Bijlage 2 - presentatie groen gas hoe dan wel

GROEN GAS, HOE DAN WEL?

voorbereidingsbesluit mestvergistingsinstallaties •

Voorbereidingsbesluit februari 2022

•

Nav Transitievisie Warmte

•

Geen nieuwe mestvergistingsinstallaties in Noardeast-Fryslân, eerst beleid ontwikkelen.

Hoe nu verder?

hoe het werkt Waarom groen gas in plaats van aardgas?

hoe het werkt Biogrondstoffen - mest, gft-afval, resten voedselindustrie, maaisel, rioolslib, etc.worden vergist tot biogas. Biogas wordt gebruikt om warmte en/of elektriciteit op te wekken. Biogas wordt opgewaardeerd tot groen gas. Digestaat als meststof.

hoe het werkt Mono-mestvergisting • Alleen mest • Alleen bietenpulp • Alleen voedingsrestanten Co-mestvergisting • Circa 50% mest en 50% andere biomassa Allesvergisting • Mengsel van verschillende soorten biomassa en/of mest

soorten vergisters, van klein naar groot 1) Vergisters in gebouwen voor eigen opwek warmte/elektriciteit 2) Mono-mestvergisting - agrarische installaties, bedrijfseigen activiteit 3) Co-mestvergisting op agrarisch bedrijf 4) Co-mestvergisting op bedrijventerrein 5) Slibvergisting 6) Grootschalige mono-biomassavergister 7) Grootschalige co-vergisters – alles-vergisters

Alleen deze aanwezig in Noardeast-Fryslân

de vragen die spelen in Noardeast-Fryslân De bewoners van het platteland ervaren in bepaalde gevallen hinder van de mestvergistingsinstallaties. Hoe zit dit precies? Is het gewenst alle nieuwe mestvergisters tegen te houden, of is hier een nuancering gewenst? Hoe verhoudt zich dit tot nieuwe ontwikkelingen in de mestvergisting? Wat voor perspectief biedt groen gas? Voor de energietransitie? En voor de landbouw?

hinder co-mestvergisting

• Toename vervoersbewegingen door aanvoer biomassa/ afvalstromen • Geur- en geluidhinder • Negatieve geluiden gebaseerd op excessen • Geen zicht op de reststromen die erin gaan • Fraudegevoeligheid afvalbranche mono-mestvergisting

• Geen geur- en geen geluidhinder

4 mestvergistingsinstallaties in Noardeast-Fryslân 1. Wadstroom Holwerd - Antonides

coöperatieve co-mestvergister

2. Bioenergy Holwerd

industriële co-mestvergister

3. Van Oosten Hantumhuizen

co-mestvergister, agrarische neventak

4. Biogas Marrum

co-mestvergister

Groen Gas Manifest – provincie Fryslân

perspectief voor energietransitie • Transitie

groen gas als vervanger van aardgas

• Hoge gasprijzen

opwek in groen gas eigen regio, onafhankelijk van opwek aardgas elders

• Energiearmoede

specifieke situatie voor Noardeast-Fryslân

• Netproblematiek

is oplosbaar in aardgasnet, voordeel hergebruik

• Beschikbare biomassa en mest

voldoende aanwezig in Fryslân, concurrentie biomassa

• Bijmengverplichting groen gas

nu op transport, ambitie 2030 ook 20% op gas in bebouwde omgeving

perspectief voor de landbouw Mono-mestvergisting

• Stikstof reductie (40%) bij verwerking dagverse mest. • Afvangen methaan in de mest, maar de koe zelf zorgt ook voor een toename van broeikasgassen

perspectief voor de landbouw Mono-mestvergisting

• Digestaat als kans voor een alternatief voor kunstmest. Eerste conclusie onderzoek Wetsus is dat digestaat positief is voor de bodemkwaliteit. Onderzoekers Wetsus: digestaat uit vergisters lijkt positieve invloed te hebben op bodem. 'Heel anders dan we dachten' Het toevoegen van digestaat uit vergisters lijkt een positieve invloed te hebben op de bodem. Het zijn de eerste voorzichtige conclusies uit onderzoek van Wetsus in Leeuwarden. Directeur Cees Buisman: ,,Vergisting heeft een heel ander effect op de bodem dan we voorafgaand aan het onderzoek dachten.’’ Er is waarschijnlijk minder kunstmest nodig, de bodem kan beter water vasthouden en de biodiversiteit wordt groter.

perspectief voor de landbouw Mono-mestvergisting

• Technisch (nog) niet optimaal – hoge ontwikkelkosten, lucratief bij circa 500 koeien. • Samenwerking is een oplossing.

Conclusie Mono-mestvergisting en co-mestvergisting vragen beide om eigen beleidskader.

Advies Nieuw voorbereidingsbesluit om tijdelijk geen nieuwe mestvergistingsinstallaties mogelijk te maken. Vervolg onderzoek richten op mono-mestvergisting Draagvlak vinden bij landbouw en inwoners. Opstellen beleid en uitwerking in bestemmingsplan.