Antwoord ICT-vraag Van der Aar 17 juni - It Petear
Tekst van het document
De heer Van der Aar (VVD) heeft tijdens It Petear van 17 juni gevraagd om een toelichting op de almaar stijgende ICT uitgaven. In dit memo geven wij hier een korte toelichting op. Maar eerst een concreet voorbeeld: Eind 2019 hebben wij de computers alle fysieke werkplekken werplekken vervangen, het grootste deel door laptops. In de begroting van 2020 heeft de raad ons krediet gegeven om te investeren in de uitrol van MS Teams. Dit is onze redding geweest aan het begin van de Corona-crisis. Als we hierin niet hadden geïnvesteerd waren we niet in staat geweest om binnen een week na de start van de eerste lockdown het overgrote deel van de medewerkers vanaf thuis te laten werken. Investeringen in ICT die dus hun geld dubbel en dwars hebben opgebracht. De jaarlijkse stijgingen in ICT-kosten hebben een aantal oorzaken:
Beveiliging en privacy vraagt steeds meer geld. Meer toegankelijkheid van je systemen voor burgers staat vaak op gespannen voet met beveiliging en privacy. Daarnaast hebben we te maken met heel strikte regelgeving in deze. En met bedreigingen van hackers, denk aan het drama bij Hof van Twente. Burgers en ondernemers verwachten steeds meer dingen online te kunnen regelen; Coolblue en Bol.com zijn hun referentiekader. En ook de rijksoverheid stuurt hierop, bijvoorbeeld in de Omgevingswet of de Wet Open Overheid. Tegelijkertijd is iedere verbetering al heel snel ‘gewoon’; wie staat er nog wel eens bij stil hoeveel voordelen iBabs ons heeft gebracht? Leveranciers van software verhogen hun licentiekosten meestal met een percentage dat ruim boven de inflatie ligt. Omdat er weinig alternatieve leveranciers zijn en het overstappen naar een ander een flinke investering vraagt, kunnen we vaak niet anders dan tandenknarsend akkoord gaan. Leveranciers stoppen na een aantal jaar de ondersteuning van een softwarepakket. We kunnen dan niet anders dan naar de opvolger van het pakket overgaan of een alternatief in te voeren. Dat vraagt weer investeringen en de jaren daarna meestal ook hogere licentiekosten omdat het nieuwe pakket meer mogelijkheden bevat.
We proberen de kostenstijgingen te beperken door samenwerking met Leeuwarden, Waadhoeke, de Friese eilanden en Dienst SoZaWe. Samen inkopen, samen organiseren, samen implementeren levert efficiencyvoordelen op. Dat geldt zowel bij het inkopen van nieuwe applicaties als in het gezamenlijk uitvoeren van functioneel beheer. Desalniettemin blijven de ICT kosten jaarlijks stijgen. In Binnenlands Bestuur van 14 mei 2021 wordt duidelijk dat we daar niet uniek in zijn: Gemiddeld stegen de ICT-uitgaven van gemeenten van 2015 t/m 2019 van 63 naar 86 euro per inwoner. Een benchmark van M&I Partners over 2018 (recentere cijfers zijn niet beschikbaar) heeft ons in laten zien dat we per inwoner goedkoper zijn dan vergelijkbare gemeenten. Dat komt ook omdat de afgelopen jaren bijna al onze investeringen in ICT onvermijdelijk en onuitstelbaar zijn geweest: softwarepakketten waarvan de ondersteuning beëindigd werd door de leverancier.