Bijlage 1 - Jaarrekening Noardeast-Fryslan 2023
Tekst van het document
-1-
Voorwoord In deze jaarrekening kijken wij terug op het jaar 2023. Financieel sluiten we dit jaar positief af. Het resultaat in 2023 komt uit op € 10,2 miljoen. Dit is vooral het resultaat van een aantal incidentele meevallers. Tegelijkertijd blijft het vooruitzicht onzeker voor de toekomst. De Rijksoverheid heeft nog steeds geen duidelijkheid gegeven over de langere termijn na 2025. De oorlog in Oekraïne zorgde voor nieuwe uitdagingen. Nederland kreeg te maken met vluchtelingen uit Oekraïne en stijgende energiekosten. Als gemeente hebben wij een groot aantal Oekraïnse vluchtelingen weten op te vangen op verschillende locaties in de gemeente. Verder is er een breed plan van aanpak opgesteld waarin de gemeente inwoners heeft ondersteund die problemen ondervonden van de stijgende energietarieven. De stijgende energiekosten hadden ook impact op de verschillende voorzieningen, zoals de dorpshuizen. Dankzij het beschikbaar stellen van een significant bedrag hebben dorpshuizen en andere maatschapelijke voorzieningen de mogelijkheid gehad om hun gebouwen te verduurzamen om zo de energiekosten omlaag te brengen. Onze gemeente heeft uiteraard ook verder gewerkt aan de ambities uit het lokaal akkoord. We zijn ‘Ferbun mei de Mienskip’ en werken samen met de Mienskip in het realiseren van de grote opgaven. 2023 stond daarbij in teken van het op stoom komen van de woningbouwprojecten.
Ook op het terrein van de energietransitie zijn er mooie stappen gezet, zoals in Eanjum. Aan grote projecten, zoals de scholenbouw in Kollum en Dokkum en het Harddraverspark, is in 2023 hard gewerkt. Om verder invulling te geven aan onze belofte “Ferbun mei de Mienskip” is eenmalig het budget van het dorpen- en wijkenfonds opgehoogd waarmee de Mienskip is staat is gesteld om met eigen ideeën en projecten aan de slag te gaan in haar omgeving. 2023 is ook het laatste jaar geweest van de ambtelijke samenwerking met onze buurgemeente Dantumadiel. Het jaar heeft in teken gestaan van de ontvlechting van de twee organisaties dat uiteindelijk succesvol tot afronding is gebracht. Er rest enkel nog de ontvlechting van de ICT-systemen waarmee de beide gemeente elk hun eigen weg kunnen gaan, maar ook als buren goed met elkaar op kunnen trekken. Als college kunnen we positief terugkijken op dit jaar. Ondanks de grote ontwikkelingen die de organisatie heeft door moeten gaan en de plotselingen ontwikkelingen in de wereld hebben we het jaar positief af kunnen sluiten. Het is daarbij mooi hoe college en raad de samenwerking met elkaar hebben kunnen vinden en gezamenlijk tot oplossingen zijn gekomen. Gezien de financieel onzekere tijden die voor ons liggen, zal onze inzet zijn om deze samenwerking verder vorm te geven.
-2-
Leeswijzer Dit zijn de jaarstukken 2023 van de gemeente Noardeast-Fryslân. Zoals hoort volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bestaan de jaarstukken uit een jaarverslag en een jaarrekening. Jaarrekening In deel II van de jaarstukken vindt u de jaarrekening. De jaarrekening bestaat uit de balans met toelichting, een kort overzicht van baten en lasten en een aantal bijlagen. De jaarrekening sluit in 2023 met een positief saldo van afgerond € 10,2 miljoen. In het hoofdstuk Rekeningresultaat leest u de belangrijkste oorzaken van het positieve saldo van de jaarrekening. Dit bedrag ziet u op de balans terug onder het eigen vermogen. In het Raadsvoorstel bij de jaarrekening hebben wij een voorstel gedaan hoe dit saldo besteed kan worden. Jaarverslag In deel I van de jaarstukken vindt u het jaarverslag. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording. In de programmaverantwoording staan niet de hoofdfuncties, maar werken we met de ( door de gemeenteraad ) vastgestelde programmastructuur en thema’s. Programmaverantwoording Voor elk programma is omschreven waarover het programma gaat, wat de doelen en speerpunten zijn. U leest hier ook: ‒ ‒ ‒
De voorgenomen bestuurlijke activiteiten in 2023, zoals die in de begroting zijn vastgesteld. Een omschrijving van de voortgang van de doelen. Een weergave van de stand van zaken per doelstelling/activiteit. We werken met de verkeerslichten: Vinkje: realisatie doelstelling is gehaald/gereed; going concern Groen: realisatie doelstelling ligt op schema
Oranje: realisatie doelstelling loopt vertraging op Rood: realisatie doelstelling is niet gehaald
‒ ‒ ‒ ‒ ‒ ‒
Een beschrijving van wat er in 2023 is bereikt en wat daarvoor is gedaan in 2023. Een overzicht wat de uitvoering van de doelstelling/activiteiten heeft gekost. Zoals ook in de begroting gebeurt, zijn de baten en lasten per thema genoemd. Wanneer de afzonderlijke verschillen van baten en lasten per thema groter zijn dan € 100.000, of een noemenswaardige oorzaak hebben, worden deze verschillen verder toegelicht. Wanneer een ‘min‘ teken voor een bedrag is afgedrukt betekent dit een nadeel. In de tabellen worden cijfers afgerond op duizendtallen, daardoor kunnen er afrondingsverschillen ontstaan in de tabellen. Een totaaloverzicht met daarbij de eventuele afwijkingen van opnames of stortingen in de reserves.
Wij willen iedereen bedanken voor zijn of haar inzet bij het maken van de jaarstukken 2023.
-3-
Inhoudsopgave Voorwoord ......................................................................................................................................................... 2 Programmaverantwoording ............................................................................................................................ 7 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer ............................................................................................................... 8 Programma 2: Mienskip ................................................................................................................................... 17 Programma 3: Soarch en Wolwêzen ............................................................................................................... 28 Programma 4: Wurk, Bedriuw en Rekreaasje ................................................................................................. 43 Programma 5: Wenjen en Omjouwing............................................................................................................. 58 Programma 6: Iepenbiere Romte .................................................................................................................... 79 Algemiene dekkingsmiddels ............................................................................................................................
89 Overhead ......................................................................................................................................................... 93 Heffing Vennootschapsbelasting ..................................................................................................................... 97 Onvoorzien ...................................................................................................................................................... 99 Rekeningresultaat .......................................................................................................................................... 100 Analyse begrotingsrechtmatigheid ................................................................................................................ 102 Paragrafen .................................................................................................................................................... 107 Paragraaf lokale heffingen ............................................................................................................................. 108 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................... 114 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................................
119 Paragraaf financiering.................................................................................................................................... 127 Paragraaf bedrijfsvoering............................................................................................................................... 130 Paragraaf verbonden partijen ........................................................................................................................ 137 Paragraaf grondbeleid ................................................................................................................................... 155 Jaarrekening ................................................................................................................................................ 159 Grondslagen voor waardering en resultaatsbepaling .................................................................................... 160 Balans per 31 december................................................................................................................................ 167 Toelichting op de balans per 31 december 2023 .......................................................................................... 171 Schatkistbankieren ........................................................................................................................................
198 Niet in de balans opgenomen verplichtingen................................................................................................. 199 Gebeurtenissen na balansdatum ................................................................................................................... 200 Overzicht van baten en lasten 2023 .............................................................................................................. 201 Bijlage 1 Overzicht incidentele baten en lasten ............................................................................................. 202 Overzicht baten en lasten per programma per taakveld 2023 ...................................................................... 203 WNT-verantwoording 2023 ............................................................................................................................ 206 Verantwoording ten aanzien van SiSa .......................................................................................................... 207 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................................... 214 Vaststellingsbesluit ........................................................................................................................................ 215
-4-
-5-
-6-
Programmaverantwoording
-7-
Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Waar gaat programma 1 ‘Ynwenner en Bestjoer’ over? Portefeuillehouder(s)
: J.G. Kramer & B. Koonstra
Inleiding: Met het motto ‘Samen, persoonlijk en in de buurt’ werkt de gemeente Noardeast-Fryslân aan haar dienstverlening. De gemeente stelt zich daarbij dienstbaar op. De afgelopen jaren is daarbij een lijn ingezet waarin de gemeente duidelijk, bereikbaar en betrouwbaar is. De gemeente wil deze lijn de komende jaren doortrekken door de dienstverlening verder de professionaliseren, efficiënter te maken en de kwaliteit te vergroten. Om dit te doen wordt de komende jaren de dienstverlening gemonitord en klantenprocessen efficiënter ingericht. Inwoners, bedrijven en klanten moeten gemakkelijker met de gemeente in contact kunnen komen. Hierbij wordt ook gekeken naar digitale middelen om deze communicatie te verbeteren. Inwoners moeten in veilige omgeving kunnen wonen en deze omgeving ook als veilig ervaren. Samen met ketenpartners, zoals de politie, werkt de gemeente aan deze veilige omgeving. Daarin heeft de gemeente een regisserende rol en een kaderstellende rol door middel van het veiligheidsbeleid. Deze laatste rol komt tot uiting in de veiligheidsagenda Mei elkoar foar feiligens. Op de veiligheidsagenda wordt ook zo veel mogelijk aangesloten in het programma. Daarbij wordt op actuele thema’s ingespeeld, maar ook verder gewerkt aan jeugdproblematiek en ondermijning. In het Lokaal akkoord is een belangrijke rol weggelegd voor evenementen in de gemeente.
De rol van de gemeente is daarbij om toe te zien dat de gemeente op een verantwoorde manier plaatsvinden. Om organisatoren hierbij te ondersteunen is in 2020 het evenementenbeleid opgesteld. Deze wordt de komende jaren verder uitgevoerd. In aansluiting op het lokaal akkoord wordt de komende jaren gewerkt aan een plek waar evenementen plaats kunnen vinden en worden organisatoren verder ondersteund in het organiseren van hun evenement. De gemeente Noardeast-Fryslân heeft een stedenband met Crediton en Fulda. Dit is een internationale samenwerking. Deze samenwerking heeft potentie en de komende jaren wordt gewerkt aan het benutten deze potentie. Bestaande verbindingen worden daarbij uitgebouDewd en nieuwe kansen worden benut.
-8-
Nr
Subdoelen activiteiten
101.1
Doel: Professionele, efficiënte en kwalitatieve dienstverlening met aandacht voor het behouden van de menselijke maat en persoonlijk contact Subdoel 1: De waardering van de dienstverlening (gemiddeld over alle kanalen) uitgedrukt in een cijfer is in 2023 minimaal een 7,5. (2018: 6,7) Activiteit 1a: Jaarlijks wordt de klanttevredenheid en -bejegening gericht op het verbeteren van onze dienstverlening gemonitord. Activiteit 1b: Investeren in een organisatie-ontwikkelingsprogramma gericht leren denken en handelen vanuit de behoefte van de klant (klantbetrokken benadering) en de zelfredzaamheid van de klant bevorderen. Subdoel 2: Klantprocessen meer efficiënt en effectief inrichten. Activiteit 2a: Aan de hand van de klantreismethode processen verbeteren en efficiënt inrichten zodat de inwoner beter geholpen wordt. In 2023 worden 3 klantreizen uitgewerkt. Subdoel 3: Betere service dienstverlening openbare ruimte aan je klanten. Activiteit 3a: Invoeren Meldingen Openbare Ruimte (MOR) systeem die eenvoudig is te gebruiken is voor onze inwoners. Activiteit 3b: Inrichten KCC Gemeentewurk en Iepenbiere romte.
Voortgang jaarrekenin g
Toelichting Jaarrekening
Resultaat gehaald. Omdat dit elk jaar gemeten wordt en inzichtelijk wordt middels de jaarrapportage wordt dit doel niet meer meegenomen in de doelen 2024. Activiteit 1a kan samengevoegd worden met activiteit 2a. Zie toelichting bij 2a.
Dit wordt opgepakt in 2024. Een start met de klantreizen is in Q1 2024 inmiddels gemaakt.
Fixi is succesvol geïmplementeerd.
Geen voortgang na implementatie Fixi geweest i.v.m. prioritering ontvlechting. Plan is om dit door te schuiven naar 2025. Dan is het programma Dienstverlening afgerond. En is ook duidelijk hoe we dit het beste kunnen inpassen en inrichten.
-9-
Nr
Subdoelen activiteiten
101.2
Doel: Verbeteren van de communicatie met de bedrijven, klanten en inwoners Activiteit 1: In 2023 zal een onderzoek naar het gebruik van een chatfunctie op de website worden uitgevoerd Doel: De inwoners ervaren een veilige leefomgeving, zowel thuis als in de openbare ruimte. Subdoel 1: De komende jaren wordt er ingezet op de aanpak van problematische jeugdgroepen en groepsgedrag door: het verminderen van criminaliteit en overlast het versterken van de sociale positie en de jongeren perspectief bieden het verstoren van de negatieve groepsdynamiek het voorkomen van aanwas het vergroten van het veiligheidsgevoel in de wijken en dorpen en onder de jongeren Activiteit 1A: De aanpak problematische jeugdgroepen en groepsgedrag wordt verder ontwikkeld.
102
Voortgang jaarrekenin g
Toelichting Jaarrekening
Het onderzoek is uitgevoerd, en zal in 2024 verder worden opgepakt en eventueel worden uitgewerkt.
App is geïmplementeerd. Externe partners zijn er bij betrokken.
-10-
Nr
Subdoelen activiteiten Subdoel 2: Een evenementenrijke gemeente met een gezond horecaklimaat, waarbij een veilig verloop vooropstaat. Overlast, geweld en excessief middelengebruik wordt zoveel als mogelijk voorkomen. Activiteit 2A: Het in 2020 vastgestelde evenementenbeleid wordt doorgezet.
Activiteit 2B: Er wordt een evenemententerrein in Dokkum ontwikkeld.
Activiteit 2C: Organisatoren worden ondersteund in de professionalisering van hun evenement door middel van de organisatie van workshops en bijeenkomsten. Activiteit 2D: De meerwaarde en het inrichten van de functie van een gemeentelijke horecacoördinator wordt verkend.
Subdoel 3: Medewerkers, inwoners en ondernemers herkennen ondermijnende criminaliteit en weten hoe en waar ze dit moeten melden. Er is hierbij specifiek aandacht voor het buitengebied. Activiteit 3A: Er wordt extra ingezet op de ambtelijke en bestuurlijke integriteit en weerbaarheid in relatie tot het thema ondermijning door middel van bijeenkomsten. Activiteit 3B: Er wordt extra ingezet op de ambtelijke en bestuurlijke integriteit en weerbaarheid in relatie tot het thema ondermijning door middel van workshops
Voortgang jaarrekenin g
Toelichting Jaarrekening
De planvorming van de Elfstedentocht wordt verder ontwikkeld (going concern)
De jaarwisseling is weer groot ingezet door Feiligens en de boa’s. Er waren wel incidenten, verder goed verlopen. De raad heeft aangegeven dat de motie is voldaan. Daarmee hebben wij ook uitvoering gegeven aan deze activiteit. In 2024 wordt dit verder opgepakt met het vormen van het nieuwe evenementenbeleid. Er is een wisseling van de wethouder geweest. Inmiddels is de bijeenkomst voor evenementenorganisaties georganiseerd.
De horecacoördinator is de contactpersoon voor de horecaondernemers. Dit betekent dat wanneer de ondernemers vragen hebben, de coördinator er zorg voor draagt dat de vragen beantwoord worden. De horecacoördinator is de spin in het web tussen de gemeente en de horeca in de gemeente. De bijeenkomsten (2x per jaar) met de horeca worden door de horecacoördinator georganiseerd.
Uitvoering van het plan van aanpak is van start gegaan.
Uitvoering van het plan van aanpak is van start gegaan.
-11-
Nr
Subdoelen activiteiten Activiteit 3C: Het uitvoeren van onderzoeken die voortvloeien uit de in het ondermijningsbeeld genoemde signalen, bovenop de reguliere werkzaamheden. Activiteit 3D: Er wordt extra ingezet op bewustwording van inwoners, ondernemers en de eigen organisatie. Activiteit 3E: Medewerkers worden getraind in het bibob-beleid om bewustzijn te creëren en het beleid verder te implementeren.
103.2
Doel: De internationale vriendschapsband met Fulda en Crediton wordt voortgezet. Activiteit: In 2023 wordt samen met het vriendschapscomité FuldaCrediton gewerkt aan een versterking van de uitwisseling met Fulda en Crediton
Voortgang jaarrekenin g
Toelichting Jaarrekening Verdere uitrol/professionalisering van lokale (gemeentelijke) casustafel. Er wordt een (regionaal) protocol vastgesteld voor het omgaan met drugsdumpingen. Er is een inval gedaan in Dokkum (uithof) Hier wordt uitvoering aangegeven door middel van overleggen en promotie.
De Wet Bibob staat voor 'Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur'. Deze wet geeft overheidsinstanties (zoals een gemeente) de mogelijkheid om de achtergrond van bedrijven en personen met wie zij zakendoen, te screenen. Het beleid moet nog aangepast worden, door de Omgevingswet heeft dit vertraging opgelopen. Inmiddels is in Q1 2024 gestart met het aanpassen van het beleid.
Het versterken van de band met Fulda verloopt soepel, mede door het enthousiasme aan de Duitse kant en de omvang van die stad. Er zijn ook contacten met Crediton, dit is een veel kleinere stad. Het niveau van samenwerking/ stedenband bij Crediton zal daarom altijd lager zijn dan bij Fulda.
Onderwerp beleidsdocumenten Dienstverlening Besturings- en organisatiefilosofie en hoofdstructuur Noardeast-Fryslân en Dantumadiel (2017) Centrumregeling en Dienstverleningshandvest Dantumadiel – Noardeast-Fryslân (2018) Dienstverleningsconcept Noardeast-Fryslân en Dantumadiel Veilige woon- en leefomgeving Veiligheidsagenda Noardeast-Fryslân 2020 – 2023: Mei elkoar foar feiligens Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2020 – 2023 (Politie) Beleidsplan Veiligheid 2019 – 2022 (Veiligheidsregio Fryslân) Samenwerkingsovereenkomst Veiligheidshuis Fryslân Convenant Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Beleidsregels artikel 13b Opiumwet (2019) Handhavingsarrangement met politie (2022)
-12-
Verbonden partij Vereniging van Friese Gemeenten Vereniging van Nederlandse Gemeenten Vereniging van Waddenzeegemeenten Veiligheidsregio Fryslân (VRF), onderdeel veiligheid Shared Servicecentrum Leeuwarden
Centrumregeling samenwerking Dantumadiel en Noardeast-Fryslân
Uniforme beleidsindicatoren Formatie Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur
Eenheid
Fte per 1.000 inwoners Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Verwijzingen Halt Aantal per 10.000 jongeren Winkeldiefstallen Aantal per 1.000 inwoners Geweldsmisdrijven Aantal per 1.000 inwoners Diefstallen uit woning Aantal per 1.000 inwoners Vernielingen en Aantal per 1.000 inwoners beschadigingen (in de openbare ruimte)
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen De VFG behartigt de belangen voor alle Friese gemeenten, totaal 18. De VNG behartigt de belangen voor alle Nederlandse gemeenten. Deze vereniging treedt op als belangenorganisatie voor alle Waddenzeegemeenten. Belangrijke partner bij het realiseren van een veilige woon- en leefomgeving Het SSL garandeert en faciliteert de ICTvoorzieningen en –dienstverlening voor de gemeenten Noardeast-Fryslân en Dantumadiel. Zij schept zoveel mogelijk de randvoorwaarden voor een efficiënte bedrijfsvoering en een klantgerichte en effectieve dienstverlening. De gemeente Dantumadiel laat door de gemeente Noardeast-Fryslân in beginsel alle gemeentelijke taken uitvoeren, voor zover deze niet aan anderen zijn opgedragen en zoals omschreven in het dienstverleningshandvest (art 7 centrumregeling). Periode
Gemeente NoardeastFryslân 9,79 10,20 955,56 8,32% € 7.270.000
Nederland
Peildatum
n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
31-12-2023 31-12-2023 31-12-2023 31-12-2023
2022
4,00
8,00
01-03-2024
2022 2022 2022 2022
0,80 3,10 0,40 4,30
2,30 4,50 1,40 6
01-03-2024 01-03-2024 01-03-2024 01-03-2024
2023 2023 2023 2023
-13-
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Formatie
Toelichting
Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari, uitgedrukt in fte per 1.000 inwoners. Bezetting Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is (inclusief boventallige werknemers), dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Het aantal fte wordt uitgedrukt per 1.000 inwoners. Apparaatskosten Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen Verwijzingen Halt Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 tot 18 jaar. Jongeren van 12 tot 18 jaar die een licht strafbaar vergrijp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zij krijgen leeropdrachten en er volgen gesprekken met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zij fout hebben gedaan, zonder dat zij in aanraking komen met het Openbaar Ministerie. Winkeldiefstallen Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners. Geweldsmisdrijven Het aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners.
Voorbeelden hiervan zijn seksuele misdrijven, lichamelijk letsel door schuld, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.) Diefstallen uit woning Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. Vernielingen en Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling beschadigingen (in en misdrijven tegen de openbare orde de openbare ruimte) en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.
Bron Eigen gegevens
Eigen gegevens
Eigen begroting
Eigen begroting Bureau Halt
CBS CBS
CBS CBS
-14-
Overzicht baten en lasten 2023 Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Onderwerpen (bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Saldo
Baten 101 Bestuur 102 Dienstverlening 103 Veiligheid Totaal baten
74 600 60 734
77 588 109 774
145 530 173 848
68 -58 64 74
Lasten 101 Bestuur 102 Dienstverlening 103 Veiligheid Totaal lasten
-2.532 -925 -4.380 -7.838
-2.853 -1.080 -4.515 -8.449
-2.678 -1.105 -4.477 -8.261
175 -25 38 188
Saldo baten en lasten
-7.103
-7.675
-7.413
262
0 175 175
0 249 249
0 223 223
0 -26 -26
-6.928
-7.426
-7.190
236
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat
-15-
Toelichting op de verschillen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 101 Bestuur Verschillen < € 100.000 102 Dienstverlening Verschillen < € 100.000 103 Veiligheid Verschillen < € 100.000 Lasten 101 Bestuur Burgemeester en wethouders Voorziening wethouderspensioenen Onder meer als gevolg van een gestegen rekenrente is de benodigde storting in de voorziening lager dan begroot. In het raadsvoorstel bij de jaarstukken zal aan de raad voorgesteld worden om de vrijval van € 161.000 toe te voegen aan de reserve Wethouderspensioenen. Voorziening wachtgeld voormalig wethouders De voorziening is te laag opgenomen. Een aanvullende storting van € 102.000 is noodzakelijk om aan de toekomstige verplichtingen te kunnen voldoen. Verschillen < € 100.000 102 Dienstverlening Verschillen < € 100.000 103 Veiligheid Verschillen < € 100.000
I of S
Bedragen x € 1.000 74 68
I
68 -58
I
-58
I
64
64
188 175 I
161
-103
I
117
I
-25
I
38
-25 38
Saldo baten en lasten
262
Specificatie reserveringen Programma 1: Ynwenner en Bestjoer Reserves
Bedragen x € 1.000
Toevoegingen Geen afwijkingen in de toevoegingen aan reserves. Onttrekkingen Verschillen < € 100.000 Totaal Reserveringen
-26 I
-26 -26
-16-
Programma 2: Mienskip Waar gaat programma 2 ‘Mienskip’ over?
Portefeuillehouder(s) Vries
: A.J. Soepboer ( t/m oktober 2023) H. Jouta ( vanaf novermber 2023) & J. D. de
Inleiding: In Noardeast-Fryslân staan inwoner en samenleving centraal en gaan we uit van de leefwereld van de inwoners in onze samenleving. Dat past bij de veranderde rollen die overheid, inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties innemen. Verbondenheid, betrokkenheid en samenwerking zijn kernwoorden van dit programma. Onze gemeente kent een rijk verenigingsleven en sterke mienskipssin. Activiteiten op het gebied van sport en cultuur, al dan niet in verenigingsverband, verbindt mensen en vergroot de levendigheid van de dorpen. Het is daarom belangrijk initiatieven in de dorpen en wijken te blijven stimuleren en ondersteunen. Sport, muziek en cultuur dragen bij aan de sociale samenhang. Voor deze activiteiten zijn voorzieningen nodig: dorpshuizen, bibliotheken en sportaccommodaties. Deze voorzieningen moeten toekomstbestendig en duurzaam zijn, betaalbaar, bereikbaar en toegankelijk. Het onderwijs én de school als sociale plek in wijk en dorp zijn van groot belang in onze gemeente en dat willen we graag behouden. De gemeente heeft samen met de schoolbesturen een integraal huisvestingplan (IHP) ontwikkeld. Dit zal de komende jaren worden uitgevoerd. We stimuleren tegelijkertijd de samenwerking Onderwijs en Zorg, in lijn met de Friese preventie-aanpak (FPA). Als Fryske gemeente willen we onze eigen taal en de streektalen meer koesteren.
De gemeente doet zelf meer om het Frysk een prominente plek te geven en ook in het onderwijs te stimuleren.
-17-
Nr
Subdoelen activiteiten
201.1 Meer sociale verbondenheid en betrokken burgers Subdoel: Toename van de levendigheid in de dorpen. Activiteit 1: Stimuleren en faciliteren van sociale activiteiten (o.a. subsidieregeling kleine activiteiten en systeem voor het vergemakkelijken van een vergunningaanvraag).
Activiteit 2: Uitvoeren van de Cultuurnota.
Activiteit 3: Uitvoeren van de Sportnota.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Het stimuleren en activeren van sociale activiteiten heeft plaatsgevonden en geresulteerd in 30 aanvragen mbt de subsidieregeling feesten Doarpen en Stêd. Maar er is nog geen systeem aangeschaft omdat hierbij afstemming gezocht wordt met ontwikkelingen Omgevingswet. In dit kader is een nieuwe applicatie beschikbaar gekomen. Mogelijke aanschaf wordt verder onderzocht. - Jaarsubsidie Sense verlaagd en Theaterkerk Nes opgenomen in jaarlijks subsidieprogramma; - Gemeentelijke Cultureel Ambassadeur aangesteld; - Samenwerking Streekargyf en Bibliotheek Noord Fryslân geïntensiveerd. Organiseren bv samen 1x per 2 maanden een lezing en hebben de Nynke van Hichtum collectie verworven; - Op basis van de Stimuleringsregeling Keunst en Kultuer zijn 16 subsidies verleend voor een totaal bedrag van €72.000,--; - Binnen Opus3 is een cultuurcoach aangesteld die breed cultuuraanbod voor basisonderwijs samenstelt. -
-
De uitvoering van het Sportakkoord ligt bij Sport Fryslân. Dit verloopt naar wens. Sport Fryslân werkt vanuit een activiteitenplan om sport te stimuleren in onze gemeente. Aan het einde van 2023 is het Sportakkoord herijkt voor de periode 2023-2026.
201.2 Meer zelforganisatie, zelfsturing en eigen verantwoordelijkheid van burgers
-18-
Nr
Subdoelen activiteiten
Subdoel: Inwoners hebben meer mogelijkheden voor invloed op hun eigen leefomgeving. Activiteit 1: Inzetten (continueren en ophogen) van het Dorpen- en wijkenfonds.
Activiteit 2: Ontwikkelen Dorpenen wijkenbeleid en inbedden van de Dorpsontwikkelingsmaatschappijen (DOM’s) in dit beleid.
Activiteit 3: Een dorpen-en wijkenagenda maken met de dorpen. Hierbij de toekomstbeelden uit de Omgevingsvisie en de dorpsbiografieën betrekken (zie programma 5). Subdoel: Participatie structureel inbedden in de gemeentelijk werkwijze. Activiteit 1: Participatiebeleid ontwikkelen met bijbehorende handreikingen voor het organiseren van participatie. 202.1 Toekomstbestendige maatschappelijke voorzieningen
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
In 2023 was er in totaal €405.000 beschikbaar. Regulier budget €300.000, €105.000 restantbedrag van voorgaande jaren. 41 besturen hebben de basisondersteuning aangevraagd. Er zijn 25 aanvragen ingediend voor leefbaarheidsinitiatieven. Ondanks het extra restant bedrag zijn half december vier aanvragen afgewezen vanwege het bereiken van het subsidieplafond. Er is nog geen Dorpen en Wijkenbeleid, ontwikkeld. Er zijn organisatorisch voorbereidingen getroffen om voortgang te boeken. De ontwikkeling van het beleid is gepositioneerd binnen het cluster Mienskip. De werving van een beleidsadviseur Leefbaarheid heeft plaatsgevonden. De beleidsmedewerker is aangesteld en zal zich bezig gaan houden met het ontwikkelen van visie en beleid waarbij inbedding van de DOM’s plaatsvindt. Medewerker leefbaarheid is aangesteld. De startnotitie is opgepakt
Het participatiekader is vastgesteld en het uitvoeringsprogramma opgesteld. In december is een adviseur participatie geworven.
-19-
Nr
Subdoelen activiteiten
Subdoel: De maatschappelijke voorzieningen voor sport, cultuur en ontmoeten zijn toekomstbestendig: duurzaam, betaalbaar, bereikbaar en toegankelijk. Activiteit 1: Project verduurzamen maatschappelijk vastgoed uitvoeren.
Activiteit 2: Dialoog voeren met de mienskip over de voorzieningenstructuur op momenten dat daar aanleiding toe is. 203.1 Inspirerende fysieke schoolomgeving Subdoel: De onderwijs- en voorschoolse voorzieningen zijn toekomstbestendig, betaalbaar en blijven goed bereikbaar voor leerlingen. Met aandacht voor actuele ontwikkelingen rondom zorg en welzijn. Activiteit 1: Uitvoering geven aan het IHP.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Er zijn 48 aanvragen van de subsidieregeling duurzaamheidsmaatregelen voor maatschappelijke organisaties toegekend. Een aantal aanvragen zijn nog in behandeling. De aanvraagtermijn voor de subsidieregeling energiecompensatie is verlengd van 1 oktober naar 31 december 2023. Er zijn 39 aanvragen toegekend. Er zijn nog een aantal aanvragen in behandeling. Doorlopend proces. Structureel onder de aandacht van de dorpencoördinatoren.
Het gemeentebestuur heeft de ontwikkelrichting voor de uitbreiding van de Campus Kollum vastgesteld en de benodigde budgetten hiervoor zijn door de gemeenteraad beschikbaar gesteld. De vier onderwijsinstelllingen en de gemeente hebben een convenant getekend om te komen tot een nieuw scholenpark De nieuwbouw van de Pionier is in maart 2023 gestart en de bouw loopt volgens planning. Oplevering van het gebouw zal in maart 2024 plaatsvinden. De raad is middels een informatiesessie geïnformeerd over de visie van Stichting Arlanta en Aeres in Buitenpost om te komen tot een dependance Voortgezet Onderwijs in de school Fjouwerhoeke te Hantumhuzen. Voor deze uitbreiding is een aanvraag voor bekostiging bij de gemeente ingediend voor het programma 2025
-20-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit 2: Kleine scholenbeleid ontwikkelen.
204.1 Versterken van de culturele identiteit Subdoel: Behâld en fuortsterkjen fan it Frysk en de streekeigen talen en dêrmei de meartaligens. Activiteit 1: Uitvoeren van relevante onderdelen uit de Cultuurnota.
Activiteit 2: Uitvoeren van het Fryske Taalbelied.
Activiteit 3: Opstellen actieplan Frysk.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening In ht kader van het te ontwikkelen beleid wordt vanaf 1 september 2023 in opdracht van de Stichting Arlanta een breed onderzoek uitgevoerd naar het toekomstbestendig huisvesten van kleine scholen in de oosthoek. Betrokkenheid van de gemeente bij onderzoek (en onderzoeksvragen) is geborgd. Begin 2024 worden de eerste resultaten van dit onderzoek opgeleverd.
Gesprekken over mogelijkheden (nieuwe) huisvesting museum Dokkum gevoerd.
Overleg ontwikkelingsmogelijkheden museum Kollum gestart. It oantal oeren fan de amtner Frysk is útwreide mei 4 oeren. Der is in oersetter/projektstiper oansteld foar 16 oeren yn de wike. Sy is dwaande west mei ‘Jou bern in boek’, de kursussen Frysk, it Aksjeplan Frysk en de taridings foar de Fryske wike 2024 Der is wurke oan it Aksjeplan Frysk. Begjin jannewaris 2024 is dit plan fêststeld troch it kolleezje. Der is in praatplaat Frysk makke foar de kollega’s, sadat se witte hoe’t se mei it Frysk omgean moatte yn it skriftilik ferkear en mei mûnelinge kontakten.
Onderwerp beleidsdocumenten Sociale verbondenheid Notitie gebiedsgericht werken Noardeast-Fryslân en Dantumadiel 2019-2022 Maatschappelijke voorzieningen Atlas van Noordoost Fryslân Eindrapport (sept. 2015) Naar een regionaal voorzieningenspreidingsmodel in Noordoost Fryslân 2010-2030 (jan. 2014) Schoolomgeving IHP Noardeast-Fryslân Actieplan en Startnotitie Zorg en Onderwijs Culturele identiteit Frysk Taalbelied “Mei elkoar foarút mei it Frysk” (2020) Cultuurnota Noardeast-Fryslân (2022)
-21-
Verbonden partij Roobol
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs Verzorgt het openbaar onderwijs zoals beschreven in artikel 46 van de Wet op het primair onderwijs
Elan Onderwijsgroep
Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Niet-Sporters
%
Periode
2022
Gemeente NoardeastFryslân 58,00
Nederland
Peildatum
46,40
01-03-2024
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Niet-Sporters
Toelichting
Bron
Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.
Gezondheidsenquête (CBS, RIVM)
Overzicht baten en lasten 2023 Programma 2: Mienskip Onderwerpen (bedragen x € 1.000)
Primitieve begroting
Begroting na wijziging
Jaarrekening
Saldo
Baten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid 203 Sport 204 Cultuur Totaal baten
0 64 70 5 139
30 66 313 262 670
24 153 459 400 1.036
-6 87 147 138 366
Lasten 201 Voorzieningen 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid 203 Sport 204 Cultuur Totaal lasten
-601 -3.988 -402 -3.593 -8.584
-2.588 -4.772 -562 -4.252 -12.174
-1.121 -4.325 -539 -3.945 -9.930
1.466 447 23 307 2.244
Saldo baten en lasten
-8.445
-11.504
-8.894
2.610
0 877 877
0 3.942 3.942
0 1.836 1.836
0 -2.106 -2.106
-7.568
-7.562
-7.058
504
Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Toevoegingen Onttrekkingen Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Resultaat
-22-
Toelichting op de verschillen Programma 2: Mienskip (I)= Incidenteel (S)= Structureel Onderwerpen Baten 201 Voorzieningen Verschillen kleiner dan € 100.000. 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid Verschillen kleiner dan € 100.000. 203 Sport Specifieke Uitkering (SPUK) Sport: In 2023 zijn de middelen besteed welke beschikbaar waren gesteld in 2021 en 2022. Deze zijn niet in de begroting 2023 meegenomen. Doordat de lasten gelijk zijn aan de baten heeft het geen invloed op het resultaat. Verschillen kleiner dan € 100.000. 204 Cultuur Bibliotheekwerk: De Specifieke Uitkering (SPUK) D23 Lokale bibliothekenvoorziening was niet begroot, maar is wel ontvangen. Deze geoormerkte middelen zijn aan de bibliotheek uitbetaald. Daarom zijn de baten gelijk aan de lasten en heeft deze afwijking per saldo geen invloed op het resultaat. Verschillen kleiner dan € 100.000. Lasten 201 Voorzieningen Dorpsbiografieën: In afwachting van de afronding van het provinciaal project Dorpenatlas, gerelateerd aan ons gemeentelijk project dorpsbiografieën, is het project in de wacht gezet. Wel zijn er de nodige voorbereidingen getroffen zodat in 2024 het project van start kan. Het project (20 dorpsbiografieën) begint dus ook te lopen vanaf 2024 t/m 2025. Geen lasten betekent dat geen geld uit de reserve Coalitieakkoord 2022 en de algemene reserve wordt gehaald.
Daarom heeft per saldo deze afwijking geen invloed op het resultaat. Realisatie dorpen- en wijkenagenda: In 2023 is een startdocument opgesteld. De uitvoering van het project volgt in 2024. Geen lasten betekent dat geen geld uit de reserve Coalitieakkoord 2022 wordt gehaald. Daarom heeft deze afwijking per saldo geen invloed op het resultaat. Verduurzamingsmaatregelen voor maatschappelijke organisaties: Maatschappelijke organisaties konden tot en met 31 december 2023 aanvragen doen, daarna eindigde de subsidieregeling. Er zijn 48 aanvragen toegekend en een aantal aanvragen zijn nog in behandeling. In april 2023 was het subsidieplafond (€ 300.000) van de subsidieregeling bereikt. De raad heeft eind april € 800.000 beschikbaar gesteld zodat het subsidieplafond verhoogd kon worden en organisaties een beroep konden blijven doen op de subsidieregeling.
I of S
Bedragen x € 1.000 366 -6
I
-6 87
I
87
I
84
I
63
147
138 I
101
I
37 2.244 1.466
I
100
I
200
I
575
-23-
Onderwerpen Er is een inschatting gemaakt van het aantal mogelijke aanvragen. Dit is te hoog ingeschat waardoor er budget overblijft. Minder lasten betekent dat minder geld uit de algemene reserve wordt gehaald. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat, omdat het overgebleven budget in de algemene reserve blijft. Energiecompensatie voor maatschappelijke organisaties: De aanvraagtermijn voor de subsidieregeling energiecompensatie is verlengd van 1 oktober naar 31 december 2023. De regeling is nu afgelopen. Er zijn 39 aanvragen toegekend en er zijn nog een aantal aanvragen in behandeling. De verleende subsidiebedragen varieerden tussen de € 500 en € 19.000. Niet alle maatschappelijke organisaties hebben een aanvraag ingediend. Waarschijnlijk omdat er nog sprake was van een bestaand contract tegen gunstige tarieven. Het benodigde bedrag voor de regeling is te hoog ingeschat. . Minder lasten betekent dat minder geld uit de algemene reserve wordt gehaald. Per saldo heeft deze afwijking geen invloed op het resultaat, omdat het overgebleven budget in de algemene reserve blijft. Verschillen kleiner dan € 100.000. 202 Onderwijshuisvesting en -kansenbeleid Opstellen en uitvoeren Integraal Huisvestings Plan (IHP): Dit is een lopend project. De opdracht is in 2023 aan Lindhorst onderwijshuisvestingadviseurs gegund om het IHP te actualiseren.
De opdracht is nog niet afgerond en daarom vindt de betaling plaats na afronden van de opdracht in 2024. Geen lasten betekent dat geen geld uit de algemene reserve wordt gehaald. Daarom heeft deze afwijking per saldo geen invloed op het resultaat. Resultaat kapitaallasten onderwijshuisvesting: Het resultaat op de kapitaallasten (rente & afschrijving) wordt veroorzaakt door de wijzigde planning van de investeringen. Het effect van het doorschuiven van de investeringen wordt normaliter verwerkt in de 2e tussentijdse rapportage, alleen is dit in 2023 niet gedaan. Dekking afboekboekwaarde De Fjouwerhoeke: Door de complexiteit van de planvorming loopt de uitvoering vertraging op. De Fjouwerhoeke wordt nog gebruikt voor onderwijs. Daarom heeft de onttrekking van de afboekwaarde nog niet plaatsgevonden. Geen lasten betekent dat geen geld uit de algemene reserve wordt gehaald. Daarom heeft deze afwijking per saldo geen invloed op het resultaat. Verschillen kleiner dan € 100.000. 203 Sport In 2023 zijn de middelen besteed welke beschikbaar waren gesteld in 2021 en 2022. Deze zijn niet in de begroting 2023 meegenomen. Doordat de baten gelijk
I of S
Bedragen x € 1.000
I
548
I
43
I
101
I
198
I
106
I
42
I
-84
447
23
-24-
Onderwerpen zijn aan de lasten heeft het geen invloed op het resultaat. Door de gelden van de SPUK GALA en de restanten van de oude sportregelingen in 2021 en 2022 is het het volledige sportbudget van 2023 niet besteed. Verschillen kleiner dan € 100.000. 204 Cultuur Fryske plaknammen: It projektbudzjet fan 2024 -2027 foar de oanpassing kombebuording is nei foaren helle om it projekt hielendal oanpakke te kinnen. Foar in grut part is dit útfierd, allinnich noch de bebuording fan de Nationale Bewegwijzeringsdienst en de kuier - en fytsbuorden moatte noch oanpast wurde. Dat wurdt yn 2024 fierder oppakt. Minder lêsten betsjut dat minder jild út de algemiene reserve helle wurdt. Per saldo hat dizze ôfwiking gjin ynfloed op it resultaat, omdat it oerbleaune budzjet yn de algemiene reserve bliuwt. Frysk taalbelied: It Aksjeplan Frysk is yn it 4e fearnsjier (kwartaal) fêststeld. Dat betsjut dat de útfiering noch geande is en noch net alle kosten makke binne. Dizze sille yn 2024 terjochte komme. Minder lêsten betsjut dat minder jild út de algemiene reserve helle wurdt. Per saldo hat dizze ôfwiking gjin ynfloed op it resultaat, omdat it oerbleaune budzjet yn de Koälysje-akkoart 2022 bliuwt. Bibliotheekwerk: De Specifieke Uitkering (SPUK) D23 Lokale bibliothekenvoorziening was niet begroot, maar is wel uitgegeven. De inkomsten vanuit het Rijk zijn hiervoor ontvangen (zie baten).
Daarom zijn de lasten gelijk aan de baten en heeft deze afwijking per saldo geen invloed op het resultaat. Verschillen kleiner dan € 100.000. Saldo baten en lasten
I of S
Bedragen x € 1.000
I
70
I
37
I
210
I
86
I
-101
I
112
307
2.610
-25-
Specificatie reserveringen Programma 2: Mienskip Reserves
Bedragen x € 1.000
Toevoegingen Geen afwijkingen in de toevoegingen aan reserves. Onttrekkingen Algemene reserve Verduurzamingsmaatregelen voor maatschappelijke organisaties: Maatschappelijke organisaties konden tot en met 31 december 2023 aanvragen doen, daarna eindigde de subsidieregeling. Er zijn 48 aanvragen toegekend. Een aantal aanvragen zijn nog in behandeling. In april 2023 was het subsidieplafond (€ 300.000) van de subsidieregeling bereikt. De raad heeft eind april € 800.000 beschikbaar gesteld zodat het subsidieplafond verhoogd kon worden en organisaties een beroep konden blijven doen op de subsidieregeling. Er is een inschatting gemaakt van het aantal mogelijke aanvragen. Dit is te hoog ingeschat waardoor er budget overblijft. Energiecompensatie voor maatschappelijke organisaties: De aanvraagtermijn voor de subsidieregeling energiecompensatie is verlengd van 1 oktober naar 31 december 2023. De regeling is nu afgelopen. Er zijn 39 aanvragen toegekend. Er zijn nog een aantal aanvragen in behandeling. De verleende subsidiebedragen varieerden tussen de € 500 en € 19.000. Niet alle maatschappelijke organisaties hebben een aanvraag ingediend. Waarschijnlijk omdat er nog sprake was van een bestaand contract tegen gunstige tarieven. Het benodigde bedrag voor de regeling is te hoog ingeschat.
-2.106 -1.676 -575
-548
-26-
Reserves Fryske plaknammen: It projektbudzjet fan 2024 -2027 foar de oanpassing kombebuording is nei foaren helle om it projekt hielendal oanpakke te kinnen. Foar in grut part is dit útfierd, allinnich noch de bebuording fan de Nationale Bewegwijzeringsdienst en de kuier - en fytsbuorden moatte noch oanpast wurde. Dat wurdt yn 2024 fierder oppakt. Dekking afboekboekwaarde De Fjouwerhoeke: Door de complexiteit van de planvorming loopt de uitvoering vertraging op. De Fjouwerhoeke wordt nog gebruikt voor onderwijs. Daarom heeft de onttrekking van de afboekwaarde nog niet plaatsgevonden. Opstellen en uitvoeren Integraal Huisvestings Plan (IHP): Dit is een lopend project. De opdracht is in 2023 aan Lindhorst onderwijshuisvestingadviseurs gegund om het IHP te actualiseren. De opdracht is nog niet afgerond en daarom vindt de betaling plaats na afronden van de opdracht in 2024. Verschillen kleiner dan € 100.000
Bedragen x € 1.000 -210
-106
-101
-136
Reserve dekking afschrijvingen Geen verschillen Reserve Ontwikkelfonds Verschillen kleiner dan € 100.000
-2 -2
Reserve Coronacompensatie Verschillen kleiner dan € 100.000 Reserve Coalitie akkoord 2022 Realisatie dorpen- en wijkenagenda: In 2023 is een startdocument opgesteld. De uitvoering van het project volgt in 2024. Dorpsbiografieën: In afwachting van de afronding van het provinciaal project Dorpenatlas, gerelateerd aan ons gemeentelijk project dorpsbiografieën, is het project in de wacht gezet. Wel zijn er de nodige voorbereidingen getroffen zodat in 2024 het project van start kan. Het project (20 dorpsbiografieën) begint dus ook te lopen vanaf 2024 t/m 2025. Verschillen kleiner dan € 100.000 Totaal Reserveringen
-428 -200
-50
-178 -2.106
-27-
Programma 3: Soarch en Wolwêzen Waar gaat programma 3 ‘Soarch en Wolwêzen’ over? Portefeuillehouder(s)
: J.D. de Vries
Inleiding: Onder de term 'sociaal domein' verstaan we alle inspanningen die de gemeente verricht rond werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd, op basis van de Wmo 2015, de Participatiewet, Jeugdwet en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Het moment van de grote systeemwijziging binnen het sociaal domein in 2015 (de decentralisaties), ligt alweer ver achter ons. We zijn als gemeente de laatste jaren gericht bezig om de transformatie vorm en inhoud te geven. De maatschappelijk opgaven en de ontwikkelingen binnen het sociaal domein vragen niet zozeer om een nieuwe visie, maar wel om een aanscherping van visie en uitgangspunten. En deze moeten herkenbaar terug komen in doelstellingen en ambities, middels de uitvoering van projecten en actieprogramma’s. Zodat de transformatie daadwerkelijk zichtbaar wordt in de mienskip. Het coalitieakkoord geeft op een ambitieuze wijze een stevige impuls en richting aan de transformatie voor de komende jaren. De gemeente Noardeast-Fryslân zet daarom in dit programma, vooral in op het stimuleren-, uitbreiden – en bevorderen van: ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢
De samenwerking tussen Zorg en Onderwijs Een gevarieerd Wonen en Zorg aanbod Uitbreiden Partnerschap met Dokwurk Gezondheid en Welzijn middels een community aanpak Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken De doorontwikkeling Aanpak armoede
-28-
Nr
Subdoelen activiteiten
301
Stimuleren samenwerking Zorg en Onderwijs Actieplan/project Onderwijs-Zorg. Doel van dit 3 jarige project is om duurzaam doorverwijzingen van jeugdigen met een zorgvraag naar gebiedsteams en directe verwijzers sterk te reduceren. En daarmee navenant de kosten van Jeugdzorg Subdoel is om de effectiviteit, snelheid en kwaliteit van de oplossing op de zorgvraag te verhogen. De werkwijze hierin is om preventief de zorgvraag van de jeugdige aan – en op te pakken op de werkvloer van de scholen evt. samen met aanbieders en ouders. En bij voorkeur ter plaatse een oplossing te bieden. Normalisering staat centraal in het actieplan. Scholen dienen plannen/pilots in die beoordeeld worden voor financiering vanuit het Jeugdzorgbudget.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
-29-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit: uitvoering van het project en actieplan.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening Naast de lopende projecten zijn er nieuwe projecten gestart op: De Tijstream + SKF, Holwerd; Nynke van Hichtum + SKF, Dokkum; Piter Jelles, Dokkum; Lauwers College, Kollum. De schoolmaatschappelijk werkers zijn na de zomervakantie gestart op Bernwird, Bornwird; De Twine, Dokkum; De Hoeksteen, Dokkum; Prins Bernhardschool, Kollum; De Wrâldwizer, Oosternijkerk, ’t Oegh, Munnekezijl; De Burgerschool, Dokkum; Prov Casimirschool, Kollum; De Tijstream, Holwerd; Nynke van Hichtum, Dokkum en het Lauwers College, Kollum Druk & Dwars trainingen worden gegeven door een combinatie van leerkrachten en pedagogisch medewerkers. De regiegroep Zorg & Onderwijs heeft scholen bezocht scholen om bekendheid te genereren bij directies. Ook bovenschools is er regelmatig contact. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd voor kwaliteitsondersteuners van Arlanta en schoolmaatschappelijk werkers met als doel verkrijgen inzicht in elkaars expertise, zodat men elkaar kan aanvullen. Er is gewerkt aan het koppelen van jeugdzorgtrajecten op kind-nivo aan de leerlingen op bovenstaande scholen. Dit is lastig. Zowel AVG-technisch als op inhoud.
302
Stimuleren van een gevarieerd Wonen en Zorg aanbod Project Woon-Zorg (-Welzijn) visie Korte termijn doelen zijn het realiseren van een lokale WoonZorg (en Welzijn) visie en het opleveren van een meerjarig actieprogramma. De visie en het actieprogramma moeten er toe leiden dat op de lange termijn er, in zowel grote – als kleine kernen, sprake is van een gevarieerd wonen-zorg-welzijn aanbod voor alle inwoners.
-30-
Nr
Subdoelen activiteiten
Activiteit: uitvoering van het project en actieprogramma.
303
Uitbreiden Partnerschap met Dokwurk Project Uitbreiding taken en rol GR Dokwurk. Doel van het project is om de rol van Dokwurk in het sociaal domein opbouwend in de tijd (2023, 2024) te verbreden en te vergroten. Zowel qua verantwoordelijkheden als uitvoering. Activiteit: Uitvoering van het project.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening Na de brede bestuurlijke bijeenkomst hebben meerdere ambtelijke sessies met stakeholders plaatsgevonden om de visie inhoud en vorm te geven. Allereerst is focus gelegd op de doelgroep ouderen, waarna de aandachtsgroepen zijn toegevoegd. In november is de gemeenteraad informerend meegenomen in de opgave die we op ons af zien komen op het gebied van wonen, welzijn en zorg. In december is de integrale conceptvisie voorgelegd tijdens een tweede brede bestuurlijke bijeenkomst. De integrale conceptvisie is positief ontvangen. Het proces om te komen tot een uitvoeringsagenda wordt opgestart zodra het visietraject is afgerond.
Er is op managementniveau met Dokwurk oriënterend gesproken over het elkaar versterken bij de uitvoering Participatiewet, Jeugdwet en WMO. Er is informatie uitgewisseld over expertises en kwaliteiten en er is besproken waar deze ingezet kunnen worden. Dokwurk gaat onderdeel uitmaken van het samenwerkingsplatform (in oprichting) in kader van nieuw welzijnsbeleid. Samen met de gemeente wordt onderzocht welke financiële strategie gevolgd moet worden om Dokwurk als Sociaal Ontwikkelbedrijf toekomst bestendig te maken. Dit is nodig gezien de verandering van de doelgroepen (grotere begeleidingsbehoefte) en de krimp in het Wsw personeel. In het pand aan de Rijdstraat in Kollum is de uitbreiding van kantoorgelegenheid (werkplekken) voor het gebiedsteam gerealiseerd.
-31-
Nr
Subdoelen activiteiten
304
Bevorderen van Gezondheid en Welzijn middels een community aanpak Project Fryske Mienskip Oanpak Doel van het project is vormgeven en realiseren van een community aanpak volgens de uitgangspunten en het gedachtengoed van Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) en het (IJslands) Preventiemodel. Activiteit: - uitvoering van het project; - Uitwerken van de aanpak gericht op zinvolle vrijetijdsbesteding.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Het gedachtegoed van de Fryske Mienskip Oanpak is opgenomen in het vastgestelde Strategisch beleidskader welzijn. De organisaties in het welzijnsdomein worden in stelling gebracht om, in cocreatie met elkaar, met de mienskip en de gemeente, aan de uitvoering invulling te geven. We zoeken hiervoor naar partnerschap in de vorm van een samenwerkingsplatform dat hiermee aan de slag kan gaan. Het vormgeven van het samenwerkingsplatform en de werkwijze is een groeiproces.
-32-
Nr
Subdoelen activiteiten
305
Bevorderen Talentontwikkeling en het opzetten en faciliteren van netwerken (Onderwijs, Ondernemers, Overheid) Project Versnellingsagenda/Regiodeal (overkoepelend) De Regiodeal zet in op de versterking (doel) van drie thema’s in de regio: onderwijs & arbeidsmarkt, innovatie & ondernemerschap en regionale samenwerking & marketing. Projecten die bijdragen aan de groei van de economie in de regio. 1. Project Startswerkplaats Doel van dit project is om 1 praktijklocatie te realiseren voor Praktijkonderwijs, VMBO’s, ROC’s, bedrijven en lokale overheid, met duurzaamheid als uitgangspunt. Activiteit: uitvoeren van het project.
2. Leerwerk-loket NOF Doel van het Leerwerkloket is om iedere inwoner die een leer- of ontwikkelvraag heeft een passend aanbod te doen. Werkgevers, werkzoekenden, ondernemers en jongeren kunnen terecht voor de volgende stap in persoonlijke ontwikkeling. Activiteit: uitvoeren van het project.
Voortgang jaarrekening
Toelichting Jaarrekening
Er is een haalbaarheidsonderzoek gedaan voor de Startwerkplaats. Dit onderzoek wordt betrokken bij de keuze voor huisvesting van de werven.
-
-
-
306
Wurkstart heeft actie ondernomen om naamsbekendheid bij werkgevers te vergroten Jongerenadviseur is aangetrokken en zet in op samenwerking onderwijs en jongeren Nieuw adviseurs zijn aangetrokken Tussenevaluatie heeft plaatsgevonden
Bevorderen en door ontwikkelen Aanpak armoede Uitvoeringsprogramma Armoedebeleid (Integraal en Kindgericht armoedeen schuldenbeleid 2022-2026) Doel van dit actieprogramma is om Armoede te bestrijden door middel van de inzet van voorlichting, communicatie, advies, samenwerkingspartners, gerichte voorzieningen en fondsen.
-33-
Nr
Subdoelen activiteiten
Voortgang jaarrekening
Activiteit: uitvoering van het actieprogramma.
Toelichting Jaarrekening In 2023 zijn een aantal acties uit het actieplan Integraal en Kindgericht armoede- en schuldenbeleid 2022-2026 uitgevoerd en doorontwikkeld, namelijk: - Het communicatieplan is afgerond - Het project Geldloket is gestart. Projectleider is aangesteld - Besluit genomen pilot projecten Voorzieningenwijzer, Vroegsignalering en Energiecoach voort te zetten - Onderzoek inkomenseffecten minimaregelingen is afgerond en vormt basis voor het intensiveren en verbeteren van de gemeentelijke minimaregelingen.
Onderwerp beleidsdocumenten Langer leven in goede gezondheid Gezondheidsbeleid 2014-2017 In concept: Gezondheidsbeleid/handhavingsbeleid Meer maatschappelijke participatie Kadernota ‘’samen leven, sterk voor elkaar’’ (2013) Algemeen deel uitvoeringsplan (2014) Uitvoeringsplan Participatiewet (2014) Uitvoeringsplan WMO (2014) Fan Wearde, mantelzorgbeleid (2016) ‘’Het nieuwe jongerenwerken DDFK’’ In Concept Beleid sociaal domein (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet) 2018(/2019) Actieplan Integraal en Kindgericht armoede- en schuldenbeleid 2022 - 2024 Beleid terugvordering en verhaal, verificatiebeleid en handhavingsbeleid sociaal domein Herijking Participatiebeleid Visiedocument wonen en zorg Visiedocument gebiedsteam (toegang) Kadernota Welzijnsbeleid 2022-2025 Gunstiger opvoedklimaat Uitvoeringsplan Jeugdwet (2014) Lokaal actieplan Huiselijk geweld en kindermishandeling
Verbonden partij Dokwurk Veiligheidsregio Fryslân onderdeel GGD Fryslân
Sociaal Domein Fryslân
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen Uitvoering geven aan de Participatiewet. Gezondheidsdienst van de Friese gemeenten ter bevordering van de gezondheidssituatie en leefstijl van inwoners. Het doel is de beleidsvoorbereiding ten behoeve van de wettelijke taken op het terrein van jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning en participatie en de inkoop ten behoeve van de wettelijke taken op deze terreinen doelmatig en kwalitatief hoogwaardig te organiseren. Vanuit SDF participeren wij ook in ‘Foar Fryske Bern’.
-34-
Verbonden partij Mobiliteitsbureau Noordoost Fryslân
Bijdrage aan beleidsdoelstellingen De gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Noardeast-Fryslân en Tytsjerksteradiel en de provincie Fryslân hebben besloten om samen te werken op het gebied van het regionale doelgroepenvervoer en openbaar vervoer in de regio Noordoost Fryslân. Dit om de leefbaarheid te vergroten.
Uniforme beleidsindicatoren
Eenheid
Periode
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 leerlingen Aantal per 1.000 leerlingen % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar % 12 t/m 21 jarigen
Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsvers) Banen
Jongeren met een delict voor de rechter Kinderen in % kinderen tot 18 jaar uitkeringsgezin Netto % van de werkzame arbeidsparticipatie beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking Werkloze jongeren % 16 t/m 22 jarigen Personen met een Aantal per 10.000 bijstandsuitkering inwoners Lopende reAantal per 10.000 integratievoorziening inwoners van 15 – 64 jaar en Jongeren met % van alle jongeren tot 18 jeugdhulp jaar Jongeren met % van alle jongeren tot 18 jeugdbescherming jaar Jongeren met % van alle jongeren van jeugdreclassering 12 tot 23 jaar Cliënten met een Aantal per 10.000 maatwerkarrangeme inwoners nt WMO
Nederland
Peildatum
2022
Gemeente NoardeastFryslân 1,2
4,2
01-03-2024
2022
13,00
24,00
01-03-2024
2022
1,80
2,40
01-03-2024
2022
637,50
825,40
01-03-2024
2022
1,00
1,00
01-03-2024
2022
4,00
6,00
01-03-2024
2022
72,00
72,20
01-03-2024
2022 2023
2,00 291,50
1,00 344,80
01-03-2024 01-03-2024
2023
223,60
191,50
01-03-2024
2023
10,40
11,10
01-03-2024
2023
1,30
1,00
01-03-2024
2023
0,30
0,30
01-03-2024
2022
750,00
710,00
01-03-2024
-35-
Leeswijzer uniforme beleidsindicatoren: Uniforme beleidsindicatoren Absoluut verzuim
Relatief verzuim
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie(vsvers) Banen
Jongeren met een delict voor de rechter
Kinderen in uitkeringsgezin
Netto arbeidsparticipatie Werkloze jongeren
Personen met een bijstandsuitkering
Lopende reintegratievoorziening en Jongeren met jeugdhulp
Toelichting
Bron
Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Ook veelvuldig te laat komen kan hiertoe worden gerekend. Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding "2018" staat voor schooljaar "2017/2018". Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar. Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en met 2015 zijn de cijfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2016 zijn afkomstig van het CBS. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt.