Bijlage 10 - Rapport duurzaam mobiliteit NEF
Tekst van het document
Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân Gemeente Noardeast-Fryslân
Projectomschrijving Opdrachtgever Projectnummer
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân Gemeente Noardeast-Fryslân 21.0118
Datum
6 mei 2021
Status
Concept
Auteur(s) Controle Projectleider/vrijgave
M. Bentum en T. van Pijkeren W. Matahelumual M. Bentum
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Inhoud 1
Inleiding
3
1.1
Aanleiding
3
1.2
Vraagstelling
3
1.3
Uitgangspunten & beperkingen
3
1.4
Onderzoeksopzet en Leeswijzer
4
2
Onderzoek parkeerbehoefte
5
2.1
Huidige situatie
5
2.2
Parkeeronderzoek 2019
6
2.3
Huidige parkeerbehoefte
7
2.4
Toekomstige parkeerbehoefte
7
2.5
Invulling toekomstige parkeerbehoefte
8
3
Potentie alternatieve vervoerswijzen
9
3.1
Analyse
9
3.2
Potentiële loopafstand
10
3.3
Potentiële fietsafstand
11
3.4
Potentiële afstand elektrisch fietsen
12
3.5
Overige vervoerswijzen
12
4
Verkenning stimuleren duurzame mobiliteit
15
4.1
Stimuleren lopen
15
4.2
Stimuleren (elektrisch) fietsen
15
4.2.1
Financiële stimulans
16
4.2.2
Gedragsstimulans
16
4.3
Stimuleren overige vervoerswijzen
17
5
Conclusie en aanbevelingen
19
5.1
Conclusie
19
5.2
Aanbevelingen
20
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
1
Inleiding
1.1
Aanleiding
Gemeente Noardeast-Fryslân
De gemeente Noardeast-Fryslân gaat naar één centrale huisvesting in Dokkum. Het gemeentehuis wordt verbouwd met als concept Activiteit Gerelateerd Werken (AGW) in een hybride vorm. Het huisvestingsvraagstuk heeft raakvlakken met het mobiliteitsvraagstuk, in de nieuwe situatie kunnen er meer werknemers naar het gemeentehuis komen. Dit heeft consequenties voor het project en vraagt om een nader onderzoek. In het kader van deze verhuizing wil de gemeente Noardeast-Fryslân ook weten wat de mogelijkheden zijn voor duurzame mobiliteit in het reisgedrag van haar werknemers. Hierbij gaat het met name om de mogelijkheden ten aanzien van het stimuleren van (elektrische) fietsen, elektrisch rijden en het gebruik van openbaar vervoer. De gemeente NoardeastFryslân heeft Lindhorst Huisvestingsadviseurs ingeschakeld om de in gebruik name van de nieuwe huisvesting en de implementatie van het AGW in goede banen te leiden. Op haar beurt heeft Lindhorst Bonotraffics bv gevraagd om de potentie voor duurzame mobiliteit voor werknemers te onderzoeken, op visieniveau de mogelijkheden voor duurzame mobiliteit te beschrijven en te kijken naar de parkeersituatie rond het gemeentehuis in Dokkum.
1.2
Vraagstelling Om te komen tot een antwoord op het parkeervraagstuk en de vraag op welke wijze werknemers van de gemeente gestimuleerd kunnen worden voor het kiezen van een duurzame vervoerswijze, wordt het onderzoek uitgesplitst in een aantal deelvragen. Deze deelvragen zijn als volgt geformuleerd: Wat is de parkeerbehoefte van de gemeentelijke organisatie Noardeast-Fryslân na in gebruik name van de centrale huisvesting in Dokkum en hoe verhoudt dit zich tot de beschikbare parkeercapaciteit? Wat is de potentie voor het gebruik van duurzame mobiliteit in woon-werkverkeer binnen de gemeentelijke organisatie Noardeast-Fryslân? Wat zijn de mogelijkheden voor de gemeente Noardeast-Fryslân om gebruik van duurzame mobiliteit binnen de eigen organisatie te stimuleren?
1.3
Uitgangspunten & beperkingen Aangezien dit onderzoek samenhangt met een aantal andere ontwikkelingen en adviezen is het van belang om de uitgangspunten voor het onderzoek duidelijk te formuleren. Het eerste uitgangspunt gaat om het personeelsbestand en het concept Activiteit Gerelateerd Werken in een hybride vorm. Het totaal aantal FTE bij de gemeente Noardeast-Fryslân bedraagt inclusief buitendienst 592. In de nieuwe situatie zijn er 472 medewerkers die naar kantoor kunnen komen, de andere personeelsleden werken op andere locaties. Voor het grootste deel van het personeel wordt ingezet op Activiteit Gerelateerd Werken in een hybride vorm waarbij rekening wordt gehouden met een flexfactor voor thuiswerken. Deze flexfactor bedraagt 0.6, wat betekent dat 60% van de werknemers tegelijkertijd aanwezig is. In totaal worden 286 werkplekken ingericht in het gemeentehuis in Dokkum.
3
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Ten tijde van de uitvoering van het onderzoek is sprake van wisselende maatregelen in het kader van COVID-19. Een onderdeel van deze maatregelen is dat mensen worden aangemoedigd om zoveel mogelijk thuis te werken. Dit leidt tot een sterk gewijzigd verkeersbeeld en de bezetting op kantoren is veel lager in vergelijking met de situatie van voor de coronacrisis. Tevens is het onbekend wanneer maatregelen worden opgeheven en hoe het verkeersbeeld er vervolgens uit gaat zien. Dit zorgt voor enige mate van onzekerheid binnen dit onderzoek. Gegevens die voor dit onderzoek worden gebruikt zijn grotendeels verzameld voorafgaand aan coronamaatregelen. Voor de periode van de betreffende metingen waren de gegevens representatief. Echter in hoeverre deze voor de toekomst representatief zijn is onduidelijk.
1.4
Onderzoeksopzet en Leeswijzer In voorliggende rapportage worden bovenstaande vragen behandeld. Als eerste wordt in hoofdstuk 2 bepaald wat de parkeervraag van de organisatie is en hoe deze zich verhoudt tot het aantal parkeerplaatsen in de omgeving. Vervolgens volgt in hoofdstuk 3 een analyse van de woonlocaties van het personeel en op welke afstand deze van het gemeentehuis in Dokkum gesitueerd zijn. Daarnaast wordt in dit hoofdstuk inzichtelijk gemaakt welke alternatieve vervoerswijzen geschikt zijn voor elke reisafstand. Op deze manier wordt duidelijk hoeveel werknemers potentieel op een andere manier dan met de auto naar Dokkum kunnen reizen. Daarna volgt in hoofdstuk 4 een korte uiteenzetting over de verschillende stimuleringsmogelijkheden om werknemers op een andere manier dan met de auto te laten reizen. Ten slotte volgt in hoofdstuk 5 een korte conclusie waarin antwoord wordt gegeven op de vragen uit de vraagstelling en worden aanbevelingen gedaan om de verplaatsingen met de auto zoveel mogelijk te beperken.
4
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
2
Gemeente Noardeast-Fryslân
Onderzoek parkeerbehoefte Als gevolg van de fusie van de diverse gemeenten tot de gemeente Noardeast-Fryslân en het in de toekomst betrekken van het gemeentehuis in Dokkum als hoofdlocatie, neemt de parkeerbehoefte van het gemeentehuis in Dokkum toe.
2.1
Huidige situatie Het gemeentehuis van Noardeast-Fryslân bevindt zich aan de Koningsstraat in de binnenstad van Dokkum. In de binnenstad geldt een betaaldparkeerregime, waardoor het voor werknemers niet aantrekkelijk is om in de binnenstad te parkeren. Het betaald parkeergebied geldt voor alle wegen die binnen de 4 ‘poorten’ van Dokkum liggen. In afbeelding 1 zijn de vier poorten in rood weergegeven.
Afbeelding 1: Ligging gemeentehuis en terreinen gratis parkeren te Dokkum.
Voor elke poort ligt een relatief groot parkeerterrein waar gratis geparkeerd kan worden. Deze parkeerterreinen zijn bij uitstek geschikt voor bezoekers die langer in de binnenstad verblijven, waaronder ook werkenden. Ten noorden van de binnenstad ligt parkeergarage ‘t Panwurk (184 parkeerplaatsen), aan de oostzijde ligt parkeerterrein de Harddraver (165 parkeerplaatsen), aan de zuidzijde parkeerterrein Lutjebleek (88 parkeerplaatsen) en aan de westzijde parkeerterrein de Helling (139 parkeerplaatsen). Door de verspreide ligging van de randparkeerterreinen is voor verkeer uit alle richtingen de binnenstad van Dokkum goed bereikbaar. Door de ligging van parkeerterrein de Helling in de 5
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
nabijheid van het gemeentehuis, zal dit terrein vaker dan de andere terreinen gebruikt worden door werknemers van de gemeente.
2.2
Parkeeronderzoek 2019 De gemeente laat normaal gesproken eens per jaar een parkeeronderzoek uitvoeren in en om de binnenstad van Dokkum. Deze onderzoeken verschaffen inzicht in de parkeersituatie in Dokkum. Voor het onderzoek wordt telkens een reguliere week (buiten vakantieperioden) gekozen in een maatgevende periode. Gedurende de parkeeronderzoeken wordt op een werkdag (donderdag), een koopavond (vrijdagavond) en een zaterdag elk uur de parkeerbezetting in de binnenstad en de omliggende terreinen geregistreerd. Deze dagen en perioden zijn maatgevende perioden voor de functies die zijn gelegen in de binnenstad van Dokkum en verschaffen zo een goed beeld van de parkeerbezetting. In 2019 is voor het laatst een parkeeronderzoek in de binnenstad van Dokkum uitgevoerd. In 2020 is geen parkeeronderzoek uitgevoerd in verband met de coronaperikelen. De resultaten van het parkeeronderzoek in 2019 zijn in lijn met de resultaten uit voorgaande jaren, dit geeft de indruk van een representatief onderzoek. Aangezien het gemeentehuis op werkdagen geopend is, zijn voor deze studie zijn enkel de cijfers van de werkdag uit het parkeeronderzoek relevant. Zoals gezegd is het parkeren van personeel van het gemeentehuis wenselijk op de vier randparkeerplaatsen van de binnenstad. In onderstaande tabel wordt voor deze locaties voor de gemeten werkdag de parkeerdruk en de bezettingsgraad weergegeven.
9-10
10-11
11-12
12-13
13-14
14-15
15-16
16-17
17-18
P-terrein
Cap
P
%
P
%
P
%
P
%
P
%
P
%
P
%
P
%
P
%
Helling
139
93
67%
102
73%
107
77%
118
85%
108
78%
102
73%
88
63%
69
50%
78
56%
Harddraver
165
45
27%
59
36%
67
41%
85
52%
81
49%
73
44%
76
46%
66
40%
62
38%
Lutjebleek
88
69
78%
80
91%
82
93%
84
95%
84
95%
84
95%
82
93%
78
89%
64
73%
‘t Panwurk
184
114
62%
130
71%
135
73%
131
71%
118
64%
134
73%
118
64%
107
58%
92
50%
Totaal
576
321
56%
371
64%
391
68%
418
73%
391
68%
393
68%
364
63%
320
56%
296
51%
Tabel 1: Parkeeronderzoek 2019, bezetting randparkeerterreinen Dokkum (werkdag)
De piek in parkeerdruk wordt bereikt tussen 13:00 en 14:00 uur. Op dat moment zijn 418 van de 576 parkeerplaatsen op de randparkeerterreinen bezet, wat een bezettingsgraad van 73% betekent. Hierbij wordt opgemerkt dat de bezettingsgraden van de verschillende terreinen uiteenlopen, van 52% in parkeergarage ‘t Panwurk tot 95% op parkeerterrein Lutjebleek. Restcapaciteit Voor het bepalen van de restcapaciteit rond de binnenstad wordt gekeken naar de beschikbare ruimte op deze locaties. Daarbij levert een toename van de bezettingsgraad op elk van de afzonderlijke terreinen tot 85% geen problemen op. Op het maatgevende moment zijn er in dat geval nog 55 parkeerplaatsen op parkeerterrein de Harddraver en 25 parkeerplaatsen in parkeergarage ’t Panwurk beschikbaar. De andere twee parkeerterreinen hebben op dat moment al een bezettingsgraad van 85% of hoger.
6
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Opgemerkt wordt dat de parkeercapaciteit op de randparkeerplaatsen niet exclusief voor het gemeentehuis bestemd is. Ook andere ontwikkelingen in de binnenstad van Dokkum kunnen leiden tot een hogere parkeerdruk op deze terreinen. De gestelde restcapaciteit moet daarom als maximaal worden beschouwd en is mede afhankelijk van andere ontwikkelingen in de binnenstad. Corona De cijfers uit het parkeeronderzoek van 2019 verdienen enige nuance doordat het beeld van 2019 waarschijnlijk niet meer in lijn is met de huidige manier van werken. Door de coronasituatie zijn werknemers meer en meer gewend om niet enkel op kantoor maar ook vanuit huis te werken. Hierdoor zal het aantal geparkeerde auto’s van werkenden op de parkeerterreinen gedaald zijn. Anderzijds zal ook het aantal bewoners van de binnenstad dat thuiswerkt zijn toegenomen. Het aantal bewoners van de binnenstad dat thuiswerkt, is waarschijnlijk lager dan het aantal mensen dat in plaats van in de binnenstad nu thuis werkt. Hierdoor is per saldo meer parkeerruimte aanwezig.
2.3
Huidige parkeerbehoefte Het gemeentehuis in Dokkum omvat 7323 m2 bruto vloeroppervlak. Hierin is in de huidige situatie
ruimte
voor
233
werkplekken.
Het
CROW1
beschrijft
in
hun
publicatie
‘Toekomstbestendig Parkeren (381)’ de parkeerkencijfers voor een kantoor met baliefunctie. Het gemeentehuis in Dokkum is gelegen in het centrum en Dokkum wordt door het CBS gekenmerkt als een weinig stedelijke omgeving. Daarbij geldt dat per 100 m2 bruto vloeroppervlak 2,2 tot 2,7 parkeerplaats benodigd is. Dit is inclusief bezoekersparkeren. Op basis van deze CROW-kencijfers zijn 162 tot 198 parkeerplaatsen nodig om het parkeren voor het gemeentehuis te faciliteren. Hierin is rekening gehouden met een deel bezoekersparkeren (20% van het totaal). In relatie tot de 233 werkplekken betekent dit dat 15% tot 30% van het personeel en de bezoekers per fiets ofwel lopend komt. Zonder stimulans zal dit vermoedelijk laag, rond de 15% zijn.
2.4
Toekomstige parkeerbehoefte Het ruimtelijk functioneel programma van eisen voor de toekomstige situatie in het gemeentehuis is hetzelfde aantal vierkante meters bruto vloeroppervlak (7323 m2). In de nieuwe situatie is ruimte voor 286 werkplekken, 53 werkplekken meer dan in de huidige situatie. Het CROW geeft in hun publicatie ‘Toekomstbestendig Parkeren (deel B)’ naast parkeerkencijfers ook een indicatie van het effect op ontwikkelingen in reismethoden en reisgedrag. Een van deze ontwikkelingen is ‘het nieuwe werken’. Hierin is uitgegaan van het gegeven dat het gebruik van de kantoorruimte effectiever is, kortom meer werkplekken op hetzelfde vloeroppervlak. Dit heeft als gevolg dat de parkeervraag per 100m2 bvo tot 16% hoger is.
1
CROW staat oorspronkelijk voor “Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en
Wegenbouw en de Verkeerstechniek”. Tegenwoordig wordt slechts de afkorting nog gebruikt. Het CROW is een kennisinstituut dat op o.a. het gebied van verkeer en vervoer onderzoeken uitvoert en op basis daarvan richtlijnen, normen en handboeken opstelt.
7
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Als gevolg daarvan geldt dat per 100 m2 bruto vloeroppervlak 2,6 tot 3,2 parkeerplaats benodigd is. Dit is inclusief bezoekers parkeren. Op basis hiervan zijn 191 tot 235 parkeerplaatsen nodig om het parkeren voor het vernieuwde gemeentehuis te faciliteren. Ook hierin is rekening gehouden met 20% bezoekersparkeren. Tevens geldt dat het percentage bezoekers en personeel van het gemeentehuis (t.o.v. 286 werkplekken) dat op de fiets komt ongeveer 15% bedraagt. Dit zijn in de nieuwe situatie naar verwachting 43 personen.
2.5
Invulling toekomstige parkeerbehoefte In het minst gunstige geval (bovengrens parkeernorm) neemt in de toekomstige situatie de parkeervraag van het gemeentehuis 37 met parkeerplaatsen toe. We zien in de huidige situatie dat op de parkeerterreinen ‘t Panwurk en de Harddraver nog parkeerruimte beschikbaar is. De parkeerterreinen de Helling en Lutjebleek staan nagenoeg vol. Uit de huidige bezetting van de parkeerterreinen blijkt dat de bezetting niet evenredig is verdeeld. Het is als gemeente, mede vanuit een voorbeeldfunctie, daarom niet wenselijk om de nu nog beschikbare restcapaciteit in te zetten voor het parkeren ten behoeve van het gemeentehuis. Dit zou enkel de druk op de openbare parkeerterreinen vergroten. Uit gesprekken is gebleken dat er mogelijkheden zijn om het terrein van de gemeentewerf aan de Rondweg-Noord deels in te zetten als parkeerterrein. Hierop is ruimte voor circa 70 parkeerplaatsen. Dit lijkt voldoende om de vergrote parkeervraag op te vangen en het biedt zelfs meer ruimte dan benodigd is. Door de gemeentewerf in te zetten als parkeerterrein kan de parkeerdruk in en om de binnenstad van Dokkum zelfs enigszins verlaagd worden. Daarnaast zijn er methoden waarmee de parkeerdruk verlaagd kan worden. Een effectieve wijze is het inzetten op andere vervoerwijzen.
Immers, personeelsleden die op de fiets komen hoeven geen auto te parkeren en een te stallen fiets neemt minder ruimte in dan een te parkeren auto.
8
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
3
Gemeente Noardeast-Fryslân
Potentie alternatieve vervoerswijzen Naast het voorzien in meer parkeerruimte zijn er nog andere methoden om ervoor te zorgen dat de uitbreiding van het gemeentehuis in Dokkum niet leidt tot parkeerproblematiek in de omgeving. Een effectieve methode is voorkomen dat men met de auto naar het kantoor komt, bijvoorbeeld door andere (duurzame) vervoerwijzen te gebruiken.
3.1
Analyse De potentie van de inzet van duurzame mobiliteitsmiddelen hangt sterk samen met de reisafstand en reisduur tussen herkomstlocatie en bestemming. Een aantal vervoerwijzen is zeer geschikt om korte afstanden af te leggen, terwijl andere vervoerwijzen over langere afstanden de voorkeur genieten. In sommige gevallen is ook de reisduur van belang, bijvoorbeeld het verschil tussen reisduur met het openbaar vervoer ten opzichte van de auto. Aan de hand van een adressenbestand (postcode 6 karakters, geanonimiseerd) is een analyse uitgevoerd van de af te leggen afstand van werknemers tot aan het gemeentehuis in Dokkum. Deze analyse is gedaan met behulp van GIS (geografisch informatiesysteem). Uit de analyse volgt hoeveel collega’s binnen een afstand wonen die past bij de verschillende vervoerwijzen. In het woon-werk verkeer onderscheiden we vijf categorieën; lopen, fietsen, e-bike, auto en openbaar vervoer. De potentie voor de eerste vier vervoerswijzen is op basis van de afstand tussen herkomst- en bestemmingslocatie af te leiden. De potentie van het openbaar vervoer is minder goed af te leiden uit de reisafstand, maar is eerder afhankelijk van factoren als de frequentie van de bus- of treindienst, de reisduur ten opzichte van andere vervoerwijzen, het voor- en natransport en het aantal overstappen.
Voor de potentie van de verschillende vervoerswijzen naar het werk worden in landelijke programma’s met betrekking tot fietsstimulering en werkgeversaanpak bij bedrijven ondergenoemde afstanden aangehouden. In de laatste kolom van de tabel is aangegeven hoeveel werknemers binnen de betreffende afstand tot het gemeentehuis wonen. Vervoerwijze
Afstand
Aantal
Lopen
Tot 2 km
72
Fiets
2 tot 7,5 km
74
E-bike
7,5 tot 15 km
153
Auto
15 km of meer
295
Tabel 2: Reisafstand en potentie per vervoerwijze
Op afbeelding 2 worden de woonlocaties van werknemers op basis van postcode6 gebieden weergegeven2. Uit de vlekken op de kaart is af te leiden hoever de potentie per vervoerwijze
2 Voor deze analyse is gebruik gemaakt van postcode gegevens met zes karakters. Hierdoor kan een kleine afwijking optreden ten aanzien van de exacte woonlocatie. In grote postcodegebieden (vaak in het buitengebied) is de afwijking groter dan binnen de bebouwde kom.
9
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
reikt. Ten slotte is ook af te leiden waar zich grotere woonconcentraties van werknemers bevinden.
Afbeelding 2: spreiding personeelbestand gemeente Noardeast-Fryslân
3.2
Potentiële loopafstand Voor werknemers die te voet naar het gemeentehuis willen komen, wordt een afstand van 2 kilometer als maximum gehanteerd. Uit de analyse van de data blijkt dat 72 werknemers binnen deze afstand van het gemeentehuis wonen, wat neerkomt op 12% van het personeelsbestand. Binnen een loopafstand van 2 kilometer valt de gehele bebouwde kom van Dokkum, met uitzondering van enkele straten in de wijken Kooilanden en Fonteinslanden. Opgemerkt wordt dat het niet waarschijnlijk is dat werknemers die op minder dan 2 kilometer van het gemeentehuis wonen, in de huidige situatie veelvuldig met de auto komen. Dit komt onder andere doordat de parkeerruimte in de directe omgeving van het gemeentehuis beperkt is en de zogenoemde randparkeerplaatsen zich alsnog op enige loopafstand van het gemeentehuis bevinden. Veel van de werknemers maken vermoedelijk nu al gebruik van de fiets of gaan lopend naar het gemeentehuis. Hoewel een behoorlijk aandeel van de werknemers binnen dit gebied woont is de potentie om het woon- werkverkeer te verduurzamen hier relatief laag.
10
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Afbeelding 3: Overzicht personeel op loopafstand van het gemeentehuis.
3.3
Potentiële fietsafstand Op afstanden tot 7,5 kilometer van de werklocatie geldt de fiets als interessant vervoersmiddel voor woon-werkverkeer. Binnen deze afstand van het gemeentehuis wonen 74 werknemers, wat neer komt op 12% van het totaal aantal werknemers. Circa een kwart van het personeel woont op een afstand van het gemeentehuis die in potentie te lopen of fietsen is. Een aantal dorpen die op fietsafstand van het gemeentehuis liggen, zijn Rinsumageest, Damwoude en Metslawier. Tussen Damwoude en Dokkum ligt langs de Haadwei een breed fietspad waarmee rechtstreeks zonder hinder de fietstocht tussen beide plaatsen kan worden afgelegd. Ook richting Metslawier is een fietspad langs de Metslawiersterweg/Dokkumerwei aanwezig. In de richting van Rinsumageest is een minder directe route beschikbaar maar via de Trekwei en de Birdaarderstraatweg is de fietsafstand nog steeds korter dan 7,5 kilometer. Zo zijn omliggende kernen waarin meerdere personeelsleden woonachtig zijn, goed te bereiken per fiets.
11
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Afbeelding 4: Overzicht personeel op fietsafstand van het gemeentehuis.
3.4
Potentiële afstand elektrisch fietsen Sinds een aantal jaar is ook de elektrische fiets in opkomst als vervoersmiddel voor woonwerkverkeer. Deze vervoerwijze heeft een aantal voordelen ten opzichte van de reguliere fiets. Het gaat sneller, kost minder energie en als gevolg daarvan is het bereik groter. De laatste jaren is ook het bereik van de batterijen in deze fietsen toegenomen. Met name voor afstanden tussen de 7,5 en 15 kilometer is de elektrische fiets een geschikt alternatief voor de auto. Op basis van de data is vastgesteld dat 153 werknemers binnen deze afstand van het gemeentehuis wonen. Dit komt neer op 26% van het totaal aantal werknemers. Dorpen in de regio waarvoor de elektrische fiets een geschikt alternatief is zijn onder meer Feanwâlden, Burdaard en Ferwert. Ook Zwaagwesteinde, Kollum en Oentsjerk zijn dorpen waarin clusters van werknemers te zien zijn en die binnen elektrische fietsafstand liggen.
3.5
Overige vervoerswijzen Werknemers die op langere afstand dan 15 kilometer van het gemeentehuis wonen, zijn al snel aangewezen op een gemotoriseerde wijze van reizen. Om de verplaatsing toch duurzaam te laten verlopen, zijn er een aantal mogelijkheden om dit een duurzaam karakter mee te geven. Duurzaam autogebruik Het gebruik van elektrische auto’s is in Nederland steeds meer in opkomst. Elektrisch rijden is de manier op enerzijds duurzaam te reizen en anderzijds toch het gebruik van de auto te
12
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
behouden. Hoewel het gebruik van elektrische auto’s duurzaam is, leidt deze vervoerswijze niet tot een lagere parkeervraag. Omdat deze voertuigen vaak ook willen laden, leidt deze manier van reizen zelfs tot een complexer parkeervraagstuk. Om werknemers die op grotere afstand van de werklocatie wonen toch duurzaam te laten reizen, kan ingezet worden op carpoolen. Hierbij reizen werknemers gezamenlijk naar de werklocatie. Dit zorgt voor een lager autogebruik en daarmee ook voor een beperktere parkeervraag. Openbaar vervoer Op afbeelding 5 worden de woonlocaties van de werknemers, het gemeentehuis en de buslijnen
van
en
naar
Dokkum
weergegeven.
In
totaal
rijden
ongeveer
10
openbaarvervoerlijnen van en naar Dokkum.
Afbeelding 5: Openbaar vervoerlijnen van en naar Dokkum
Of openbaar vervoer daadwerkelijk een geschikte vervoerswijze dan wel alternatief van de auto is, hangt af van een aantal factoren. De belangrijkste factoren zijn hierbij de directheid van de route (de reistijd in vergelijking met de auto), de tijden waarop het openbaar vervoer rijdt en met welke frequentie de lijnen rijden. Om geschikt te zijn als alternatief voor de auto heeft de openbaarvervoerlijn idealiter heeft een frequentie van minimaal 2x per uur. Daarnaast dient de reistijd niet meer te zijn dan 1,5x de reistijd van de auto. In tabel 3 is voor de belangrijkste dorpen en steden in de omgeving bepaald of openbaar vervoer een potentiële vervoerswijze is.
13
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Herkomst
Lijn
Frequentie
Reistijd auto
Reistijd OV
Reistijd factor
Rypstjerk
51
2
19
39
2,1
651
1
19
42
2,2
52 & 552
1
12
20
1,7
155
1
12
12
1,0
Oosternijkerk
52 & 552
1
10
10
1,0
Drachten
55
1
28
60
2,1
Holwerd
60
1
9
13
1,4
150
1
9
20
2,2
60
1
15
20
1,3
150
1
15
27
1,8
Kollum
63
1
17
27
1,6
Buitenpost
63
1
19
38
2,0
Leeuwarden
155
1
28
46
1,6
355
2
28
37
1,3
55
1
14
23
1,6
155
1
14
19
1,4
51
2
7
16
2,3
651
2
7
20
2,9
55
1
7
9
1,3
Anjum
Ferwert
Veenwouden
Damwoude
Tabel 3: beschikbare OV-verbindingen en potentie ten opzichte van auto.
De cijfers in tabel 3 geven een indicatie van de reistijd tussen Dokkum en andere steden en dorpen. De gegevens geven een goede indicatie van de potentie, maar zijn niet volledig qua informatie. Zo is als vertrekpunt voor het openbaar vervoer het busstation in Dokkum genomen. Voor de auto is de meest gunstig gelegen randparkeerplaats in Dokkum het uitgangspunt geweest. In beide gevallen moet nog een kleine afstand te voet worden afgelegd, dit zorgt voor een marge van enkele minuten. Ten slotte varieert ook de eindbestemming, over het algemeen is de meest centrale halte per plaats aangehouden. In sommige gevallen stopt een bus echter niet in de woonplaats maar op de regionale gebiedsontsluitingsweg langs het dorp. Vervolgens moet nog natransport van de halte naar de woonlocatie plaatsvinden. Natransport is bij gebruik van de auto over het algemeen niet aan de orde. Uit tabel 3 blijkt dat het aantal herkomsten waarvoor openbaar vervoer een kwalitatieve vervoerswijze is, beperkt is. Vanuit Damwoude (meerdere lijnen), Oosternijkerk (lijn 52 en 552) en Holwerd (meerdere lijnen) is de bus zowel qua directheid als frequentie geschikt. Voor bussen naar Anjum en Ferwert lijkt dit ook het geval echter gaat dit om haltes langs regionale gebiedsontsluitingswegen, op afstand van het dorp.
Voor Leeuwarden lijkt de potentie redelijk, echter het voor- en natransport van en naar het station maakt de potentie op basis van reistijd kleiner. Bij de overige herkomsten biedt het openbaar vervoer niet een kwalitatief alternatief voor reizen met de auto. Mensen die zijn aangewezen op openbaar vervoer hebben in de regel minder hoge eisen dan mensen die ook een auto ter beschikking hebben. Voor een aantal reizigers is het hierdoor toch een geschikte vervoerswijze.
14
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
4
Gemeente Noardeast-Fryslân
Verkenning stimuleren duurzame mobiliteit Mensen leven voor een groot deel volgens opgebouwde gewoontes. Reizen is daar één van. Om daar als werkgever invloed op te kunnen uitvoeren is het stimuleren van meer gewenste vervoerwijzen noodzakelijk. Het stimuleren van duurzame mobiliteitsvormen is op meerdere manieren mogelijk. In dit hoofdstuk wordt per vervoerswijze omschreven op welke manier de werkgever kan voorzien in het bieden van handvatten voor duurzame mobiliteit voor haar werknemers.
4.1
Stimuleren lopen In het potentie-onderzoek is gebleken dat praktisch iedereen die binnen de bebouwde kom van Dokkum woont, op loopafstand van het gemeentehuis woont. Het vermoeden is ook dat relatief veel van hen, gezien de geringe afstand, lopend of fietsend naar het gemeentehuis komt. Hierdoor is het niet noodzakelijk om fors te investeren in het stimuleren van deze vervoerswijze. Voor het lopen is een dergelijke incentive nauwelijks van toepassing. Daar komt bij dat voor deze vervoerswijze de fiets het belangrijkste alternatief is, wat op haar beurt al een duurzame manier van reizen is. Eventuele stimulering kan daar juist gezocht worden in stimuleren van het gedrag. Bijvoorbeeld door een loop-community te gaan vormen waarin men van collega’s kan zien hoeveel, hoe vaak en waarlangs men loopt. Ook kunnen werknemers medailles verzamelen. De app “Ommetje” kan hier bijvoorbeeld voor gebruikt worden. Deze applicatie is opgezet door de Hersenstichting en biedt ook extra’s indien een bedrijf zich aanmeldt. Hieraan zijn kosten verbonden (€1.000,- tot €2.500,-) voor een periode van zes maanden, maar hiermee wordt ook direct een goed doel (Hersenstichting) gesteund.
4.2
Stimuleren (elektrisch) fietsen De stimulering van fietsen en elektrisch fietsen kan gedaan worden via grofweg dezelfde methoden. In beide gevallen kan zowel op financieel gebied als middels gedragsstimuli het gebruik van de fiets voor woon- werkverkeer bevorderd worden. Uit ervaringen bij eerder gehouden mobiliteitsplannen van werkgevers blijkt dat een combinatie van deze stimuleringen het beste werkt. Aangezien in potentie circa 50% van het werknemersbestand binnen (e-) fietsafstand woont, is met het stimuleren van deze vervoerswijze relatief veel winst te behalen. Onderzoek (via CROW-publicatie 381) heeft uitgewezen dat de e-bike voor woon-werkverkeer de volgende modaliteiten vervangt: fiets 33%, auto 16%, ov 8%, motor/scooter 5% en geen vervanging 38%. Dit houdt in dat per 100 e-bike gebruikers voor het woon-werkverkeer, 16 voorheen met de auto het woon-werkverkeer aflegden. Bij succesvol beleid om de overstap te stimuleren kan dit dus ook leiden tot een kleinere parkeerbehoefte. Gelijktijdig vraagt het ook om meer voorzieningen en ruimte op het gebied van fietsen, zoals bijvoorbeeld stallingen en oplaadmogelijkheden. Er zijn verschillende mogelijkheden om het gebruik van de (elektrische) fiets ten opzichte van de auto te stimuleren. Zoals eerder vermeld kan dit in de vorm van een financiële dan wel een gedragsstimulans. Beide vormen worden hierna toegelicht.
15
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
4.2.1
Gemeente Noardeast-Fryslân
Financiële stimulans Kilometervergoeding voor de fiets De werkgever mag belastingvrij €0,19 per kilometer aan een medewerker vergoeden voor woon-werkverkeer. Zowel voor de auto als voor de fiets. Bedrijven kiezen er echter vaak voor deze vergoeding pas te geven bij een woon-werkafstand vanaf 10 kilometer per enkele reis. Hiermee wordt het gebruik van de fiets niet gestimuleerd maar worden de fietsers eigenlijk benadeeld. Het is mogelijk om voor deze afstand en kilometervergoeding te bieden, ook voor fietsers. Om het gebruik van de fiets ten opzichte van de auto te stimuleren kan ook gekozen worden voor het bieden van een hogere kilometervergoeding voor het reizen per fiets dan met de auto. Hulp bij aanschaf Door de werkgever kan de werknemer ondersteund worden bij de aanschaf van een (elektrische) fiets. Dit kan bijvoorbeeld middels een lening, zodat de drempel tot aanschaf van een wat duurdere fiets verlaagd wordt. In deze optie kan ook een kilometervergoeding worden uitgekeerd. Een tweede methode is het inzetten van de leaseregeling voor fietsen. In dat geval blijft de werkgever de eigenaar van de fiets en kan deze in principe doorgegeven worden aan een ander indien een werknemer vertrekt. Uiteraard is overnemen tegen de dagwaarde ook mogelijk. In deze methode kan geen kilometervergoeding worden gegeven.
Een derde mogelijkheid is het betalen van een fiets uit bonus, vakantie- of overuren (binnen WerkKostenRegeling). Als een medewerker een fiets, e-bike of speedpedelec wil aanschaffen, maar daar geen geld aan wil of kan besteden, kan de werkgever de fiets betalen en kosten verrekenen via het inleveren van over- of vakantie-uren. Voordeel voor de medewerker is dat het brutoloon wordt omgezet in geld zonder aftrek van belasting. Niet ieder van deze methoden is direct toepasbaar op het gemeentelijke personeels- en (reis)vergoedingenbeleid. Voor een succesvolle implementatie van duurzame mobiliteit is echter gebleken dat een combinatie van financiële stimulans en gedragsstimuli het beste resultaat oplevert.
4.2.2
Gedragsstimulans Probeeracties Zoals eerder genoemd is reizen vaak een kwestie van gewenning. Om de gewoonte van werknemers die per auto reizen te doorbreken en de overstap naar een andere vervoerswijze te laten maken, kan het bieden van een tijdelijke actie mogelijk een goede eerste stap zijn. Door middel van het tijdelijk aanbieden van een alternatief kan een werknemer een nieuwe vervoerswijze proberen zonder dat dit direct een investering in een nieuw vervoersmiddel vergt. Indien over wordt gegaan tot aanschaf is het van belang om te blijven ondersteunen in het omzetten van de gewoonte om per auto te reizen en het daadwerkelijk gebruik van de nieuw aangeschafte (elektrische) fiets aan te moedigen.
16
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Een e-bikeprobeeractie is een bewezen succesvolle manier om werknemers de stap naar een elektrische fiets te laten maken. De werknemers kunnen laagdrempelig gebruik maken van de elektrische fiets, ervaren zelf de vele voordelen van het fietsen en durven hierdoor de stap sneller te zetten. De probeeractie kan worden opgezet met een marktpartij die een bepaald aantal e-bikes levert voor de probeerpool. Hier kunnen werknemers dan een bepaalde periode (2 maar soms ook 3 of 4 weken) gebruik van maken. Eventueel kan de werkgever zelf ook een aantal (elektrische) fietsen aanschaffen die werknemers tijdelijk kunnen gebruiken om een andere vervoerswijze te ervaren. Fietsgebruik stimuleren Evenals de Ommetjes app zijn ook dergelijke acties beschikbaar voor de fiets. Zo zijn er bedrijven die middels een app, actieve communicatie en aanvullende acties het fietsgebruik in het woon- werkverkeer stimuleren. Zo is “Rij2op5” een bekende partij die dit voor haar rekening neemt en werknemers stimuleert met de fiets naar het werk te komen. Minimaal twee keer per week met de fiets, dan rijd je 2op5. Ook andere programma’s bieden de mogelijkheid om een community te bouwen met onder andere prijzen. Zo is de app “Ring-Ring” opgezet om fietskilometers te registreren en voordelen te koppelen aan het aantal gefietste kilometers.
Deze kilometers kunnen bijvoorbeeld omgezet worden in kortingen bij verschillende bedrijven. Voorzieningen Ten slotte is het van belang dat de werkgever zorgt voor voorzieningen die het gebruik van de fiets prettiger maken. Essentieel hierin is het aanbieden van een (overdekte) fietsenstalling waar fietsen veilig gestald kunnen worden. Aangezien elektrische fietsen en speedpedelecs een behoorlijke financiële waarde vertegenwoordigen wordt ook waarde gehecht aan een beveiligde ruimte. Daarnaast is het ook praktisch om in zaken als kleedruimtes, lockers voor fietskleding en douches op kantoor te voorzien. Ook het voorzien in onderhoud en veiligheid van de fietsen van het fietsend personeel wordt gewaardeerd, bijvoorbeeld door het aanbieden van een fietsenmaker op het gemeentehuis om fietsen te laten controleren en repareren. Daarnaast bieden ludieke presentjes in de vorm van een bel, verlichting, slot of zadelhoes een stimulans.
4.3
Stimuleren overige vervoerswijzen Andere vervoerwijzen stimuleren kan uiteraard ook. Zo kan een speedpedelec gezien worden in het verlengde van het stimuleren van de e-fiets, met probeeracties en financiële regelingen. Openbaar vervoer kan gestimuleerd worden in het volledig vergoeden van de kosten van het gebruik hiervan, bijvoorbeeld door het verstrekken van een OV-chipkaart. Voor elektrische auto’s kan gewezen worden op de voordelen hiervan, maar financiële incentives zijn minder voorhanden. In het ontmoedigen van het autogebruik kan mogelijk wel een stap worden gezet door werknemers bewuster te maken van de kosten. Mensen hebben vaak geen idee wat een autokilometer werkelijk kost. Dit omdat autokosten uit verschillende kostenposten bestaan zoals tankbeurten, onderhoud, verzekering en belasting. Door dit in beeld te brengen wordt pas zichtbaar dat de kosten vaak hoger zijn dan gedacht. Zo wordt dus ook zichtbaar in welke mate bespaard kan worden door met de fiets of het openbaar vervoer naar het werk te komen. 17
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
Gemiddeld komen de kosten van een auto op het volgende neer: een kleine auto kost gemiddeld € 0,31 per gereden kilometer. een kleine middenklasser kost gemiddeld € 0,43 per gereden kilometer. een normale middenklasse auto kost gemiddeld € 0,49 per gereden kilometer. Door werknemers hier bewust van te maken en te vergelijken met andere vervoerswijzen wordt het voordeel zichtbaar. Een andere mogelijkheid is het stimuleren van carpoolen. Aangezien uit de eerdere analyse bleek dat er een aantal clusters zijn waarbij werknemers op afstand dichter bij elkaar wonen, bijvoorbeeld in Leeuwarden, is het ook een mogelijkheid om hen samen te laten reizen. Dit kan onderling afgestemd worden maar ook met behulp de applicatie “Toogethr”. Deze app koppelt mensen op basis van hun woon- werkverkeerritmes automatisch aan elkaar en doet de suggestie om samen te rijden. Hiermee wordt weerstand geboden tegen het veelgehoorde argument dat collega’s op andere tijden van en naar de werklocatie reizen. Bij grotere bedrijven kan op deze manier ook makkelijker contact worden gelegd met collega’s van andere afdelingen.
18
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
5
Conclusie en aanbevelingen
5.1
Conclusie
Gemeente Noardeast-Fryslân
Parkeren In de huidige situatie zijn maximaal 198 parkeerplaatsen benodigd om in de parkeervraag van het gemeentehuis te voorzien. In de toekomst groeit dit naar verwachting tot 235 parkeerplaatsen. Uit de analyse van het parkeeronderzoek blijkt er op de parkeerterreinen rond de binnenstad nog enige restruimte is. Een kleine toename in parkeervraag is door de beschikbare capaciteit nog op te vangen, echter moet ook rekening worden gehouden met toekomstige ontwikkelingen in de binnenstad en heeft de gemeente in zekere zin een voorbeeldfunctie waardoor het ‘innemen’ van de restcapaciteit op de randparkeerplaatsen beperkt moet worden. Het realiseren van extra parkeerruimte is daarom wenselijk. Het terrein van de gemeentewerf aan de Rondweg Noord kan hiervoor ingezet worden. Een grove inschatting leert dat hier ruimte is voor circa 70 parkeerplaatsen. Dit aantal overtreft het aantal extra benodigde parkeerplaatsen in de nieuwe situatie ten opzichte van de oude. Zodoende zou dit voor het parkeren van het personeel voldoende ruimte moeten bieden en leidt het mogelijk zelfs tot verlichting van de parkeerdruk in de openbare ruimte in de binnenstad van Dokkum. Potentie duurzame vervoerwijzen Uit de analyse van de woonlocaties is gebleken dat de helft van de werknemers op een afstand van het gemeentehuis woont waarbij duurzame modaliteiten een alternatief zijn voor de auto.
12% woont binnen loopafstand, nog eens 12% binnen fietsafstand en daarbij nog 26% binnen elektrische fietsafstand. Dat betekent dat het inzetten op alternatieve mobiliteitswijzen veel kan bijdragen aan duurzamer reisgedrag van werknemers en daarmee ook het beperken van de parkeervraag van de gemeentelijke organisatie op de binnenstad van Dokkum. Het is aannemelijk dat een groot deel van het personeel dat binnen 2 kilometer van het gemeentehuis woont in de huidige situatie niet met de auto komt maar reeds gebruik maakt van de fiets of lopend komt. Van het personeel dat binnen fietsafstand woont, zal een groot deel nu met de auto reizen. Voor afstanden waarvoor de elektrische fiets een alternatief is, zullen nu nog het vaakst woon-werkreizen met de auto afgelegd worden. Ook is gebleken dat slechts op enkele trajecten het openbaar vervoer een realistisch alternatief is. Dat betekent dat met name het stimuleren van het gebruik van de elektrische fiets kan bijdragen aan het mobiliteitsvraagstuk. Enerzijds omdat deze doelgroep in de huidige situatie relatief vaak met de auto komt en anderzijds omdat deze doelgroep ook in aantal groter is dan de andere. Stimuleren duurzame vervoerswijzen In hoeverre personeelsleden daadwerkelijk de overstap naar duurzame vervoerwijzen maken en als gevolg daarvan de parkeervraag van de gemeentelijke organisatie afneemt, is vooralsnog onbekend.
Het effect is onder meer afhankelijk hoever de investering in het stimuleren van duurzame vervoerwijzen reikt. Dat wil zeggen, zowel de investering in het
19
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
kennismaken met de duurzame vervoerwijzen, het (blijven) stimuleren van het gebruik ervan, de financiële stimulering en randvoorwaarden als stallen en douchen bij het gemeentehuis. Zoals eerder vermeld is met het stimuleren van lopen niet direct veel winst te behalen. Het stimuleren van fietsgebruik en met name het elektrisch fietsgebruik loont zich uitermate voor het realiseren van duurzame doelstellingen voor deze organisatie. Onderzoek heeft uitgewezen dat van de e-bike gebruikers in het woon- werkverkeer, 16% voorheen autogebruiker was. De grootste overstap op de e-bike is echter afkomstig van fietsers (33%). Het openbaar vervoer in de regio noordoost Friesland loont zich minder om als kwalitatief alternatief voor de auto te fungeren. Het openbaar vervoer in deze regio heeft met name een ontsluitende in plaats van een verbindende functie. Vanuit enkele plaatsen in de omgeving kan de bus een alternatief zijn, echter hebben de andere vervoerswijzen meer potentie om een bijdrage te leveren aan het mobiliteitsvraagstuk.
5.2
Aanbevelingen Parkeren Deze studie is uitgevoerd op basis van gegevens van voor de coronasituatie. Voor het verkrijgen van een up-to-date beeld is het wenselijk om te zijner tijd de actuele parkeersituatie in beeld te brengen. Als resultaat van zo’n parkeeronderzoek kan de gemeente beschikken over actuele bezettingscijfers, waarbij ook het effect van meer thuiswerken na de coronasituatie inzichtelijk wordt. Op deze manier kan gedetailleerder een uitspraak gedaan worden over de beschikbare restcapaciteit. Parkeerruimte gemeentehuis Onder het gemeentehuis is parkeerruimte beschikbaar. Onder bouwdeel C zijn op dit moment 36 parkeerplaatsen beschikbaar. Deze parkeerplaatsen zijn bedoeld voor onder andere bezoekers parkeren, deelauto’s van de gemeentelijke organisatie en een aantal voor specifieke functies van personeelsleden. Voor ieder van deze parkeerplaatsen is een argument te bedenken waarom het wenselijk is een aantal parkeerplaatsen beschikbaar te hebben. De beschikbaarheid van bezoekersparkeerplaatsen bij het gemeentehuis is iets dat gastvrijheid aan bezoekers uitstraalt. Het is tevens begrijpelijk om de deelauto’s dicht bij het pand te hebben zodat ze eenvoudig bereikbaar zijn voor personeelsleden die deze willen gebruiken en om ze ’s nachts op een beschermde plek te hebben staan.
Hetzelfde geldt voor de parkeerplaatsen voor personeelsleden, die als gevolg van hun functie vaak het gemeentehuis in en uit moeten. Het is aan te bevelen om deze parkeerruimte en het aantal benodigde parkeerplaatsen te onderzoeken. Het bouwdeel C leent zich namelijk ook voor het realiseren van een veilige en ruime overdekte fietsenstalling met de nodige voorzieningen zoals oplaadplaatsen. Deze transformatie van een deel van de autoparkeerplaatsen naar fietsenstallingen sluit aan op de intentie om de mobiliteit van personeelsleden te verduurzamen. Bovendien is het mogelijk om op een parkeerplaats meerdere fietsen te stallen. De Leidraad Fietsparkeren van het CROW geeft aan dat voor een kantoor met de omvang van het gemeentehuis in Dokkum en het aantal werkplekken in de toekomstige situatie tussen de 20
Onderzoek Duurzame mobiliteit en parkeren Noardeast-Fryslân
Gemeente Noardeast-Fryslân
75 en 100 fietsenstallingen nodig zijn. Indien onvoldoende ruimte beschikbaar is gaat men de fiets elders stallen. Dit kan in de openbare ruimte zijn wat dan ten koste gaat van de stallingsmogelijkheden voor bezoekers van het gemeentehuis of het gehele centrum. Voor bezoekers van het gemeentehuis hanteert het CROW in de Leidraad Fietsparkeren een gemiddelde van vijf stallingen per aanwezige balie. Bewust wordt niet gekozen voor het realiseren van parkeerplaatsen voor elektrische auto’s van personeelsleden onder bouwdeel C. Elektrische auto’s maken het parkeervraagstuk namelijk complexer. Hoewel het een duurzamere vervoerwijze is, vraagt het nog evenveel ruimte als een auto op brandstof. Bovendien vragen elektrische auto’s specifieke parkeerplaatsen, inclusief oplaadpaal. De reservering van parkeerplaatsen voor het opladen van elektrische auto’s zorgt ervoor dat andere auto’s daar niet meer kunnen en mogen parkeren. Dit gaat ten koste van de dynamiek in het gebruik van parkeerruimte en tevens ten koste van de effectiviteit. Bovendien wordt vanuit het oogpunt van brandveiligheid vaker het advies gegeven om elektrisch opladen in en onder gebouwen te voorkomen. Het realiseren van oplaadplaatsen op de werf is wel aan te raden, dit voorkomt dat andere oplaadplekken in de binnenstad de gehele dag bezet worden.
Potentie duurzame vervoerswijzen De potentie van duurzame vervoerwijzen kan verhoogd worden door bijvoorbeeld te investeren in het fietsnetwerk en eventuele ontbrekende schakels in te vullen. Dit is in algemene zin een goede methode om het utilitaire fietsgebruik te verhogen. De fietsafstand tussen woon- en werklocaties in de gemeente en daarbuiten wordt kleiner waardoor de fiets een interessantere vervoerwijze wordt. In dit onderzoek is gefocust op de potentie op basis van (elektrische) fietsafstand. Dit geeft echter geen inzicht in persoonlijke omstandigheden, keuzes en motivaties die leiden tot het gebruik van een bepaalde vervoerswijze. Doormiddel van een enquête kan meer informatie over persoonlijke beweegredenen met betrekking tot duurzame mobiliteit worden verkregen. Op deze manier kan een effectievere aanpak worden opgesteld om duurzame vervoerswijzen te implementeren. Stimuleren duurzame vervoerswijzen In de rapportage zijn enkele handreikingen gedaan voor het stimuleren van duurzame vervoerswijzen. Op basis van de beschikbare gegevens en de bijbehorende analyse zijn methoden beschreven die passen bij de organisatie. Dit is bovendien steeds in ontwikkeling, continu worden nieuwe methoden opgezet en afhankelijk van de organisatie is een andere methode van toepassing.
Het is aan te bevelen om nauwkeuriger de diverse mogelijkheden te onderzoeken en zo ook verder te bepalen welke methoden geschikt en minder geschikt zijn voor de gemeente Noardeast-Fryslân. Er zijn diverse programma’s actief die zich bezighouden met het stimuleren van andere vervoerwijzen dan de auto. Zo is in Groningen al een aantal jaar het programma ‘Groningen Bereikbaar’ actief en in het kader van ‘Leeuwarden Vrij-Baan’ is het programma ‘Werk Slim, Reis Slim’ ingezet om overheid en bedrijfsleven minder autokilometers te laten afleggen.
21