260425 Informatie dossier Raadsleden gemeente NEF

Informatief dossier

voor raadsleden gemeente NEF Dyksterwei 2 | onderbouwing ten behoeve van de verklaring van geen bedenkingen (vvgb) 24 04 2026

stichting

leefbaar buitengebied

NoardEast Fr

ysla^ n

De stem van het buiteng ebie

d

leefbaarbuitengebied-nef.nl

-1-

Informatie pakket raadsleden Vergunningstraject Dyksterwei 2 te Ljussens Arbeidersverblijven en agrarische bedrijfsuitbreiding Stichting Leefbaar Buitengebied Noardeast Fryslân Datum: 24 04 2026

1. Managementsamenvatting Dit document geeft op basis van WOO-stukken inzicht in het vergunningstraject rond de voorgenomen bouw van arbeidersverblijven en bedrijfsuitbreiding aan de Dyksterwei 2 te Ljussens. Uit deze stukken ontstaat een consistent beeld dat bestuurlijke aandacht vraagt:

Kernbevindingen 1. Gefaseerde aanvraag (salamitactiek) Het volledige plan (tot ca. 3 hectare en grootschalige huisvesting) was vroegtijdig bekend, maar wordt bewust in delen aangevraagd en beoordeeld. 2. Vooroverleg stuurt op medewerking vooraf De gemeente wordt al in een vroeg stadium gevraagd om principe-medewerking, vóór een volledige en toetsbare aanvraag. 3. Afwijking van bestemmingsplan als uitgangspunt Ondanks strijdigheid met het bestemmingsplan wordt al in een vroeg stadium bereidheid uitgesproken om medewerking te verlenen. 4. Vooruitlopende bestuurlijke toezeggingen Er zijn aanwijzingen dat medewerking is toegezegd voordat een integrale beoordeling heeft plaatsgevonden. 5. Gebrek aan beleidskader De gemeente geeft zelf aan geen objectieve maatstaven te hebben voor de omvang van huisvesting van arbeidsmigranten. 6. Interne twijfel en onduidelijkheid Binnen de organisatie bestaan vragen over schaalgrootte, ruimtelijke inpassing en juridische houdbaarheid.

Kernvraag voor de raad In hoeverre is de raad volledig, integraal en tijdig geïnformeerd over de totale omvang en implicaties van dit project?

-2-

2. Tijdlijn (verkort en feitelijk) 11 oktober 2022 Indiening vooroverleg tijdelijke arbeidersverblijven November 2022 Gemeente: plan strijdig met bestemmingsplan, maar bereid tot medewerking Begin 2023 Vooroverleg en keukentafelgesprekken met gemeente Februari 2023 Uitbreiding naar: • tweede bedrijfswoning • bouwvlak tot 3 hectare • toekomstige uitbreidingen Juni 2023 Interne mail: • arbeidersverblijven en loods worden los behandeld Najaar 2023 • totaalplan groeit verder • interne discussie over omvang en inpassing • voorbereiding gefaseerde vergunningverlening

3. Gefaseerde aanvraag en ‘salamitactiek’ Feit De ontwikkeling wordt niet als geheel aangevraagd, maar in afzonderlijke onderdelen. Onderbouwing (zie bijlage woo stukken) “Op deze manier kan er per seizoen gekeken worden… per jaar kan dan desgewenst opgeschaald worden.” “We kijken nu alleen naar de arbeidersverblijven. Eventuele nieuwe opslagloods zullen ze los moeten voorleggen…” Analyse • De omvang van het project groeit stapsgewijs • De besluitvorming vindt plaats per onderdeel • Het totaalbeeld ontbreekt bij afzonderlijke besluiten Bestuurlijke implicatie De raad loopt het risico: • besluiten te beoordelen zonder volledig inzicht • indirect in te stemmen met een veel grotere ontwikkeling dan afzonderlijk zicht baar is

-3-

4. Vooroverleg en rol van de gemeente Feit De gemeente wordt al vóór een formele aanvraag gevraagd om medewerking. Onderbouwing (zie bijlage woo stukken) “Via deze weg willen de gemeente vragen of ze mee willen werken… Daarna zal het één en ander worden uitgewerkt tot een volledige aanvraag.” Analyse • Eerst wordt commitment gevraagd • daarna volgt pas inhoudelijke uitwerking Dit keert de normale volgorde om: normaal: aanvraag toetsing besluit hier: medewerking uitwerking aanvraag Bestuurlijke implicatie • risico op vooringenomenheid • vermindering van onafhankelijke toetsing • vermenging van initiatief en beoordeling

5. Strijd met bestemmingsplan en toch medewerking Feit Het plan is aantoonbaar strijdig met het geldende bestemmingsplan. Onderbouwing “De voorgenomen plannen voldoen niet aan de regels van het bestemmingsplan ‘Agrarisch’…” “Voor zover wij nu kunnen overzien willen wij wel medewerking verlenen…” Analyse • strijdigheid wordt erkend • maar vormt geen belemmering voor verdere ontwikkeling Bestuurlijke implicatie • precedentwerking • verschuiving van toetsing naar facilitering • risico op uitholling van ruimtelijk beleid

6. Vooruitlopende toezeggingen Feit Er zijn aanwijzingen dat bestuurlijke medewerking al is toegezegd. Onderbouwing (zie bijlage woo stukken) “Vooruitlopend op het totaalplan… kan de OV voor de arbeidersverblijven verleend worden. Is al toezegging vanuit college.”

-4-

Analyse • besluitvorming lijkt feitelijk vooraf te zijn ingevuld • integrale beoordeling volgt pas later Bestuurlijke implicatie • risico op schijn van partijdigheid • beperking van bestuurlijke heroverweging • mogelijke spanning met beginselen van behoorlijk bestuur

7. Onvoldoende beleidskader Feit De gemeente beschikt niet over duidelijke normen. Onderbouwing (zie bijlage woo stukken) “Wij missen een objectieve maatstaf om te beoordelen hoeveel arbeidskrachten… nodig zijn.” Analyse • geen duidelijke kaders • geen uniforme toetsing • afhankelijkheid van casuïstiek Bestuurlijke implicatie • willekeur in besluitvorming • verhoogd juridisch risico • verminderde transparantie

8. Interne twijfel en inconsistentie Feit Binnen de gemeentelijke organisatie bestaan inhoudelijke vragen over het plan. Voorbeelden uit stukken • discussie over omvang (3 hectare) • twijfel over ruimtelijke inpassing • gebrek aan eenduidige lijn Analyse • geen stabiel beleidskader • wisselende interpretaties Bestuurlijke implicatie • kwetsbare besluitvorming • verhoogde kans op bezwaar en beroep • beperkte bestuurlijke controle

-5-

9. Conclusie Op basis van de beschikbare WOO-documenten ontstaat het volgende beeld: • het volledige plan is vroegtijdig bekend • de beoordeling vindt gefaseerd plaats • medewerking wordt voorafgaand aan volledige toetsing overwogen of toegezegd • beleidskaders ontbreken of zijn in ontwikkeling

10. Vragen aan de gemeenteraad Wij verzoeken de raad om zich expliciet uit te spreken over de volgende vragen: 1. Is de raad volledig geïnformeerd over de totale omvang van het plan? 2. Hoe wordt voorkomen dat gefaseerde aanvragen leiden tot feitelijke besluitvorming buiten de raad om? 3. Op basis waarvan zijn (vooruitlopende) toezeggingen gedaan? 4. Hoe wordt geborgd dat besluitvorming plaatsvindt binnen heldere beleidskaders? 5. Acht de raad deze wijze van besluitvorming wenselijk en controleerbaar?

11. Juridische toetsing (Algemene wet bestuursrecht) Dit hoofdstuk toetst het geschetste vergunningstraject aan de beginselen van behoorlijk bestuur zoals vastgelegd in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De toetsing richt zich op drie kernbeginselen: • zorgvuldigheidsbeginsel (art. 3:2 Awb) • motiveringsbeginsel (art. 3:46 Awb) • verbod van vooringenomenheid (art. 2:4 Awb)

11.1 Zorgvuldigheidsbeginsel (artikel 3:2 Awb) Wettelijk kader Een bestuursorgaan moet bij de voorbereiding van een besluit: • de relevante feiten verzamelen • de belangen zorgvuldig afwegen Toetsing aan het dossier Uit de WOO-stukken blijkt: • Het volledige plan (tot ± 3 hectare) is bekend, maar wordt niet integraal beoor deeld • De beoordeling vindt plaats in afzonderlijke stappen (arbeidersverblijven, loods, uitbreiding) • Beleidskaders (bijv. omvang arbeidsmigranten) ontbreken Onderbouwing: “We kijken nu alleen naar de arbeidersverblijven. Eventuele nieuwe opslagloods zullen ze los moeten voorleggen…” “Wij missen een objectieve maatstaf…”

-6-

Beoordeling Er is sprake van een risico dat: • relevante feiten (totale omvang en impact) niet integraal worden meegewogen • belangen (omgeving, leefbaarheid, schaalgrootte) gefragmenteerd worden beoordeeld Conclusie De gefaseerde beoordeling kan strijdig zijn met artikel 3:2 Awb, omdat geen integrale en volledige belangenafweging plaatsvindt.

11.2 Motiveringsbeginsel (artikel 3:46 Awb) Wettelijk kader Een besluit moet: • berusten op een deugdelijke motivering • logisch voortvloeien uit de feiten en afwegingen Toetsing aan het dossier Uit de stukken blijkt: • strijd met bestemmingsplan wordt erkend • toch wordt medewerking overwogen • beleidskaders ontbreken Onderbouwing: “De voorgenomen plannen voldoen niet aan de regels van het bestemmingsplan…” “Voor zover wij nu kunnen overzien willen wij wel medewerking verlenen…” Beoordeling Zonder: • duidelijke normen • objectieve criteria • integrale onderbouwing is het lastig om een besluit: • consistent • controleerbaar • juridisch houdbaar te motiveren. Conclusie Er is een reëel risico dat besluiten onvoldoende draagkrachtige motivering hebben, in strijd met artikel 3:46 Awb.

-7-

11.3 Verbod van vooringenomenheid (artikel 2:4 Awb) Wettelijk kader Een bestuursorgaan moet: • onpartijdig handelen • de schijn van vooringenomenheid vermijden Toetsing aan het dossier Uit de stukken blijkt: • vroegtijdig verzoek om medewerking • intensief vooroverleg • mogelijke toezeggingen vooraf Onderbouwing: “Via deze weg willen de gemeente vragen of ze mee willen werken…” “Is al toezegging vanuit college.” Beoordeling Wanneer: • medewerking vooraf wordt toegezegd • plannen gezamenlijk worden ontwikkeld kan de indruk ontstaan dat: • de uitkomst al vastligt • toetsing niet volledig onafhankelijk is Conclusie De gang van zaken kan de schijn van vooringenomenheid oproepen, hetgeen strijdig kan zijn met artikel 2:4 Awb.

11.4 Samenvattende juridische beoordeling

Op basis van bovenstaande toetsing ontstaat het volgende beeld: Beginsel Zorgvuldigheid (3:2 Awb) Motivering (3:46 Awb) Onpartijdigheid (2:4 Awb)

Risico Geen integrale beoordeling van totaalplan Onvoldoende onderbouwing door gebrek aan beleid Schijn van vooringenomenheid door vooroverleg en toezeggingen

11.5 Bestuurlijke implicatie voor de raad De raad heeft een kaderstellende en controlerende rol. Op basis van deze juridische toetsing rijst de vraag: Is het huidige proces juridisch voldoende zorgvuldig, transparant en controleerbaar om tot een gedragen besluit te komen?

-8

11.6 Aanbeveling Overweeg als raad: • een integrale beoordeling van het volledige plan te verlangen • eerst beleidskaders vast te stellen (met name voor arbeidsmigranten) • expliciet inzicht te vragen in gemaakte toezeggingen en afwegingen

24 april 2026 ©Stichting Leefbaar Buitengebied NEF

stichting

leefbaar buitengebied

NoardEast Fr

ysla^ n

De stem van het buiteng ebie

d

leefbaarbuitengebied-nef.nl

-9-

Ons buitengebied is een plek van rust, natuur, boerenland en vergezichten, voor gemeenschappen die samen leven, wonen en werken met en in het landschap. De stichting komt op voor het behoud van een leefbaar platteland, in balans met mens, natuur en omgeving.

Volg ons op Instagram en doe mee! - 10 -