230515 Brief - Aanwijzing P1 in Tolhuispark als permanent evenemententerrein

Aan de fracties van de gemeenteraad Noardeast-Fryslân

Dokkum, mei 2023

Betreft: Aanwijzing P1 in Tolhuispark als permanent evenemententerrein

Reeds enkele jaren leeft er bij de gemeenteraad de wens om te komen tot een permanent evenemententerrein in de gemeente. Deze wens heeft via verkiezingsprogramma’s uiteindelijk een plek gevonden in het coalitieakkoord “Ferbûn mei de mienskip” (p. 34). Zo is in de vergadering van uw raad op 4 juli 2019 bij de behandeling van de Perspectiefnota een amendement raadsbreed aangenomen. Opmerkelijk is, dat in deze motie er eerst sprake is van ‘ruimte laten voor een locatie’, maar dat in het uiteindelijke verzoek aan het college die ruimte er niet meer is. De aandacht richt zich alleen nog op het Tolhuispark. Ook in de aankondiging van de informatiebijeenkomst voor bewoners van 24 januari 2023 zien we dat terug: er is sprake van een bijeenkomst over het evenemententerrein, en niet van een evenemententerrein. Met andere woorden de zoektocht heeft zich beperkt tot het Tolhuispark. Daarmee is dus reeds een keuze gemaakt, zonder overleg met inwoners van de gemeente – laat staan de inwoners van de Jantjeszeepolder. Dit staat haaks op voornemens zoals die op diverse plekken verwoord zijn in het coalitieakkoord, waaronder deze passage: “Een gemeente dicht bij haar inwoners betekent ook dienstbaarheid in de dienstverlening.

We willen onze inwoners het vertrouwen geven om meer te bepalen wat er in hun wijk of dorp gebeurt, zoals het inrichten van een jeugdhonk, snoei- en straat(herstel)werkzaamheden en planontwikkeling in wijken en dorp. Dienstbaarheid betekent, vanuit het kader van het totaal belang van de mienskip, voorwaarden scheppen, faciliteren en meedenken met initiatieven van inwoners. (Coalitie akkoord p.33 “Ferbun mei de mienskip”) Zoals wij het begrijpen, is de motie versmald naar Dokkum en vervolgens naar het Tolhuispark. En wij kunnen niet achterhalen hoe dit is gegaan. Is er breder in de gemeente gekeken naar geschikte locaties? Zijn de bewoners van de gemeente betrokken bij de zoektocht? Zo ja, om welke andere locaties gaat het? En op welke gronden is de voorkeur voor de locatie Tolhuispark tot stand gekomen? Mogen wij de criteria, afwegingen en besluitvorming inzien? Zo nee, waarom is dit niet gebeurd? U wilt toch de beste, meest geschikte locatie? Overigens heeft Dokkum al sinds jaar en dag evenemententerreinen zoals De Harddraver, de Markt, het Hellingpad en sinds enkele jaren slaagt u er ook in om het gebied rond de Zijl tot evenemententerrein om te bouwen. Hoe dan ook, het lijkt er op dat er helemaal niet serieus gezocht is naar geschikte locaties – ook gelet op de opdracht die is verstrekt aan “fullservice evenementenbedrijf Vinke Vision”.

Let wel: dat is een bedrijf dat zich, volgens haar website, richt op het produceren en organiseren van evenementen! Vinke Vision zal, gelet op haar doelstellingen, natuurlijk vrijwel altijd aangeven dat

het mogelijk is. Hoe is de onafhankelijkheid van dit bureau en daarmee de resultaten van dit onderzoek geborgd? De opdracht was: Doe onderzoek naar en stel een plan op voor het organiseren van evenementen in het Tolhuispark. Een betere opdracht zou zijn geweest: doe een (voor)onderzoek naar de geschiktheid van meerdere locaties voor het organiseren van evenementen. En kom met goede criteria en afwegingen, opdat wij deze kunnen voorleggen aan onze bewoners, om vervolgens een gedegen besluit te nemen. Dan bent u Ferbun mei de mienskip, dan past uw daad bij uw woord. De bewuste motie heeft een duidelijke relatie met het enkele keren in het Tolhuispark georganiseerde festival Dokk’em Open Air. Dit festival is destijds begonnen in de omgeving van Raard en voordat het neerstreek op de voormalige AZC locatie in Dokkum nog een keer georganiseerd nabij de Watertoren. De vraag rijst: wat is de rol van de portefeuillehouder in dezen, gelet op zijn muzikale voorkeur? Staat hier niet opnieuw de onafhankelijkheid onder spanning? Integriteit is vandaag de dag (terecht) een belangrijk thema.

Was het niet beter geweest dit onderwerp door een andere wethouder met een iets minder uitgesproken muziekvoorkeur te laten behartigen? Overigens is er, toen het festival in het Tolhuispark werd georganiseerd, ook geen enkel overleg geweest met de inwoners van de Jantjeszeepolder, de woonwijk waar het Tolhuispark onderdeel van is. Wij hebben het in ieder geval niet kunnen nagaan. Het festival was er ineens. En dat was drie dagen lang duidelijk te horen! Het Tolhuispark is een wezenlijk onderdeel van de Jantjeszeepolder, een woonwijk met ongeveer 550 huishoudens en 1200 bewoners. Het park is ingericht als sportpark en wandelgebied en vrij recent zijn enkele visparels aangelegd i.s.m. Sportvisserij Friesland. Kenmerkend zijn het vele groen en de smalle wandelpaden. Het gebied is te typeren als de Groene Long van Dokkum en het wordt vrij intensief door vele mensen en organisaties gebruikt. Denk aan V.V. Be-Quick, de Scouting, de Korfbalvereniging, het recreatiezwembad met de Zwem- en Waterpoloclub en Fitness, maar ook Zaalvoetbal, Vitaleer, Hugo Veenker en het Bikepark gebruiken het parkeerterrein en (delen van) het Tolhuispark. Daar komen binnenkort nog de hockeyclub, de tennisvereniging en 2 padelbanen als sportvoorziening bij.

Al deze activiteiten trekken veel bezoekers en deze moeten via één grote en een kleine parkeerplaats allemaal toegang krijgen tot deze (sport)activiteiten. Gedurende het voetbal seizoen worden er door de diverse verenigingen ook nog diverse toernooien en familiedagen georganiseerd, wat inhoudt dat het park doorlopend vol en druk is gedurende de hele week. Kortom, het Tolhuispark, en in het bijzonder P1 wordt al zeer intensief benut. Een snelle inventarisatie onder de inwoners van de wijk leverde meer dan 400 handtekeningen op van bewoners die zich ernstig zorgen maken over de voornemens. Wij maken dan ook namens hen allen bezwaar tegen de voorgenomen aanwijzing tot permanent evenemententerrein. Wij hebben destijds bewust gekozen voor een woning in deze wijk met een mooi aangelegd park, gebuikt voor sport en recreatie. Voor de goede orde: wij zijn geen tegenstanders van evenementen in het algemeen. Er worden zoals gezegd nu ook al diverse activiteiten en evenementen georganiseerd in het Tolhuispark. Maar die zijn meestal ééndaags en vrijwel nooit in de (late) avonduren.

De vraag is toch niet alleen of je (muziek)evenementen op deze plek kunt organiseren, maar ook of je het zou moeten willen. Opnieuw: welke criteria zijn gesteld, welke afwegingen zijn er gemaakt, hoe is de besluitvorming tot stand gekomen? Is het helder wat de gevolgen zijn voor alle betrokkenen: mens, dier en natuur? Onderzoek toont aan dat het altijd afgeraden wordt om het in een woonwijk of park nabij een woonwijk dergelijke muziekevenementen, met flinke impact op mens en natuur, te houden (denk aan de Groene Ster). Toen Dokk’em Open Air op het voormalige AZC-terrein werd gehouden was het festival voor de bewoners van het zuidoostelijke deel van Dokkum – zeker aan de parkzijde van de Jantjeszeepolder – al hinderlijk luid. Met deze plannen brengt u de geluidsoverlast nog eens een factor 3 dichterbij (waardoor het geluid met een factor 9 (!) toeneemt, volgens de kwadratenwet). Strategische plaatsing van de podia en het gebruiken van speciale speakers (line-array) zal de hoge tonen in eerste instantie inderdaad van de wijk af kunnen richten, tot ze reflecteren op de bebouwing en bebossing. Maar de diepe dreunende tonen die zulke evenementen kenmerken, laten zich nauwelijks richten of reduceren op die manier. Geluidswallen naast een autoweg kunnen de lage tonen niet tegenhouden, (podium)wanden kunnen dat ook niet.

Afstand en windrichting zijn bepalend voor de reikwijdte van de lage frequenties. Vinke Vision weet dit ook wel, maar ze hebben het niet in hun rapport vermeld. Niet alleen bij muziekevenementen is er overlast te verwachten. En de overlast zal zich ook niet beperken tot het geluid. Ook een kermis van een week zorgt voor enorm veel hinder. In de periode van eind april/mei (Kermis) en eind juni (Dokk’em Open Air) zal de parkeerplaats nog volop benut worden. Het houden van evenementen zal resulteren in: • • • • • •

Hangjeugd (kermis) Vervuiling (zie nu al McDonalds) en mogelijk vernieling. Parkeeroverlast in de woonwijk aangezien de parkeerplaats als terrein wordt gebruikt. Verstoring van vogels en andere dieren in het park (broedseizoen maart t/m juli) Vernielen van de sportvelden i.v.m. de kampeerders van het festival. Waardevermindering van de omliggende huizen.

Het moge duidelijk zijn dat deze hele procedure ernstig tekortschiet. Er is niet met de burgers en bewoners van de wijk overlegd (informeren is niet hetzelfde als overleggen) en zij zijn niet meegenomen in de criteria en afwegingen. Wij werden voor een schijnbaar voldongen feit gesteld. Uit het rapport van Vinke Vision kunnen wij enkele richtlijnen afleiden die kennelijk zijn meegenomen, zoals geluid, verkeersstromen en parkeerbeleid, stroomvoorziening en waterpunten en vluchtroutes en toegangswegen voor hulpdiensten. Maar waar zijn de ecologische afwegingen? En de economische? En waar zijn ze mee vergeleken? Wat zijn de kosten van de noodzakelijke ingrepen om het park geschikt te maken (er is immers al minder geld voor Tolhuispark omdat het uitgegeven is aan de Markt – overigens ook een permanent evenemententerrein)? Is de invloed op de huizenwaarde geraamd? Zo ja, door wie? Mogen we het rapport inzien? En hoe gaat u de betrokkenen tegemoet komen? Zo nee, dan onderstreept dat ons vermoeden dat dit plan overhaast, onzorgvuldig en ondemocratisch tot stand is gekomen.

Er zijn nog veel meer zaken onduidelijk. Bijvoorbeeld: om hoeveel evenementen gaat het? Wat voor soort evenementen? Wat is de duur? Hoe lang duurt de opbouw- en afbraakfase (gedurende die dagen is het parkeerterrein ook niet beschikbaar)? Hoeveel geluidsoverlast houdt 75 dB(A) op de gevel in? Wat is het effect op nabije natuur? Hoe verhouden deze plannen zich tot de gemeentelijke ambities m.b.t. biodiversiteit zoals vastgelegd in uw biodiversiteitsplan van 2021? Uw doelstelling met het Tolhuispark is het versterken van de biodiversiteit door bijv. ecologisch maaibeheer. U noemt als belangrijk aspect van biodiversiteit (pagina 40) het beschermen en waarborgen van de kwaliteiten. Eén en ander is ook nog door u bevestigd in stukken over de op handen zijnde aanleg van het hockeyveld en de tennisbanen, waarbij u het volgende toezegt: • • •

• • • • • •

De bomen blijven staan die behouden kunnen blijven en de aanleg niet in de weg zitten; Er worden ongeveer 2 keer zoveel bomen terug geplant (+/- 60, tegen 30 kap) en het bomenbestand wordt biodiverser (minimaal 15 soorten en dan inheems); Er worden ongeveer 1,5 keer zoveel bosplantsoen terug geplant (+/- 5200 m2, tegen 3600 m2 kap) en het bosplantsoen wordt biodiverser (minimaal 20 soorten en dan inheems, vogelbosjes); Bij het kappen blijven enkele stammen liggen voor de insecten; Enkele stroken, welke niet intensief worden belopen, worden ingezaaid met een bloemenmengsel. Dit op plekken waar nog niet gebouwd wordt; Er worden flauwe oevers gemaakt met oeverplanten in de waterlopen (o.a. ten behoeve van paaiplaatsen vissen); Er zijn plannen om extra nestkasten te plaatsen, samen met scholen of vogelwacht; We plaatsen takken rillen van snoeiafval voor schuil-, broed- en foerageermogelijkheid; Er worden enkele hopen in het bosplantsoen gemaakt van organisch materiaal als schuil/nest-/foerageer gebied voor reptielen, insecten, vogels en zoogdieren.

Wij hoeven u er niet aan te herinneren dat het park één van de bepalende landschapselementen is waar u aan hecht. Met haar vijverpartijen, die weer plek bieden aan moerasbroedvogels, moerasplanten en allerlei libellen, met vleermuizen die via verbindingsroutes naar hun foerageerplekken in het park vliegen. Dan zijn er nog de opgaande elementen in de parken en bosjes, die weer van belang zijn voor bos- en struweelvogels en vleermuizen. De meervleermuis en de gewone grootoorvleermuis *. Ook biedt het park plek aan ransuilen die gebaat zijn bij meer elementen en meer variatie. Dan vinden insecten, vlinders en bijen nog plek in de grazige vegetatie. (Biodiversiteitsplan NEF, p. 12). Zoals u ongetwijfeld bekend zal zijn worden alle vleermuizen in Nederland beschermd via de Europese Habitatrichtlijnen en de Wet Natuurbescherming. Als de aanleg van enkele sportvelden al zoveel zorg en aandacht voor de natuur in het Tolhuispark teweeg brengt, dan is het onbegrijpelijk dat er in alle beschikbare documentatie rondom het evenemententerrein met geen enkel woord over gerept wordt. Er wordt toch niet met twee maten gemeten? Wat denkt u dat de invloed van 5000 mensen in het park zal zijn? Met de lichten geluidsoverlast van de podia, de aggregaten en het nachtelijke kunstlicht, de rondzwervende hangjongeren in de kleine uren, het zwerfvuil, en noem het maar op.

* Cursief aangegeven zijn ‘Soorten van Fries belang’: soorten waarvoor Fryslân van speciale betekenis is, die onder druk staan en daarom (extra) bescherming nodig hebben.

Uit onderzoek blijkt dat in Dokkum een kraamkamer is van de meervleermuis en dat de populatie meervleermuizen al flink onder druk staat. Activiteiten in de zomermaanden zal als desastreus gevolg hebben dat jonge (maar ook oudere) dieren dood gaan (Rapport AEW 2418 – De meervleermuis in Fryslân, 2018). Het moge duidelijk zijn dat een evenemententerrein in het Tolhuispark niet te verenigen is met de bovengenoemde voornemens. Dat het college nu bij monde van wethouder Soepboer met zoveel spoed een evenemententerrein op deze locatie wil is onbegrijpelijk. Het is evident dat de gevolgen lang niet allemaal in kaart zijn gebracht, laat staan afgewogen. Het is zelfs niet evident dat er überhaupt serieus naar geschikte locaties is gezocht. Het moet en zal het Tolhuispark worden, zo lijkt het. Bovendien wordt er zonder verdere toelichting ineens afgeweken van de gebruikelijke procedure (zie citaat hieronder). “Op woensdagavond 17 mei worden de plannen in een bijeenkomst gepresenteerd aan de raad. Hier kunt u bij aanwezig zijn (locatie Raadszaal in Kollum). Tijdens deze avond wordt de raad verder geïnformeerd over de pilot voor het organiseren van evenementen die de gemeente wil gaan uitvoeren in 2024, 2025 en 2026 op het Tolhuispark. U heeft ook de mogelijkheid om tijdens deze avond in te spreken.

Als u daarvan gebruik wilt maken, dan verzoeken wij u om uiterlijk dinsdag 16 mei een mail te sturen naar s.dijkstra@noardeast-fryslan.nl. In tegenstelling tot eerdere berichten hoeft de raad daarna geen besluit meer te nemen. Het onderwerp wordt dus niet geagendeerd voor de raadsvergadering van 1 juni.” (uit de e-mail van Veiligheid Noardeast-Fryslan <veiligheid@noardeast-fryslan.nl>, woensdag 26 April 2023 16:57:39) Klaarblijkelijk worden niet alleen de burgers van Dokkum en bewoners van de wijk buitengesloten in de gehele gang van zaken. Deze mail laat zien dat zelfs u als raadslid niet geacht wordt mee te denken! Een onbegrijpelijke en onverdedigbare gang van zaken. Wij laten onze belangen niet zomaar afwimpelen! Wij hopen dat u zich ook niet zomaar van uw verantwoordelijkheid als vertegenwoordiger van de gemeente, haar natuur en haar inwoners laat afhouden. Het is opmerkelijk dat het plan in het citaat ineens een ‘pilot’ wordt genoemd. Dat is natuurlijk een schijnbeweging! De benodigde aanpassingen waar Vinke Vision in zijn rapport van spreekt doe je niet voor een pilot van drie jaren. De inzet is van meet af aan ‘permanent’ geweest. De woordkeus ‘pilot’ verandert niks aan die voornemens. Dus is uw rol als raadslid ook hard nodig in deze zaak! Zulke ingrijpende wijzigingen gaan minstens gepaard met een stemming van de raad.

Alle andere zaken die ook gedaan hadden moeten worden, hebben we hierboven al genoemd. Wij pleiten met klem voor uw NEE-stem. Dit is niet hoe zulke procedures worden doorlopen! Het Tolhuispark kan niet óók nog een evenemententerrein worden. De enorme overlast voor mens en natuur weegt niet op tegen de voordelen van een lokaal festival. Elders in de gemeente kan het misschien wel. Denk aan het nu nog lege industrieterrein tegenover Probo. Of de weilanden naast Raadsma. Of andere gebieden in de omgeving van Dokkum. Verken alle opties, stel goede criteria op en weeg ze wijs, deel uw overwegingen vanaf het begin met uw burgers en vind zo de beste plek in of rondom Dokkum. Dat is hoe goede plannen tot stand komen! Namens meer dan 400 verontruste inwoners van de Jantjeszeepolder, de gebruikers van het Tolhuispark (en zijn beschermde natuur), zeggen wij NEE tegen een permanent evenemententerrein in het Tolhuispark. Was getekend, de bezorgde buurtbewoners.