Bijlage 1a - Verzoek van gemeente

Uw brief van: Uw kenmerk:

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties

Ons adres:

Postbus 20011 2500 EA Den Haag

Ons telefoonnr: Ons whatsapp nr: Ons e-mailadres: Ons kenmerk:

Postbus 13 9290 AA Kollum (0519) 29 88 88 (06) 120 830 46 info@noardeast-fryslan.nl 2022-266197

Website:

www.noardeast-fryslan.nl

Behandeld door: Bijlage(n):

H. Feenstra

Datum: Datum verzending:

20 december 2022

Onderwerp: Verzoek tot opname van twee vliegtuigwrakken in het Nationaal Bergingsprogramma Vliegtuigwrakken.

Geachte heer

,

Er liggen meerdere vliegtuigwrakken uit de Tweede Wereldoorlog binnen de gemeentegrenzen van Noardeast-Fryslân. Deels op het vaste land en deels in de Waddenzee. Bij de wrakken waarvan bekend is dat er nog vermisten in zitten zijn waar mogelijk gedenktekens geplaatst. Een feitelijke berging is nog niet aan de orde geweest. Ook omdat het gebied van de Waddenzee uitgesloten is van het programma. In de afgelopen tijd zijn er ontwikkelingen in ons kustgebied waardoor we in gesprek zijn geraakt met vertegenwoordigers van het Ministerie van Defensie over een tweetal vliegtuigwrakken uit de Tweede Wereldoorlog. Deze twee wrakken wil de gemeente voordragen voor opname in het programma omdat bekend is dat er stoffelijke resten van vermisten aanwezig zijn op beide locaties. Uit piëteit ten aanzien van nabestaanden en om de openbare orde en veiligheid is het van belang dat deze wrakken en de stoffelijke resten geborgen worden. Voor één van de wrakken geldt dat er een mogelijkheid ontstaat bij de op handen zijnde dijkversterking langs de Waddenzee. Het andere wrak ligt in een nabijgelegen natuurgebied. Het gaat om de volgende wrakken. Wellington HE346. Wellington X HE346 van 166 squadron RAF is op 26 juni 1943 om 2:41 uur neergestort net achter de zeedijk tussen Ternaard en Holwerd en is daarbij geheel in het slik verdwenen.

Alle 5 bemanningsleden zijn met het vliegtuig in de grond verdwenen en zijn niet geborgen. Door de vondst van een zegelring van een bemanningslid kon de identiteit van het wrak worden vastgesteld. Bij één wrak is in 1977 is bij de vorige dijkverhoging een primitieve bergingspoging gedaan, er zijn wat wrakdelen en enkele stoffelijke resten gevonden. Daarna is de dijk deels over de locatie gelegd. In 2018 zijn bij werkzaamheden aan de dijk ook menselijke resten gevonden. In de huidige plannen voor de dijkversterking wordt het asfalt van de zeedijk verwijderd waardoor een berging mogelijk wordt. Messerschmitt Bf109. Op 16 juli 1943 is Georg Wilhelm met zijn jachtvliegtuig tijdens een oefenvlucht neergestort en in de grond verdwenen. Hij is met zijn vliegtuig nooit geborgen en ligt nog in een buitendijks weiland op de plek waar in de oorlog een oefenveld was ingericht wat bij de vliegbasis Leeuwarden hoorde. Jarenlang heeft op de crashplek een grafmonument gestaan. Dat is al lang verdwenen en in 2014 is in aanwezigheid van een nabestaande een herdenkingsplaat aangebracht bij de locatie. Voor beide wrakken is een detectieonderzoek uitgevoerd door het Ministerie van Defensie, de gegevens zijn bekend bij de Staf Officier Vliegtuigberging (SOVB).

Graag een reactie of deze toestellen in aanmerking komen voor opname in het Nationaal Bergingsprogramma Vliegtuigwrakken.

Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Noardeast-Fryslân,

H.J.C.M. Verbunt, MBA Secretaris

mr. J.G. Kramer Burgemeester

–2–