Bijlage 1 - TAM-Omgevingsplan Dokkum Trije Terpen Súd
Tekst van het document
| 25 Algemene criteria ............................................................................................................. | 7Gebiedsbeschrijving/bebouwing ................................................................................... | 25 Deelgebieden ................................................................................................................... | 7Plaatsing ........................................................................................................................ | 25 3.1 Beeldkwaliteit - 1 Het eiland ........................................................................................... | 9Hoofdvorm ..................................................................................................................... | 25 Gebiedsbeschrijving/bebouwing ...................................................................................... | 9Aanzichten ..................................................................................................................... | 25 Plaatsing ........................................................................................................................... | 9Opmaak .........................................................................................................................
| 25 Hoofdvorm ....................................................................................................................... | 9Overige .......................................................................................................................... | 26 Aanzichten ....................................................................................................................... | 94. Beeldkwaliteit openbare ruimte ..................................................................................... | 29 Opmaak .......................................................................................................................... | 10Groenvisie ...................................................................................................................... | 29 3.2 Beeldkwaliteit - 2 (2a) De groene randen ...................................................................... | 13 | Verharding ..................................................................................................................... | 29 Gebiedsbeschrijving/bebouwing .................................................................................... | 13Fietsbruggen ..................................................................................................................
| 29 Plaatsing ......................................................................................................................... | 13Erfafscheidingen ............................................................................................................ | 30 Hoofdvorm ..................................................................................................................... | 135. Toekomstgericht bouwen ............................................................................................... | 31 Aanzichten ..................................................................................................................... | 13Biodiversiteit .................................................................................................................. | 31 Opmaak .......................................................................................................................... | 14Erfinrichting en erfafscheidingen ................................................................................... | 31 3.3 Beeldkwaliteit - 3 Het groene hart ................................................................................ | 17Klimaatadaptatie wijk ....................................................................................................
| 31 Gebiedsbeschrijving/bebouwing .................................................................................... | 17Materiaalgebruik ........................................................................................................... | 32 Plaatsing ......................................................................................................................... | 17Energiegebruik ............................................................................................................... | 32 2 3 1. Inleiding Het stedenbouwkundig plan en het beeldkwaliteitsplan vormen samen het ontwerp voor Trije Terpen Súd. Het stedenbouwkundig plan geeft inzicht in de structuur en een mogelijke uitwerking. Deze uitwerking wordt ook wel aangeduid als referentieverkaveling. Met deze referentieverkaveling is het plan ruimtelijk, functioneel en financieel getoetst. Het beeldkwaliteitsplan is een aanvulling op het stedenbouwkundig plan en regisseert de nader uit te werken onderdelen zoals de bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte op basis van het onderliggende stedenbouwkundig plan. Het plan thematiseert (s tedenbouwkundige) planonderdelen zodat herkenbare onderdelen ontstaan in een onderling samenhangend verband.
Doel van het beeldkwaliteitsplan Het doel van het beeldkwaliteitsplan is om de nagestreefde ambitie en beeldkwaliteit vast te leggen voor de ontwikkeling van dit nieuwe woongebied. De beeldkwaliteitsrichtlijnen waarborgen de beoogde ruimtelijke kwaliteit en uitstraling. Bovendien moet het bewoners en architecten een inspirerend kader bieden voor de keuzes die gemaakt worden in de architectonische uitwerking. Het document is opgesteld om: • een aantrekkelijk woonmilieu tot stand te brengen; • de ontwerpers te inspireren en vooraf informatie te geven over de welstandscriteria; • de commissie ruimtelijke kwaliteit een passend kader te bieden waarbinnen de toetsing van bouwplannen plaatsvindt; • toekomstige ontwikkelingen of veranderingen binnen het plangebied een kader en uitgangspunten te geven om binnen de structuur te passen. Het beeldkwaliteitsplan maakt onderdeel uit van de ruimtelijke onderbouwing van het Omgevingsplan. De kaders en richtlijnen uit het beeldkwaliteitsplan worden gekoppeld aan regels in het Omgevingsplan. Samen met het Omgevingsplan vormt het de publiekrechtelijke basis voor de architectonische, stedenbouwkundige en landschappelijke uitwerking. 4 Stedenbouwkundig plan 5 2. Stedenbouwkundig plan Trije Terpen Súd maakt deel uit van de zuidwestelijke stadsrand van Dokkum.
Een gebied met bijzondere kwaliteiten waar het gaat om groen en water: vanuit het open groene landschap dringen de Dokkumer Ee en de Wâldfeart door tot aan het stadshart. De Gaestm er Mar ligt als een groene enclave in het open landschap. In de ontwikkeling van Trije Terpen Súd is daarom gekozen voor groen en water als de centrale thema’s. Ligging De nieuwe uitbreiding ligt ten zuiden van de bestaande wijk Trije Terpen. Aan de oostzijde grenst het plangebied aan bedrijventerrein Zuiderschans en in westelijke en zuidelijke richting ligt de nieuwe wijk aan het open landschap. De hoofdontsluiting van Trije Terpen Súd is op de Pier Prinslaan. Voor de toekomst is een tweede ontsluiting voorzien richting het zuiden. Stedenbouwkundige dragers Het stedenbouwkundig plan kent twee noord- zuid gerichte hoofddragers. Een groen/blauwe (water) as aan de westzijde en de Pier Prinslaan met naastliggend water aan de oostzijde. Beide zijn zichtassen naar het open landschap in zuidelijke richting. Haaks op deze twee noord -zuid assen staan drie stedenbouwkundige dragers in de vorm van een breed water tussen de bestaande wijk Trije Terpen en de nieuwe uitbreiding, een groene ruimte ter plaatse van de hoofdontsluiting in het hart van het nieuwe plan en de groen/blauwe (water) zuidelijke rand.
Onderdelen stedenbouwkundig plan De groene en blauwe stedenbouwkundige dragers bepalen voor een belangrijk deel de te onderscheiden onderdelen binnen het plan en daaraan gekoppeld de verschillende woonkwaliteiten, te weten: • De waterrijke randen aan de noord- en oostzijde; • De groene randen aan de west- en zuidzijde; • Het groene hart van het plan; • De kleinschalige woonstraten in het binnengebied; • Het stedenbouwkundig verbijzonderde ‘eiland’ grenzend aan de oude terp en de Geastmer Mar. Inrichting De woonvelden hebben dezelfde hoofdrichting als de woonvelden in de bestaande wijk Trije Terpen. Van oost naar west is het plan minder verdicht met bebouwing en meer open richting landschap. Geknikte zichtlijnen in de hoofdontsluiting, de randen en de binnenstraten verbijzonderen de beleving van de stedenbouwkundige ruimten. De woningen in het plan richten zich met de voorgevels naar de openbare ruimte. De voortuinen worden van hagen en voorzien, evenals zij- erfgrenzen langs achtertuinen aan openbaar gebied. 6 De zorgvuldige positionering van bomen in de randen van het plan en het groene hart versterken het groene karakter van het ontwerp. In het groene hart is plek voor natuurlijk spelen. Ontsluiting, routes De nieuwe wijk wordt via de Pier Prinslaan ontsloten, waarbij in de toekomst een tweede zuidelijke ontsluiting is voorzien.
In het groene hart sluiten de woonvelden met lussen aan op de hoofdontsluiting. Parkeren in openbaargebied vindt hoofdzakelijk plaat s in de vorm van langsparkeren. De historische route Ut Swarte Bruchje wordt in ere hersteld en krijgt een prominente plaats tussen de bestaande wijk en Trije Terpen Súd. Met een brug wordt Ut Swarte Bruchje verbonden met de oude terp tot een doorgaande w andel- en fietsroute. Met een tweede fietsbrug wordt de nieuwe wijk met Trije Terpen verbonden. Inrichting openbare ruimte Voor de inrichting van de openbare ruimte wordt een gedetailleerd inrichtingsplan opgesteld. Hierin wordt onder andere de plek van inritten, straatverlichting en beplanting bepaald. Een en ander wordt uiteraard goed afgestemd op de situering van inritten van de kavels en de openbare parkeerplaatsen. 7 3. Beeldkwaliteit Samenhang in beeldkwaliteit voor het totale plan is belangrijk om verscheidenheid in beeld mogelijk te maken voor onderdelen binnen het plan. De verschillen die ontstaan op basis van deze verscheidenheid zijn gericht op verrijking van het beeld als geheel. De beeldkwaliteit van de te onderscheiden deelgebieden wordt beschreven in de volgende hoofdstukken. In dit hoofdstuk worden criteria gegeven voor de samenhang van het totale plan. Algemene criteria Trije Terpen Súd is een voorbeeld voor de contemporaine bouwcultuur.
Dokkum onderscheidt zich van andere steden door de typerende uitbreidingen die de tijd sgeest uitdrukken. Dokkum heeft daardoor duidelijke wijken met bijzondere verschillen. Trije Terpen Súd is een typische wijk van de 20 er jaren in de 21e eeuw met een heldere opzet en ontsluitingsstructuur en aandacht voor groen en een duurzame inrichting. Trije Terpen Súd ligt in de overgang naar het landelijke gebied met kenmerkend groen en water. Vertaald in het groene inrichtingsplan vormt dit de verbindende factor in de openbare ruimte die als achtergrond voor de bebouwing samenhang creëert. Binnen deze setting is een silhouet van kappen passend. Om eenheid te verkrijgen worden alleen (eenvoudige) zadelkappen toegestaan met hoofdzakelijk donkere gebakken dakpannen. De architectuur is eigentijds, modern als weergave van de bouwcultuur rond 2025. De woningen die bij de verschillende deelgebieden als referentiebeelden zijn toegevoegd, met grote gevelopeningen en veelal glas tot aan het maaiveld, geven een indicatie voor wat in dit geval onder eigentijds, modern kan worden verstaan. Het betekent onder andere ook, geen historiserende stijlen, geen boerderettes, geen notariswoningen, geen wolfseinden en geen glasroedes. Tenslotte komt de samenhang tot uiting in de toepassing van baksteen en in beperktere mate van hout.
De bakstenen zijn genuanceerd in kleur en verlopen in kleur van zwart, via de aardetinten rood, roodbruin, bruin naar oker. Het kleurenverloop van donker naar lichter verloopt vanaf het eiland, via de groene randen naar het groene hart waar het eindigt in de binnenstraten. Deelgebieden In dit beeldkwaliteitsplan worden vijf deelgebieden onderscheiden, welke op de volgende pagina zijn weergegeven in het stedenbouwkundig plan. De bebouwing in deze deelgebieden onderscheiden zich van elkaar maar behoren tot dezelfde familie. 1. Het eiland 2. De groene randen 3. Het groene hart 4. De binnenstraten 5. De rug-aan-rug woningen 8 Deelgebieden 4 3 1 5 5 2 2 4 2 2a 1. Het eiland 2. De groene randen 3. Het groene hart 4. De binnenstraten 5. De rug-aan-rug woningen 9 3.1 Beeldkwaliteit - 1 Het eiland Gebiedsbeschrijving/bebouwing Het met water omgeven ‘eiland’ in het westelijk deel, grenst aan één van de oude terpen en het groen van de Geastmer Mar. Stedenbouwkundig gezien neemt dit onderdeel met grote uitwaaierende kavels een aparte plek in. De woningen kunnen vrij worden gepositioneerd op de kavel, dat wil zeggen met een langskap of dwarskap en niet gebonden aan een voorgevelrooilijn. De woningen met een eenvoudige massa- opbouw van één tot anderhalve laag met een kap refereren aan schuurwoningen. Grote dakvlakken domineren het beeld.
De architectuur is eigentijds en ingetogen van karakter. De detaillering is sober maar zorgvuldig. Woningen worden bij voorkeur in hout gerealiseerd in een donkere tint, naturel kleur of vergrijsd. Daarnaast is metselwerk of metaal mogelijk in een donkere tint, bij voorkeur gecombineerd met hout. Plaatsing • Voorgevels van hoofdgebouwen hebben een vrije plaatsing, doch minimaal 4,5 m vanaf de zijkant van de weg. Voorgevels van naast elkaar gelegen woningen verspringen minimaal één meter ten opzichte van elkaar; • De hoofdgebouwen staan evenwijdig aan of haaks op de noordelijke of oostelijke zijdelingse perceelsgrenzen (zie afbeelding blz.4) Hoofdvorm • Eén tot anderhalve bouwla ag met een zadelkap. De goothoogte of kniklijn (dak en gevel in één materiaal) is maximaal 4,5 meter; • De massa-opbouw is enkelvoudig; • De nokrichting van de woningen is haaks op of evenwijdig aan de noordelijke of oostelijke zijdelingse perceelsgren s (zie afbeelding blz.4); • De gebouwen zijn overwegend kantig van opzet en refereren aan schuurwoningen; • Aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen zijn ondergeschikt en in architectuur afgestemd op het hoofdgebouw. Aanzichten • De woningen vormen één familie en worden gekenmerkt door een ingetogen eigentijdse schuurarchitectuur; • Voor hoeklocaties geldt dat de woningen overhoeks worden vormgegeven.
• De gevelgeleding is vrij, mits sprake is van een harmonieuze compositie; 10 Opmaak • De gevels worden in hout of metaal uitgevoerd in een antraciet tot zwarte tint of in baksteen in een antraciet tot zwarte tint. Hout mag ook in een naturel kleur of vergrijsd worden toegepast. Maximaal twee hoofdmaterialen per gevel; • De daken worden afgedekt met gebakken dakpannen, grijs genuanceerd, rood genuanceerd of in een zwarte tint. E en metalen-, rieten- of vegetatiedak is ook mogelijk; • Kozijnen, ramen, deuren en overige materialen worden uitgevoerd in eigen materiaalkleuren of in middento nen of donkere tinten of kleuren; • Het kleur- en materiaalgebruik van aan- en uitbouwen, bijgebouwen en dakkapellen is afgestemd op het hoofdgebouw. • De detaillering is zorgvuldig en ondersteunt de architectuur. 11 Gevels in vergrijsd hout (bron: foreco) Zorgvuldige detaillering en toepassing van kleuren en materialen Zwart hout, dak met overstek (bron: studio ska) Zwart hout, dak zonder overstek (bron: schipper douwes)
12 Kleurenpalet baksteen
13 3.2 Beeldkwaliteit - 2 (2a) De groene randen Gebiedsbeschrijving/bebouwing Dit gebied omvat de noordelijke zone aan de bestaande waterplas (2a) en nieuwe groene ruimtes aan de west - en zuidzijde. In de toekomst zijn uitbreidingen voorzien aan de west - en zuidzijde. Daarmee ontstaan groene ruimtes met bebouwing aan weerszijden van de watergang. Deze ruimtes krijgen hiermee een zekere verblijfskwaliteit. Om de belevingswaarde van deze (verblijfs)ruimtes te verhogen is variatie mogelijk. Variatie in massa-opbouw van 1 laag met kap tot 2 lagen met kap en variatie in materiaalgebruik. Zowel woningen in baksteen als woningen volledig in hout zijn mogelijk. Ho uten accenten, zijn als minimale toepassing van hout verplicht. Ruime overstekken omarmen als het ware de groene ruimtes en kozijnen tot aan het maaiveld verbinden het wonen met het groen buiten. Samenhang ontstaat door de toepassing van dwarskappen gericht op de openbare ruimte met zorgvuldig gedetailleerde dakoverstekken . Samenhang ontstaat ook door de toepassing van baksteen in donker genuanceerde kleuren antraciet, rood en bruinrood en hout in donkere tinten, naturel kleur of vergrijsd.
Plaatsing • Voorgevels van hoofdgebouwen staan in de voorste begrenzing van het bouwvlak; • De vrijstaande woningen staan haaks op de weg, de rijwoningen staan evenwijdig aan de weg; • De woningen zijn met de voorgevel georiënteerd op de openbare ruimte. Hoofdvorm • Maximaal twee bouwlagen met een zadel kap. De goothoogte is maximaal 6,0 meter. Voor deelgebied 2a geldt é én tot anderhalve bouwlaag met een kap. De goothoogte is maximaal 4,5 meter; • De massa -opbouw is overwegend enkelvoudig; voor deelgebied 2a geldt dat een samengestelde massa -opbouw mogelijk is, bijvoorbeeld in de vorm van een woning met een L-kap of T-kap; • De nokrichting van de vrijstaande woningen is haaks op de weg en die van de rijwoningen evenwijdig aan de weg; voor deelgebied 2a geldt dat de voorgevel is voorzien van een dwarskap; • De gebouwen zijn overwegend kantig van opzet; • De woningen hebben een moderne architectuur, in de zin dat het een weergave is van de bouwcultuur rond 2025. • Aan-, uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen zijn ondergeschikt en in architectuur afgestemd op het hoofdgebouw. Aanzichten • Er is sprake van een duidelijke gerichtheid op de openbare ruimte.
Op hoeklocaties heeft naast de voorgevel ook de straatgerichte zijgevel een zekere gerichtheid op de openbare ruimte; 14 • De gevelgeleding is vrij, mits sprake is van een harmonieuze compositie; • Woningen zijn voorzien van ruime dakoverstekken; • Voorgevels zijn voorzien van houten accenten of geheel of gedeeltelijk in hout uitgevoerd; Opmaak • De gevels worden uitgevoerd in baksteen in een antraciet, rode of roodbruine kleur; houten woningen, houten geveldelen of houten accenten worden vergrijsd, antraciet of in naturel kleuren uitgevoerd; Maximaal twee hoofdmaterialen per gevel; • De daken worden afgedekt met gebakken dakpannen in een grijs genuanceerde- of antraciet tot zwarte tint. • Kozijnen, ramen, deuren en overige materialen worden uitgevoerd in eigen materiaalkleuren (m.u.v. aluminium), middentonen of donkere tinten of kleuren; • Het kleur- en materiaalgebruik van aan- en uitbouwen, bijgebouwen en dakkapellen is afgestemd op het hoofdgebouw. • De detaillering is zorgvuldig en ondersteunt de architectuur. 15 Eigentijdse architectuur (bron Jaap Hoekstra architectuur) Ruime overstekken (bron: Mestemaker architecten ) Eigentijdse architectuur met samengestelde massa (2a) Kantige opzet met houtaccenten (bron Jaap Hoekstra architectuur)
16 Kleurenpalet baksteen
17 3.3 Beeldkwaliteit - 3 Het groene hart Gebiedsbeschrijving/bebouwing Het groene hart vormt letterlijk het hart van het plan: hier is de hoofdentree van de nieuwe wijk en vormen lussen de secundaire ontsluiting van de woonstraten. De groene inrichting met spel - en recreatieve mogelijkheden nodigt uit tot verschillende (buurt)activiteiten. De bebouwing aan weerszijden van de groene ruimte is ruimtevormend. Om die reden wordt gekozen voor een ‘stevige’ baksteenarchitectuur die de eenvoudige massa -opbouw benadrukt. Om de massa meer te laten spreken worden geen dakoverstekken toegepast. De arch itectuur is eigentijds en ingetogen met metselwerkdetails en optioneel houten accenten. De gevels worden uitgevoerd in genuanceerde baksteen in aardetinten rood, roodbruin, bruinrood en oker. Plaatsing • Voorgevels van hoofdgebouwen staan in de voorste begrenzing van het bouwvlak; • De vrijstaande woningen staan haaks op de weg, de rijwoningen en 2/1 kap woningen staan evenwijdig aan de weg; • De woningen zijn met de voorgevel georiënteerd op de openbare ruimte. Hoofdvorm • Eén tot twee bouwlagen met een zadelkap.
De goothoogte is maximaal 6,0 meter; • De massa-opbouw is overwegend enkelvoudig; • De nokrichting van de vrijstaande woningen is haaks op de weg en die van de rijwoningen en 2/1 kap woningen haaks op- of evenwijdig aan de weg; • D e gebouwen zijn overwegend kantig van opzet; • De woningen hebben een moderne, eigentijdse baksteenarchitectuur; • Aan-, uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen zijn ondergeschikt en in architectuur afgestemd op het hoofdgebouw. Aanzichten • Er is sprake van een duidelijke gerichtheid op de openbare ruimte. Op hoeklocaties heeft naast de voorgevel ook de straatgerichte zijgevel een zekere gerichtheid op de openbare ruimte; • De gevelgeleding is vrij, mits sprake is van een harmonieuze compositie; • Woningen worden zonder dakoverstek uitgevoerd; 18 Opmaak • De gevels worden uitgevoerd in genuanceerd kleurige baksteen in een rode, bruinrode, bruine kleur; optioneel toe te passen houten accenten worden vergrijsd, antraciet of in naturel kleuren uitgevoerd; • De daken worden afgedekt met gebakken dakpannen in een antraciet tot zwarte tint; • Kozijnen, ramen, deuren.
en overige materialen worden uitgevoerd in eigen materiaalkleuren, middentonen of donkere tinten of kleuren; • Het kleur- en materiaalgebruik van aan- en uitbouwen, bijgebouwen en dakkapellen is afgestemd op het hoofdgebouw; • Metselwerkdetails en optioneel houten accenten verrijken de baksteenarchitectuur. 19 Zorgvuldige details, kleuren en materialen (bron: BDG architecten) Zorgvuldige details, kleuren en materialen Zorgvuldige details, kleuren en materialen (bron: BDG architecten)
20 Kleurenpalet baksteen
21 3.4 Beeldkwaliteit - 4 De binnenstraten Gebiedsbeschrijving/bebouwing De binnenstraten vormen de verbinding van het groene hart met de omliggende omgeving. Geknikte zichtlijnen verbijzonderen de beleving van deze straatjes. De geknikte zichtlijnen geven tezamen met het smalle profiel de binnenstraten een intiem dorps karakter. De architectuur is gericht op een eigentijdse vertaling van deze dorpse sfeer. Dit betekent onder andere een verticale geleding van de gevels. Ruime overstekken zorgen voor plastiek en detail. Optioneel zijn houten accenten mogelijk. Binnen het kleurenpalet van bakstenen voor het totale plan liggen de kleuren van de bakstenen in de binnenstraten in het spectrum van lichtere roden, bruinen en okers. Plaatsing • Voorgevels van hoofdgebouwen staan in de voorste begrenzing van het bouwvlak; • De woningen staan evenwijdig aan de weg; • De woningen zijn met de voorgevel georiënteerd op de openbare ruimte. Hoofdvorm • Eén tot twee bouwlagen met een zadelkap. De goothoogte is maximaal 6,0 meter; • De massa-opbouw is overwegend enkelvoudig; • De nokrichting van de woningen is haaks op- of evenwijdig aan de weg; • De gebouwen zijn overwegend kantig van opzet; • De woningen hebben een eigentijdse, dorpse architectuur; • Aan-, uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen zijn ondergeschikt en in architectuur afgestemd op het hoofdgebouw.
Aanzichten • Er is sprake van een duidelijke gerichtheid op de openbare ruimte. Op hoeklocaties heeft naast de voorgevel ook de straatgerichte zijgevel een zekere gerichtheid op de openbare ruimte; • De gevel heeft een verticale geleding; • Woningen zijn voorzien van ruime dakoverstekken. Opmaak • De gevels worden uitgevoerd in baksteen in een oker, bruine of (bruin)rode kleur; houten accenten of geveldelen zijn mogelijk en worden vergrijsd of in naturel kleuren toegepast; • De daken worden afgedekt met gebakken dakpannen in een antraciet tot zwarte tint; 22 • Kozijnen, ramen, deuren en overige materialen worden uitgevoerd in eigen materiaalkleuren (lichte) middentonen of donkere tinten of kleuren; • Het kleur- en materiaalgebruik van aan- en uitbouwen, bijgebouwen en dakkapellen is afgestemd op het hoofdgebouw; • De detaillering is zorgvuldig en ondersteunt de architectuur. 23 Kantige opzet met ruimte overstekken (bron: Quadrant architecten) Eigentijdse interpretatie dorpse architectuur (bron: MIX architectuur) Kantige opzet met ruimte overstekken en zorgvuldige details (bron: MIX architectuur) Eigentijdse architectuur (Bron: ZAAK VAN NN)
24 Kleurenpalet baksteen
25 3.5 Beeldkwaliteit - 5 Rug-aan-rug woningen Gebiedsbeschrijving/bebouwing De rug -aan-rug woningen maken deel uit van een stedenbouwkundige ruimte met relatief grootschalige elementen, zoals de waterplas en de bebouwing van het bedrijventerrein. Tevens is hier vanaf de Pier Prinslaan, aan de kop van de waterplas, de hoofdentree van de nieuwe wijk. Stedenbouwkundig gezien bemiddelen de rug-aan-rug woningen in massa tussen de grootschalige bebouwing van het bedrijventerrein en de kleinschaliger bebouwing in het plan zelf. De bouwblokken langs - en aan de kop van het water benadrukken en begeleiden de route naar de entree van de wijk. De architectuur is eigentijds en vraagt om de nodige kwaliteit gezien de ligging aan de entree van de wijk. Een ritmering waarin de woning binnen het bouwblok wordt benadrukt refereert aan de grotere schaal van de stedenbouwkundige context. Grote openingen in de gevel verbinden het wonen met de omgeving. De detaillering is sober maar zorgvuldig, bijvoorbeeld in de vorm van metselwerkdetails. Genuanceerde bakstenen worden toegepast in de kleuren (donker)rood, donkerbruin of oker. Plaatsing • De situering en richting van de hoofdgebouwen volgen het stedenbouwkundig plan; • De woningen zijn met de voorgevel georiënteerd op de openbare ruimte. Hoofdvorm • Eén tot twee bouwlagen met een zadelkap.
De goothoogte is maximaal 6,0 meter; • De massa-opbouw is overwegend enkelvoudig; • De gebouwen zijn overwegend kantig van opzet; • De woningen hebben een eigentijdse architectuur; • Aan-, uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen zijn ondergeschikt en in architectuur afgestemd op het hoofdgebouw. Aanzichten • Er is sprake van een duidelijke gerichtheid op de openbare ruimte; • Moderne eigentijdse architectuur; • Voorgevels hebben een sterke ritmiek en een open karakter met veel glas, eventueel gecombineerd met houten toevoegingen; Opmaak • In basis worden de hoofdgebouwen in baksteen uitgevoerd in een (donker)rode, donkerbruine of oker kleur; • De daken worden afgedekt met dakpannen in een antraciet tot zwarte tint; metaal in een donkere aluminium kleur of donkere tint behoort eveneens tot de mogelijkheden; 26 • Kozijnen, ramen, deuren en overige materialen worden uitgevoerd in eigen materiaalkleuren of in middento nen of donkere tinten of kleuren; • Sobere, maar zorgvuldige detaillering, bijvoorbeeld in metselwerk; • Bergingen worden geclusterd en in hout of metselwerk uitgevoerd; • De bergingenclusters worden in architectuur zorgvuldig afgestemd op het hoofdgebouw.
Overige • Voorzone: deze wordt op uniforme wijze vormgegeven met een lage (groenblijvende) erfafscheiding op de overgang tussen tuin, voetpad en zij-erfgrens met een hoogte van maximaal 1,2 m; hier zijn geen bouwwerken toegestaan. • Gevelzone: deze wordt op uniforme wijze vormgegeven met een hoge (groenblijvende) erfafscheiding van maximaal 1,8 meter hoog en 2m lang. Een tweede mogelijkheid is om de erfafscheiding deel uit te laten maken van een gebouwd raster (of overkapping) voor de voorgevel (zie referenties op de volgende pagina ). In dat geval is een houten afscheiding mogelijk van 1,8 m tot 2,7 m hoog. 27 Principe gevelzone (ca. 2m) en voorzone Mee-ontworpen gevelzone (eigen foto) Mee-ontworpen bergingen (eigen foto) Eigentijdse architectuur (bron: TWA architecten)
28 Kleurenpalet baksteen
29 4. Beeldkwaliteit openbare ruimte Groenvisie Voor de Trije Terpen Sud is een groenvisie gemaakt welke onderdeel uitmaakt van het beeldkwaliteitsplan. Voor het openbare groen wordt daarom verwezen naar dit document. Verharding Er wordt gestreefd naar gebruik van verharding in een nader te bepalen (donker) bruinrode kleur, passend bij het palet van de toe te passen bakstenen voor de woningen . De voetpaden in het openbaar gebied en rondom de rug- aan rugwoningen worden uitgevoerd in betontegels. Voorbeeld bruinrode kleur (bron: wienerberger) Fietsbruggen De noordelijke verbinding bestaa t uit langzaam verkeersroutes over het water. Deze worden voorzien van een eenvoudige fietsbrug. Eenvoudige vormgeving (bron: burggenarchitectuur.nl) Eenvoudig maar zorgvuldig (bron: Damsteegt)
30 Erfafscheidingen Erfafscheidingen bepalen voor een belangrijk deel het aanzicht van een straat en een wijk. Het groene karakter wordt voor een groot deel bepaald door de tuinen en erfafscheidingen. Er wordt in deze ontwikkeling gestreefd naar een groene inrichting van tuinen. Dit sluit aan bij de gewenste natuurlijke sfeer en bevordert de biodiversiteit in de wijk. Erfgrens grenzend aan de openbare ruimte Voortuinen worden op de perceelsgrens voorzien van een lage inheemse haag van minimaal 50 cm tot ca. 80 hoog. Zij- en achtertuinen grenzend aan openbaar gebied (straat of groen zone) dienen te bestaan uit hoge inheemse hagen, minimaal 1,80 m hoog. Erfgrens tussen particuliere tuinen De erfgrenzen tussen de particulieren tuinen zijn vrij in te vullen door de toekomstige bewoners. Om het groene karakter van de wijk te versterken gaat de voorkeur uit naar een groene erfafscheiding hierbij kan gedacht worden aan soorten als taxus, beuk en klimop. Voorbeeld lage beukenhaag in voortuin (bron: tuin-haag.nl) Voorbeeld hoge beukenhaag in zijgrens (bron: boskoops.nl)
31 5. Toekomstgericht bouwen Duurzaam bouwen en natuurinclusief bouwen gaat niet alleen om energiebesparing, maar bijvoorbeeld ook om het gebruik van duurzame materialen waarbij rekening wordt gehouden met het milieu en de gezondheid en veiligheid van bewoners, bezoekers en ondernemers. Daarnaast is het van belang dat nieuwbouw en de openbare ruimte ook een ecologische meerwaarde bieden en inspelen op voldoende waterberging, het voorkomen van hittestr ess en de gezondheid bevorderen. Dit hoofdstuk geeft inspiratie voor maatregelen o p verschillende thema’s. Biodiversiteit Het plangebied ligt in een groene omgeving met veel bestaand groen en diersoorten. Binnen het plangebied wordt bewust ruimte voor biodiversiteit gecreëerd zodat er meer diverse planten - en diersoorten kunnen leven. Met kleine maatregelen in/aan de eigen woning en tuin kan een bijdrage geleverd worden aan de natuur. Ingebouwde nestkasten voor de huismus in de gevel of het dak. Indien er seriematig een groep van meerdere woningen ontwikkeld worden deze nestkasten bij voorkeur combineren op één gevel. Inzetten op nestkasten voor gierzwaluw en vleermuizen bij de rug-aan- rugwoningen; Bij duurzame woningen hoort ook een duurzame openbare ruimte die aansluit bij deze ambities.
In het ontwerp van de openbare ruimte wordt daarom rekening gehouden met de wensen van de verschillende doelsoorten: de egel, verschillende soorten amfibieën maar ook vleermuizen en vogels zoals de merel en kleine zangvogels. Erfinrichting en erfafscheidingen Een groene, gevarieerde tuininrichting (met inheemse soorten beplanting) voorkomt niet alleen wateroverlast, maar biedt ook een goed leefklimaat voor vogels, insecten en kleine dieren. Fruitbomen en bloeiende bes - /vruchtdragende planten in tuinen dragen bi jvoorbeeld goed bij aan de biodiversiteit van het gebied. Het aantal warme dagen en nachten stijgt, waardoor de risico’s op hittestress toenemen. Het planten van bomen in de tuin en het realiseren van een groene erfafscheiding dragen bij aan verkoeling in de tuin. Ook voor perceelsgrenzen die niet grenzen aan de openbare ruimte wordt een groene erfafscheiding daarom aanbevolen. Klimaatadaptatie wijk Rekening houdend met het veranderende klimaat is het van belang om de inrichting van de openbare ruimte en gebouwen dusdanig te ontwerpen dat problematiek op het gebied van wateroverlast door neerslag, droogte en hittestress zo veel mogelijk wordt vermeden voor de leefbaarheid van het woongebied. Wateroverlast kan mede voorkomen worden door de tuin niet meer te verharden dan noodzakelijk. Op plekken van verharding kan water niet infiltreren, waardoor overlast kan ontstaan.
Het afkoppelen van regenwater, dit betekent het water niet afvoeren naar het riool, maar naar oppervlakte water zoals sloten, voorkomt overbelasting van het riool. Ook kan regenwater opgevangen worden en gebruikt worden in de eigen tuin. Bijvoorbeeld in een regenwaterton of een regenwaterput. Dit draagt bij aan het voorkomen van water overlast en bespaart tegelijkertijd het gebruik van drinkwater. 32 Materiaalgebruik Grondstoffen zijn schaars; het is dan ook belangrijk om hier verantwoord mee om te gaan. Dit kan door het materiaalgebruik zoveel mogelijk te beperken, bouwafval zoveel mogelijk te voorkomen en waar mogelijk te kiezen voor duurzame materialen (baksteen, FS C hout), herbruikbare, of hergebruikte materialen. Ook is het beter materialen toe te passen die in de directe omgeving gewonnen zijn. In plaats van metselwerk kan dan ook gekozen worden voor een houten gevelbekleding. Energiegebruik Alle woningen moeten voldoen aan de eisen voor ’Bijna energieneutrale gebouwen’ (BENG) en gasloos bouwen is voor de nieuwe bewoners verplicht. Dat betekent dat de huidige wetgeving er voor zorgt dat nieuwbouw woningen duurzaam gebouwd worden. Voor wie een stap verder wil gaan, kan ook streven naar een energieneutrale of energieopwekkende woning.
In alle gevallen betekent dit dat bewuste keuzes gemaakt moeten worden ten aanzien van het energiegebruik (bijvoorbeeld door het toepassen van energiezuinige appara ten en verlichting), het zelf opwekken van energie (bijvoorbeeld door extra zonnepanelen toe te passen) en het voorkomen van energieverlies door een goede isolatie en luchtdichtheid en het toepassen van gebalanceerde ventilatie. Maar ook door te kiezen voor meer glas op het zuiden en minder op het noorden kan het energieverbruik verminderd worden. Voorbeeld huismuskast (bron: unitura.nl) Tuin met bloemenweide (bron: tuinweb.nl) Voorbeeld regenwaterton (bron drinkwaterplatform)
Plangebied Plangrens Enkelbestemmingen G | Groen V | Verkeer WA | Water W | Wonen Functieaanduidingen (br) | brug Bouwvlakken bouwvlak (br) | Bouwaanduidingen WA | [bg] | bijgebouwen G | Maatvoeringen WA (br) G | 12 | maximum aantal wooneenheden 6 | maximum goothoogte (m) 11 | maximum bouwhoogte (m) 12 6 | WA WA | 12 4,5 | [bg] G | 10 24 | 12 4,5 10 | 6 4,5 | 6 | 12 WA | 11 | V | W 10 8 | 6 | G | 17 W | G 19 W | W | 6 | 6 4,5 10 | 4,5 | 11 | 11 10 | W 10 W | G 6 11 W 6 | 12 G | 12 W [bg] | WA G | V 6 | 14 | 6 | 12 11 | V | 12 G | W G 12 | G 6 13 | 11 W WA | 6 11 W Ruimtelijke planvorming Gemeente: Noardeast-Fryslân Plannaam: INT | erra Hoofdstuk 22e Woningbouw Dokkum De Trije Terpen Súd Plantype: Interra BV | TAM-Omgevingsplan oer de feart 163 8502 cv joure | getekend: | IDN: | status: tel: (0513) 412418 EV | NL.IMRO.1970.TAMopDkTrijeterpensud-VG01 | Vaststelling info@interra.nl www.interra.nl | projectnr: | besteknr: | schaal: | formaat: | tekeningnr: | datum: 24 / 152 | - | 1:1000 | A1 | 24-152-1 | 22 oktober 2026