

Frankering betaald

D-A-1

Gemeenteraad Noardeast-Fryslan Postbus 1

3SFVLM472478419

91OOAA DOKKUM

Recom mandé

NL

O CN

CM

CL

3SFVLM47247 419

ƒ üö

I

j^BLenD

INGEKOMEN

1 3 FEB 2024

AANTEKENEN Gemeenteraad Noardeast-Fryslan Postbus 1 9100 AA DOKKUM Tevens per e-mail:

@.noardeast-frvslan.nl

Gronden ziensw/ijze ontwerp Paraplubestemmingsplan covergisting en monomestvergisting

Datum 12.02.2024 Ons kenmerk 18059 Uw kenmerk Pagina's 5 Bijlagen 1

Geachte leden van de Raad, Bij brief van 29 januari 2024 diende ik namens cliënte, de besloten vennootschap Marrum B.V. (hierna: “ ”), een zienswijze in op het ontwerp bestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting’. Dit was een zienswijze op nader aan te voeren gronden. Per e-mail van 1 februari 2024 heeft u mij laten weten de gronden van de zienswijze te willen ontvangen binnen twee weken, derhalve uiterlijk 15 februari 2024.

In deze brief leest u allereerst meer over . Vervolgens ga ik in op de redenen waarom zich niet kan verenigen met de inhoud van het ontwerp bestemmingsplan.

: het bedrijf en haar achtergrond Op het Bedrijventerrein , aan de in Marrum is sinds 2018 gevestigd. Zij exploiteert op dit perceel een bedrijf, waarin vergisting van mest, gasopwerking en scheiding van digestaat plaatsvindt met als doel het produceren van groengas. Dit groengas wordt ingevoed op het openbare gasnet, zodat huishoudens en andere afnemers groengas kunnen benutten in plaats van aardgas. In de huidige opzet voorziet jaarlijks zo’n 1400 huishoudens van groengas.

is onderdeel van de HoSt Group, een familiebedrijf uit Enschede, dat wereldwijd actief is in de bouw en exploitatie van hernieuwbare energieprojecten, zoals de productie van biogas, het opwekken van warmte en andere technologieën op het vlak van duurzame energie. Ook de installatie in Marrum is door HoSt ontwikkeld en gerealiseerd, waarbij zij continu bezig is met het implementeren van technologische ontwikkelingen om processen te verbeteren en te verduurzamen. In de installatie wordt momenteel 95% mest vergist en 5% co-producten. beoogt in de toekomst het aandeel mest te vergroten. Dit vanwege het feit dat voor steeds meer agrarische bedrijven het lastig is om hun mest in de omgeving af te zetten. Het aanbod van mest is groot en wordt steeds groter. Tegelijkertijd stijgt ook de vraag naar groengas, vooral nu er geen gas meer komt uit Rusland en ook de gaswinning in Groningen wordt gestaakt. Juist om deze redenen heeft de rijksoverheid de bijmengverplichting groen gas in voorbereiding. Doelstelling van deze regeling is een invoeding van twee miljard m3 groen gas in 2030.

Zutphenseweg 29-El | 7418 AH Deventer I T 0570 76 0570 | F 0570 76 0576 I info@Ibtend-advocaten.nl I www.bLend-advocaten.nl BTW NL8508.40.740.B01

I KvK 53 32 99 61

I Op de dienstverlening door BlenD zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder andere een

beperking van aansp- akrTiii- l'r icJ is opgenomen Zie voor de algemene voorwaarden www.blend-advocaten.nl/avw

I

J^BLenD Ten behoeve van de oprichting van de mestvergistingsinstallatie aan de Nieuweweg te Marrum is in 2011 door de raad van de toenmalige gemeente Ferwerderadiel het bestemmingsplan ‘Marrum - Uitbreiding bedrijventerrein’ vastgesteld. In dit bestemmingsplan is maatwerk geleverd om de vestiging van de mestvergistingsinstallatie ten behoeve van de productie van bio-energie mogelijk te maken. Het perceel is derhalve specifiek bestemd voor de installatie van . In het verleden bestond er in het dorp en op het bedrijventerrein enige weerstand tegen de bedrijfsactiviteiten van . Er waren bij tijd en wijlen klachten, voornamelijk op het vlak van geur en stof Om hinder voor de omgeving zoveel als mogelijk te beperken en voorkomen heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in technische verbeteringen, zoals de plaatsing van een chemische luchtwasser, een overkapping van de vaste stoftoevoer en de realisatie van een extra bedrijfshal, zodat het laden van dikke fractie binnen kan plaatsvinden. Bij de totstandkoming van deze technische verbeteringen zijn de omliggende bedrijven. Stichting Duurzaam Marrum, Doarpsbelang Marrum/Westernijtsjerk en uw gemeente Noardeast-Fryslan nauw betrokken geweest in de vorm van meerdere gesprekken. Dit traject heeft geresulteerd in een set met afspraken, vastgelegd in een overeenkomst in het voorjaar van 2022.

Sinds het sluiten van deze overeenkomst en de (start van de) uitvoering van voornoemde maatregelen heeft geen klachten meer ontvangen uit de omgeving. De betekenis van het ontwerp paraplubestemmingplan voor

Het ontwerp bestemmingsplan heeft vergaande consequenties voor de exploitatie van de vergistinginstallatie door . In de regels is een verbod om te bouwen opgenomen. Een bestaande situatie en een specifieke aanduiding voor vergisting (wat beide opgaat voor ) zijn weliswaar uitgesloten van dit verbod, maar dat geldt niet in het geval er sprake is van het veranderen en/of vergroten van het gebruik voor vergisting, mono-mestvergisting en/of covergisting. Veranderen is in de planregels niet gedefinieerd. Iedere verandering in de bedrijfsvoering zou daarom worden geraakt door het verbod om te bouwen. Dit heeft tot gevolg dat in haar ontwikkeling volledig op slot wordt gezet. Wat zij ook zou willen bouwen, het is op grond van het ontwerp bestemmingsplan niet toegestaan. In dat geval rest alleen een procedure tot een buitenplanse afwijking, maar daarbij strandt op de beleidsmatige keuzes die door het college van B&W zijn vastgelegd in de “Beleidsregels mono-mestvergistingsinstallaties Noardeast-Fryslan 2023” van 4 mei 2023. In deze beleidsregels is geen enkele ruimte geboden voor bestaande, niet op een agrarisch bedrijf gelegen installaties om enige verandering of vergroting door te voeren.

wordt door dit ontwerp bestemmingsplan onevenredig zwaar geraakt, nu bestaande bouwmogelijkheden, die mogelijk gemaakt zijn in het bestemmingsplan ‘Marrum Uitbreiding bedrijventerrein’ komen te vervallen. De bedrijfsvoering wordt dientengevolge ingeperkt en belemmerd in haar ontwikkeling. In het ontwerp bestemmingsplan is geen legitimatie gegeven voor deze inbreuk op bestaande rechten. meent dat dit

1 Overigens was slechts eenmaal de oorzaak van die klachten terug te leiden tot de activiteiten van , dit is alweer enkele jaren geleden.

[^BLenD strijdig is met het gemeentelijk beleid, met een goede ruimtelijke ordening en met het evenredigheidsbeginsel. Dat licht ik hierna toe.

Bedrijfsactiviteiten zijn in overeenstemming met Transitievisie Warmte en uitgangspunten Omgevingsvisie In de Transitievisie Warmte van uw gemeente is als primair uitgangspunt geformuleerd dat gestreefd wordt naar een haalbare en zo betaalbaar mogelijke transitie. In die transitie spelen alternatieven voor aardgas een belangrijke rol. De inzet van duurzame gassen draagt optimaal bij aan deze doelstelling. In de Transitievisie Warmte staat over groengas: “Het huidige aanbod van duurzame gassen is beperkt. Groengas is nog niet breed beschikbaar voor het verwarmen van woningen. Echter, momenteel wordt slechts 3% van alle dierlijke mest in Nederland vergist tot groengas. Dit laat zien dat er nog voldoende potentie is om de productie van groengas te vergroten."

En “Biogas kan worden opgewaardeerd naar groengas om deze in te mengen in het bestaande aardgasnet. Dit maakt het financieel en technisch een zeer aantrekkelijk bron omdat er geen nieuwe infrastructuur of nieuw warmtesysteem nodig is. Daarnaast maakt de hoge temperatuur, de bron geschikt voor gebouwen die niet op korte termijn vergaand geïsoleerd kunnen worden."

ziet dat ook en kan met haar installatie op lokaal niveau bijdragen aan een verbrede inzet van groengas voor het verwarmen van woningen. Dit doet zij nu al voor zo’n 1500 huishoudens en ze zou dit aantal graag aanzienlijk uitbreiden. Wanneer er meer dierlijke mest kan worden vergist, draagt dat direct en laagdrempelig bij aan de warmtetransitie en bovendien voorziet zij in een lokale afzetmogelijkheid voor mest voor agrariërs die hun mest niet of moeilijk kwijt kunnen. Het digestaat dat overblijft na vergisting kan worden ingezet als meststof op het land.

In de Transitievisie worden bij het gebruik van bio- of groengas als aandachtspunten stank­ en geluidsoverlast genoemd. Vanwege de investeringen die al heeft gedaan op dit vlak, is eventuele overlast tot een minimum gereduceerd. Het bedrijf ligt net buiten het dorp aan de rand van het bedrijventerrein. Met andere bedrijven en omwonenden zijn goede afspraken gemaakt over hoe om te gaan met eventuele overlast. Al met al; de bedrijfsactiviteiten van dragen direct bij aan de uitgangspunten uit de Transitievisie Warmte en de uitgangspunten voor de Omgevingsvisie op het vlak van duurzame energie. Doelstellingen kunnen sneller worden behaald wanneer er meer groengas beschikbaar komt. draagt daar graag aan bij en wil op dat vlak investeren in uitbreiding van haar capaciteit in mestverwerking. Daar gaan bouwplannen mee gepaard. Om meer mest te kunnen vergisten, is onder meer een extra vergistingstank nodig. Wanneer het parapluplan conform ontwerp in werking treedt, kan dit echter niet meer worden gerealiseerd. De regels van het bestemmingsplan staan daaraan in de weg. Dit is strijdig met het gemeentelijk beleid en draagt niet bij aan een haalbare en zo betaalbaar mogelijke transitie.

Ï^BLenD Toestaan bouwactiviteiten bij bestaande situaties is in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening

In de toelichting op het ontwerp bestemmingsplan is als enig argument voor het bouwverbod ter plaatse van bestaande situaties gesteld gegeven dat het uitbreiden van covergisting niet meegenomen is om de daarmee gepaard gaande mogelijke gevolgen met betrekking tot geluid, verkeer en geur verder te voorkomen. Dat impliceert dat er bij covergisting per definitie sprake zou zijn van negatieve gevolgen op het vlak van geluid, verkeer en geur. Ook worden alle installaties, waarbij sprake is van invoer van co-producten, ten onrechte over één kam geschoren.

kent een toevoer van 95% mest, slechts 5% van de totaal jaarlijks te vergisten input zijn co-producten. Deze verhouding maakt dat de toevoer van co-producten geen extra hinder veroorzaakt ten opzichte van monomestvergisters. Bovendien beoogt de hoeveelheid te vergisten mest uit te breiden, maar dat geldt niet voor de hoeveelheid coproducten. De ruimtelijke aanvaardbaarheid van de installatie op deze plek is uitvoerig getoetst bij de totstandkoming van het bestemmingsplan in 2011. Het bedrijf is landschappelijk ingepast en is continu bezig zichzelf te verbeteren. Wil bij kunnen blijven dragen aan de grote opgave die ons land kent in de energietransitie, dan moet zij enige ruimte behouden om te kunnen blijven groeien en eventuele veranderingen door te kunnen voeren.

Bouwverbod is strijdig met het evenredigheidsbeginsel Het verbod om, daar waar vergisting is toegestaan, te mogen bouwen ten behoeve van verandering en uitbreiding, raakt onevenredig zwaar. Bestaande mogelijkheden die bij recht in het bestemmingsplan van 2011 zijn geboden, worden op deze wijze zonder legitieme reden geschrapt. Dit betekent dat haar toekomstperspectief in Marrum ernstig moet bijstellen, zonder dat hiervoor een rechtvaardige reden voor handen is. Bedrijfseconomisch heeft dat flinke negatieve gevolgen. De keuze, gemaakt in het ontwerp bestemmingsplan, om bestaande bouwmogelijkheden weg te bestemmen, staat nietten dienste van het doel van dit bestemmingsplan, namelijk bijdragen aan de energietransitie op daarvoor geschikte plekken. is gevestigd op een daarvoor geschikte plek, die volledig als zodanig is ingericht. Het bouwverbod is bovendien onevenredig, omdat het iedere vorm van bebouwing ten behoeve van verandering of uitbreiding verbiedt zonder dat is vastgesteld of dat noodzakelijk is om de gemeentelijke doelen te bereiken of dat had kunnen worden volstaan met minder verstrekkende maatregelen. In het ontwerp bestemmingsplan ontbreekt bijvoorbeeld een regeling die middels maatwerk verandering en uitbreiding toestaat, mits dit in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. Ook het beleid bij buitenplanse afwijking biedt daarvoor geen ruimte.

Het ligt op de weg van het college en uw raad om dit bij de voorbereiding van dit bestemmingsplan te onderzoeken. Daarin denkt uiteraard graag mee. Zij is van harte bereid om hierover het gesprek aan te gaan. is - ondanks toezegging - niet betrokken bij participatief proces beleid Naar aanleiding van het eerste voorbereidingsbesluit heeft er een gesprek plaatsgevonden tussen , ondergetekende en dhr. , projectleider

[pBLenD energietransitie van uw gemeente. In dit gesprek werd afgesproken dat actief betrokken zou worden bij de totstandkoming van een nieuw beleidskader en het eventueel vast te stellen bestemmingsplan. Die afspraak is nog eens bekrachtigd door dhr. in zijn e-mail van 30 januari 2023 (bijlage) toen hij informeerde over het tweede voorbereidingsbesluit. In de mail staat:

“Parallel aan dit besluit wordt een participatief proces gestart om te komen tot de invulling van de vraag: ‘Groen gas, hoe dan wel?’ Binnenkort benaderen we ook u om samen met u te komen tot een gedragen beleidskader.” Nadien heeft zowel als ondergetekende niets meer van uw gemeente vernomen. heeft niet kunnen deelnemen aan dit participatief proces. Zij heeft haar belangen en toekomstplannen niet kunnen delen en ze heeft niet mee kunnen denken in de totstandkoming van een gedragen beleidskader. betreurt het dat zij - ondanks concrete toezeggingen - niet is betrokken bij de totstandkoming van het beleid en het ontwerp bestemmingsplan. Het is echter nog niet te laat; die mogelijkheid bestaat nog steeds. Het beleid moet immers nog worden herzien en het bestemmingsplan is nog in de ontwerp fase. gaat graag met uw gemeente daarover in gesprek.

Conclusie Gelet op het voorgaande, meent dat het ontwerp bestemmingsplan niet kan worden vastgesteld. Dat zou immers strijd met het gemeentelijk beleid, een goede ruimtelijke ordening, het evenredigheid- en het zorgvuldigheidsbeginsel opleveren. verzoekt uw raad het bestemmingsplan niet dan wel in gewijzigde vorm vast te stellen. Daarbij roept zij op om het bouwverbod bij bestaande en als zodanig bestemde situaties te schrappen. In geval uw maatwerk beoogt, waarbij de belangen van bestaande ondernemers worden geborgd, gaat daarover graag met uw gemeente in gesprek.

Met vriéndelijke groet, BLenD Advocaten

•

•

Bijlage 1

»

a>

Van: Verzonden: Aan: Onderwerp:

@noardeast-fryslan.nl> maandag 30 januari 2023 15:43 Energie NF Nieuw voorbereidingsbesluit Mestvergistingsinstallatie

Besten

Hierbij vraag ik uw aandacht voor het volgende.

In het afgelopen jaar hebben we elkaar gesproken over Groen gas binnen onze gemeente. De productie methode middels mestvergistingsinstallaties is hiervoor nadrukkelijk in beeld. Het is ons afgelopen jaar niet gelukt om een beleidskader en een nieuw bestemmingsplan inzake dit onderwerp te realiseren. Daarom heeft de gemeenteraad, donderdagavond, 26 januari jl. een nieuw voorbereidingsbesluit genomen, inzake de nieuwvestiging van mestvergistingsinstallaties in de gemeente. Het voorbereidingsbesluit wordt zo spoedig mogelijk gepubliceerd op de geëigende kanalen.

Parallel aan dit besluit wordt een participatief proces gestart om te komen tot de invulling van de vraag: ‘Groen gas hoe dan wel?' Binnenkort benaderen we ook u om samen met u te komen tot een gedragen beleidskader.

Er op vertrouwende u hiermee vooralsnog voldoende te hebben geïnformeerd,

Met vriendelijke groet

Projectleider Energietransitie & Projectleider proeftuin ‘Anjum van het (aard)gas los'

5).noardeast-frvslan.nl

GEMEENTE

NOARD EAST;;. Postbus 1,9100 AA Dokkum info@noardeast-fryslan.nl www.noardeast-fryslan.nl

gemeente

dantumadiel Postbus 22, 9104 ZG Damwald info@dantumadiel.frl www.danfumadiel.frl

© Medewerkers van Noardeast-Fryslan werken ook voor Dantumadiel ® (0519)29 88 88 © (06) 120 830 46 I WhatsApp

1

[D BLenD omgevingsrccht

18059 BLenD advocaten B.V. Zutphenseweg 29 E 7418AH Deventer The Netherlands ,

R Aangetekend

3SFVLM362453073

D-A-1

postnl Frankering betaald

Gemeenteraad Noardeast-Fryslan Postbus 1 9100AA DOKKUM

Recommandé

NL

CM O C\j CN Q.

3SFVLM362453 073

ZL Postbus 1 9100 AA Naam: Noardeast-Frysbn DokVum Adres: Koningstraat 13, 9101 LP DOKKUM

Zutphenseweg 29-£l I 7418 AH Deventer www.blend-advocaten.nt

LWJW14Ü571' 14Q4(Mr

Platform Groen Gas Groningen T: +316 - 23 65 64 01 M: info@platformgroengas.nl

Gemeenteraad Noardeast-Fryslân Postbus 1 9100 AA te Dokkum

W: www.platformgroengas.nl

Betreft: Zienswijze Paraplubestemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting

Groningen, 30 januari 2024

Geachte raad, Op 21 december 2023 heeft u het ontwerp paraplubestemmingsplan covergisting en monomestvergisting ter inzage gelegd. Graag maak ik van de gelegenheid gebruik om onze zienswijze over dit ontwerp bestemmingsplan kenbaar te maken. Uw paraplubestemmingsplan is strijdig met Europees, landelijk, provinciaal en gemeentelijk beleid. Nederland staat voor de enorme uitdaging om haar forse aardgasgebruik terug te dringen, ook Europa roept daartoe op. Dat is noodzakelijk om onze klimaatdoelstellingen te halen maar ook om minder afhankelijk te worden van Russisch aardgas. Het Europese REPowerEU programma zet lidstaten aan om: energie te besparen, schone energie te produceren en de energievoorziening te diversifiëren. Daarin is een belangrijke rol weggelegd voor groen gas. Het Nederlandse ministerie van Economische Zaken en Klimaat geeft hier onder meer invulling aan met haar programma groen gas. Belangrijk onderdeel daarvan is de bijmengverplichting groen gas voor de gebouwde omgeving. Deze verplichting ziet toe op de productie van voldoende groen gas om ook de huishoudens die niet in staat zijn all electric verwarmd te worden in de toekomst duurzaam te verwarmen.

(Voor veel, vaak wat oudere en vrijstaande, woningen op het platteland is groen gas vaak de enige realistische optie om te verduurzamen.) In de Nationale Omgevingsvisie staat kringlooplandbouw centraal en groen gas speelt daarin een belangrijke rol. In het bestuursakkoord van de Provincie Fryslân staat dat zij agrariërs bevorderen lokaal meer groen gas te produceren. Hierdoor stoten ze minder stikstof uit, zorgen ze voor duurzame energie en bevorderen ze de bio-diversiteit. Deze zogeheten Friese Drieslag moedigen zij verder aan. Samen met het Fries Programma voor het Landelijk Gebied zetten zij hier ook verder op in. In de Transitievisie Warmte die is vastgesteld door u zelf ziet u veel mogelijkheden om groen gas in te zetten voor de verwarming van woningen. Momenteel wordt het gros van de woningen en overige gebouwen in uw gemeente nog verwarmd met aardgas. Uiterlijk in 2050 moet deze fossiele brandstof vervangen worden door duurzame vormen van warmte zoals groen gas.

In een beleidscontext waarin op alle niveaus gestreefd wordt naar een substantiële groei van groen gas en in een gemeente waarin men graag het groene gas wil gebruiken om de eigen woningen te verwarmen, kan een besluit om de productie van dat groene gas ernstig te belemmeren niet lichtvaardig genomen worden. Als alle beleidsinspanningen in uw omgeving een andere kant op wijzen als de richting die u kiest kunt u daar wellicht juridisch gezien nog steeds wel van afwijken maar maatschappelijk gezien dient u dat dan wel correct te motiveren. Die motivatie ontbreekt in uw stukken.

1

Uw paraplubestemmingsplan is gebaseerd op enkele onjuiste/oneerlijke uitgangspunten. U geeft aan dat mestvergisting en landbemesting niet altijd samen kunnen gaan omdat u heeft geconstateerd dat maar weinig boeren gebruik maken van digestaat. Dat maar weinig boeren gebruik maken van digestaat wordt veroorzaakt door het feit dat op dit moment slecht 5% van alle mest in Nederland wordt vergist en zo dus digestaat oplevert. Dat zegt echter niets over de kwaliteit van digestaat als meststof. Als u een boer die digestaat gebruikt had gevraagd of hij niet liever mest had gebruikt had u gehoord dat deze boeren de voorkeur geven aan digestaat. Ook wetenschappelijk onderzoek van o.a. de WUR en Bioclear tonen aan dat de mineralen in digestaat sneller opgenomen worden door het gewas en dus effectiever is als meststof. Hierdoor hoeft de boer minder kunstmest in te kopen waardoor het ook zo goed past in een systeem van kringlooplandbouw. Ook levert het uitrijden van digestaat aanzienlijk minder stankoverlast op voor de omgeving dan het uitrijden van mest. U bent voornemens om mono-mestvergistingsinstallaties toe te staan onder voorwaarden. Deze betreffen onder meer dat uitsluitend bedrijfseigen mest wordt toegepast (maximaal 25.000 m3 op jaarbasis). In uw uitgangspuntennotitie omgevingsvisie geeft u aan waarde te hechten aan de levensvatbaarheid van agrarische bedrijven.

In de aankomende bijmengverplichting wordt de waarde bepaald door de hoeveelheid CO₂(eq.) uitstoot die voorkomen wordt. Groen gas uit mest scoort daarin erg goed omdat mest die niet vergist wordt methaan uitstoot en methaan een 28 keer zwaarder broeikasgas is dan CO₂. Groen gasproductie kan dus een belangrijk verdienmodel worden voor veehouders maar dan moeten ze wel enige omvang hebben. Een gemiddelde veehouder is met 110 stuks melkvee te klein en moet dus samenwerken met zijn buren om te kunnen profiteren van de bijmengverplichting. Die mogelijkheid ontzegt u ze nu door alleen installaties met bedrijfseigen mest toe te staan.

Het uitbreiding van covergisting is niet meegenomen om de daarmee gepaard gaande mogelijke gevolgen met betrekking tot geluid, verkeer en geur verder te voorkomen. Wij denken dat er een aantal redenen zijn om hier met enige flexibiliteit mee om te gaan: 1.

De meeste covergisters hebben veel geïnvesteerd in hun installatie, en zullen dat blijven doen, o.a. om overlast voor de omgeving te voorkomen. Als dergelijke aanpassingen als uitbreiding worden gezien bestaat de kans dat de overlast toeneemt.

2.

Een groot deel van de covergisters maken stroom en warmte door het biogas in een WKK te verbranden maar willen graag de overstap maken naar de productie van groen gas. Hierdoor neemt de efficiëntie toe en valt een bron van stikstof weg. De installatie wordt dan wel uitgebreid met een groen gas opwaardeereenheid. Als dit als uitbreiding wordt gezien kan deze ontwikkeling niet doorgaan.

3.

Er is EU beleid onderweg dat de productie van kunstmestvervangers uit mest en digestaat beoogt te stimuleren. Daar zal nageschakelde technologie voor nodig zijn en kan dus als een uitbreiding gezien worden. Te strikt hanteren van een verbod op uitbreiding kan deze ontwikkeling, en dus de bijdrage van groen gas aan kringlooplandbouw, frustreren.

4.

Veel veehouders hebben soms wat bedrijfseigen stromen (voer- en gewasresten) over die goed gebruikt kunnen worden voor de productie van biogas in een monomestvergister. Strikt gezien betreft het hier geen mest en wordt de installatie dan (tijdelijk) een soort covergister. Ook hier kan een te rigide gebruik van een verbod op covergisting een averechts effect hebben. De voer- en gewasresten moeten dan immers worden afgevoerd.

2

Ik hoop u, op basis van de bovenstaande argumenten, ervan overtuigd te hebben dat het heel goed mogelijk is om een paraplubestemmingsplan te ontwerpen waarin ruimte voor groen gas hand in hand gaat met het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en het bijdragen aan de maatschappelijke uitdagingen van dit moment. Naar aanleiding van het voorgaande verzoek ik u met inachtneming van mijn zienswijze het ontwerp bestemmingsplan met enige aanpassingen vast te stellen. Ik ga ervan uit dat u mij van de verdere procedure op de hoogte houdt.

Hoogachtend,

Directeur Platform Groen Gas

3

Gemeenteraad Noardeast-Fryslân Email: griffie@noardeast-fryslan.nl info@noardeast-fryslan.nl

Uw kenmerk

Holwert

Ons kenmerk

NL.IMRO.1970.BpVergisting-ON01

Onderwerp

Datum 31 januari 2024

Bijlagen

Zienswijze (pro forma), ontwerpbestemmingsplan Paraplubestemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting

Geachte raad, Wij hebben kennis genomen van het ontwerpbestemmingsplan ‘Paraplubestemmingsplan covergisting en mono-mestvergisting’. Hierbij dienen wij een pro forma zienswijze in.

1.1 Zienswijze (pro forma) Met het vaststellen van het beoogde bestemmingsplan ontneemt u ons de mogelijkheid om onze bedrijfsvoering te verduurzamen. Tevens leidt het vaststellen van het bestemmingsplan ertoe dat de eigen duurzaamheidsdoelstellingen van uw gemeente niet worden bereikt of tenminste worden vertraagd en bemoeilijkt. Wij, als producent van biogas leiden daarnaast schade als gevolg van het feit dat wij onze bestaande vergistingsinstallaties niet kunnen aanpassen of uitbreiden.

1.2 Gelegenheid tot aanvullen zienswijze Graag worden wij in de gelegenheid gesteld om onze zienswijze binnen twee weken na dagtekening van deze brief aan te vullen en nader te onderbouwen.

Met vriendelijke groet,