Bijlage 2 - Parkeer- en verkeerscirculatieprogramma binnenstad Dokkum

Vanuit het Team Verkeer wordt hiervoor in gesprek gegaan met overig betrokken afdelingen en disciplines vanuit de gemeente. Het ontwikkelen van een integraal perspectief voor de binnenstad wordt in een projectgroep belegd.

Dit doen we vanaf de poorten tot de binnenstad. De poorten fungeren als entree van de binnenstad. Richting het kernwinkelgebied bezit de automobilist steeds minder het eerste recht op het gebruik van de openbare ruimte.

Dit zodat de automobilist rond het kernwinkelgebied het rijgedrag daadwerkelijk heeft aangepast. Aandachtspunt hierbij is dat maatregelen niet ten koste mogen gaan van de fysieke toegankelijkheid van de binnenstad voor de auto. Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 25

Aansluiten bij ambities uit Omgevingsvisie Dokkum Binnenstad In de omgevingsvisie “Dokkum Binnenstad” zijn veel ambities opgenomen voor het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte in de binnenstad. Bijvoorbeeld door een aantal wegen in de binnenstad in te richten als verblijfsgebied en het kernwinkelgebied autoluwer te maken. Door de binnenstad minder aantrekkelijk te maken voor doorgaand verkeer door het aanpassen van de verkeersstructuur. Én door de loop- en wandelroutes naar het kernwinkelgebied te verbeteren. In de omgevingsvisie wordt specifiek gekeken naar het gebied De ZijlDiepswal. Een gebied dat nu vooral nog is gericht op de verkeersfunctie, maar eigenlijk fungeert als ontmoetingsplek van de binnenstad. In het verleden zijn door het instellen van eenrichtingsverkeer en de weekendafsluiting al stappen gezet om de verkeersfunctie te verminderen. In het straatbeeld domineert de aanwezigheid van de auto echter nog steeds. Door uitvoering van de maatregelen uit dit parkeer- en verkeerscirculatieprogramma ontstaat ruimte deze ambities ook daadwerkelijk invulling te geven. Dit omdat bijvoorbeeld straten minder belangrijk worden voor de auto of omdat parkeerplaatsen minder of niet meer worden gebruikt.

Daarom sluiten we aan bij het realiseren van de ambities uit de omgevingsvisie voor de binnenstad. Dit mag ten koste van gaan van de huidige ruimte die een rijdende of stilstaande auto op dit moment inneemt. Bijvoorbeeld door het aanpassen van de weginrichting. Hiervoor wordt ook aansluiting gezocht bij het “Beeldkwaliteitsplan bestrating” (op dit moment nog in ontwikkeling).

Dit kan mits dit niet ten koste gaat van de fysieke toegankelijkheid van de binnenstad voor de auto en de bereikbaarheid van parkeerterreinen en plaatsen. Een verlies van parkeerplaatsen moet altijd worden gecompenseerd in de binnenstad of op de randparkeerplaatsen.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 26

We creëren meer ruimte voor fietsparkeren De bereikbaarheid van de binnenstad voor fietsverkeer is net zo belangrijk als die voor autoverkeer. Voor veel inwoners van Dokkum is de fiets al een reëel alternatief voor de auto. Het aanbieden van voldoende en kwalitatief hoogwaardige fietsparkeervoorzieningen is daarbij essentieel om binnenstad bezoekers te stimuleren (vaker) de fiets te gebruiken. Of het nu gaat om een Dokkumer, een inwoner uit de omliggende dorpen of een lokale of regionale bezoeker.

De komst van de e-bike heeft daarbij grote impact op de bereikbaarheid van de binnenstad voor fietsers. Met de e-bike kunnen ook bewoners uit de omliggende dorpen en bezoekers van vakantieparken als Esonstad de binnenstad relatief snel bereiken. Het ontvangen van deze nieuwe groepen fietsers vraagt echter extra aandacht voor de kwaliteit van stallingsvoorzieningen voor de fiets.

Investeren in stallingsvoorzieningen voor de fiets

Ondanks dat de fiets relatief weinig ruimte inneemt, nemen geparkeerde fietsen veel (schaarse) ruimte in beslag in de binnenstad en overheersen deze ook regelmatig in het straatbeeld. Ruimte die ook is benodigd voor vergroening, verduurzaming, het faciliteren van de voetganger, een toename van het aantal bezoekers en verdere groei van de stad. En soms is er letterlijk een gebrek aan ruimte: de doorgang voor hulpdiensten wordt geblokkeerd en de toegankelijkheid voor voetgangers staat onder druk.

Naast het investeren in het verbeteren van de bereikbaarheid van de binnenstad voor fietsers (zie paragraaf 4.2), is ook aandacht nodig voor voldoende en kwalitatief hoogwaardige stallingsvoorzieningen voor de fiets. Belangrijk daarbij is dat stallingscapaciteit op de juiste plek beschikbaar is. Dit zodat de fietser zo dicht mogelijk bij de bestemming de fiets veilig kan stallen. Hierbij gaan de kosten voor de baten uit. Hiervoor nemen we de volgende maatregelen.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 27

Continueren vraag gestuurd uitbreiden stallingsvoorzieningen fiets in de binnenstad Voor het uitbreiden van het aantal stallingsvoorzieningen in de binnenstad hanteert de gemeente een vraag gestuurde aanpak. Dit houdt in dat de gemeente op basis van door fietsers gebruikte stallingslocaties bepaald of extra stallingsvoorzieningen nodig zijn. Het realiseren van extra stallingsvoorzieningen gebeurt op het moment dat structureel sprake is van een tekort aan stallingscapaciteit. Voor de korte termijn wordt de huidige aanpak gecontinueerd. Op de lange termijn zijn mogelijk nieuwe of andere keuzes nodig gezien de schaarse ruimte in de binnenstad. Zie hiervoor de overige maatregelen.

In aansluiting op maatregelen voor verkeerscirculatie en verminderen parkeerplaatsen, kunnen op termijn parkeerplaatsen voor de auto mogelijk worden vervangen door fietsparkeerplaatsen. Dit kan zowel tijdelijk (in bijvoorbeeld de zomerperiode) en structureel als parkeerplaatsen minder worden gebruikt of meer ruimte voor stallingsvoorzieningen nodig is. Op de plek van één auto kunnen ook ongeveer tien fietsen staan. 4

Opstellen toekomstbeeld fietsparkeren binnenstad Dokkum Om het fietsparkeren in de binnenstad richting 2035-2040 verder te verbeteren stelt de gemeente een “Toekomstbeeld fietsparkeren binnenstad Dokkum” op. Het toekomstbeeld geeft concreet inzicht in de opgave voor het fietsparkeren in de binnenstad.

De totale fietsparkeeropgave wordt bepaald aan de hand van de wensbeelden voor het fietsparkeren in de binnenstad, de parkeeroplossing (type en locatie fietsenstallingen) en de toekomstige fietsparkeervraag. •

•

De wensbeelden geven voor de verschillende deelgebieden van de binnenstad weer waar bijvoorbeeld fietsparkeren in het straatbeeld wenselijk is, waar kort en lang parkeren mogelijk moet zijn en waar op welke momenten sprake is van piekmomenten in het fietsparkeren. Per deelgebied wordt ook inzicht gegeven in welke parkeeroplossing (type en locatie van de stallingsvoorzieningen) als effectief en passend wordt gezien voor de gebruikers.

Op basis van een fietsparkeertelling en uitspraken over de ontwikkeling van de fietsparkeerbehoefte wordt de toekomstige fietsparkeervraag bepaald. Samen met de wensbeelden en de (gewenste) parkeeroplossingen vormt dit toekomstbeeld voor het fietsparkeren. Hiermee kan ook de kwantiteit en kwaliteit van de fietsparkeervoorzieningen worden bepaald om het fietsparkeren in de Dokkumer binnenstad te faciliteren. Onderdeel van de uit te werken parkeeroplossingen in de wens voor het realiseren van een overdekte fietsenstalling in de binnenstad. Deze wens is ontstaan uit het inzicht dat fietsers steeds vaker gebruik maken van kwalitatief goede – en vaak dure - (elektrisch ondersteunde) fietsen.

Een kwalitatief hoogwaardige en veilige fietsenstalling is voor hen een belangrijke voorwaarde om op de fiets de Dokkumer binnenstad te bezoeken.

Een dergelijke fietsenstalling kan dus ook bijdragen aan het stimuleren van het gebruik van de fiets in plaats van de auto voor een bezoek aan de binnenstad.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 28

De gemeente heeft daarom in 2025 verkend onder welke voorwaarden een overdekte stallingsvoorziening in de binnenstad kan worden gerealiseerd. In deze verkenning is gekeken naar de locatie (afgestemd op de beoogde gebruikers) en vereiste aan de inrichting en het gebruik van zo’n stallingsvoorziening. Ook is gekeken de (financiële) gevolgen voor de realisatie, het beheer en onderhoud van zo’n stalling. Hierbij is ook aandacht geweest voor de vraag of het stallen van de fiets gratis kan of dat hiervoor betaald moet worden.

Uit de verkenning blijkt dat een zoeklocatie voor een overdekte fietsenstalling ter hoogte van De Zijl en Hoogstraat het meest kansrijk is. Deze locatie ligt op het snijpunt van de belangrijkste aanrijroutes voor fietsers (via de Woud- en Halvemaanspoort), de horecavoorzieningen en de locatie die de meeste centrumbezoekers trekt (De Zijl en keerpunt van de Elfstedentocht). Deze locatie is daarmee het meest geschikt om centrumbezoekers op de fiets te verleiden de fiets te parkeren en te voet verder het centrum in te gaan. Op het moment dat zich in de toekomstig kansen voordoen rondom deze locatie voor het realiseren van een overdekte fietsenstalling, dan worden die op dat moment verder onderzocht en uitgewerkt. De wens voor zo’n fietsenstalling is daarmee onderdeel van het toekomstbeeld voor fietsparkeren in het centrum.

Een centrale fietsenstalling bij De Zijl is alleen niet voor alle centrumbezoekers een goed alternatief. Daarom wordt in het toekomstbeeld ook gekeken naar fietsparkeeroplossingen in het noordelijk deel van de binnenstad.

Op basis van het toekomstbeeld wordt een uitvoeringsagenda opgesteld om invulling te geven aan de voorgestelde fietsparkeeroplossingen.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 29

Verkeerscirculatieprogramma We houden de binnenstad bereikbaar voor wie er moet zijn De auto kan op dit moment op veel plekken in de binnenstad komen. Voor het economisch functioneren van de binnenstad is en blijft het belangrijk dat de binnenstad ook toegankelijk blijft voor autoverkeer. Dit betekent echter niet dat al het autoverkeer ook door de binnenstad moet rijden. In de omgevingsvisie “Dokkum Binnenstad” is ook gekeken naar de verkeersstructuur in de binnenstad. Als uitgangspunt is aangegeven dat de verkeersstructuur en de functie van de omgeving op elkaar afgestemd moeten zijn. In het kernwinkelgebied gaat het om het creëren van een optimaal leef- en verblijfsklimaat voor bewoners en bezoekers. In andere gebieden gaat het om het creëren van een fijne leefomgeving.

Duidelijk is dat aandacht wordt gevraagd voor de positie die de auto inneemt in de binnenstad. Uitgangspunt is en blijft dat de binnenstad bereikbaar is. Verkeer dat geen herkomst of bestemming in de binnenstad heeft (doorgaand verkeer), wordt ontmoedigd om door de binnenstad te rijden. Dit verkeer heeft namelijk geen binding met de binnenstad, maar zorgt wel voor onnodige verkeersbewegingen in en door de binnenstad. Dit gaat ten koste van het woon-, leef- en verblijfsklimaat in de binnenstad.

Het doorgaand verkeer gebruikt idealiter de ringstructuur van Dokkum en de Centrale As. De ruimte die vrijkomt door het verminderen van de ruimte voor de auto kan worden ingezet om het verblijfsklimaat in en rondom het kernwinkelgebied te verbeteren.

De uitkomsten van dit onderzoek hebben ook gevolgen voor de bereikbaarheid van de binnenstad vanuit het westen. In dit onderzoek wordt daarom ook gekeken naar deze effecten, zowel voor de bereikbaarheid van de binnenstad als de bereikbaarheid van de randparkeerplaatsen.

Voorkomen onnodige verkeersbewegingen door aanpassen verkeerscirculatie

De gemeente heeft de ambitie om het aantal onnodige verkeersbewegingen door de binnenstad terug te dringen. Hiervoor is het nodig aanpassingen in de verkeerscirculatie binnen de bolwerken te doen. Aanpassingen die onnodige verplaatsingen door de binnenstad ontmoedigen, maar niet (direct) ten koste gaan van de bereikbaarheid van voorzieningen en bestemmingen in de binnenstad. Dit zodat degenen die met de auto in de binnenstad moeten zijn, dit nog steeds kunnen doen.

Idealiter rijdt in de toekomstige situatie enkel nog autoverkeer dat een herkomst of bestemming heeft in de binnenstad door de binnenstad. Verkeer zonder een herkomst of bestemming in de binnenstad maakt gebruikt van de overige ontsluitingswegen en de rondweg. Op de volgende pagina’s zijn de aanpassingen die we willen doen verder uitgewerkt.

Het ontmoedigen van het gebruik van de binnenstad door doorgaand verkeer heeft wel invloed op de verkeersdruk op de ringstructuur. Op de Rondweg West is al sprake van een bereikbaarheidsvraagstuk door de toenemende drukte. Daarnaast zijn aan de westzijde van Dokkum de komende jaren nog de nodige ontwikkelingen gepland die zorgen voor een verdere toename van de verkeersdruk. De gemeente werkt daarom aan plannen voor het onderzoeken (en mogelijk realiseren) van een Westelijke Rondweg.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 30

Instellen eenrichtingsverkeer op Hogepol tussen de Hanspoort en de Legeweg Op de Hogepol tussen de Hanspoort en de Legeweg mag verkeer nu in twee richtingen rijden. We passen dit aan en stellen een verplichte rijrichting in. Dit zodat verkeer dit deel van de Hogepol alleen mag gebruiken in de richting van de Legeweg naar de Hanspoor. Deze aanpassing heeft tot gevolg dat verkeer vanaf de Hanspoort naar De Zijl niet meer direct via de Hogepol en Legeweg kan rijden. Om de Legeweg (en de Zijl) te bereiken moet dit verkeer gebruik maken van de Torenstraat en de Markt. Deze maatregel wordt getroffen om het doorgaande autoverkeer tussen de Hanspoort en de Woudpoort en Halvemaanspoort te ontmoedigen.

Aandachtspunt is dat deze maatregel alleen het gewenste effect op de verkeerscirculatie heeft als ook een fysieke afsluiting wordt aangebracht op de Koningsstraat. Mocht deze fysieke afsluiting er niet komen, dan ontstaat namelijk een snelle(re) route richting De Zijl via de Markt en de Koningsstraat. Als de Koningsstraat niet fysiek kan worden afgesloten, kan de rijrichting op de Hogepol niet worden aangepast.

De gemeente gaat daarom onderzoeken of het mogelijk is om een fysieke knip te realiseren op de Koningsstraat. Hoe de gemeente dit gaat doen is uitgewerkt in een aparte maatregel “Onderzoek naar knip op de Koningsstraat”. Dit onderzoek is op pagina 36 verder uitgewerkt.

Figuur 6 Visualisatie wijziging rijrichting Hogepol (boven huidige rijrichting)

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 31

Instellen éénrichtingsverkeer in de Keppelstraat tussen de Steenhouwerssteeg en Strobossersteeg Op de Keppelstraat tussen Steenhouwerssteeg en Strobossersteeg mag in de huidige situatie in twee richtingen worden gereden. Dit wordt aangepast naar een nieuwe, verplichte rijrichting van noord (Steenhouwerssteeg) naar zuid (Strobossersteeg).

Deze aanpassing wordt gedaan om de directe route via de Woudpoort naar De Zijl en de Aalsumerpoort/ Halvemaanspoort te ontmoedigen. Het gevolg van deze maatregel is dat verkeer op deze route niet meer direct via de Keppelstraat naar De Zijl kan rijden. In de nieuwe situatie wordt dit verkeer via de Strobossersteeg, langs het parkeerterrein Acht Zaligheden, de Steendam en de Doorbraak geleid.

Figuur 7 Visualisatie wijziging rijrichting Keppelstraat (boven huidige rijrichting) Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 32

Onderzoek aanpassen rijrichting Op de Hoogte De huidige rijrichting op de Op de Hoogte is zuid – noord. Dit maakt het mogelijk voor verkeer vanuit het zuidelijk deel van de binnenstad (via de Woudpoort) het parkeerterrein Oostersingel en de Aalsumerpoort te rijden via de Op de Hoogte. De huidige rijrichting heeft echter ook tot gevolg dat vrachtverkeer op de Oostersingel moet keren en draaien om de binnenstad te verlaten via de Aalsumerpoort. De gemeente gaat onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden en gevolgen voor het wijzigen van de rijrichting op de Op de Hoogte. Dit onderzoek moet inzicht geven in de voor- en nadelen van het behouden van de huidige rijrichting, het omdraaien van de rijrichting en het instellen van twee richtingen verkeer. Hierbij wordt gekeken naar de effecten op de doorstroming en veiligheid voor autoverkeer, vrachtverkeer, fietsers en voetgangers en de impact op de omgeving. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de effecten op de Op de Hoogte, maar ook naar bijvoorbeeld neveneffecten op het gebruik van de Kleine Oosterstraat, Lange Oosterstraat en de Kleine Breedstraat. In de omgevingsvisie “Binnenstad Dokkum” is al de ambitie uitgesproken om de Lange Oosterstraat en Kleine Breedstraat alleen toegankelijk te maken voor bestemmingsverkeer (maar wel beschikbaar te houden voor het afzetten van (ouder) winkelend publiek).

Belangrijk voor dit onderzoek is dat ook aandacht moet zijn voor de belangen en wensen vanuit de bewoners en ondernemers in dit deel van de binnenstad.

Op basis van het onderzoek maakt de gemeente een keuze voor het al dan niet wijzigen van de rijrichting op de Op de Hoogte. Een eventuele wijziging van de rijrichting wordt eerst in de vorm van een pilot uitgevoerd. Als de resultaten van de pilot aansluiten bij de vooraf verwachte effecten, wordt de wijziging definitief ingesteld.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 33

Naast het wijzigen van de rijrichting, zijn er echter ook kansen om ongewenste verkeersbewegingen in de binnenstad te voorkomen door het fysiek afsluiten van enkele wegen en verbindingen voor doorgaand verkeer. Hiervoor worden de volgende maatregelen getroffen. Onderzoek naar knip op de Koningsstraat

Zoals eerder aangegeven is het mogelijk de rijrichting op de Hogepol te wijzigen om doorgaand verkeer vanaf de Hanspoort naar de Woudpoort en Halvemaanspoort te ontmoedigen. Om die maatregel te laten slagen is het nodig om de Koningsstraat fysiek af te sluiten voor doorgaand verkeer door een knip aan te brengen op deze weg. De Koningsstraat heeft op dit moment geen essentiële functie voor autoverkeer in de binnenstad.

Door een knip aan te brengen op de Koningsstraat wordt doorgaan verkeer via de Koningsstraat (vanaf de Markt) fysiek onmogelijk. De gemeente gaat daarom onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden voor het realiseren van deze knip. In dit onderzoek moet worden gekeken naar de bereikbaarheid van het gemeentehuis voor minder validen en de bereikbaarheid van de particuliere parkeergarages aan de Koningsstraat. Hierbij wordt ook een koppeling gemaakt met het project “Centrale Huisvesting” waarin wordt gekeken naar de huidige en toekomstige situatie voor de gemeentelijke huisvesting in de binnenstad van Dokkum. Op basis van dit onderzoek wordt een besluit genomen over de uitvoering van een knip op de Koningsstraat. Als uit dit onderzoek blijkt dat een knip niet mogelijk is, wordt gekeken naar overige maatregelen om het doorgaande verkeer via de Koningsstraat te ontmoedigen. Dit omdat verkeer vanaf de Hanspoort naar De Zijl idealiter via de Legeweg rijdt en niet via de Koningsstraat.

Realiseren knip tussen de Markt en de Boterstraat In de huidige situatie is het mogelijk om via de Markt naar de Boterstraat te rijden. Hoewel weinig automobilisten gebruik maken van deze mogelijkheid, is dit een onnodige route die sluipverkeer via de Markt mogelijk maakt. Daarom wordt de doorgang van de Markt naar de Boterstraat fysiek afgesloten ter hoogte van de Markt. Dit betekent dat verkeer van de Markt, verplicht via de Torenstraat het centrum moet verlaten. Fysiek afsluiten toegang Hoogstraat vanaf de Zijl De Hoogstraat is één van de toegangen van het kernwinkelgebied. De Hoogstraat kent een geslotenverklaring voor gemotoriseerd verkeer, uitgezonderd bevoorradingsverkeer tijdens venstertijden. Uit meldingen blijkt dat regelmatig personenauto’s via de Hoogstraat door het centrum rijden. Om dit onmogelijk te maken, wordt een fysieke afsluiting op de Hoogstraat gerealiseerd. Aandachtspunt voor de uitvoering van deze maatregel is het borgen van de toegang van de Hoogstraat voor bevoorradingsverkeer en de samenhang met de stremming van verkeer op de Diepswal. Deze maatregel draagt bij aan het verbeteren van de kwaliteit van en verkeersveiligheid in het kernwinkelgebied.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 34

Verkenning pilot tijdelijk stremmen verkeer op de Suupmarkt De Suupmarkt is een belangrijke verbinding voor verkeer vanaf de Hanspoort richting De Zijl en de Halvemaanspoort. De Suupmarkt is echter ook een belangrijke toeristische trekpleister voor de binnenstad. Vanaf de Suupmarkt kijkt men op het keerpunt van de Elfstedentocht en het terras aan de Suupmarkt wordt in het toeristisch seizoen goed gebruikt. Daarom wil de gemeente, samen met belanghebbenden, de meerwaarde van het tijdelijk stremmen van de Suupmarkt voor autoverkeer verkennen. In de verkenning wordt aandacht gegeven aan de impact van de stremming op de bereikbaarheid van het centrum, de belangen van de partijen die hierdoor worden geraakt (positief en negatief) en onder welke voorwaarden de pilot kan worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld op welke momenten het doorgaand rijverkeer wordt gestremd, wanneer de pilot wordt uitgevoerd, hoe het effect wordt gemonitord. In eerste instantie wordt gedacht aan een soortgelijk regime als nu geldt voor de Diepswal.

Op basis van de ervaringen uit deze pilot wordt, samen met de belanghebbenden, bepaald of de stremming (op die momenten) een vervolg in definitieve vorm krijgt. En zo ja, onder welke voorwaarden.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 35

Verkenning pilot volledig stremmen Diepswal tijdens de zomerperiode De Diepswal heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een hotspot voor horecavoorzieningen. Inmiddels is horeca gevestigd aan beide zijden van de weg.

Om meer ruimte te bieden aan recreatie, ontmoetingen en het gebruik van de horecavoorzieningen, is de Diepswal op vrijdagmiddag (na 17:00), zaterdagmiddag (na 12:30) en de hele zondag dicht voor autoverkeer. Dat wordt geregeld met een hekje dat op die tijdstippen wordt dichtgezet. Gelijk met deze maatregelen is ook éénrichtingsverkeer ingesteld op de Diepswal (vanaf De Zijl richting de Halvemaanspoort). De combinatie van centrumbezoekers, horecagebruikers, fietsers en autoverkeer op de Diepswal maakt dat de weg druk gebruikt wordt en dat voetgangers zich niet altijd veilig voelen.

Daarom wil de gemeente, samen met belanghebbenden, de meerwaarde van volledig stremmen van de Diepswal voor autoverkeer in de zomerperiode (juli – augustus) verkennen.

In de verkenning wordt aandacht gegeven aan de impact van de stremming op de bereikbaarheid van het centrum, de belangen van de partijen die hierdoor worden geraakt (positief en negatief) en onder welke voorwaarden de pilot kan worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld op welke momenten het doorgaand rijverkeer wordt gestremd, wanneer de pilot wordt uitgevoerd, hoe het effect wordt gemonitord. Op basis van de ervaringen uit deze pilot wordt, samen met de belanghebbenden, bepaald of de volledige stremming een vervolg krijgt (en zo ja, onder welke voorwaarden).

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 36

Met het uitvoeren van bovenstaande maatregelen wordt de verkeerscirculatie in de binnenstad gewijzigd. Het blijft echter nog mogelijk om door de binnenstad te rijden en de verschillende bestemmingen in de binnenstad te bereiken.

De routes om door de binnenstad te rijden worden echter langer. Hierdoor kost het meer tijd (en moet verkeer meer bochten maken) om door de binnenstad te rijden. De verwachting is dat een deel van het verkeer hierdoor vaker gebruik gaat maken van de rondwegenstructuur in Dokkum. Daarmee wordt het rustiger in de binnenstad en krijgen voetgangers en fietsers meer ruimte.

Onderstaande figuren laten de verschillen zien tussen de huidige verkeerscirculatie (afbeelding links) en wijzigingen door maatregelen uit dit programma (afbeelding rechts).

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 37

We bieden hoogwaardige fietsroutes naar de binnenstad aan

Realiseren ontbrekende schakel fietsverkeer Rondweg-Noord

De bereikbaarheid van de binnenstad voor fietsverkeer is net zo belangrijk als die voor autoverkeer. Zowel de fiets als het openbaar vervoer zijn een alternatief voor het gebruik van de auto, zowel voor de lokale als regionale bezoeker aan of werknemer in de binnenstad. Investeringen in fietsvoorzieningen hebben ook invloed de noodzakelijke parkeerbehoefte als de auto minder vaak wordt gebruikt.

Aan de noordzijde van de Rondweg-Noord is ter hoogte van de busremise sprake van een ontbrekende schakel voor fietsverkeer. Vanuit het GMP is de wens uitgesproken om deze ontbrekende schakel nader in te vullen en de huidige inrichting van de fietsinfrastructuur te optimaliseren (met aandacht voor de breedte van de voorzieningen en aanwezige obstakels). Het investeren in deze ontbrekende schakel draagt ook bij aan het verbeteren van de bereikbaarheid van de binnenstad vanuit de Weeshuislanden III en het noordelijk buitengebied.

Voor fietsverkeer wordt extra aandacht gevraagd voor investeringen in kwalitatief hoogwaardige fietsvoorzieningen naar de binnenstad. Dit zodat fietsers een zo veilig en direct mogelijke fietsverbinding hebben naar de binnenstad (aansluitend op de stallingslocaties).

Voor het investeren in de kwaliteit van de fietsvoorzieningen naar de binnenstad wordt aangesloten bij de maatregelen uit het “Gemeentelijk Mobiliteitsprogramma (GMP) Noardeast-Fryslân” (definitief vastgesteld op 26 november 2024). Dit zijn de volgende maatregelen:

Kwaliteitsverbetering hoofdfietsroutes via de Woudweg en Harddraversdijk

Vanuit het GMP wordt voorgesteld te investeren in een aangepaste (nieuwe) inrichting van de fietsvoorzieningen op deze verbindingen. Doel hiervan is om de kwaliteit van de hoofdfietsroutes weer op orde brengen, bijvoorbeeld door het realiseren van een comfortabele verharding. Naast het verbeteren van de verkeersveiligheid, draagt dit ook bij aan het stimuleren van het fietsgebruik van en naar de binnenstad.

Afwaardering Altenastreek, Aalsumerweg, Parklaan en Woudweg

Op de Altenastreek en Aalsumerweg is sprake van een gemengde verkeersafwikkeling waarbij sprake is van een combinatie met een belangrijke fietsroute en een maximumsnelheid van 50 km/u voor gemotoriseerd verkeer. Ter verbetering van de verkeersveiligheid voor fietsverkeer, vindt op beide wegen daarom een afwaardering van de maximumsnelheid naar 30 km/u plaats. Deze investering draagt bij aan het verbeteren van de bereikbaarheid van de binnenstad voor fietsverkeer. Dit geldt ook voor de afwaardering van de Parklaan en Woudweg. Ook hier is in het GMP een afwaardering van de maximumsnelheid voor gemotoriseerd verkeer naar 30 km/u voorgesteld. Dit met name door de toekomstige realisatie van twee extra basisscholen. Deze afwaardering draag echter ook bij aan het verbeteren van de kwaliteit van de fietsvoorzieningen van en naar de Dokkumer binnenstad.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 38

Het werken aan de parkeer- en verkeersituatie in de binnenstad van Dokkum vraagt om veel verschillende maatregelen. Belangrijk daarbij is dat de maatregelen integraal worden uitgevoerd. Dit omdat het een gebalanceerd maatregelpakket bevat waarbij de maatregelen op elkaar inwerken.

Voor het uitvoeren van de maatregelen gelden ook een aantal randvoorwaarden. Deze zijn hieronder beschreven. Volgordelijkheid van maatregelen en werk met werk maken

Het programma bevat een samenhangend pakket aan maatregelen. De uitvoering van de maatregelen vraagt echter om een weloverwogen planning. Dit omdat altijd voldoende (en kwalitatief goede) parkeervoorzieningen beschikbaar moeten zijn voor bewoners, bezoekers en werknemers. Voor de volgordelijkheid van maatregelen betekent dit dat aanpassingen in de binnenstad (die ten koste gaan van het aantal of de bereikbaarheid van parkeervoorzieningen) pas gedaan worden als er voldoende goede parkeervoorzieningen buiten de bolwerken en aanlooproutes naar het kernwinkelgebied zijn gerealiseerd. Ook bij aanpassingen aan de randparkeerplaatsen moet voldoende (tijdelijke) parkeercapaciteit buiten de bolwerken beschikbaar zijn om de parkeerdruk op te vangen. Uitzondering hierop vormen maatregelen die als pilot worden uitgevoerd. Voor de uitvoering van pilots geldt dat deze (waar mogelijk) worden gecombineerd met onderhouds- en reconstructiewerkzaamheden of overige projecten.

Randvoorwaarden

Voor de uitvoering van de maatregelen stelt de gemeente een uitvoeringsprogramma op.

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 39

Handhaving Handhaving is een belangrijke randvoorwaarde voor een succesvolle uitvoering van het parkeer- en verkeerseducatieprogramma. Handhaving wordt in de gemeente uitgevoerd door boa’s (Buitengewoon opsporingsambtenaren). Participatie en communicatie Het uitvoeren van de maatregelen uit het parkeer- en verkeerscirculatieprogramma heeft gevolgen voor de parkeermogelijkheden en de toegang tot de binnenstad. Voor bezoekers, bewoners, ondernemers en werknemers.

Actieve participatie van de direct betrokkenen bij de voorbereiding en uitvoering van de maatregelen is daarom een uitgangspunt. Dit betekent dat de gemeente direct betrokkenen actief benaderd en betrekt bij de verdere uitwerking van maatregelen.

Daarnaast is tijdige en open communicatie over de maatregelen richting alle belanghebbenden belangrijk. Dit zodat iedereen geïnformeerd kan worden. De mate van participatie en wijze van communicatie kan per maatregel verschillen. Dit wordt nader uitgewerkt, in samenwerking met de afdeling Communicatie. Hierbij wordt ook gekeken naar de andere projecten die plaatsvinden in en rond de binnenstad.

Het uitvoeren van de maatregelen (en pilots) uit het programma is de eerste stap voor het toewerken naar een nieuwe parkeer en verkeerssituatie in de Dokkumer binnenstad. Die uitvoering kan alleen niet zonder monitoring en evaluatie van de effecten van de maatregelen op de parkeeren verkeerssituatie. Daarom is het belangrijk om aanvullend op de maatregelen ook scherp te zijn op de effecten van die maatregelen. De effecten van de maatregelen worden periodiek gemonitord op het effect op de parkeerdruk in de binnenstad en de randparkeerplaatsen en de verkeersstromen in en door de binnenstad. Op basis van de resultaten kan indien nodig bijsturing plaatsvinden. De resultaten van de monitoring en evaluatie (en een eventueel vervolg van de pilot of permanent instellen van een maatregel) worden besproken met onder andere de Werkgroep Binnenstad.

In 2024 is het parkeeronderzoek uit 2022 herhaald. Dit om de vergelijking te kunnen maken tussen beide jaren en om de effecten van maatregelen te meten. Aanvullend op het onderzoek uit 2022 is in het nieuwe parkeeronderzoek ook gekeken naar het parkeermotief (onderscheid naar bezoekers, bewoners en werknemers). Dit wordt gedaan om, naast de parkeerdruk, ook inzicht te krijgen in het gebruik van de verschillende parkeerplaatsen (wie parkeert waar). De uitkomsten uit het onderzoek uit 2024 vormen de basis voor de verdere uitwerking van de maatregelen uit het parkeerprogramma. Het parkeeronderzoek wordt 5-jaarlijks herhaald.

Monitoring en evaluatie

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 40

Financiën



Investeren in de capaciteit en kwaliteit van parkeervoorzieningen kost geld. Deze investeringen zijn echter nodig om ervoor te zorgen er voldoende en hoogwaardige parkeervoorzieningen aanwezig zijn om de parkeerdruk effectief te kunnen reguleren. De dekking voor die investeringen is echter vaak snel een aandachtspunt omdat de kosten voor de baten uit gaan.



Daarom ligt er een opgave voor de gemeente om te bepalen hoe de benodigde investeringen gedragen kunnen worden. Hier zijn meerdere opties voor, bijvoorbeeld via gemeentelijke middelen, het “verkopen” van parkeervoorzieningen aan commerciële aanbieders of het oprichten van een stichting die verantwoordelijk is voor het beheer en de exploitatie van de (betaald) parkeervoorzieningen voor auto en fiets.

De gemeente werkt hiervoor een voorstel uit. Insteek hierbij is dat de baten uit de verschillende vormen van parkeerregulering (vergunningen, ontheffingen en betaald parkeren) zoveel mogelijk worden ingezet voor investeringen in de kwaliteit en kwantiteit van parkeervoorzieningen.

Daarnaast heeft dit programma voor parkeren en verkeerscirculatie de volgende impact op de benodigde en beschikbare financiële middelen. Voorbereidingskosten

Ter voorbereiding op de uitvoering van maatregelen, worden kosten gemaakt voor de voorbereiding van de maatregelen. Deze kosten worden meegenomen in het op te stellen Uitvoeringsprogramma.

 

Het uitbreiden van de parkeercapaciteit voor fietsers

Het uitbreiden van de parkeercapaciteit op randparkeerplaatsen Het opwaarderen van looproutes naar het kernwinkelgebied Extra inzet vanuit handhaving

Kosten voor de daadwerkelijke uitvoering van maatregelen worden, op basis van het uitvoeringsprogramma, verder uitgewerkt. Hierbij wordt ook gekeken naar koppelkansen met andere projecten en beheer en onderhoud. Dit zodat beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk worden ingezet. Parkeerexploitatie De maatregelen op het gebied van parkeren hebben gevolgen voor het resultaat van de parkeerexploitatie. Op voorhand worden de volgende effecten verwacht: 

  

Mogelijk minder inkomsten uit betaald parkeren binnen de bolwerken door het aanpassen van het betaald parkeren regime (afname straten waarvoor betaald parkeren geld en eerste 30 minuten gratis)

Meer inkomsten uit betaald parkeren buiten de bolwerken door instellen betaald parkeren op de randparkeerplaatsen Een toename van de kosten voor handhaving door extra handhavingscapaciteit en/of nieuwe handhavingsmiddelen

Meer inkomsten uit vergunningen en ontheffingen door uitbreiding vergunninghoudersgebied binnen de bolwerken

Uitvoeringskosten Voor het uitvoeren van de maatregelen zijn extra middelen nodig. Het gaat dan bijvoorbeeld om: Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 41

Colofon Titel document

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum

Referentie

BJ4488-MI-RP-240228-1013

Opgesteld door Status

Datum

Projectteam

Projectnummer Beeldmateriaal

Haskoning

Concept/3.1

22 oktober 2025

Parkeer- en verkeerscirculatieprogramma binnenstad Dokkum BJ4488

Gemeente Noardeast-Fryslân, Haskoning

Parkear- en ferkearssirkulaasjeprogramma binnenstêd Dokkum| 42