4. Brief aan H&H met zienswijze begroting 2026

Behorend bij raadsbesluit d.d. 12 juni 2025

Hûs en hiem adviseurs omgevingskwaliteit Algemeen Bestuur Johan Willem Frisostraat 1 8933 BN LEEUWARDEN

Onderwerp: zienswijze over ontwerpbegroting 2026

Signed By: S. Kooistra 13/06/2025 11:36:13 CEST ID: ae0384a2-eadf-4340-b373-cbdaaf4e7902 Auth: Scribble

Uw brief van: Uw kenmerk:

26 maart 2025

Ons adres: Ons telefoonnr: Ons whatsapp nr: Ons e-mailadres: Ons kenmerk:

Postbus 1 9100 AA Dokkum (0519) 29 88 88 (06) 120 830 46 info@noardeast-fryslan.nl 2025

Website:

www.noardeast-fryslan.nl

Behandeld door:

D. Wielstra-Veenstra

Datum: Datum verzending:

19 juni 2025 20 juni 2025

Geachte heer/mevrouw, Conform de Gemeenschappelijke Regeling Hûs en hiem heeft u de voorlopige jaarrekening en ontwerpbegroting aan de raad gestuurd. Daarbij is de raad in de gelegenheid gesteld zijn zienswijze over de ontwerpbegroting en meerjarenraming kenbaar te maken. Met deze brief stellen wij u in kennis van de zienswijze van de raad, waarover de raad op 12 juni 2025 een besluit heeft genomen. Zienswijze ontwerpbegroting 2026 Deze zienswijze is bedoeld als bijdrage aan het versterken van de positie en continuïteit van Hûs en Hiem. De zienswijze heeft betrekking op enkele strategische en financiële thema’s die van belang zijn voor de komende jaren en luidt al volgt: •

Digitalisering en kwaliteitsverbetering Zowel in het jaarverslag als de begroting is sprake van ambities op het gebied van digitalisering en kwaliteitsverbetering. Maar deze ambities zijn in financiële en inhoudelijke zin onvoldoende door vertaald. Digitalisering is cruciaal om de efficiëntie te verhogen, de toegankelijkheid van het erfgoedtoezicht te verbeteren en toekomstige personele kwetsbaarheid op te vangen. Tegelijkertijd is kwaliteitsverbetering in advisering, archivering en procesinrichting noodzakelijk om de legitimiteit van Hûs en Hiem in het ruimtelijke domein te behouden. Op dit moment blijft het bij algemene formuleringen en een relatief bescheiden structureel budget van € 5.000,-. Gezien het belang van deze transities is het van belang om dit op te schalen en te onderbouwen met een meerjarenplan, waarin ook externe cofinanciering kan worden verkend.

•

Heroriëntatie De structureel negatieve exploitatiebegroting vanaf 2026 vraagt om een heroriëntatie. Jaarlijks wordt nu een tekort van € 11.000 tot € 14.000 voorzien, dat ten laste komt van de algemene reserve. Deze lijn is niet duurzaam. Een structurele oplossing is mogelijk door een combinatie van drie maatregelen: het herijken van prioriteiten in taken en inzet (bijvoorbeeld door vereenvoudiging van niet-kerntaken of meer digitale afhandeling van standaardprocedures), het beperken van overheadkosten waar mogelijk, en het in gesprek gaan met de Provincie over indexering of herijking van de bijdrage op basis van inflatie, volumetoename of toegenomen wettelijke eisen. Daarnaast kunnen beperkte legesopbrengsten of vergoedingen voor extra advisering in specifieke trajecten overwogen worden als aanvullende inkomstenbron. Zonder ingreep zal de vermogenspositie geleidelijk uitgehold raken.

•

Risicoparagraaf algemene reserve Wat betreft de algemene reserve is het verstandig om niet alleen een minimum- en maximumbedrag te hanteren, maar deze ook te onderbouwen aan de hand van een risicoparagraaf. Daarbij kan worden uitgegaan van risico’s op het gebied van ICT-storingen, langdurige uitval van medewerkers, stijgende personeelslasten of teruglopende provinciale bijdragen. Een minimale buffer van circa 25% van de jaarlijkse lasten lijkt verdedigbaar als ondergrens. Aangezien de reserve in 2029 daalt naar

€ 215.000, is het raadzaam om voor de tussenliggende jaren een opbouwschema vast te leggen, bijvoorbeeld via incidentele vrijval uit vrijvallende verplichtingen of door tijdelijke taakverschuiving. •

Externe oriëntatie Ten slotte valt op dat (gezien de jaarrekening en begroting) de externe oriëntatie van Hûs en Hiem beperkt blijft. In de stukken ontbreekt een visie op positionering ten opzichte van gemeenten, erfgoedorganisaties, bewonersinitiatieven en het maatschappelijk debat over ruimtelijke kwaliteit. De meerwaarde van Hûs en Hiem als onafhankelijke kwaliteitstoetser verdient nadrukkelijker profilering. Dit kan onder meer door het proactief delen van best practices, het zichtbaar maken van impact in concrete casussen, het bieden van toegankelijke kennis via nieuwsbrieven, online dossiers en presentaties bij gemeentelijke netwerken. Hiermee wordt niet alleen draagvlak opgebouwd, maar ook gezag versterkt.

Bel of mail gerust als u vragen heeft Wij helpen u graag. Bel met ons via telefoonnummer (0519) 29 88 88 of stuur een mail naar info@noardeastfryslan.nl. U bereikt ons van maandag tot en met donderdag tussen 8.30 en 16.30 uur. En op vrijdag tussen 8.30 en 12.00 uur. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Noardeast-Fryslân,

H.J.C.M. Verbunt, MBA Secretaris

mr. J.G. Kramer Burgemeester

–2–