CConstaterende datNoardeast-Fryslân
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - TAM-Omgevingsplan Dokkum Trije Terpen Súd

It Petear 22 oktober 2026, gemeente Noardeast-FryslânBij agendapunt: Presentatie Omgevingsplan Trije Terpen Súd Dokkum112.065 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 12

Groenvisie Trije Terpen Súd te Dokkum Groenvisie Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan - Beleving van en met de natuur In een gezonde en fijne woonomgeving speelt het groen en de verbinding met natuur een belangrijke rol. Om bewoners optimaal te laten genieten van en met de natuurlijk woonomgeving is het belangrijk dat de buitenruimte hierin ruimte biedt. Dit gebeurt on- der andere in de vorm van natuurlijke groen-blauwe speelplekken die bestaan uit een waterelement welke ook als regenwateropslag (wadi) kan fungeren. In combinatie met een gevarieerde en bloem- rijke beplanting welke ook deels uit eetbare bomen en struiken be- staat krijgen de bewoners een connectie met het groen in de wijk. Het binnengebied van de wijk biedt hierin de meeste ruimte. Zicht vanuit de woning op groen is beter voor de mentale en fysieke gezondheid dan zicht op autoblik en straatstenen. Het is daarom belangrijk om in de woonstraten voldoende ruimte voor beplanting en bomen te maken. Het doel is om vanuit elke woning het zicht op minimaal 1 boom te hebben (buiten de private bomen om). Niet alleen het zien van groen en een natuurlijke omgeving is goed voor de gezondheid, ook de koelende werking van de bomen, struiken en planten is met de toenemende extremen van hitte en droogte erg belangrijk in relatief smalle en stenige straten.

Voor zowel woningen als auto’s zijn bomen noodzakelijk in het koelen en schaduw bieden, door bomen op strategische plekken te zetten bieden ze optimale voordelen. Om bomen toekomstbestendig te planten is een gezonde luchti- ge en waterhoudende bodem met voldoende organisch materi- aal van belang. Door bomen te combineren met plantvakken en waterdoorlatende groene parkeerstroken hebben ze meer water, lucht en doorwortelbare ruimte tot hun beschikking. Hiermee groeien en blijven de bomen gezonder, zodat de boom zijn natuur- lijke vorm en grootte kan bereiken. Waterdoorlatende parkeerstro- ken bieden naast de voordelen voor de bomen en het groen ook voordelen betreft het beperken van wateroverlast. Het riool wordt ontlast en het grondwater wordt aangevuld wat droogteschade voorkomt.

Groenvisie Trije Terpen Súd te Dokkum Groenvisie Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan - Groenvisie Trije Terpen Súd te Dokkum Groenvisie Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan - Natuurlijk beplantingsbeeld De wijk krijgt een natuurlijk beplantingsbeeld door een diversiteit in boom- en plantsoorten toe te passen, een speelse groenstruc- tuur en de gelaagdheid van verschillende beplantingstypen bin- nen het groen. De bomen en struiken staan niet allemaal in rechte lange rijen, maar worden speels en strategisch gepositioneerd in de straatprofielen. Bomen en struiken, klein en groot worden ge- combineerd waardoor er een menselijk schaal en fijne buitenruim- tes in de wijk ontstaan. Het natuurlijke beeld wordt doorgezet in een hoofdstructuur van erfafscheidingen die beeldbepalend voor de wijk zijn. Deze hoofd- structuur bestaat uit natuurlijke hagen die per woonblok de beeld- bepalende erfafscheiding beslaat. Dit om te voorkomen dat er op kopse kanten en beeldbepalende plekken een ratjetoe van schut- tingen en bouwwerken ontstaan die afbreuk doen een de totale wijk. Op de woonerven is het belangrijk om in te zetten op maximaal 30% verhard oppervlak zodat wateroverlast in de tuinen en op straat voorkomen wordt en het rioolsysteem niet overbelast raakt bij hevige piekbuien.

Door minimaal te verdichten kan regenwater de grond in waar het valt, hierdoor blijft het grondwaterpeil op een natuurlijkere peil waar bomen, struiken en planten van profite- ren in droge periodes. Ecologische waarde De groenstructuur bestaat grotendeels uit inheemse boom, struik en plantsoorten, deze soorten brengen een grotere ecologische waarde met zich mee in vergelijking met uitheemse soorten. Ze bieden insecten naast voedsel (nectar en stuifmeel) ook een waard- plantfunctie. Bepaalde insecten hebben bepaalde planten nodig voor hun voortplanting, inheemse planten, bomen en struiken bieden dit. Als voorbeeld heeft het Oranjetipje onder andere de Pinksterbloem nodig om zich te kunnen voortplanten. Dit betekent niet dat er alleen maar inheemse soorten worden toegepast, als er op een bepaalde plek een uitheemse soort gewenst en geschikt is dan past dit binnen het groenplan. Hierdoor ontstaat er een hybridevorm van inheemse en uitheemse soorten, met de focus op inheems. Het uitheemse sortiment wordt voornamelijk in de woon- straatjes en het binnengebied toegepast. Aan de randen zijn de soorten voornamelijk van inheemse afkomst. Autochtoon inheems plantmateriaal heeft de voorkeur, soorten van herkomstmateriaal uit Nederland zijn beter aangepast op het Nederlandse klimaat, condities en insectensoorten.

De condities van de plek bepalen voor het grootste deel de soort- keuze, de juiste plant op de juiste plek geeft een toekomstbestendi- ge en robuuste groenstructuur. Op een vochtige voedselrijke plek in de wind komen andere soorten te staan dan op een drogere schralere plek op een warme luwe plek. Door ruimte voor bloemrijk extensief grasland en bloemenwei- des te maken wordt de biodiversiteit in het gebied flink vergroot. Ze bieden een grote ecologische waarde door de diversiteit aan plantsoorten, de diversiteit aan plantensoorten biedt voedsel aan een diversiteit van insecten, welke op hun buurt weer een diversi- teit aan vogels en dieren trekt. Door minder en gefaseerd te maaien of een passend mengsel in te zaaien ontstaat er een bloemrijke vegetatie. Ook hiervoor geldt dat de omstandigheden bepalend zijn voor de plantkeuze. De overgang van land naar water kan een ecologisch waardevol- le plek zijn met een diversiteit aan leven. Door natuurvriendelijke taluds aan te leggen ontstaat er een geleidelijke overgang van land naar water. Natuurvriendelijke oevers passen goed in het landschappelijke en groen-blauwe karakter van de nieuwe wijk. Ook zijn natuurlijke oevers door de zuiverende werking van water- planten goed voor de waterkwaliteit.

Steile oevers met kunstmatige walbeschoeiingen moet zoveel mogelijk voorkomen worden en enkel toegepast worden waar het echt niet anders kan.

Groenvisie Trije Terpen Súd te Dokkum Groenvisie Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan -

Groenplan ontwerpprincipes Trije Terpen S d te Dokkum Groenplan Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan - Vanuit elke woning zicht op een boom Een gelaagde beplanting Groenplan ontwerpprincipes Trije Terpen Súd te Dokkum Groenplan Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan - Polycultuur van soorten Speelse groenstructuur Groenplan ontwerpprincipes Trije Terpen Súd te Dokkum Groenplan Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan - Pioniersoorten + Climaxsoorten Menselijke schaal Trije Terpen Súd Dokkum Masterplan groen Groenplan Trije Terpen Súd te DokkumTrije Terpen Súd Dokkum Legenda kw l Masterplan groen water Knotwilgen laantje Ut | woonerven prive Knotwilgen laantje bloemrijke bermen Legenda | Sw | verhard wandel- en fietspad kw l | arte B Groene hart ruchje | bomen, natuurlijke speelplekken, wadi’s, bloeiende plantvakken water sw | Speelse woonstraten 3de grootte bomen in voortuinen speel | waterdoorlatende parkeerstroken Knotwilgen laantje Ut | woonerven prive Trije Terpen Súd Dokkum | se woonstraten | Groen/blauwe omranding natuurlijke beplanting en oevers inheemse soorten Masterplan groen Knotwilgen laantje | Bomen bloemrijke bermen Sw | verhard wandel- en fietspad arte B | 1ste groote boom Groene hart | 15-25 meter hoog ruchje | bomen, natuurlijke speelplekken, | 12 m diameter wadi’s, bloeiende plantvakken Speelse woonstraten | 2de groote boom sw | 3de grootte bomen in

voortuinen | 8-15 meter hoog waterdoorlatende parkeerstroken | groen-blauwe o | 8 m diameter speel se woonstraten | Groen/blauwe omranding | Het groene hart | 3de groote boom Legenda | natuurlijke beplanting en oevers | max 8 meter hoog kw l | Legenda | inheemse soorten | 5 m diameter mranding Struiken water | Bomen | 5 m diameter gh 1ste groote boom | 3,5 m diameter 15-25 meter hoog Knotwilgen laantje Ut | woonerven prive | 12 m diameter Hagen 2de groote boom 8-15 meter hoog | hagen grenzend aan achtertuinen: groen-blauwe o | 8 m diameter | 180-200 cm hoog Knotwilgen laantje | hagen grenzend aan zijtuinen: bloemrijke bermen | max120-140 cm hoog Het groene hart | Sw | verhard wandel- en fietspad | 3de groote boom max 8 meter hoog arte B | 5 m diameter mranding | Groene hart | mranding ruchje | bomen, natuurlijke speelplekken, | Struiken wadi’s, bloeiende plantvakken | groen-blauwe o 5 m diameter sw | gh | Speelse woonstraten 3de grootte bomen in voortuinen | 3,5 m diameter speel | waterdoorlatende parkeerstroken se woonstraten | Groen/blauwe omranding | Hagen natuurlijke beplanting en oevers | hagen grenzend aan achtertuinen: inheemse soorten | 180-200 cm hoog hagen grenzend aan zijtuinen: | gbo Bomen | max120-140 cm hoog 1ste groote boom 15-25 meter hoog | Groenplan Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan - | N mranding | 12 m diameter groen-blauwe o 2de groote boom 8-15 meter

hoog groen-blauwe o | 8 m diameter 0 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | project: Groenplan Trije Terpen Sud in meters | opdrachtgever: BDD Group / Dijkstra Draisma Het groene hart | 3de groote boom | tekening: Schetsontwerp Groenplan 1.0 max 8 meter hoog | formaat: A1 5 m diameter | schaal: 1:1000 | B walinga mranding | gbo | datum: 16-04-2025 | Boom | Tuin | Landschap Struiken | ontwerper: Sandor | walinga | www.burowalinga.nl 5 m diameter gh 3,5 m diameter N Hagen hagen grenzend aan achtertuinen: 180-200 cm hoog hagen grenzend aan zijtuinen: 010 | 20 | 30 | 40 | 50project: Groenplan Trije Terpen Sud max120-140 cm hoogin meters | opdrachtgever: BDD Group / Dijkstra Draisma tekening: Schetsontwerp Groenplan 1.0 formaat: A1 | B w schaal: 1:1000 | alinga mranding | datum: 16-04-2025 | Boom | Tuin | Landschap groen-blauwe o | ontwerper: Sandor | walinga | www.burowalinga.nl gbo N 0 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | project: Groenplan Trije Terpen Sud in meters | opdrachtgever: BDD Group / Dijkstra Draisma tekening: Schetsontwerp Groenplan 1.0 formaat: A1 | B w schaal: 1:1000 | alinga datum: 16-04-2025 | Boom | Tuin | Landschap ontwerper: Sandor | walinga | www.burowalinga.nl Groenplan Trije Terpen Súd te Dokkum Groenplan Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan - groen-blauw omranding speelse woonstraten Groenplan Trije Terpen Súd te Dokkum Groenplan Trije Terpen Sud - Visie en Masterplan -

groene hart knotwilgen laantje

Bijlage 3 2024 Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw ‘Trije Terpen Súd’ te Dokkum. Ecologisch beoordeling Omgevingswet

Ecologische beoordeling Omgevingswet Dokkum, oktober 2024 In opdracht van: BDD Development B.V . Dhr. Egbert Zwarts Bocksmeulen 23 9101 RA Dokkum Mob.: 06 - 10427364 Email: e.zwarts@bddgroup.nl Uitvoering: Successie Natuurcollectief Auteur en veldwerkzaamheden (8 oktober 2024): Dhr. Meino Zondervan Tel.: 06-41548096 Email: zondervan@successienatuurcollectief.nl Gecontroleerd door: Dhr. Jan Brandt Wiersma Omslagfoto: Het plangebied, gezien vanaf de zuidwestzijde. Inzet: IJsvogel aan de rand van het plangebied (noord). Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum.

3 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. Inhoudsopgave 1. Inleiding ....................................................................................................................................................................... 4 1.1 Aanleiding ............................................................................................................................................................ 4 1.2 Doel ....................................................................................................................................................................... 4 1.3 Gebied- en planbeschrijving ....................................................................................................................... 5 2. Onderzoeksmethodiek ......................................................................................................................................... 7 3. Omgevingswet ........................................................................................................................................................... 7 4. Toetsing beschermde gebieden ......................................................................................................................

8 4.1 Effecten Natura 2000 .................................................................................................................................... 8 4.2 Effecten provinciaal beschermde natuurgebieden ........................................................................... 8 5. Houtopstanden .......................................................................................................................................................... 10 6. Toetsing Flora- en fauna-activiteit (soortenbescherming) ............................................................ 10 6.1 Flora ...................................................................................................................................................................... 10 6.2 Zoogdieren .......................................................................................................................................................... 10 6.2.1 Damhert ................................................................................................................................................... 10 6.2.2 Waterspitsmuis .....................................................................................................................................

11 6.2.3 Vleermuizen ............................................................................................................................................ 11 6.2.4 Kleine marterachtigen ....................................................................................................................... 13 6.2.5 Overige soorten .................................................................................................................................... 13 6.2.6 Nationaal beschermde soorten (met provinciale vrijstelling) ......................................... 13 6.3 Broedvogels ......................................................................................................................................................... 13 6.3.1 Jaarrond beschermde nesten .......................................................................................................... 13 6.3.2 Overige broedvogels (niet jaarrond beschermde nesten) ................................................ 13 6.4 Amfibieën en Reptielen ................................................................................................................................. 14 6.5 Vissen......................................................................................................................................................................

14 6.6 Ongewervelden .................................................................................................................................................. 14 7. Samenvatting en conclusie flora en fauna quickscan ......................................................................... 15 8. Literatuurlijst ............................................................................................................................................................. 17 4 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. 1. I nleiding 1.1 Aanleiding BDD Development BV, is voornemens de wijk Trije Terpen uit te breiden met 170 woningen ten zuid- westen van Dokkum. Ruimtelijke plannen dienen te worden beoordeeld op uitvoerbaarheid, onder meer in relatie tot de natuurwetgeving. BDD Development BV heeft aan Successie Natuurcollectief gevraagd een ecologische beoordeling uit te voeren om duidelijkheid te verschaffen of het geplande planvoornemen al dan niet in strijd is met de Omgevingswet. De toetsing bestaat uit een onderzoek gebaseerd op het onderdeel soortbescherming. Hierbij ligt de focus op beschermde flora en fauna waarvan redelijkerwijze kan worden verwacht dat deze voor kun- nen komen binnen en in de directe omgeving van het plangebied.

Aangaande aanwezige beschermde soorten wordt verder ingegaan op mogelijk negatieve effecten van de werkzaamheden op deze soor- ten. Tevens wordt er een inschatting gemaakt van de eventuele effecten van het planvoornemen op beschermde natuurgebieden en beschermde houtopstanden. De voorliggende rapportage weergeeft de resultaten en het advies op basis van het uitgevoerde onderzoek. 1.2 Doel Het doel van deze ecologische beoordeling is inzicht verschaffen van de mate waarin het planvoorne- men van invloed is op de natuurwaarden van het plangebied en zijn “directe omgeving”. Deze kennis is de basis voor de aanbeveling over eventueel te nemen vervolgstappen om overtredingen onder de Omgevingswet te voorkomen. De ecologisch toetsing schept, voor zover mogelijk, duidelijkheid over de volgende vraagstellingen: 1. Komen er binnen de invloedsfeer van de ruimtelijke ontwikkeling, onder de Omgevingswet, beschermde soorten voor? Figuur 1. Locatie van het plangebied (rood vlak en rode stippellijn). Bron: Beeldmateriaal.nl.

5 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. Figuur 2. Het plangebied, gezien vanaf de zuidzijde. 2. B evinden zich binnen de invloedssfeer van de ruimtelijke ontwikkeling beschermde natuurge- bieden? 3. Worden er bomen gekapt die (mogelijk) onderdeel zijn van een beschermde houtopstand? 4. Wat zijn de mogelijke effecten, zowel tijdens als na realisatie van het planvoornemen, op de eventueel aanwezige beschermde soorten, -natuurgebieden en -houtopstanden? 5. Middels welke vervolgstappen kunnen eventuele overtredingen onder de Omgevingswet en provinciaal beschermde gebieden, bij het planvoornemen vermeden, dan wel verzacht worden? 6. Is aanvullend onderzoek en/of een ecologisch gerelateerde Omgevingsvergunning vereist? Indien van toepassing worden aanbevelingen gedaan voor mitigatie en, indien noodzakelijk, aanvullend onderzoek. Voor het eventuele aanvullende inventarisatieonderzoek werkt Successie Natuurcollectief volgens de daar voor lenende protocollen die door Netwerk Groene Bureaus, de Zoogdiervereniging en de Rijksdienst Voor Ondernemend Nederland (RVO) zijn opgesteld en/of volgens de kennisdocumen- ten van Bij12. Wanneer negatieve effecten op beschermde soorten en/of -gebieden te verwachten zijn is ontheffing en compensatie mogelijk vereist.

1.3 Gebied- en planbeschrijving Het plangebied bevindt zich in provincie Fryslân, het ligt ten zuidwesten van Dokkum. Het plangebied valt onder gemeente Noardeast-Fryslân. Het plangebied heeft een totale grootte van ca. 9,5 ha. Het plangebied betreft graspercelen met agrarische bestemming. Het perceel is in gangbaar agrarisch beheer. De percelen hebben een lichte greppelstructuur. Binnen het plangebied zijn een tweetal water- gangen die nagenoeg droogstaan en dichtgegroeid zijn. Rondom het plangebied bevinden zich water- gangen met een relatief lage waterstand en hoge oevers. Aan de noord- en de noordoostelijke zijde bevindt zich een kade met enerzijds een smalle watergang en anderzijds brede watergangen met aan de overzijde woningen (noord) en bedrijven (oost). Aan de noordwestelijke zijde van het plangebied staat een bosperceel met en vrij open karakter (NNN-gebied). Aan de zuid- en zuidwestelijke zijde zijn eveneens agrarische graspercelen (figuur 3 tm 8). Planvoornemen Men is van doel de wijk de Trije Terpen Sùd uit te breiden met 170 nieuwbouw woningen. In het plan- voornemen is tevens opgenomen het graven van een nieuwe watergang met aansluiting op bestaande watergangen, het verbreden van bestaande watergangen, het vlakmaken van twee dichtgegroeide slootjes en realisatie van twee fiets/wandelbruggetjes. (figuur 9).

6 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. Figuur 8. Dichtgegroeide watergang in plangebied, oost. Figuur 7. Plangebied noord, waar een fietsbrug is gepland. Figuur 4. Het plangebied gezien vanaf de zuidzijde met agrarische landerijen aan de zuidwestzijde. Figuur 3. Plangebied noordoost. Figuur 5. Bosperceel (NNN) ten westen van plangebied. Figuur 6. Rand plangebied, noordwest. 7 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. 2. Onderzoekmethodiek In opdracht van BDD Development BV heeft Successie Natuurcollectief middels een ecologische be- oordeling het planvoornemen getoetst aan de Omgevingswet en overige gebiedsbescherming (pro- vinciaal). De toetsing bestaat uit twee onderdelen: een deskresearch (o.a. raadpleging NDFF) en een veldbezoek. Middels een deskresearch wordt er onderzoek gedaan naar mogelijk aanwezige bescherm- de soorten in het plangebied. Tevens wordt duidelijk of het planvoornemen al dan niet binnen de invloedsfeer van een beschermd natuurgebieden vallen.

Middels een veldbezoek (8-10-2024) is via een visuele inspectie een inschatting gemaakt of het plangebied en directe omgeving geschikt leefgebied is voor beschermde soorten en of de mogelijke effecten van het planvoornemen, negatief uit kunnen pakken op het leefgebied van deze soort(en). 3. Ecologisch gerelateerde wet- en regelgeving De ecologische wet- en regelgeving is in de Omgevingswet in grote lijnen onderverdeeld in gebieds- bescherming (Natura 2000), soortbescherming (beschermde flora- en fauna) en beschermde hou- topstanden. De Omgevingswet regelt onder meer activiteiten die met natuur te maken hebben. Deze natuuractiviteiten gaan over dieren en planten in het wild en gebieden waarin ze leven. Het doel van de regels is onder meer het beschermen van soorten en gebieden. Buiten de Omgevingswet worden een aantal (natuur)gebieden op provinciaal niveau beschermd. In het voorliggende rapport wordt het planvoornemen getoetst aan de genoemde onderdelen. Figuur 9. Schets van het planvoornemen. Bron: BDD Development B.V. 8 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. 4 . Toetsing beschermde natuurgebieden 4.1 Effecten Natura 2000 Het plangebied is geen onderdeel van een Natura 2000-gebied.

De dichtstbijzijnde Natura 2000- ge- bied is gelegen op ± 8,5 kilometer van het plangebied (figuur 9). Het betreft Natura 2000-gebied Wad- denzee. In het kader van Natura 2000 zijn voor elk landschapstype zogenaamde ‘kernopgaven’ gefor- muleerd. De kernopgaven moeten leiden tot een duurzame bescherming van gebieden en een gunstige staat van instandhouding van specifieke habitattypen en soorten. Op basis van de relatief grote afstand tot de dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden zijn negatieve effecten (door externe werking) op de instandhoudingsdoelstellingen, door bijvoorbeeld oppervlakte- verlies, geluid, licht en trillingen op voorhand grotendeels uit te sluiten. Dit geldt tevens voor effecten die op grotere afstand voor externe werking kunnen zorgen. Denk daarbij aan stikstofuitstoot. Het dichtstbijzijnde stikstofgevoelige gebied, betreffende Waddenzee, ligt op relatief grote afstand van ± 8,5 kilometer. In eerste instantie wordt er geen negatief effect rondom stikstofdepositie verwacht. Echter, er wordt aangeraden in overleg met de provincie te bepalen of dit met een AERIUS-calculatie zichtbaar dient te worden gemaakt. 4.2 Effecten provinciaal beschermde natuurgebieden Provinciaal beschermde gebieden zijn onderverdeeld in Natuurnetwerk Nederland, weidevogelkansge- bied en -compensatiegebieden, ganzenfoerageergebied en ganzenslaapplaatsen.

NNN Een ingreep op het Natuurnetwerk Nederland (NNN) moet worden getoetst op de wezenlijke kenmer- ken en waarden. Daarbij gaat het om de uitwisselingsmogelijkheden van het NNN (verbindende func- tie), de natuurlijke eenheid, aaneengesloten functie en om de kwaliteit van het NNN en het leefgebied van soorten. Het plangebied valt buiten het NNN (figuur 10). Negatief effect op NNN-gebieden is niet aan de orde. Wel grenst de westelijke zijde van het plangebied deels aan ‘Natuur buiten NNN’ (figuur Figuur 9. Ligging plangebied (rode ster) t.o.v. Natura 2000-gebied (paars). Bron: kaartenkijkdoos ± 8,5 km 9 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. 10) waarvoor regels echter alleen zijn gericht op behoud, herstel of ontwikkeling van natuurwaarden binnen dit gebied. Overig provinciaal beschermde gebieden Het plangebied ligt buiten de invloedsfeer van weidevogelcompensatiegebied, ganzenfoerageergebied en ganzenslaapplaatsen (figuur 11). In de ruimere omgeving, aan met name de westelijke zijde, liggen weidevogelkansgebieden. Echter, op basis van de reatief grote afstand, is op voorhand wezenlijk nega- tief effect op deze gebieden uitgesloten. Verdere toetsingen omtrent dit onderdeel is niet vereist. Figuur 10. Ligging plangebied (rood) t.o.v.

NNN-gebied (groen) en ‘Natuur buiten NNN’ (oranje). Bron: Kaartenkijkdoos provincie Fryslân. Figuur 11. Ligging plangebied (rood) t.o.v. weidevogelkansgebieden (zwart geacceerd). Bron: Kaartenkijkdoos provincie Fryslân. 10 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. 5. Houtopstanden Als er een (deel van een) houtopstand wordt gekapt van meer dan 10 are (1000 m²) of een (deel van een) bomenrij van minimaal 20 bomen die buiten de ‘bebouwingscontour houtkap’ valt, kan er sprake zijn van een meld- en/of herplantplicht. Binnen het planvoornemen worden geen bomen gekapt. Er is om deze reden geen sprake van een meld- en/of herplantplicht. 6 . Toetsing Flora- en fauna-activiteit (soortenbescherming) In dit hoofdstuk wordt verder ingegaan op de effecten van het planvoornemen op beschermde soorten onder de categorie vogels, overige Europees beschermde soorten en nationaal beschermde soorten. 6.1 F lora Er zijn tijdens het veldbezoek geen wettelijk beschermde plantensoorten aangetroffen. Aangetroffen flora zijn o.a. grassoorten, paardenbloem, brede weegbree, pitrus, boterbloem, wilgenroosje. Op basis van de verspreidingsgegevens en het ter plaatse aanwezige habitat wordt er geen beschermde flora binnen het plangebied verwacht.

Overtreding van een verbodsbepaling binnen de Omgevingswet op het onderdeel flora is daarmee uitgesloten. 6.2 Z oogdieren In de ruime omgeving zijn waarnemingen bekend van diverse beschermde soorten als otter, damhert, bunzing, hermelijn en wezel. Bij het veldbezoek zijn geen beschermde waarden als potentiële vaste rust- en verblijfplaatsen aangetroffen van deze soorten in en in de directe omgeving van het plange- bied. 6.2.1 Damhert Damherten zijn herkauwers met een uitsluitend plantaardig dieet. Ze leven het liefst in loofbossen met een dichte ondergroei en voldoende gras. Ook komen ze voor in randzones bij open plekken, graslan- den en akkerranden en in parkachtige bosgebieden. Damherten kunnen in hoge populatiedichtheden voorkomen in een gebied. Damherten zijn beschermd onder de Omgevingswet. Provincies kunnen ech- ter een omgevingsvergunning of aanwijzing afgeven aan grondgebruikers om damherten af te schieten binnen de provinciegrenzen of alleen toe te staan in bepaalde natuurgebieden. Een populatie damherten, ontstaan door ontsnapping, leeft sinds enige tijd aan met name de zuid- westzijde van Dokkum. Tijdens het veldbezoek zijn damherten gezien en gehoord (burrelen) tussen de bomen in het naburige ‘Natuur buiten NNN-gebied’ aan de westzijde van het plangebied.

De damher- ten worden overdag regelmatig foeragerend in groepen gezien in de graslanden rondom het ‘Natuur buiten NNN-gebied’ waaronder in het plangebied (Bron: NDFF en eigen waarnemingen). De damhert- populatie bij Dokkum is een gevoelig onderwerp in de omgeving o.a. vanwege aanrijdingen op de na- bijgelegen Lauwerseewei (N361). Omdat het plangebied door damherten wordt gebruikt als onderdeel foerageergebied wordt aangeraden hierover in overleg te gaan met bevoegd gezag (provincie Fryslân). Figuur 12. Damherten in het nabijgelegen ‘Natuur buiten NNN-gebied’. 11 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. 6.2.2 Waterspitsmuis De waterspitsmuis komt voor in en langs schoon, niet te voedselrijk, vrij snel stromend tot stilstaand water met een behoorlijk ontwikkelde watervegetatie en ruig begroeide oevers. Hij komt voor bij beken, rivieren, sloten, plassen en daar waar grondwater opwelt. Ook wordt hij veelvuldig aangetroffen langs de binnenduinrand, natuurlijke duinmeren en kunstmatige infiltratiegebieden. De waterspitsmuis komt alleen daar voor waar bodembedekkende vegetatie aanwezig en waar binnen een straal van 500 meter water is te vinden.

Bovendien moet er in de oevers voldoende schuilmogelijkheid zijn waar de waterspitsmuis zich kan terugtrekken om zijn prooien op te eten (Bron: Zoogdiervereniging.nl). Uit verspreidingsgegevens komt naar voren dat de waterspitsmuis niet in de ruime omgeving (straal van vijf km) van het plangebied voorkomt (Bron: NDFF). Echter zijn alle populaties, vanwege beperk- te onderzoekdata en het feit dat de soort slechts zelden in het veld wordt waargenomen, niet altijd bekend. De omliggende watergangen van het plangebied waren ten tijde van het veldbezoek vrij van vegetatie, naar alle waarschijnlijkheid vanwege slootwerkzaamheden in het afgelopen najaar. Gezien de relatief steile oevers in combinatie met de verspreidingsgegevens en het intensieve beheer van de oevers, watergangen en graslanden, maakt dat het met een zekerheid grenzende waarschijnlijkheid is uitgesloten dat de waterspitsmuis in deze watergangen voorkomt. 6.2.3 Vleermuizen Alle 20 vleermuissoorten in Nederland zijn beschermd in de Omgevingswet. Hierbij gaat het om de bescherming van verblijfplaatsen, essentiële vliegroutes en essentiële foerageergebieden. In de ruime omgeving zijn waarnemingen bekend van diverse beschermde soorten als de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, laatvlieger, rosse vleermuis, meervleermuis en wa- tervleermuis.

Verblijfplaatsen Het plangebied betreft een perceel met grasland (figuur 2 tm 8). Aan de westzijde van het plangebied bevinden zich bomen (NNN). Het betreffen relatief smalle bomen. De dikkere bomen zijn geïnspec- teerd op holten, scheuren en loszittend schors welke in potentie verblijfplaatsen kunnen bevatten van boombewonende vleermuizen zoals de ruige dwergvleermuis, gewone grootoorvleermuis, water- vleermuis en rosse vleermuis. Dergelijke mogelijke verblijfplaatsen zijn niet aangetroffen. Daarmee is verstoring van verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen uitgesloten. Daarnaast bevinden zich in de directe omgeving gebouwen (woningen) welke potentiële verblijfplaat- sen kunnen bevatten van de gebouwbewonende vleermuizen de gewone dwergvleermuis, ruige dwerg- vleermuis, laatvlieger, gewone grootoorvleermuis en meervleermuis (figuur 11 en 12). Het is aannemelijk dat er meer licht zal worden toegepast in het plangebied. De gebouwen in de omgeving kunnen vleer- muisverblijfplaatsen herbergen. Lichtverstrooiing naar de gebouwen kan effect hebben op de functie van mogelijke verblijfplaatsen. Het is daarom van belang lichtverstrooiing richting de gebouwen te voorkomen in de actieve periode (april t/m oktober) van vleermuizen. Dit kan door lichtbronnen naar beneden te plaatsen en armaturen om de lichtbronnen te plaatsen.

12 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. Uit verspreidingsgegevens komt naar voren dat er zich, ruim buiten de invloefsfeer van de werkzaam- heden, een negental kraamverblijfplaatsen van de meervleermuis bevinden in met name de noord- oostelijke helft van Dokkum (Bron: fryslan.maps.arcgis.com). Vliegroute en foerageergebied Uit bovengenoemde verspreidingsgegevens komt naar voren dat er migratieroutes van de meervleer- muis lopen over de grachten in Dokkum die verder gaan boven de noordelijk gelegen Dokkumer Ee evenals essentiële vliegroutes in watergangen aan de zuidzijde van de stad. Direct aan de noord- en noordwestelijke zijde van het plangebied bevinden zich relatief brede watergangen die mogelijk wor- den gebruikt door de meervleermuis en watervleermuis als vliegroute en/of foerageergebied. Aan de westelijke zijde bevinden zich bomenrijen binnen de invloedsfeer van het plangebied. Deze vormen lijnvormige elementen in het landschap die mogelijk door vleermuissoorten in gebruik zijn als vliegroute en/of foerageergebied (figuur 13 en 14).

In de omgeving van het plangebied bevinden zich watergangen, bomen en bosschage welke prima kunnen dienen als foerageergebied voor soorten als de ruige- en gewone dwergvleermuis, laatvlieger, watervleermuis, rosse vleermuis en de gewone grootoorvleermuis. Echter zijn er voldoende uitwijk- mogelijkheden in en de directe omgeving om te foerageren. Wanneer het planvoornemen plaats- vindt tijdens de actieve periode (grofweg maart t/m oktober) van vleermuizen, hebben de werkzaam- heden geen negatieve effecten op een eventuele vliegroute in de omgeving mits lichtverstrooiing Figuur 11. Invliegopeningen, woning aan de noordzijde. Figuur 12. Invliegopeningen, woning noordzijde. Figuur 13. Migratieroute (donker rood), essentiële vliegroute (groen) en kraamverblijfplaatsen meervleermuis (blauwe blokjes) t.o.v. plangebied (oranje). Figuur 14. Mogelijke vliegroutes vleermuizen, west. (Bron: Google Earth)

13 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. naar de omgeving wordt voorkomen tussen zonsondergang en zonsopkomst. Wanneer hier rekening mee wordt gehouden is een overtreding van een verbodsbepaling omtrent vliegroutes uitgesloten. 6.2.4 Kleine marterachtigen De bunzing, hermelijn en wezel hebben een voorkeur voor structuurrijk kleinschalig (cultuur-)land- schap waarin zij voldoende dekking vinden. Het leefgebied van kleine marterachtigen vervult de volgende ecologische functies: foerageergebied met voldoende dekking, verbindingen met andere leefgebieden en rust- en voortplantingsplaatsen (Zoogdiervereniging, 2021). In een straal van vijf kilometer zijn waarnemingen bekend van de bunzing, hermelijn en wezel (Bron: NDFF). Het plangebied kan onderdeel van foerageergebied zijn, echter vaste rust-/voorplantingsplaat- sen ontbreken omdat het plangebied intensief gemaaide agrarische graspercelen betreffen waar geen dekkingsmogelijkheden zijn in de vorm van bv. dicht struweel of rommelhoekjes. Daarnaast worden er geen potentiële verbindingszones aangetast. Om bovenstaande redenen wordt er geen overtreding uit de Omgevingswet op kleine marterachtigen verwacht. 6.2.5 Overige soorten In een straal van vijf kilometer zijn waarnemingen bekend van de otter (Bron: NDFF).

Op basis van het karakter van het plangebied en de aard van het planvoornemen wordt op voorhand op deze soort geen overtreding verwacht. 6.2.6 Nationaal beschermde soorten (met provinciale vrijstelling) In en direct rondom het plangebied komen naar alle waarschijnlijkheid verschillende grondgebonden zoogdiersoorten voor als de steenmarter, vos, ree, egel en diverse (woel)muissoorten. Voor deze boven- genoemde soorten geldt een provinciale vrijstelling van bescherming. Wel dient men voor deze soorten rekening te houden met de Zorgplicht. 6.3 Broedvogels Bij broedvogels wordt onderscheid gemaakt tussen jaarrond beschermde nesten en niet jaarrond be- schermde nesten. 6.3.1 Jaarrond beschermde nesten In de ruime omgeving komen diverse vogelsoorten voor waarvan het nest een jaarrond beschermde status heeft. Hierbij kan gedacht worden aan diverse soorten uilen en roofvogels die gebruik maken van bomen en gebouwen. Er zijn binnen en in de directe omgeving van het plangebied geen potentiële jaarrond beschermde nes- ten aangetroffen. Boven het westelijke gelegen bosperceel werden twee buizerds waargenomen welke mogelijk wijzen op de aanwezigheid van een jaarrond beschermd nest (cat. 4) in het bosperceel. Langs de randen van het bosperceel, binnen de invloedsfeer van de werkzaamheden, werden geen nesten aangetroffen.

Aan de noordzijde van het plangebied werd langs de oever (plangebied) een ijsvogel (cat. 3) waargenomen (zie voorzijde rapport). De lage oever wordt echter niet geschikt geacht voor nestbouw van de ijsvogel. Voor soorten met een eventueel jaarrond beschermde nest in de ruime omgeving, mag op basis van uitwijkmogelijkheden, worden aangenomen dat het plangebied als foerageergebied niet van essentieel belang is. Bovenstaande constateringen maken dat aantasting van jaarrond beschermde nesten worden uitgesloten. 6.3.2 Overige broedvogels (niet jaarrond beschermde nesten) Tijdens het ‘broedseizoen¹’ (grofweg 1 mrt. tm juli.) kunnen broedvogels in en om het plangebied broeden 14 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. waarvan het nest niet jaarrond beschermd is. Het betreft o.a. de scholekster, kievit en graspieper. Voor soorten waarvan het nest niet jaarrond beschermd is, dient men rekening te houden met het feit dat ieder nest, mits op dat moment in gebruik, beschermd is. Dit houdt in dat er geen wezenlijke verstoring mag plaatsvinden, waardoor de vogel het nest verlaat.

Om wezenlijke verstoring te voorkomen, wordt het aangeraden om buiten het ’vogelbroedseizoen’ (grofweg mrt t/m juli) te werken of delen van het plange- bied vooraf ongeschikt te maken in overleg met een deskundige ecoloog op het gebied van broedvogels. Broedseizoen¹ : Voor het broedseizoen wordt onder de Omgevingswet geen standaardperiode gehanteerd. Van belang is of een broedgeval verstoord wordt, ongeacht de datum. Globaal gaat het echter om de periode van 1 maart t/m juli. 6.4 Amfibieën en reptielen In de ruime omgeving zijn waarnemingen bekend van diverse beschermde soorten als de heikikker en ringslang. Tijdens het veldbezoek zijn geen amfibieën en reptielen waargenomen in het plangebied. Op basis van het aanwezige habitat en intensieve beheer van de watergangen binnen en direct rondom het plange- bied, wordt niet verwacht dat er beschermde soorten aanwezig zijn. Het terrein is geschikt leefgebied voor algemeen voorkomende amfibieën als de bruine kikker, bastaardkikker, gewone pad en kleine watersalamander. Voor deze soorten geldt een vrijstelling in het kader van bestendig beheer, bestendig gebruik, onderhoud aan infrastructuur of ruimtelijke ontwikkelingen. Echter, te allen tijde is de zorgplicht van kracht. Daarnaast worden er in het gebied op basis van het ter plaatse aanwezige habitat geen rep- tielen (als bijv.

de levendbarende hagedis en ringslang) in het plangebied verwacht. Indien rekening wordt gehouden met de zorgplicht (denk aan werken in één richting, werken met open maaikorf), is er geen sprake van overtreding van de Omgevingswet. 6.5 V issen Bestaande watergangen blijven behouden die op twee plaatsen gaan aansluiten op een nieuw te rea- liseren watergang. Bestaande watergangen langs de randen van het plangebied worden verbreed en/ of opgeschoond. Aan de noord- en de zuidzijde van het plangebied wordt een fiets/wandelbrug gereali- seerd. Uit verspreidingsgegevens komt naar voren dat er geen beschermde vissoorten als bv. de grote modderkruiper in de ruime omgeving (5 km) van het plangebied voorkomen (Bron: NDFF). Echter is de aanwezigheid van betreffende soorten, vanwege beperkte onderzoekdata en het feit dat soorten slechts zelden in het veld worden waargenomen, niet altijd bekend. Op basis van het aanwezige habitat worden geen beschermde vissoorten in en in de directe omgeving van het plangebied verwacht. Wel kunnen algemeen voorkomende vissoorten voorkomen in de watergangen. Indien rekening wordt gehouden met de zorgplicht (denk aan werken in één richting, werken met open maaikorf), is er geen sprake van over- treding van de Omgevingswet. 6.6 Ong ewervelden In en rond het plangebied komen geen wettelijk beschermde ongewervelden voor.

Dit wordt geconclu- deerd op basis van de verspreidingsgegevens en het ontbreken van kritisch habitat in de directe omge- ving. Voor beschermde libellen ontbreekt kritisch habitat als verlande waterlopen met waardplanten als bijvoorbeeld de krabbenscheer. Overtreding van een verbodsbepaling binnen de Omgevingswet op het onderdeel ongewervelden is daarmee uitgesloten. 15 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. 7 . Samenvatting en conclusie flora en fauna quickscan BDD Development BV, is voornemens de wijk Trije Terpen uit te breiden met 170 woningen ten zuid- westen van Dokkum. In het kader van de vergunningsaanvraag heeft Successie Natuurcollectief een ecologische toetsing uitgevoerd om duidelijkheid te verschaffen of het beoogde planvoornemen al dan niet in strijd zijn met de Omgevingswet en provinciaal beschermde (natuur)gebieden. Conclusies toetsing Natura 2000-activiteit (Gebiedsbescherming) Het planvoornemen heeft door bijvoorbeeld trillingen, geluid en oppervlakte verlies geen negatief effect op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden. Dit geldt tevens voor effecten die op grotere afstand voor externe werking kunnen zorgen. Denk daarbij aan stikstofuitstoot.

Echter, wordt aangeraden om in overleg met de provincie te bepalen of dit met een AERIUS-calculatie zicht- baar dient te worden. Conclusies toetsing provinciaal beschermde (natuur)gebieden Het plangebied valt buiten de begrenzing van het NNN. Negatief effect omtrent provinciaal bescherm- de natuurgebieden is om deze reden niet aan de orde. Conclusies toetsing houtopstanden Er is geen sprake van een meld en/of herplantingsplicht omtrent houtopstanden. Conclusies toetsing Flora- en Fauna-activiteit (Soortenbescherming) Het planvoornemen is getoetst aan Europees en nationaal beschermde soorten. Op basis van de ter plaatse aanwezige omstandigheden en verspreidingsgegevens wordt niet verwacht dat het planvoor- nemen tot een overtreding van een verbodsbepaling zal leiden omtrent beschermde ongewervelden, vissen, amfibieën, reptielen en flora. Zoogdieren In de omgeving komen diverse vleermuissoorten voor. Men dient een toename van verlichting rondom het plangebied te voorkomen, om verstoring van verblijfplaatsen in naastliggende bebouwing, vliegrou- tes en foeragerende vleermuizen te voorkomen. Hiermee wordt overtreding van de Omgevingswet voorkomen. Een populatie damherten gebruikt het plangebied als onderdeel foerageergebied. Daarnaast kan het voornemen effect hebben op verblijfplaatsen in het naastgelegen bosgebied (Natuur buiten NNN).

Het wordt aangeraden in overleg te gaan met bevoegd gezag (provincie Fryslân). Broedvogels Tijdens het broedseizoen (grofweg 1 mrt. tm juli) kunnen broedvogels in het plangebied broeden waarvan het nest niet jaarrond beschermd is. Voor deze soorten dient men rekening te houden met het feit dat ieder nest, mits op dat moment in gebruik, beschermd is. Dit houdt in dat er geen wezenlijke verstoring mag plaatsvinden, waardoor de vogel het nest verlaat. Daarom wordt aangeraden buiten het vogelbroedseizoen te werken. Mocht men toch werkzaamheden in deze periode willen verrichten dan kan in overleg met een deskundige op het gebied van broedvogels worden bepaald wat de mogelijkhe- den zijn betreffende de doorgang van de werkzaamheden en de eventuele manier van uitvoering. Algemene(re) voorkomende soorten met vrijstelling Binnen het plangebied komen diverse algemene(re) soorten voor waarvoor zowel tijdens de uitvoerfase als in de nieuwe situatie de zorgplicht geldt. Dit houdt in dat men tracht schade aan wilde planten en 16 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. dieren zo veel mogelijk te voorkomen. Een overtreding kan worden voorkomen door soorten als amfi- bieën te verplaatsen naar geschikt gebied buiten de invloedsfeer van de werkzaamheden.

Aanbeveling vervolgstappen In de onderstaande tabel (tabel 1) worden aanbevelingen gedaan voor de te nemen vervolgstappen. Tabel 1. Overzicht vervolgstappen. Onderdelen Omgevingswet Vervolgstappen Beschermde natuurgebieden Natura 2000 Het wordt aangeraden om contact op te nemen met provincie Fryslân of er middels een AERIUS-calculatie zichtbaar dient te worden gemaakt of het planvoornemen al dan niet negatief effect heeft op Natura 2000-instandhou- dingsdoelstellingen. Soortenbescherming Vleermuizen Niet jaarrond beschermde nesten Algemene(re) voorkomende soorten Zowel tijdens de realisatiefase als in de nieuwe situatie dient verstrooiing van licht naar de omgeving te worden voorkomen/beperkt om verstoring van vleer- muizen te voorkomen. Voor deze soorten dient men rekening te houden met het feit dat ieder nest, mits op dat moment in gebruik, beschermd is. Bij voorkeur wordt er buiten het ’vogelbroedseizoen’ (grofweg mrt t/m juli) met de werkzaamheden gestart. Mocht men toch werkzaamheden in deze periode willen verrichten dan kan in overleg met een deskundige op het gebied van broedvogels worden bepaald wat de mogelijkheden zijn betreffende de doorgang van de werkzaamheden en de eventuele manier van uitvoering. De zorgplicht houdt in dat men tracht schade aan wilde planten en dieren zo veel mogelijk te voorkomen. Dit kan door een werkwijze te hanteren (b.v.

wer- ken in één richting) waarbij dieren kunnen ontsnappen en/of deze te verplaat- sen naar een geschikt biotoop. Beschermde houtopstanden Geen vervolgstappen vereist. NNN Het plangebied grenst aan NNN-gebied. Het wordt aangeraden om provincie Fryslân te informeren of het planvoornemen getoetst dient te worden aan de wezenlijke kenmerken en waarden van het gebied. Damhert Een populatie damherten gebruikt het plangebied als foerageergebied. Daar- naast kan het voornemen effect hebben op verblijfplaatsen in het naastgelegen bosgebied (Natuur buiten NNN-gebied). Het wordt aangeraden in overleg te gaan met bevoegd gezag (Provincie Fryslân).

17 8 oktober 2024 - Een ecologisch beoordeling in het kader van ruimtelijke ontwikkeling omtrent uitbreiding woningbouw Trije Terpen Súd te Dokkum. 8 . Literatuurlijst Informatiepunt Leefomgeving, Activiteiten Natuur https://iplo.nl/regelgeving/regels-voor-activiteiten/activiteiten-natuur/ Kaartenkijkdoos, provincie Fryslân https://www.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=14fdb7eae5844c479140f89c88abddd3 Natuurinclusief https://www.natuurinclusief.nl/wp-content/uploads/Lijst-beschermde-soorten-Wnb-NatuurInclusief.pdf Natura 2000 in Nederland https://www.natura2000.nl/gebieden/friesland/waddenzee/waddenzee-doelstelling Omgevingsverordening van de provincie Fryslân https://lokaleregelgeving.overheid.nl/ Geraadpleegde websites: Ndff-ecogrid.nl Kadastralekaart.com Google.maps.nl Googleearth.nl Zoogdiervereniging.nl Fryslan.maps.arcgis.com Beeldmateriaal.nl Bijlage 4 Dokkum, De Trije Terpen Súd Onderzoek stikstofdepositie 24 november 2025 Dokkum, De Trije Terpen Súd Onderzoek stikstofdepositie COLOFON Opdrachtgever : BDD Development Auteur : E.

Venema Rapportnummer : 24-152-2 Versie : V1.1 AERIUS-versie : 2025.0.1 Datum : 24 november 2025 INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 1 1.1 Aanleiding 1 1.2 Beoogde ontwikkeling 1 1.3 Dichtstbijzijnde stikstofgevoelige habitatten 2 2 Toetsingskader stikstofdepositie 3 2.1 Algemeen 3 2.2 Beslisboom toestemmingsverlening 3 2.3 Provinciale beleidsregels en saldering 3 2.4 Mogelijkheid en procedure intern salderen 4 2.5 Aanlegfase 4 2.6 Cumulatie en ruimtelijke planvorming 4 3 Uitgangspunten bepalen stikstofemissie 5 3.1 Referentiesituatie 5 3.2 Gebruiksfase 5 3.3 Aanlegfase 5 4 Resultaten en conclusie 6 4.1 Algemeen 6 4.2 Resultaten 6 4.3 Eindconclusie 6 5 Bijlagen 7

Dokkum, De Trije Terpen Súd 24-152-2 | V1.1 1 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Noardeast-Fryslân bereidt een omgevingsplanwijziging voor, waarmee de woonwijk De Trije Terpen Súd bij Dokkum mogelijk wordt gemaakt. Het betreft een uitbreidingswijk, waar een gedifferentieerd aanbod van 171 woningen mogelijk wordt gemaakt. De aanlegfase en ge- bruiksfase kunnen potentieel een effect hebben op de stikstofdepositie in Natura 2000 -gebieden. Wanneer de kritische depositiewaarde al (bijna) wordt overschreden, heeft ieder toename van stikstof een potentieel negatief effect op het natuurgebied, waarmee op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving een vergunning, dan wel een passende beoordeling, nodig is. Wanneer de kritische depositiewaarde al (bijna) wordt overschreden, heeft iedere toename van stikstof een potentieel negatief effect op de natuur, waarmee een omgevingsvergunning natuur voor de Na- tura 2000-activiteiten in het kader van de Omgevingswet c.q. het Besluit kwaliteit leefomgeving nodig is. In dit onderzoek wordt achtereenvolgend het toetsingskader voor de beoordeling en afweging van stikstofeffecten, de uitgangspunten voor de berekeningen, de resultaten en de conclusie beschre- ven. Het onderzoek is gebaseerd op het rekenprogramma AERIUS.

1.2 Beoogde ontwikkeling De ontwikkeling ligt aan de westzijde van Dokkum, aan de Pier Prinslaan en ten zuiden van de huidige woonwijk De Trije Terpen. De ontwikkeling omvat de bouw van maximaal 171 grondge- bonden woningen. Een luchtfoto van de locatie en de beoogde situatie zijn weergegeven in figuur 1. figuur 1. Luchtfoto projectlocatie en beoogde situatie

Dokkum, De Trije Terpen Súd 2 24-152-2 | V1.1 1.3 Dichtstbijzijnde stikstofgevoelige habitatten De ontwikkeling ligt op 9 kilometer afstand vanaf Natura 2000 -gebied de Waddenzee en ruim 10 kilometer vanaf het Lauwersmeer en de Groote Wielen. In deze gebieden komen vrijwel geen stik- stofgevoelige habitats voor waar de kritische depositiewaarde (KDW) niet (bijna) is overschreden. De dichtstbijzijnde gebieden waar dit wel het geval is, liggen op Ameland en Schiermonikoog en in de Alde Feanen, op ongeveer 17 kilometer afstand. De ligging van de Natura 2000 -gebieden en daarin de gevoelige en zeer gevoelige habitatten zijn weergegeven in figuur 2. Het projectgebied is aangegeven met een ster. figuur 2. Nabijgelegen Natura 2000-gebieden

Dokkum, De Trije Terpen Súd 24-152-2 | V1.1 3 2 Toetsingskader stikstofdepositie 2.1 Algemeen In Nederland staan veel natuurgebieden onder druk door een te hoge stikstofdepositie. Voor ver- schillende habitattypen is een ‘kritische depositiewaarde’ (KDW) bepaald. Deze waarde vormt de drempel waarbij significante negatieve effecten door eutrofiëring ontstaan. In de praktijk betekent dit vaak dat de gebiedseigen vegetaties worden overwoekerd door vegetaties die gedijen op een hoge stikstofbelasting, hetgeen de biodiversiteit kan verslechteren. Eerdere toetsingskaders die ruimte boden voor ontwikkelingen die een toename van stikstofdepo- sitie tot gevolg hebben, zijn juridisch niet houdbaar gebleken. Iedere toename op een al overbelast gebied kan in principe een verslechtering tot gevolg hebben. Da armee is een situatie ontstaan waarbij plannen, in elk geval per saldo, geen toename van stikstofdepositie op deze overbelaste habitats tot gevolg mogen hebben. In de Omgevingsregeling, behorende bij de Omgevingswet, is voorgeschreven dat voor de beoordeli ng van de stikstofdepositie het rekenprogramma AERIUS wordt gebruikt. 2.2 Beslisboom toestemmingsverlening Met de AERIUS calculator is het mogelijk om de stikstofdepositie te berekenen.

Als op geen enkel Natura 2000-gebied de bijdrage hoger is dan 0,005 mol/ha/jaar dan is er geen toestemming nodig op het gebied van stikstof (in kader van de Wet Natuurbescherming). Een vergunning is niet nodig als een project niet leidt tot een toename van stikstofdepositie in Natura-2000 gebieden of wanneer de conclusie van een ecologische voortoets significante effec- ten uitsluit. Als dit niet het geval is , moet op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving een omgevingsvergunning natuur voor de Natura 2000 -activiteiten worden aangevraagd, waarvoor dan een passende beoordeling moet worden opgesteld. 2.3 Provinciale beleidsregels en saldering De provinciale beleidsregels ten aanzien van stikstof zijn opgenomen in de Beleidsregel natuur Fryslân 2024. Op basis van de aanpak hieruit geldt dat als een aanvrager kan aantonen dat er als gevolg van een aanvraag geen significante effecten zijn op Natura 2000 -gebieden, er vergunning kan worden verleend. Eventuele stikstofemissie kan worden beperkt door emissiebeperkende maatregelen of door in-/extern salderen.

Dokkum, De Trije Terpen Súd 4 24-152-2 | V1.1 Volgens de provinciale beleidsregel gelden de volgende definities: Salderen: inzetten van een activiteit met N-emissie op grond van een toestemming in de referentiesituatie ten behoeve van de verlening van een natuurvergunning voor een nieuw of gewijzigd project, waarbij deze toestemming geheel of ge- deeltelijk wordt ingetrokken of gewijzigd zodat de N-depositie op alle relevante hexagonen niet toeneemt ten opzichte van de referentiesituatie; Extern salderen: salderen met één of meer activiteiten buiten de begrenzing van één project of locatie ten behoeve van de verlening van een natuurvergunning; Intern salderen: salderen binnen de begrenzing van één project of locatie ten behoeve van de verlening van een natuurvergunning; Referentiesituatie: een natuurvergunning of bij gebrek daaraan een op de Europese referentieda- tum aanwezige milieuvergunning of -melding, of een anderszins sindsdien toe- gestane onafgebroken aanwezige activiteit. 2.4 Mogelijkheid en procedure intern salderen Een uitspraak van de Raad van State van 18 december 2024 heeft uitgewezen dat voor interne saldering een vergunningplicht geldt , ook wanneer als de stikstofdepositie niet toeneemt met meer dan 0,00 mol/ha/jaar.

Hiervoor worden momenteel door het Rijk en door de provincies be- leidsregels opgesteld, waarbij ook het additionaliteitsvereiste een belangrijke factor is. Het additi- onaliteitsvereiste houdt in dat salderen alleen mogelijk is als het beëindigen van het saldogevende activiteit niet (volledig) ten goede hoeft te komen aan de natuur. Op basis hiervan geldt als uitgangspunt dat wanneer de stikstofdepositie als gevolg van het gebruik en de aanleg van het project niet leidt tot een stikstofbijdrage van meer 0,005 mol/ha/jaar, er geen sprake is van vergunningplicht of een noodzaak voor een passende beoordeling (voor wat betreft stikstof). 2.5 Aanlegfase De aanlegfase kan tijdelijk tot een stikstofbijdrage leiden. Dit heeft vooral te maken met het ver- branden van diesel in mobiele werktuigen op de bouwplaats en met het transport van materiaal en materieel van en naar de bouwlocatie. 2.6 Cumulatie en ruimtelijke planvorming Vanuit het Besluit kwaliteit leefomgeving moet worden getoetst of een project afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan hebben. Dat betekent dat wanneer een project onderdeel is van een grotere ontwikkeling, oo k moet worden beoordeeld of er sprake is van cumulatie. Daarom wordt in dit onderzoek ook beoordeeld of dit het geval is en zo ja, of er in het kader van de ruimtelijke planvorming al beoordeling is gemaakt.

Dokkum, De Trije Terpen Súd 24-152-2 | V1.1 5 3 Uitgangspunten bepalen stikstofemissie 3.1 Referentiesituatie De referentiesituatie voor dit project is de feitelijke en legale, situatie, zoals deze sinds de referen- tiedata voor de verschillende natuurgebieden, ononderbroken heeft plaatsgevonden. Hiervoor zou gebruik van kunnen worden gemaakt, want de locatie wordt nog gebruikt als agrarisch grasland en heeft daarmee een emissie door bemesting. Omdat heen gebruik wordt gemaakt van interne sal- dering, wordt de referentiesituatie niet nader beschouwd. 3.2 Gebruiksfase De nieuwe woningen worden gasloos uitgevoerd en zullen daardoor geen emissie van stikstof tot gevolg hebben. Uit het verkeersonderzoek dat bij het bestemmingsplan is opgenomen blijkt dat vanuit het woongebied gemiddeld 1.200 auto’s per weekdag in en uit het nieuwe woongebied rijdt. Dit is in dit onderzoek tot aan de Rondweg ingevoerd, waar het zich verspreidt en opgaat in het heersende verkeersbeeld. Een koude start (na meer dan 2 uren stilstaan) kan een aanvullend effect hebben. Hiervoor is in dit onderzoek uitgegaan van 2 per woning (342/etmaal). 3.3 Aanlegfase De aanlegfase leidt tijdelijk tot een emissie van stikstof vanuit mobiele werktuigen en transport. De emissie uit de aanleg kan in deze fase alleen op basis van reële uitgangspunten worden geschat.

Hiervoor is op basis van een aantal referentieprojecten de invoer bepaald. Deze invoer is opgeno- men in bijlage 1. De input voor AERIUS bestaat uit het aantal transporten (zwaar/middel/licht) en de hoeveelheid diesel die op de bouwplaats wordt verbruikt gedurende de inzet van bepaalde typen machines. Daarbij zijn de draaiuren en AdBlue toevoegingen ook relevante parameters. Een hoog percentage AdBlue beperkt de NOx emissie van de machines. Voor het verbruik wordt uitgegaan van de vuistregel 0,1 liter/kW/uur. Uit praktijkcijfers onderzocht door TNO is dit gemiddeld overigens iets lager, circa 0,08 liter/kW/uur. Er wordt gebruik gemaakt van een machinepark van bouwjaar 2014 of jonger (Stage IV ). Hierbij is een gemiddeld AdBlue verbruik van 6% is op basis van verschillende bronnen representatief. Voor deze berekening is vei- ligheidshalve uitgegaan van 5% AdBlue. Het totale project leidt tot een geschat verbruik van 126.540 liter diesel gedurende 10.089 draai- uren en daarnaast tot 28.899 mvt licht transport en 5.643 mvt zwaar transport. Er wordt uitgegaan van uitvoering in minimaal 3 jaren, maar dat zal in de praktijk wat langer duren. Er wordt daarom uitgegaan van de totale geschatte invoer, gedeeld door 3 jaar. Het gaat dan om in totaal 3.363 uren materieelinzet met een dieselverbruik van 42.180 liter per jaar. En 1.881 mvt zwaar transport en 9.633 mvt licht transport (w.v.

30% koude start). Het voorgaande kan beschouwd worden als een ‘reëel hoog scenario’. In de praktijk zal de jaarlijkse inzet naar verwachting lager zijn. Dokkum, De Trije Terpen Súd 6 24-152-2 | V1.1 4 Resultaten en conclusie 4.1 Algemeen Voor het project zijn de effecten van stikstofdepositie beoordeeld. Hierbij is geen rekening gehou- den met saldering. In de bijlage bij dit rapport is d e berekening van de emissie van de aanlegfase (2026) en de gebruiksfase ( 2030) opgenomen. De aanlegfase is hierin aangemerkt als ‘beoogd’, omdat de huidige AERIUS calculator geen tijdelijke situatie kan exporteren als PDF. Dit maakt voor de inhoud van de berekening geen verschil. 4.2 Resultaten Uit de berekeningen volgt dat het project tijdens de aanlegfase en in de gebruiksfase nergens tot een bijdrage aan de stikstofdepositie van meer dan 0,00 mol/ha/jaar leidt. 4.3 Eindconclusie Het project leidt niet tot een depositiebijdrage van meer dan 0,00 mol N/ha/jaar op daarvoor ge- voelige gebieden. Het is niet noodzakelijk om voor het project, in het kader van stikstof, een om- gevingsvergunning Natura 2000-activiteiten aan te vragen.

Dokkum, De Trije Terpen Súd 24-152-2 | V1.1 7 5 Bijlagen Informatieverstrekking stikstofberekeningen aanlegfase Algemeen | Naam | Dokkum, De Trije Terpen Súd Projectnummer | 24-152 Bouwperiode | 2027-2029 Aantal grondgebonden | 171 Aantal appartementen | 0 Reeds bouwrijp? | Nee Fase | Machine | Inzet/woning | Totaal transport | Totale inzet (uren) | Verbruik l/uur | Totaal verbruik Bouwrijp maken | Divers <125 kW | 6 | 1026 | 10 | 10260 Divers >200 kW | 10 | 1710 | 20 | 34200 Transport licht | 5 | 855 Transport zwaar | 10 | 1710 Woonrijp maken | Divers <125 kW | 10 | 1710 | 10 | 17100 Divers >200 kW | 0 | 0 | 20 | 0 Transport licht | 4 | 684 Transport zwaar | 5 | 855 Woningbouw | Graafmachine | 2 | 342 | 20 | 6840 grondgebonden | Hei-/boorstelling | 3 | 513 | 20 | 10260 Hijskraan/verrijker | 18 | 3078 | 10 | 30780 Divers <125 kW | 10 | 1710 | 10 | 17100 Transport licht | 100 | 17100 Transport zwaar | 10 | 1710 Woningbouw | Graafmachine | 2 | 0 | 20 | 0 appartementen | Hei-/boorstelling | 2 | 0 | 20 | 0 Hijskraan/verrijker | 14 | 0 | 10 | 0 Divers <125 kW | 5 | 0 | 10 | 0 Transport licht | 60 | 10260 Transport zwaar | 8 | 1368 Invoer AERIUS | Totaal verbruik | 126540 Draaiuren | 10089 5,00% | AdBlue verbruik | 6327 Licht transport | 28899 Versie 11-11-2022 | Zwaar transport | 5643 Dit document geeft een overzicht van de invoer en rekenresultaten van een Projectberekening met

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://noardeastfryslan.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/98d36fb1-aa9c-4cd9-b769-021bfcfcaa49?agendaItemId=205d4675-eb87-4263-b36a-520b9d22cab6